Deel I

Deel II

Gepubliceerd in D-D. no. 39

Lucas concludeert dan:

A street fight could also make the heart ache. If the fight Dickens writes about isn't meant to do that, it is because he doesn't take its participants as seriously as he takes the shabby-genteel people, about whom he knew, from whom he came, and who formed at least one section of his readership.(3)

... A shabby-genteel man may have no occupation, or may be a corn agent, or a coal agent, or a wine merchant, or a collector of debts, or a broker's assistant, or a broken-down attorney. He may be a clerk of the lowest description, or a contributor to the press of the same grade. Whether our readers had noticed these men, in their walks, as often as we have, we know not; this we know - that the miserable poor man (not matter whether he owes his distress to his own conduct, or that of others) who feel his poverty and vainly strives to conceal it, is one of the most pitiable objects in hunman nature. Such objects, with few exceptions, are shabby-genteel people.

Enkele van deze karakters in Dickens' werken zijn: "a broker's assistant": The Broker's Man in Sketches by Boz; "a coal agent": mr.Micawber in David Copperfield(a-1); "a broken-down attorney": Brass in The Old Curiosity Shop(2); "a collector of debts": 'Coavinses' in Bleak House(3); Plornish in Little Dorrit(4); mr.Jingle in The Pickwick Papers(5). In Shabby-genteel People schreef Dickens, dat men hen vooral aantrof bij en in de Insolvent Debtors' Court: Wij vinden hen dan ook in grote getale bij die rechtbank in The Pickwick Papers. Tot hen behoort ook Mr.Solomon Pell, de attorney van Mr.Weller en diens zoon Sam. Zelfs huizen kunnen shabby-genteel zijn(6).

'The shabby-genteel people', 'from whom he came', schreef Lucas: Elizabeth Barrow en John Dickens, zijn ouders.
John Dickens was de zoon van Elizabeth Ball en William Dickens. Beiden waren bedienden van de familie Crewe. John Crewe werd in 1806 Baron Crewe. William was butler en zij werd 'housekeeper'. Zij zijn slechts kort getrouwd geweest. Het is mogelijk, dat hun tweede zoon, John Dickens, werd geboren na het overlijden van zijn vader. De Crewes hebben voor de opvoeding van beide zonen zorg gedragen. De oudste, William, Charles' oom dus, leefde altijd in London en hield waarschijnlijk een koffie-huis op 423 Oxford Street. Hij huwde maar kreeg geen kinderen. John Dickens, die zichzelf als 'gentleman' zag, onderhield weinig contact met hem.

Rule onderscheidt in zijn boek Albion's People(7) een 'upper class' bestaande uit de aristocratie en de 'gentry'; de 'middling people', waaronder de 'farmers', 'professions'(law, medicine, treaching, estate management), en 'commercial middle class'; en de 'lower orders', bestaande uit de 'artisans' en de armen. Davidoff(8) kent een aristocratie, 'gentry', 'middling ranks' en 'lower ranks'. Voor de periode vanaf 1850 onderscheidt hij de 'upper and middle classes' en de 'working class'. Wat 'aanzien' betreft moet men vóór de nagenoeg totale verstedelijking van het land, onderscheid maken tussen de steden en de landelijke streken of 'country'. Huispersoneel bij een aristocratische familie in de stad had een ander aanzien, dan dat bij een herenboer, waar het huispersoneel vaak ook op 'het veld' werkte. Het behoorde echter altijd tot de 'lower ranks' of 'lower orders'. Het had voor de andere klassen geen aanzien, het was voor hen niet 'genteel'. In een grote stad als Londen, kon men eerder de schijn van 'genteel' ophouden, dan in de 'country'. waar iedereen iedereen kende. Shabby-genteel people', schreef Dickens dan ook in zijn schets, kwam alleen in Londen voor.

Grootvader William Dickens en zijn vrouw waren als huisbedienden niet 'genteel', behoorden tot de lagere rangen. Pas na Charles Dickens' dood werd bekend, dat zijn grootouders aan vaderszijde huisbedienden(9) waren. Huisbedienden waren niet genteel. Dit is de oudste smet, die Dickens van huis uit meekreeg en hij moest verheimelijken en vergeten.

John bleef tot zijn twintigste bij zijn moeder in de Crewe huishouding. Waarschijnlijk op voorspraak van Baron Crewe werd hij verbonden aan de Navy Pay Office. Edgar Johnson(10) typeert hem als volgt:

...he talked vividly and entertainingly, even if somewhat magniloquently. He was generous, kindly, warm-hearted; he loved to play host to his friends over a bottle of wine or a hot bowl of punch; his manner was ornately genteel. No one would have guessed that his father, William Dickens, had been steward at Crewe Hall or his mother before her marriage a servant in the house of the Marques of Blandford, in Grosvenor Square; and that his mother was even now housekeeper at Crewe.(a-2)

Mr.Barrow moest voor de Thesaurier verschijnen en erkende schuld. Hij wees op de hoge kosten van een familie met tien kinderen en voortdurend zieken. Hij zou trachten het tekort aan te zuiveren. Een paar dagen later moest hij echter schrijven, dat hij daarin niet slaagde. De Navy Board wilde nog lankmoedig zijn, maar de Thesaurier wilde daarvan niet horen. Na advies te hebben ingewonnen van de Attorney en de Solicitor-General, en de Council for the Affairs of the Admiralty and Navy te hebben gehoord, gaf hij opdracht een strafvervolging in te stellen. Mr.Barrow was toen verdwenen. De Sheriff van Middlesex legde beslag op zijn huisraad. De verkoop leverde £499.9s. op. Het restant van het tekort is nooit aangezuiverd. Het was een schok voor de familie. Het schandaal werd angstvallig verzwegen en is eerst in 1939 na het overlijden van de laatste van Dickens' dochters door Gladys Storey in haar boek Dickens and Daughter bekend gemaakt aan de hand van gegevens in de archieven van de Admiraliteit.(12)

Dertien jaar later horen wij weer van Charles Barrow. Hij was toen op the Isle of Man en organist aan de St.George's Church van Manx. De Manx Sun vermeldt in 1826 zijn overlijden.(13)

Het jonge echtpaar had nu, om 'genteel' te zijn, veel te verzwijgen: Aan John's kant zijn afkomst van huisbedienden, aan Elisabeth's de fraude van haar vader. Zij waren hierdoor echter niet shabby-genteel in de zin van de schets.

In de eerste woning, 387 Mile End Terrace, Landport, Portsea worden de twee oudste kinderen geboren, Frances Elizabeth, altijd genoemd 'Fanny', op 3 november 1810(14) en Charles (Charles John Huffham) op 7 februari 1812.

Het verblijf in het nog niet verstedelijkt Chatham deed hem goed. Hij kwam zijn handicap te boven. Zijn fantasie werd buiten de boeken ook geprikkeld door griezelige verhalen van Mary Weller, en door komische liederen, die hij en zijn zuster zongen.Fanny was vlug van begrip en begaafd. Haar muzikale - carrière als pianist en zangeres bevestigt dit. Zij was later zelfverzekerd en actief. In sommige opzichten leek zij op haar jongere broer. Het schijnt dat deze beide oudsten zich duidelijk onderscheidden van de na hen gekomen broertjes en zusjes en ook daardoor met elkaar optrokken. Hun ouders gebruikten Fanny en Charles om aller 'genteel' zijn te tonen. Charles zong, soms op een tafel gezet - vaak in duet met zijn zuster of door haar op de piano begeleid - op verjaardagpartijen, bij vrienden van zijn ouders en zelfs in een herberg. 'Genteel' personen werden geacht enigermate cultureel te zijn, actief dan wel passief. Dickens maakte hiervan later herhaaldelijk gebruik, zoals in The Vocal Dressmaker.(a-3) De laatste twee jaren in Chatham ging Charles naar school, waar hij als een begaafde leerling opviel. Hun eerste schooljaren deelden Fanny en Charles samen.In deze 'gelukkige' dagen kwam James Lamert, een stiefzoon van een zuster van Dickens' moeder Elizabeth, bij hen over de vloer. Deze hield van amateurtheater, waarin ook zijn vader meespeelde. Daar was ruimte voor in een gedeeltelijk leegstaand ziekenhuis, waar vader Lamert arts was. Opnieuw werd het uitbeeldingsvermogen van Dickens opgewekt en gestimuleerd.(17)Gezamenlijke wandelingen zullen de band tussen Charles en zijn vader versterkt hebben. Vaak ging hij met zijn vader mee naar diens kantoor op de werf. Soms zeilden zij met de 'Navy Pay Yacht' de Medway of Thames op, als John salarissen moest betalen aan bemanningen aan boord van schepen.

De boeken, het optreden met Fanny, de levensstijl van zijn vader, diens houding dat zijn zoon een jong gentleman was en Charles' prestaties op school wekten 'Great Expectations' van een toekomstig leven als goed opgeleid Gentleman.

Voor Charles kwam aan deze verwachtingen abrupt een einde, toen de familie naar London moest verhuizen. Na het einde van de Napoleontische oorlogen moest de Engelse marine inkrimpen. John werd in 1822 teruggeroepen naar het hoofdkwartier van de marine in Londen, waarbij de toeslagen op zijn salaris voor plaatsing buiten Londen vervielen. Hij kwam nu in ernstige financiële moeilijkheden. Hij zat al in problemen. Hij heeft waarschijnlijk steeds de levensstijl, die hij bij Crewe twintig jaar lang gezien had, nagestreefd. Reeds in augustus 1819, kort voor de geboorte van een dochter (Harriet Ellen, heel jong gestorven), leende John Dickens £200 van een zekere James Milbourne. Hij verdiende in 1819 £290.15.0! Hij moest levenslang £26 per jaar afbetalen. In maart 1820 ging weliswaar zijn salaris omhoog tot £350 per jaar, maar hij slaagde er niet in aan zijn verplichting tot terugbetalen te voldoen. Zijn zwager Thomas Culliford Barrow, die mee getekend had, heeft moeten inspringen. Na zijn overlijden vond zijn zoon Culliford Barrow een 'Warrant of Attorney'(een schriftelijke machtiging om in rechte op te treden), getekend 14 Augustus 1819, inhoudende dat, in aanmerking genomen een bedrag van £200 betaald aan John Dickens door James Milbourne, van Kennington Green, Surrey, een jaarlijks bedrag van £26 werd toegezegd aan de laatste gedurende de termijn van John Dickens' leven. Deze Warrant werd ingetrokken of 26 Mei 1821 op een betaling aan James Milbourne door Thomas Culliford van £213. Thomas Culliford heeft nooit het bedrag van John Dickens teruggekregen.(18)

In London vestigde de Dickens' familie in Bayham Street, Cambden Town.

Aldus Forster.(a-4)

Elizabeth Dickens trachtte geld te verdienen door een school te openen voor kinderen van ouders in Brits Indië. In nummer 4, Gower Street North, werd een huis gevonden met op de deur een grote koperen plaats aankondigend MRS.DICKENS'S ESTABLISHMENT. Charles Dickens schreef hierover later aan Forster:

I left, at a great many other doors, a great many circulars calling attention to the merits of the establishment. Yet nobody ever came to school, nor do I recollect that anybody ever proposed to come, or that at least preparation was made to receive anybody. But I know that we got on very badly with the butcher and baker; that very often we had not too much for dinner.

Forster schrijft dan:

'The keeper for this bookstall, who lived in a little house behind it, used to get tipsy every night, and to be violently scold by his wife every morning. More than once, when I went there early, I had audience of him in a turn-up bedstead, with a cut in his forehead or a black eye, bearing witness to his excesses over night (I am afraid he was quarrelsome in his drink); and he, with a shaking hand, endeavouring to find the needful shillings in one or other of the pockets in his clothes, which way upon the floor, while his wife, with a baby in her arms and her shoes down at heel, never left off rating him. Sometimes he had lost his money, and then he would ask me to call again; but his wife had always got some (had taken his, I dare say, while he was drunk), and secretly completed the bargain on the stairs, as we went down together.' (a-5)

In an evil hour for me, as I often bitterly thought. Its chief manager, James Lamert, the relative who had lived with us in Bayham Street, seeing how I was employed from day to day, and knowing what our domestic circumstances, then were, proposed that I should go into the blacking workhouse, to be as useful as I could, at a salary, I think, of six shilling a week. I am not clear whether it was six or seven. I am inclined to believe, from my uncertainty on this head, that it was six at first, and seven afterward. At any rate the offer was accepted very willingly by my father and mother, and on a Monday morning I went down in the blacking warehouse to begin my business life. It is wonderful to me, how I could have been so easily cast away at such an age. It is wonderful to me, that, that even after my descent into the poor little drudge I had been since we came to London, no one had compassion enough on me - a child of singular abilities, quick, eager, delicate, and soon hurt, bodily or mentally - to suggest that something might have been spared, as certainly it might have been, to place me at any common school. Our friends, I take, were tired out. No one made any sign. My father and mother were quite satisfied. They could hardly have been more so, if I had been twenty years of age, distinguished at a grammar-school, and going to Cambridge.

Our relative had kindly arranged to teach me something in the dinner-hour; from twelve to one, I think it was; every day. But an arrangement so incompatible with counting-house business soon died away, from no fault of his or mine; and for the same reason, my small work-table, and my grosses of pots, my papers, string, scizzors, paste-pot, and labels, little by little, vanished out of the recess in the counting-house, and kept company with the other small work-tables, grosses of pots, papers, string, scizzors, and paste-pots, downstairs. It was not long before Bob Fagin and I, and another boy whose name was Paul Green, but who was currently believed to have been christened Poll (a belief which I transferred, long afterwards to Mr.Sweedlepipe, in Martin Chuzzlewit), worked generally, side by side. But Fagin, who was an orphan, and lived with his brother-in-law, a waterman. Poll Green's father had the additional distinction of being a fireman, and was employed at Drury Lane Theatre; where another relation of Poll's, I think his little sister, did imps in the pantomines.

No words can express the secret agony of my soul as I sunk into this companionship; compared these every-day associates with those of my happier childhood; and felt my early hopes of growing up to be a learned and distinguished man, crushed in my breast. The deep remembrance of the sense I had of being utterly neglected and hopeless; of the shame I felt in my position; of the misery it was to my young heart to believe that, day by day, what I had learned, and thought, and delighted in, and raised my fancy and my emulation up by, was passing away from me, never to be brought back any more; cannot be written. My whole nature was so penetrated with the grief and humiliation of such considerations, that even now, famous and caressed and happy, I often forget in my dreams that I have a dear wife and children; even that I am a man; and wander desolately back to that time of my life.

...But I held some station at the blacking warehouse too. Besides that my relative at the counting-house did what a man so occupied, and dealing with a thing so anomalous, could, to treat me as one upon a different footing from the rest, I never said, to man of boy, how it was that I came to be there, or gave the least indication of being sorry that I was there. That I suffered in secret, and that I suffered exquisitely, no one ever knew but I. How much I suffered, it is, as I have said already, utterly beyond my power to tell. No man's imagination can overstep the reality. But I kept my own counsel, and I did my work. I knew from the first, that if I could not do my work as well as any of the rest, I could not hold myself above slight and contempt. I soon became at least as expeditious and as skilful with my hands, as either of the other boys. Though perfectly familiar with them, my conduct and manners were different enough from theirs to place a space between us. They, and the men, always spoke of me as "the young gentleman". A certain man (a soldier once) named Thomas. who was the foreman, and another named Harry, who was the carman and wore a red jacket, used to call me "Charles" sometimes, in speaking to me; but I think it was mostly when we were very confidential, and when I made some efforts to entertain them over our work with the results of some of the old readings, which were fast perishing out of my mind. Poll Green uprose once, and rebelled against the "young gentleman" usage; but Bob Fagin settled him speedily.

....Bob Fagin was very good to me on the occasion of a bad attack of my old disorder. I suffered such excruciating pain that time that they made a temporary bed of straw in my old recess in the counting-house, and I rolled about on the floor, and Bob filled empty blacking bottles with hot water, and applied relays of them to my side half the day. I got better and quite easy towards evening; but Bob (who was much bigger and older than I) did not like the idea of my going home alone, and took me under his protection. I was too proud to let him know about the prison; and after making several efforts to get rid of him, to all of which Bob Fagin in his goodness was deaf, shook hands with him on the steps of a house near Southwark Bridge on the Surrey side, making believe that I lived there. As a finishing piece of reality in case his looking back, I knocked at the door, I recollect, and asked, when the woman opened it, if that was Mr.Robert Fagin's house.

Charles trachtte de schijn van 'genteel' te zijn, op te houden. Hij was typisch shabby-genteel geworden!

'She had a little brother and sister under he care then; somebody's natural children, who were very irregularly paid for; and a widow's little son. The two boys and I slept in the same room. My own exclusive breakfast, of a penny cottage loaf and a penny worth of milk, I provided for myself. I Kept another small loaf, and a quarter of a pound of cheese, on a particular shelf of a particular cupboard; to make my supper when I came back at night. They made a whole in the six of seven shillings, I know well; and I was out at the blacking-warehouse all day, and had to support myself upon that money all week. I suppose my lodging was paid for, by my father, I certainly did not pay it myself; and I certainly had no other assistance whatever (the making of my clothes, I think, excepted), from Monday morning till Saturday night. No advice, no counsel, no encouragement, no consolation, no support, from any one that I can call to mind, so help me God'.

'Sundays, Fanny and I, passed in the prison. I was at the academy in Tenterden Street, Hanover Square, at nine o'clock in the morning to fetch her; and we walked back there together at night.

'We had half an hour, I think, for tea. When I had money enough, I used to go to a coffee-shop, and have half-a-pint of coffee, and a slice of bread and butter. When I had no money, I took a turn in Covent Garden market, and stared at the pine-apples. The coffee-shops to which I most resorted were, one in Maiden Lane; one in a court (non-existent now) close to Hungerford Market; and one in St.Martin's Lane, of which I only recollect that it stood near the church, and that in the door there was an oval glass-plate, with COFFEE-ROOM painted on it, addressed towards the street. If I ever find myself in a very different kind of coffee-room now, but where is such an inscription on glass, and read it backward on the wrong side MOOR EEFFOC (as I often used to do then, in a dismal reverie), a shock goes through my blood.

'I know I do not exaggerate, unconsciously and unintentionally the scantiness of my resources and the difficulties of my life. I know that if a shilling or so were given me by any one, I spent it in a dinner or a tea. I know that I worked, from morning to night, with common men and boys, a shabby child. I know that I tried, but ineffectually, not to anticipate my money, and to make it last the week through; by putting it away in a drawer I had in the counting-house, wrapped into six little parcels, each parcel containing the same amount, and labelled with a different day. I know that I have lounged about the streets, insufficiently and unsatisfactorily fed. I know that, but for the mercy of God, I might easily have been, for any care that was taken of me, a little robber or a little vagabond.'

En dit, terwijl John Dickens zijn volle salaris ontving en in de gevangenis niet door schuldeisers geplaagd werd. Pas toen Charles tegen zijn ouders in wanhoop uitbarstte, kreeg hij een kamertje dichterbij en kon hij 'thuis' in de Marshalsea Prison meeëten.

Zijn vermogen te fantaseren en uit te beelden verliet hem echter niet. Zijn ouders hadden in de Marshalsea de hulp van een weesmeisje, dat zij al eerder uit het armenhuis van Chatham hadden opgenomen. Het kind woonde op een kamertje vlak bij de Marshalsea. Charles ontmoette haar wel eens 's-ochtends, als zij samen stonden te wachten, totdat de deuren van de Marshalsea open gingen. Hij verkortte die wachttijd dan door haar wonderbaarlijke verhalen te vertellen.

Dickens' moeder vertelde hem telkens wat voor merkwaardigheden zij in de Marshalsea had gezien. Zij had eenzelfde snel en minitieus waarnemingsvermogen als Charles en kon goed eigenaardigheden van anderen nabootsen.

Wandelend van zijn huurkamertje naar zijn werk, naar de Marshalsea en zondags naar zijn zuster om samen met haar naar de Marshalsea te gaan, kwam Charles door oude delen van Londen: Strand, Covent Garden, Blackfriar Bridge and de oude Londen Bridge. De grote straten hadden al flikkerend gaslicht, de kleine hier en daar een olielamp. Ackroyd meent, dat hij hier en door de 'common boys' sexueel is opgevoed:

In The Pickwick Papers Sam Weller's father says of his son: "I took a good deal o' pains with his eddication, Sir, let him run in the streets when he was very young, and shift for his-self. It's the only way to make a boy sharp, Sir." To be sharp means to be knowing and to be observant, and no child with these faculties can have failed to notice that the streets were a breeding ground not only for disease but also for all forms of sexual licence; that Dickens's wanderings in London coincided with the onset of his own sexuality and puberty suggestes that he must have been profoundly affected by the far from decorous world he saw around him. Alleys and bushes were used as lavatories; sexual intercourse in the streets with prostutues was not uncommon and one only has to read some of the more direct reporting from the public houses and "low" quarters of the period to realise that, of all entertainments open to the indigent, just sex was free and was, a one historian put it, "the only pleasrue of the poor". In addition Dickens's entrance into the working life of Warren's(a-10), at this particular age, must have meant that he recived from his boyish companions something close to a complete sexual education. Child molestation was not infrequent in the period and thefts from children was something of an industry (kwown as a "kinching lay");...(21)

Binnen de Marshalsea Prison was een commissie van schuldenaren, die allerlei interne zaken regelde, zoals het schoonhouden, en orde handhaven. Zij beheerde ook een gemeenschappelijke kamer in een bierhuis, waar men tegen een geringe bijdrage heet water, vuur en middelen om te koken kon krijgen. Deze commissie had zelfs leden met een bepaalde taak, de 'officers'. John werd voorzitter van deze commissie. John hielp een petitie aan Zijne Majesteit opstellen, waarin om geld werd gevraagd teneinde op de gezondheid van Zijne Majesteit ter gelegenheid van diens verjaardag te kunnen drinken. Het autobiografische fragment, waarin Dickens dit heeft geschreven aan Fortser, heeft hij bijna letterlijk gebruikt bij zijn verhaal van mr.Micawber in de schuldgevangenis.(a-11)

De eerste zorg die John had, was zijn inkomsten niet te verliezen. Hij wist dat gevangenschap voor schulden beneden de stand van de Navy Pay Office was. Kort na zijn opsluiting, op 2 maart stuurde hij daarom een brief aan de Rt.Hon.William Huskisson, de Thesaurier van de Navy, waarin hij om vervroegde pensionering vroeg:

Herewith I have the honor to enclose a Certificate of an unfortunate calamity, which renders me incapable of attending to any public duty, and have most respectfully to solicit that you will recommend me as a fit object for Superannuation..... I have served nearly nineteen Years, having been appointed by Mr.Canning in 1805, and during nearly the whole of which period Mr.Smith has been Paymaster, to whom I beg to refer you for my general conduct and character.(22)

De brief ging vergezeld van een certificaat van twee artsen, John Pool van 19 Dover Street, Piccadilly, en W.Vaughan van Old Kent Road, Zij bevestigden dat:

"Mr.John.Dickens.... is from infirmity of body, rising from a chronic affection of the Urinary Organs, incapacitated from attending to any public duty". Uit zijn overlijdens certificaat blijkt, dat John inderdaad hieraan leed. De oorzaak van zijn dood was de "Rupture of the Urethra from old Standing Structure and consequent Mortification of the Scrotum from infiltration of Urine". John Dickens was bepaald niet kleinzerig. Zijn zoon schreef aan zijn vriend Thomas Beard, toen hij het overlijden van zijn vader meedeelde: "He had kept his real malady so profoundly secret, that when he did disclose it his state was most alarmingly advanced...."

Huskisson zond het verzoekschrift met dokters attest en zijn positief advies door naar J.W.Croker, de Secretaris van de Admiraliteit, op 9 maart, met het verzoek het voor te leggen aan de Lords Commissioners of the Admiralty. "He has, I have been informed, always discharged his duty properly, and will be entitled... to a pension of five twelfth of his salary (£.350), or £.145 16s.8d. A yearly saving of £.114 13.s.4d. will for some time be effected to the public by the difference between a new Clerk at £.90 and Mr.Dickens's salary of £.350. Hierop vroeg de First Lord of the Admiralty, Viscount Melville, dat de Thesaurier hem alle vroegere stukken zou laten inzien. Dat nam echter enige maanden in beslag.(21)

Op 5 mei 1824 diende John een verzoekschrift in (vergezeld met een staat van bezittingen en schulden) tot vrijlating bij de Insolvent Debtors' Court.(a-12) De Londen Gazette meldde, dat onder de verzoeken van insolvente schuldenaren, die werden gehoord in Justice Hall, in de Old Bailey, op 24 mei 1824, dat was van "Dickens, John (sued as John Dickins), formerly Portsmouth Hants, afterwards of Chatham, Kent, then of Bayham-Street, Cambden-Town, Middlesex, and late of Gower-Street North, in the Same County, a Clerk in the Navy Pay-office." Hij werd vrij spoedig op vrije voeten gesteld. Het Marshalsea Custody and Discharge Book vermeldt, dat hij werd ontslagen op Vrijdag 28 mei, 'per Insolvency Act' tesamen met twee andere gevangenen, ieder betalend de 'prison fee' van 10/10.(24) John was hiermede niet van zijn schulden af. Hij heeft heel zijn verdere leven £25 per jaar moeten aflossen.(a-13)

De schande was voor de Navy Pay Office niet aanvaardbaar. John Dickens hervatte aanvankelijk zijn werk. De Rt.Hon.Huskisson wendde zich in december opnieuw tot de Secretaris van de Admiraliteit, Mr.J.W.Croker - ook toen al fungeerde de bureaucratie traag of niet - :

In reference to my letter to you of the 9th of March last and Mr.John Barrow's answer of the 11th, respecting the superannuation of Mr. Dickens of this office. I beg leave to state that there are circumstances which, I trust, will warrant me in requesting and their Lordships in according to, that measure. They are of a mixed nature, arising partly from the nature of his complaint, which, although it does not altogether incapacitate, frequently interrupts him in the discharge of his duties, and partly from his private embarassments. After an imprisonment of 3 months he has been compelled to take the benefit of the Insolvent Debtors' Act.....Under this combination of untoward circumstances I am equally unwilling that he should remain in office, or be entirely dismissed without provision, for he can plead a service of near 20 years and a wife and six children totally dependent on his income for life. Looking therefore to Mr.Dickens's services, and to the utter destitution to which his family must be thrown by his dismissal without some provision, I put it to your Lordships's compassionate consideration whether it be not a case which may be submitted to the Treasury on its special circumstances under the 5th Sec.of the Act of the 3rd of George 4th...that an allowance may be granted in proportion to his length of service. There will be no danger of a precedent to persons under similar circumstances, as I shall immediately make a regulation in the office that hereafter Clerks attempting to take the benefit of the Insolvent Act shall be discharged from their situation, which regulation I consider to be necessary...for the general respectability of a Public Office.

Op 28 februari 1825 ontving de Secretary of the Admiralty een brief van de Secretary of the Treasury met de mededeling, dat John Dickens een Retired Allowance kreeg van £145 per jaar. Dat werd tenslotte £145.16.8 en is in bedragen van £36.9.2 per kwartaal uitbetaald tot aan zijn dood op 31 maart 1851.

Niet kunnen betalen van schulden, daardoor in verzekerde bewaring worden genomen en tenslotte verschijnen voor de Court for the Relief of Insolvent Debtors met publicatie daarvan in de pers, was een reden om uit overheidsdienst te ontslaan. En zeker bij een 'Pay Office', ook al was John niet meer rechtstreeks betrokken bij uitbetalingen, maar werkte hij sinds 1821 bij de afdeling voor behandeling van nalatenschappen van zeelieden.

Tot maart 1825 heeft John echter nog zijn volle salaris van £350 per jaar behouden. John's financiële situatie bleef dus bedenkelijk en Charles bleef werken in zijn schoensmeerfabriekje. Dit werd verplaatst maar Chandos Street, Covent Garden. Het was iets groter. Charles kreeg nu zijn 'dinner' van thuis mee en had het daardoor iets beter. Na een tijdje kreeg zijn vader ruzie met James Lamert, waarop deze Charles ontsloeg. Zijn moeder heeft de ruzie bijgelegd, maar John Dickens weigerde zijn zoon terug te laten gaan. Dickens schreef later aan Forster:

I do not write resentfully or angrily: for I know how all these things have worked together to make me what I am; but I never afterwards forgot, I never shall forget, I never can forget, that my mother was warm for my being sent back.

Charles heeft er waarschijnlijk twaalf tot dertien maanden gewerkt. Dus nog vele maanden na John's vrijlating. In die maanden is er nog iets gebeurd, dat misschien meer dan het voorgaande laat zien hoe shabby-genteel vader en zoon waren. Voordat hij al deze gebeurtenissen in het leven van de jonge Chareles uit diens autobiografische fragmenten weergeeft, schrijft Forster:

The incidents to be told now would probably never have been known to me, or indeed any of the occurences of his childhood and youth, but for the incident of a question which I put to him one day in the March or April of 1847. I asked him if he remembered ever having seen in his boyhood our friend the elder Mr.Dilke, his farther's acquaintance and contemporary, who had been clerk in the same office in Somerset House to which Mr.John Dickens belonged. Yes, he said, he recollected seeing him at a house in Gerrard Street, where his uncle Barrow lodged during an illness, and Mr.Dilke had visited him. Never at any other time. Upon which I told him that someone else had been intended in the mention made to me, for that the reference implied not merely his being seen accidentally, but his having some iuvenile employment in a warehouse near Strand; at which place Mr.Dilke, being with the elder Dickens one day, had noticed him, and received in return for a gift of a half-crown, a very low bow. He was silent for several minutes; I felt I had unintentionally touched a painful place in his memory; and to Mr.Dilke I never spoke of the subject again. It was not however then, but some weeks later, that Dickens made further allusion to my having thus struck unconsciously upon a time of which he could never lose the remembrance while he remembered anything, and the recollection of which, at intervals, haunted him and made him miserable, even to that hour.

De vader wil jegens zijn collega niet erkennen, dat dat schamele arbeidersjongetje zijn zoon is en zijn zoon stemt daarmee in! En wat schreef de zoon zelf later aan Forster?

From that hour until this at which I write, no word of that part of my childhood which I now gladly brought to a close, has passed my lips to any human being. I have no idea how long it lasted; whether for a year, or much more, or less. From that hour, until this, my father and mother have been stricken dumb upon it. I have never heard the least allusion to it, however far off and remote, from either of them. I have never, until I now impart it to this paper, in any burst of confidence with any one, my own wife not excepted, raised the curtain I then dropped, thank God.

Until old Hungerford Market was pulled down, until old Hungerford Stairs were destroyed, and the very nature of the ground changed, I never had the courage to go back to the place, where my servitude began. I never saw it. I could not endure to go near it. For many years, when I came near to Robert Warren's in the Strand, I crossed over to the opposite side of the way, to avoid a certain smell of the cement they put upon the blacking-corks, which reminded me of what I was once. It was a very long time before I liked to go up Chandos Street. My old way home by the borough made me cry, after my eldest child could speak.

In my walks at night I have walked there often, since then, and by degrees I have become to write this. It does not seem a tithe of what I might have written, or of what I meant to write.

Al deze gebeurtenissen moeten een grote invloed gehad hebben op Dickens' karakter. Hierover schreef Forster:

What at once he brought out of the humiliation that had impressed him so deeply, though scarcely as yet quite consciously, was a natural dread of the hardships that might still be in store for him, sharpened by what he had gone through; and this, though in its effect for the present imperfectly understood, became by degrees a passionate resolve, even while he was yielding to circumstances, not to be what circumstances were conspiring to make him. All that was involved in what he had suffered and sunk into, could not have been known to him at the time; but it was plain enough later, as we see; and in conversation with me after the revelation was made, he used to find, at extreme points in his life, the explanation of himself in those early trials. He had derived great good from them, but not without alloy. The fixed and eager determination, the restless and resistless energy, which opened to him opportunities of escape from many mean environments, not by turning off from any path of duty, but by resolutely rising to such excellence or distinction as might be attainable in it, brought with it some disadvantage among many noble advantages. Of this he was himself aware, but not to the full extent. What it was that in society made him often uneasy, shrinkings and over-sensitive, he knew; but all the danger he ran in bearing down and over-mastering the feeling, he did not know. A too great confidence in himself, a sense that everything was possible to the will that would make it so, laid occasionally upon him selfimposed burdens greater than might be borne by any one with safety. In that direction there was in him, at such times, something even hard and aggressive; in his determinations a something that had almost the tone of fierceness; something in his nature that made his resolves insuperable, however hasty the opinions on which they had been formed. So rare were these manifestations, however, and so little did they prejudice a character as entirely open and generous as it was all times ardent and impetuous, that only very infrequently, toward the close of the middle term of a friendship which lasted without the interruption of a day for more than three-and-thirty years, were the ever unfavourably presented to me. But there they were; and when I have seen strangely present, at such chance intervals, a stern and even cold isolation of self-reliance side by side with a susceptivity almost feminine and the most eager craving for sympathy, it has seemed to me as though his habitual impulses for everything kind and gentle had sunk, for the time, under a sudden hard and inexorable sense of what fate had dealt to him in those early years. On more than one occasion indeed I had confirmation of this. 'I must entreat you,' he wrote to me in June 1862, 'to pause for an instant, and go back to what you know of my childish days, and to ask yourself whether it is natural that something of the character formed in me then, and lost under happier circumstances, should have reappeared in the last five years. The never to be forgotten misery of that old time, bred a certain shrinking sensitiveness in a certain ill-clad, ill-fed child, that I have found come back in the never to be forgotten misery of this later time.'

Terecht concludeerde Lucas: "the shabby genteel people, about whom he knew, from whom he came". En wij mogen er aan toevoegen "whom he belonged to".

Noten:
a-1: "the opinion of those other branches of my family," pursued Mrs. Micawber, "is that Mr. Micawber should immediately turn his attention to coals." Davind Copperfield ch. 17.
a-2: E. Johnson, Vol. I,part I,ch. 1p.5, Ofschoon van alle biografen Johnson het uitvoerigst zijn bronnen aangeeft, vermeldt hij dit keer niet hoe hij aan deze karakterisering komt.
a-3: Opgenomen in Sketches by Boz onder de titel "The Mistaken Milliner. A Tale of Ambition". Andere schetsen: The Dancing Academy; Sentiment; Mr. Joseph Porter.
a-4: Forster Vol. I, Book I, ch. 1,p.13. In Bow Street waren gevestigd de 'Bow Street Runners', een soort douane politie. Politie in onze huidige zin bestond nog niet.
a-5: Zie David Copperfield hoofdstuk 11.
a-6: Victorian Insolvency; Bankruptcy,Imprisonment for Debt, and Company Winding-up in Nineteenth century England/V.Markham Lester. _ISBN 0-19820518-X.p.58. In de jaren zestig gingen de termen 'bankrupt' en 'insulvent' samenvallen.
a-7: Zie David Copperfield ch.11.
a-8: Op deze plaats ga ik hierop niet nader in. Ik verwijs slechts naar The Pickwick Papers ch. 41 en Little Dorrit ch. 8, waar wij de vrouw en kinderen in de gevangenis voor schuldenaren aantreffen.
a-9: Dombey and Son ch. 8.
a-10; Warran's Blacking Factory, het schoensmeerfabriekje.
a-11: Zie David Copperfield ch. 11.
a-12: De aanvang van hoofdstuk 43 van The Pickwick Papers beschrijft deze rechtbank waarheidsgetrouw.
a-13; Zie hiervoor en voor ander juridische aangelegenheden mijn proefschrift Literatuur en recht, Charles Dickens en Gevangenissen wegen schuld, 2000.(Niet in de handel, wel in grotere bibliotheken).

De Fleet Prison kwam in grootte na de King's Bench Prison. Daar waren op 18 april 1806 286 gevangen. Voor het Committee van 1809 getuigde echter Mr.Nicholas Nixon, de Deputy Warden of the Fleet, dat er toen 380 gevangenen binnen de muren en in de 'Rules' waren.
Nixon was van mening, dat de Fleet binnen en buiten de muren ongeveer 250 gevangenen kon herbergen. Er waren iets meer dan honderd kamers, maar een gedeelte was beneden en zelfs onder de grond. Daarin werd slechts n persoon per kamer geherbergd.Op 17 maart 1815 bevonden zich binnen de muren 209 gevangenen en in de 'Rules' 52. Daarvan zaten er 20 voor 'Contempts of Courts of Equity' (Chancery Prisoners !) en 12 als Crown Debtors. Er verbleven dus 261 wegens schulden gevangenen. Bovendien waren er nog 50 vrouwen en 77 kinderen. Totaal dus 388 personen! En hierbij tekende het Committee o.a. aan, dat de gevangenis 109 kamers had. Vijftien daarvan vormden de 'Bartholomew Fair'. waarin arme gevangenen met grote gezinnen werden ondergebracht. Drie zonder haard, werden niet 'verhuurd' en twee werden bezet door resp. een blinde en een waanzinnige.Ik noemde deze Fair al eerder.

Er waren in 1815 dus 20 'Chancery prisoners'. In The Pickwick Papers ontmoeten wij er twee: de gevangene, die Mr.Pickwick uit zijn kamer 'koopt,(ch.42) en de schoenmaker bij wie Sam in trekt (ch.44.)

Op 25 maart 1815 waren in de Fleet Prison aan de 'Common Side' 23 gevangenen. Het rapport van 1818 vermeldt echter, dat doorgaans zeven of acht personen gerechtigd waren te delen in de 'allowances' aan deze 'Common Side'. In 1829 nam de Fleet 609 gevangenen op, 509 op Mesne Process. Op 1 januari 1830 waren er 242 op Mesne en Final Process. Daarbij waren de 'Crown Debtors' en de 'Chancery prisoners' niet meegerekend.

Tegenover deze soms hoge inkomsten stond, dat de 'gaolers'financieel aansprakelijk waren voor ontsnappingen. De schuldeisers konden verhaal zoeken op de 'Fees en Profits'. Hielp een gevangenisbewaker iemand ontsnappen, dan verloor hij zijn positie voorgoed en moest £500 boete betalen. Er waren ook straffen als de bewaarder ten onrechte ontkende dat een gevangene er was, of hem niet wilde voorgeleiden.

Het is duidelijk, dat allen betrokkenen bij het beheer van deze gevangenissen financieel belang hadden bij de uitgaven van de gevangenen, voor kamerhuur, voedsel, drank, bedden enz. en bij zo min mogelijk kosten ten bate van de gevangenen als versterkende middelen en medicijnen. In de King's Bench Prison was een soort markt, waar de gevangenen konden inkopen. Daarvoor moesten de marktkooplui 1s. per week aan de Marshal betalen.

Het parlement trachtte telkens weer paal en perk te stellen aan het afpersen van geld. Het deed dit met dezelfde wetten, waarin het uitbuiten in een spinning-house werd tegengegaan. De bewoordingen waren niet mis te verstaan:

Whereas, by reason of the many grievous Extortions and ill Practices of such Persons who have for several Years past respectively executed the Offices of Marshal of the King's Bench, Warden of the Fleet, and Keeper of the Marshalsea, Newgate, and other prisons, and by several privileged Places within this Realsm, both Creditorts and Debtors have been notoriously abused, and the good Intents of the Law wholly eluded [wet van 1697].

Een van de bestreden 'ill Practices' was het helpen ontvluchten van schuldenaren. Deze wet uit 1697 scheen echter geen afdoende regelingen te treffen of werd onvoldoende nageleefd, zoals men uit latere wetten kon opmaken. Wij lezen namelijk in 'An Act for the Relief of Debtors with respect to the Imprisonment of their Persons' van 1729:

Whereas, any Persons suffer by the Oppression of inferior Officers in the Execution of Process for Debt, and the exactions of Gaolers to whom such Debtors are committed, for Remedy whereof it may be reasonable, bot only to enforce the Execution of the Laws now in Being against such Oppressions and exactions, more especially several Clauses in a Statute made at a Parliament held in the twenty-second and twenty-third Year of the Reign of King Charles the Second, intitled, An Act for the Relief and Release of poor distressed Prisoners for Debt, but likewise to make some further Provisions for the Ease and relief of debtors, who shall bewilling to satisfy their Creditors to the utmost of their Power.

Deze aanhef werd woordelijk herhaald in de Lord's Act van 1758.

Het onderzoek naar het overlijden van Thomas Culver bezoedelde reeds de naam van William Jenkins, 'Keeper of the Marshalsea Prison'. Niet alleen, dat zo iets kon gebeueren, maar ook nog, dat hij niet goed wist of zijn opdracht om Culver extra 'necessaries'te geven wel was uitgevoerd en evenmin wist hoe die 'necessaries' zouden moeten worden gefinancierd. Ook zijn gedogen van de willkeur door twee gevangenen in de Poor Side en van de justitiële klerk stelde hem in een ongunstig daglicht. Het Committee van 1815 had ernstig bezwaar, hoe hij zich door middel van het koffiehuis of Tap, ten nadele van de gevangenen, verrijkte.

Ten aanzien van de King's Bench Prison werd gerapporteerd, dat de Marshal ondanks zijn hoge inkomen, zich niet bemoeide met de gang van zaken binnen de gevangenis. Hij zei zelf zelden of nooit binnen de muren te komen. Mr. Brooshooft, de particuliere klerk van de Marshal was in feite de gevangenisbeheerder. De 'chum-master', d.i. de man die de kamers indeelde, wist zich op bijna criminele wijze aan deze kamerhuur te verrijken.

Mr. Morris, the chum-master, seems to be a most improper person,to have the management of any part of the prison. It is proved before Your Committee, that he took money (which was divided among the turnkeys, all of whom are therefore criminal) for the purpose of obtaining from Mr. Brooshooft permission to do that, which all parties knew the Marshal had forbidden to be done. His whole evidence is shuffling and prevaricating; and Your Committee would have felt themselves justified in reporting him to the House, if they had not attributed his conduct as much to arise from his ignorance as from wilful and criminal prevarication.

Daarentegen werd Mr. Nixon, deputy van de Fleet, geprezen.

Het Committee van 1815 rapporteerde op 1 mei van dat jaar. Het doet dan vreemd aan, dat op 12 mei daaraanvolgend werd aangenomen 'An Act for the Abolition of Gaol and other Fees, connected with the Gaols in England', waarin tevens de salariëring van de gevangenisbewaarders werd geregeld. De wet verklaarde zichzelf niet van toepassing op King's Bench, Fleet en Marshalsea Prisons. Daarmee bleef de stimulans voor de betrokknen gevangenbewaardees om hun inkomsten van de gevangenen af te persen.

Juridisch gezien waren de plichten van de bewakers en de rechten en plichten van de gevangenen goed opgesteld. De desbetreffende regels, waren echter soms een eeuw of nog langer geleden vastgelegd. Zij waren duidelijk geformuleerd en behoorlijk gepreciseerd, maar werden kennelijk - waarschijnlijk door weinig uitvoerbare sancties - niet nageleefd. De Rules and Orders van King's Bench stamden uit 1729 en waren getekend door de Lord Chief Justice en Judges of het Court of King's Bench.
Het beheer van de gevangenissen bestond uit het aantal 'turnkeys' en 'watchmen'. Dat aantal was uiteraard niet groot, omdat de Marshal hen uit 'eigen' inkomsten betaalde, waarnaast zij zelf aan 'fees' moesten zien te komen. Voorts waren er de 'clerck of the papers'en de 'tipstaffs' die de gevangenen naar en van rechtbanken brachten. Deze paar mensen stonden tegenover honderden gevangenen. Hun taak was eigenlijk vnl. zorgen dat die gevangenen niet ontsnapten. Bij het orde houden lieten zij zich bijstaan door helpers uit de gevangenen, die daarvoor een karige beloning ontvingen. Maar zonder de medewerking en het dulden van de gevangenen zelf konden zij t.a.v. handhaving van enige orde binnen de gevangenissen weinig bereiken. De gevangenen handhaafden zelf enige orde met een sociale hiërarchie en met reglementen. De beide 'ordeningssystemen' moesten elkaar aanvaarden en erkennen. Lukte dat niet dan namen de spanningen zo toe, dat soms militairen moesten ingrijpen.

De Marshals waren verplicht de regels die de rechtbanken vaststelden t.a.v. de orde in de gevangenis en de rechten en plichten van gevangenen en gevangenispersonbeel openbaar te maken, door deze permanent op duidelijke en bezochte plaatsen in de gevangenis op te hangen. De gevangenen konden zich bij schending van de regels door de Marshal of het gevangenispersoneel richten tot de betrokken rechtbank. De Marshal kon dit zijnerzijds ook. Hij kon een gevangene opsluiten in een 'strongroom'. Bij de King's Bench Priso, aldus Innes, was door de Court of King's Bench een 'visitor' aangewezen, tot wie de gevangen zich altijd schriftelijk konden richten. Eens per jaar had deze visitor bovendien een zittingsdag binnen de gevangenis. In de late 18e eeuw, aldus Innes, maakten de gevangen herhaaldelijk van deze mogelijkheid van beklag gebruik. Er werd prompt op gereageerd, want bij deze wanverhouding tussen het aantal gevangenen en het aantal turnkeys, was het zaak onvrede die zou leiden tot geweldadigheden te voorkomen. In de door mij geraadpleegde bronnen heb ik niet veel van dergelijke klachten gevonden. Het is mogelijk, maar zekerheid daarvan is er niet, dat hun aantal afnam toen, ingevolge de instelling van de Insolvent Debtors' Court, de verblijfstermijnen in de gevangenissen bij een goed voorbereide petitie aan die rechtbank door vele gevangenen zelf tot een eind konden worden gebracht.

De gevangenen hadden vrijheid van consumptie, wat o.a. was neergelegd in de 'order and rules' van de King's Bench Prison. In september 1823 beklaagden verscheidene gevangenen in de King's Bench zich bij de Surrey Magistrates, dat de Marshal, Mr.Jones, hen drank verkocht tegen exorbitante prijs, en verzochten om de licentie aan Mr.Jones om bier te verkopen, in te trekken. De Magistraten besloten daarop in de lobby van de gevangenis zitting te houden. Daar trokken vijf of zes van de tien, die de klacht hadden ingedient, zich terug, toen bleek, dat degene die de 'tap' hield een halve penny meer per pot placht te berekenen, dan een naburig bierhuis, buiten medeweten van de Marshal om, die hem daarop verwijderde. Sindsdien kostte het donkere bier 4d., indien het werd gehaald in een pot van de gevangene zelf. Maar als de gevangene het dronk in de 'Brade' of 'coffee-room' of een pot van de 'tap' gebruikte, moest 5d. worden betaald. Dit bedrag moest ook worden betaald, als hij het bier van buiten de gevangenis liet komen. De Magistraten verlengden de vergunning aan Mr.Jones.

De 'Rules' van King's Bench zijn opnieuw vastgesteld in 1795. Het gebied kende echter enclaves, die er niet toe behoorden, nl. openbare gelegenheden, waar drank mocht worden geschonken. De nauwkeurige omgrenzing van het gebied is moeilijk te reconstrueren, doordat de grenzen o.m. werden aangegeven door kenmerken als toenmalige lantaarnpalen, een pastry-cook's, een nursery. Het gebied is toen formeel zo vastgesteld door de Court of King's Bench:

1795, Rules or Bounds of King's Bench Prison.

ORDER of COURT, Easter Term 35 George III, for fixing the Rules or Bounds of the King's Bench Prison.
Monday next after the Morrow of the Ascention of our Lord, in the Thirthy-fifth year of King George the Third.
UPON reading a Petition signed by several prisoners confined for debt in the King's Bench Prison; and upon hearing the Report of the Coroner and Attorney of this Court, respecting the said Prison and, the Rules thereof:
It is Ordered, That from and after the first day of Trinity Term next, so much of the Rule made on Friday next after fifteen days of Easter, in the thirtieth year of His present Majesty's reign, as establishes the Rules of the said prison, be and the same is hereby repeated. And it is further Ordered, That from and after the said first day of Trinity Term next, The Rules of King's Bench Prison shall be comprised within the bounds following, exclusive of the public-houses hereinafter mentioned; that is to say, From Great Cumber's Court, in the parish of St.George the Martyr, in the county of Surrey, along the North side of Great Suffolk-street, as far as the Star Brewhouse; and from thence along the North-Northwest side of Webber-street to the Halfway-house; and from thence along the Western side of Barron's Buildings, and St.George's Row.to the Westminster Road; and then across the said road and along the Western side of St.George's Mall; and from the pastry-cook's, at the West end thereof, directly across to the lamp-post on the near the watch-house, facing the Dog and Duck; and along the said footpath from the said lamp-post, to another lamp-post on the Eastern side of the said road facing Key's nursery; and then along the whole of the said leading by Prospect Place, to the Elephant and Castle; and from then along the Eastern side of Newington Causeway, to Great Cumber's Court aforesaid.
And it is also Ordered, That the House of Correction for the county of Surrey, the New Gaol Southwark, and the gaol now building for the county, and the highways, exclusive of the houses on each thereof, leading from the King's Bench Prison to the said gaols respectively, shall be within and part of the said Rules.
And is lastly Ordered, That all taverns, victualling-houses, ale-houses, wine-vaults, houses or places licensed to sell gin or other spirituous liquors, and all places licensed for plublic entertainments, shall be excluded out of and deemed no part of the said Rules.

In 1826 begon de wetgever het leven in de 'Rules' te beperken. De consolidatiewet van mei stond alleen een petitie aan de Insolvent Debtor's Court toe van een wegens schulden gevangene vertoevende binnen de muren van de gevangenis. Tijdens het hele proces moest hij binnen de muren verblijven, behoudens ontheffing op doktersadvies. Als de rechtbank oordeelde, dat hem voor een bepaalde periode het 'benifit of the act' werd onthouden, dan kon de rechtbank tevens uitspreken, dat hij in die periode binnen de muren moest blijven. deze laatste bepaling was echter al eerder ingevoerd, nl. in 1822.
Het was onmogelijk, de 'Rules' geheel af te schaffen. Zij vormden nl. ook een 'overloop', wanneer de gevangenissen te vol raakten.

Wij zagen, dat de Marshal van King Bench £2,823 per jaar verdiende aan 'fees' voor het verlenen van toestemming om in de 'Rules' te leven. Dat was meer dan de helft van zijn inkomsten. Ter vergelijking: wij zagen dat John Dickens bij zijn gijzeling ca. £350 per jaar verdiende. En Charles trouwde, toen hij nog slechts voor ca. £200 per jaar enige zekerheid had. De Warden van de Fleet verdiende vanaf maart 1812 tot maart 1815 aan de Rules gemiddeld £1,130 per jaar. Het is duidelijk dat voor Marshal en Warden aan het behoud van deze inkomsten alles gelegen was, en dat zij het verblijf van gevangenen in de Rules eerder hebben bevorderd dan geremd.

De Marshal en Warden moesten zich echter wel veilig stellen tegen weglopen of ontsnappen uit de 'Rules'. Ten aanzien van de Fleet schreef daarover het Committee van 1818, dat de zekerheid bestond uit een machtiging (warrant of attorney) aan de warden om alle opgeëste schulden van de gevangene te erkennen, met aan de achterzijde een vervallen van de machtiging (defeazance), ingeval geen ontsnapping plaats vond. De Warden ontving hiervoor een zeker percentage van het bedrag van de schulden, maar gewoonlijk niet meer dan 5% over de eerste £100 en 2½% over de rest. De gevangene moest daarboven nog £1.10s.2½d. betalen voor de zegel en 10s.6d. voor de klerk.

The Pickwick Papers: Opgemerkt moet worden, dat, had Pickwick werkelijk geleefd, hij zich een plaatsje in de 'Rules' van de Fleet zou hebben gehuurd. Misschien had hij zich - om meer ruimte van beweging te hebben - laten overbrengen naar King's Bench Prison om dáár in de 'Rules' te gaan wonen.

Naast het hierboven geschetste 'privilege of the rules', was er nog de 'day rule'. Beide privileges werden uiteengezet in een rechtzaak van de Court of Common Pleas in 1826. Bij het verlenen van een 'day rule' kon de gevangenen de gevangenis één dag verlaten, ook buiten de 'Rules' gaan, maar moest 's-avonds tijdig terug zijn. In dit geding zei Sergeant Vaughan, dat "in the King's Bench a 'day rule' expired at nine o'clock at night; but it was not so in the Fleet, where it continued all day". Het geding ging hier tegen de Warden van Fleet, wegens het laten ontsnappen van een gevangene.
Volgens de Commissioners van 1818 eindigde bij de Fleet Prison de Day Rules om 11 uur 's-avonds. Zij schreven, dat voor de 'day rule' een zelfde zekerheid moest worden gegeven als voor de toestemming om binnen de 'Rules' te mogen verblijven. De gevangene kon een'day rule' alleen verkrijgen in de perioden {terms) waarin de Court of Common Pleas en de Court of Exchanquer zitting hadden. De beambte van deze rechtbanken kreeg er een 'fee' voor van 1s.10d. De gevangenen was dan min of meer vrij, niet gebonden aan het gebied van de 'Rules', vanaf de opening van de poorten van de gevangenis in de morgen tot 11 uur's nachts. Dat de 'day rules' alleen in 'term time' werden verstrekt, valt te betwijfelen.
Wat het Comité van 1815 t.a.v. King's Bench rapporteerde is heel wat bedenkelijker. Ook hier zouden de day rules beperkt zijn tot term time. Zij werden via de Marshal als een routinezaak verleend door de Court of King's Bench. De fee was overeenkomstig de 'table of fees'. Bij schulden onder de £600 gaf echter de tipstaff voor eigen risico toestemming. waren de schulden hoger, dan moest het via de marshal. Kon de schuldenaar echter niet voldoende zekerheid stellen, dan gaf hij de tipstaff 1 guinea, waarop iemand om op de schuldenaar te passen met deze mee ging. Men kon echter ook nog uit de gevangenis komen door middel van een 'run on the key'. Eeen gevangene getuigde, dat hij daarvoor de man onder de marshal, die in feite de gevangenis beheerde, een pond gaf, die verdeeld werd onder de turnkeys. Het mocht niet van de Marshal, maar de beheerder was van mening, dat hij hierin vrij was. Het Comité vond, dat deze en andere omkoperijen tot allerlei misstanden leidden.

In Nicolas Nickleby schrijft Dickens dus terecht:

The place to which Mr.Cheeryble had directed him was a row of mean and not over-cleanly houses, situated within "The Rules" ofthe King's Bench Prison, and not many hundred paces distant from the obelisk in Saint George's Fields. The Rules are a certain liberty adjoining the prison, and compromising some dozen streets in which debtors who can raise the money to pay large fees, from which their creditors do not derive any benefit, are permitted to reside by the wise provisions of the same enlightened laws, which leave the debtor who can raise no money to starve in jail, without the food, clothing, lodging or warmth, which are provide for felons convicted of the most atrocious crimes that can disgrace humanity. There are many pleasant fictions of the law in constant operation, but there is not one so pleasant or practically humorous as that which supposes every man to be of equal value in its impartial eye, and the benefits of all laws to be equally attainable by all men, without the smallist reference to the furniture of their pockets. (ch.46)

I pursued a man; I had an execution against him, and locked him up in the Fleet, and there were four or five detainers lodged against him, and I knew he was a man of property, and one day I found him at Robins's Auction-rooms; I went to the keeper of the Fleet and told him where he was, and he said he is lodging in the Rules; I said he does not lodge in the Rules; he only pretends to lodge within therm, and the best thing you can do is to send for him and lock him up in the strong room. he did so, and I got my money, 140 l. and cost.

Het kon ook anders gaan. Toen 'Your Committee' de King's Bench Prison inspecteerde hoorde één van de leden, dat de bekende Lord Cochrane, opgesloten binnen de muren, was ontsnapt. De Marshal noch enig andere cipier of bewaker, wist dat hij was ontsnapt. Een gevangene vertelde het comité, dat hij van de dienaar van Lord Cochrane hoorde, dat Lord Cochrane die dienaar maandag-avond vroeg zijn ontbijt en diner zoals gebruikelijk klaar te maken, omdat hij King's Bench ging verlaten, zeggende 'the gentlemen in power here and me understand each other'. Deze gevangene was zelf de zondag ervoor in Lord Cochrane's kamer. Mr.Basil Cochrane was er ook. 'Lord Cochrane,touching his hand said, "Bank Notes have a charm". Uit eerdere gesprekken begreep deze zegsman, dat Lord Cochrane bedoelde, dat geld hem zou bevrijden. Lord Cochrane zei ook, dat hij zijn boete nooit zou betalen. De bronnen delen niet mee of the Marshal schadevergoeding aan schuldeisers (de Kroon?) van Lord Cochrane moest betalen en zo ja, hoeveel.

De kans schade voor ontsnappingen te moeten vergoeden en zijn zekerheid niet te gelde te kunnen maken, was een belangrijke prikkel voor de gevangenisbeheerder om weinig uit te geven en veel 'fees', kamerhuur en andere emolumenten binnen te halen.

Vergelijkt men de Table of Fees van de Marshalsea met die van de King's Bench en van de Fleet, dan mist men bij de Marshalsea Prison de 'commitment fee'. De 5s.6d. die wij aantroffen in het onderzoek naar de dood van Thomas Culver (hing samen met een eigen reglement van de gevangenen)

Maar Mr. Pickwick betaalde wèl fees;

=================================================================================================================

Ebbinge Wubben, Dr.Mr.J.A.
   Literatuur en Recht; Charles Dickens en gevangenschap wegens Schulden.   Ac.Prfschr. Utrecht - 6 nov. 2000 -ISBN 90-76912-02-5
Forster, John.
  The Life of Charles Dickens / B.W.Matz(ed). - Two Volumes. - London: Chapman and Hall Ltd., 1911. - 485+515p., ill.,index.
Grant, James.
  Sketches in London. London: Thomas Tegg, 1840 408 p.,ill.
Hansard, T.C.
  The Parliamentary debates from the year 1893 to the present time / publ. under the superintendance of T.C.Hansard...[et al.].
  - series 1, vol.1 (1803/04) -41 (1820); new series, vol.1(1820) - 25 (1820); 3rd series, vol.1(1830) - 356 (1891);
  4th series...;London, 1812- ... - ..
Innes,Joanna.
  The King's Bench Prison in the later eighteenth century:law,authority and order in a London debtors' prison. -chapter 6, p.250 - 294.
McConville,S.
  A history of English prison administration;Vol 1 1750-1877.-London: Routledge & Kegan Paul,1981.-535p., bibl.,index.-isbn 0 7100 0694 2.
Trevelyan, G.M.
  English Social History. London:S.E.,S.D. - 628p, maps, index.

Parliamentary Papers
1809 Report from the Lords Committees relative to the imprisonment for Civil Debt. - House of Lords. Sessional Papers. Printed by Order of the
  House of Lords; or by Special Command. Dobsferry; New York: Odeana Publications, Copyright 1976. -ISBN 0-8420-1973-1. -1809,
  Vol.xxvii (27 April)227.
1811 Information of Wittnesses taken before the Coroner of Surrey in the Marshalsea Prison, Touching the Death of Thomas Culver and of the
   Inquisition thereon. -1811.-Vol.xiiv(1811)81.ibid.
1815 Report of the Committee appointed to enquire into the State of The King's Bench, Fleet and Marshalsea Prisons, 1 May 1815.- British
  Parliamentary Papers; Crime and Punishment; Prisons 7 ; State and Management of Prisons. -Shannon : Irish University Press, 1970.
  SBN 7165 1030.
1818 Report from the Commissioners Appointed to inquire into the state, conduct, and management of the Prison and Gaol of The Fleet; and
  also, of the Prison and Gaol of the Court of His Majesty's Palace at Westminster; and of the Court of the Marshalsea of His Majesty's
  honourable Household; and of the Prisoners in the said respective Prisons confined. (Dated 29th October 1818). - British parliamentary
  papers; Crime and Punishment; Prisons 8; State and management of Prisons.-Shannon: Irish University Press, 1970.-SBN 7165 1031 6
1819 Report from the Select Committee on Crimial Laws as related to Capital Punishment in Felonies, and to report their Observations and
  Opinion of the same, from time tot time to the House,8 July 1819. Britsh Parliamentary Papers; Legal Administration; Criminal Law; 1(585),
  1819. -Shannon: Irish University Press, 1968. -SBN 7165 0133 3.
1832 Commissioners to Inquire into the Practice and Proceedings of the Superior Courts of Common Law. Fourth report. - 1 March 1832.
  -Vol.xxv(1831 - 1832),1. House of Lords, Sessional Papers. Printed by Order of the House of Lords or by Special Command.
  - Dobbsferry; New York: Odeana Publications, Copyright 1976. - ISBN 0 379 20014 7.
1836 Reports of the Inspectors appointed to Visit the Different Prisons of Great Britain, under the Provisions of the Act 5 & 6 Will. IV,
  Cap.38. 1836 Vol.x House of Lords. Sessional Papers. Printed by Order of the House of Lords or by Special Command.
  -Dobbsfery; New York: Odeana Publications, Copyright 1976. ISBN 0 379 20014 7.