Pagina Menu

Hinder en slaapverstoring door wegverkeer

Alleen al in Nederland veroorzaakt de luchtvervuiling jaarlijks duizenden doden. Meer dan 300.000 mensen slapen slecht door verkeerslawaai

Na blootstelling aan fijn stof en verkeersonveiligheid, is blootstelling aan geluid het belangrijkste verkeersgerelateerde probleem voor de volksgezondheid in Nederland. Zowel de Gezondheidsraad in Nederland als de Wereldgezondheidsorganisatie stellen vast dat een te hoge geluidbelasting in de woon- en werkomgeving tot gezondheidsproblemen kan leiden. De huidige geluidsniveaus in onze woonomgeving veroorzaken vooral hinder en slaapverstoring. Daarnaast kan blootstelling aan geluid via lichamelijke stressreacties leiden tot een verhoogde kans op hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten en de klachten doen verergeren bij mensen die al lijden aan een hart- en vaataandoening. Blootstelling aan geluid kan ook leiden tot een verminderd prestatievermogen bij kinderen. De belangrijkste bron van geluid in de woonomgeving zijn personen- en vrachtauto’s en brom- en snorfietsen.

Wegverkeer is in Nederland de belangrijkste bron van geluidshinder in de woonomgeving. De gevolgen variëren van hinder en slaapverstoring tot klinische gezondheidseffecten zoals een hartinfarct. Naar schatting 600.000 tot 800.000 volwassenen ondervinden ernstige hinder door geluid en 300.000 tot 400.000 volwassenen ondervinden ernstige slaapverstoring door geluid van wegverkeer. Ongeveer 84 hartinfarcten (met dodelijke afloop) per jaar zijn gerelateerd aan blootstelling aan geluid van wegverkeer. Dit is 0,3% van het totaal aantal acute hartinfarcten dat jaarlijks in Nederland optreedt (bron: Van Kempen & Houthuijs, 2008, AgentschapNL/CROW, 2012).

Ongeveer 20 tot 35% van de ernstige hinder en slaapverstoring door geluid van verkeer op alle wegen is toe te schrijven aan verkeer op rijkswegen en railverkeer. Of anders gezegd: het wegverkeer in de bebouwde kom is verantwoordelijk voor de meeste hinder. Lokale overheden zijn hiervoor verantwoordelijk.

Hoe verandert de geluidhinder in de tijd?

Ernstige hinder door het geluid van wegverkeer neemt sinds 1993 toe. De ernstige hinder door railverkeer en vliegverkeer blijft sinds 1993 ongeveer gelijk. Voor hinder door geluid van industrie en recreatie is geen duidelijke trend waar te nemen (zie diagrammaen). Het wegverkeer is dus de uitzondering op de regel.

geluidhinder_1 percentage-woningen-met-geluidbelasting verdeling-geluidbelasting-op-de-gevel geluidbelasting-Deventer-gevels

De verwachting is dat de geluidsbelasting in het Rijnmondgebied in de toekomst toeneemt. Dit betekent dat het aantal (ernstig) gehinderde personen en dat slaapverstoring in de toekomst eveneens toeneemt, ook al worden diverse maatregelen (geluidsarm asfalt en geluidsschermen) ingezet.

De gezondheidseffecten van luchtverontreiniging komen vooral op het conto van fijn stof en ozon. Stikstofdioxide richt zelf niet zoveel schade aan, maar het vormt het schadelijke ozon onder invloed van het zonlicht. Studies wijzen uit dat jaarlijks in Nederland vier- à vijfduizend mensen vroegtijdig sterven door de luchtverontreiniging. In heel Europa zijn het er zo'n 200 000 per jaar. Vriend en vijand zijn het over één ding eens: het autoverkeer levert in Nederland de belangrijkste bijdrage voor de luchtverontreiniging.

Groen langs wegen verbetert niet de luchtkwaliteit

In het verleden werd altijd gedacht dat bomen en struiken langs wegen de luchtkwaliteit verbetert. Dat blijkt niet het geval te zijn. Dat is de uikomst van onderzoek van Plant Research International (Wageningen) en TNO in opdracht van de provincie Zuid-Holland. Een groenstrook waar je doorheen kunt kijken, heeft zelfs een negatieve invloed. Het groen vermindert de windsnelheid, waardoor de uitlaatgassen met minder lucht worden vermengd. Dat zorgt dan voor een hogere concentratie vervuilde stoffen kort achter de bosschages. Alleen als de begroeiing zo dicht is dat er niets meer door komt, is de groenstrook effectief. Die is dan vergelijkbaar met een geluidsscherm. De onderzoekers hebben met behulp van eenvoudige modellen schattingen gemaakt van de mate waarin planten luchtverontreiniging als NO2 en stof opnemen. Hieruit is gebleken dat groenelementen tussen een weg en bijvoorbeeld een woonwijk bij gemiddelde weersomstandigheden maximaal 15-20% van kleine deeltjes stof afvangen. Groenelementen reduceren de concentratie van NO2 met maximaal 10%. Er zijn dus wel effecten meetbaar, maar die zijn zo laag dat overheden er beleidsmatig niet veel mee kunnen doen. Hooguit kun je zeggen dat de groenelementen enig nut hebben in een omgeving waarin de concentraties tegen de grenswaarden aan zitten.

Diersoorten sterven in grote getalen uit

Bij verandering van de aarde denken we eigenlijk vooral aan de opwarming van de aarde, het stijgende water en de klimaatverandering. Toch is er nog een grote verandering. We hebben het over het uitsterven van diersoorten. Het IUCN, International Union for Conservation of Nature, heeft een grootschalig onderzoek ingesteld, waarbij in totaal 61.914 diersoorten werden bestudeerd. Hiervan werden er al 64 niet meer in het wild terug gevonden en in totaal bleken al 801 soorten uitgestorven te zijn zonder dat de mens hier weet van had.
Ook planten werden in het onderzoek van de IUCN opgenomen. Uit het meest recente onderzoek bleek dat zeker 24.216 planten- en dierensoorten met uitsterven worden bedreigd. De situatie wordt steeds slechter. In 2012 geleden werd hetzelfde onderzoek al uitgevoerd. Hierbij bleek dat er in totaal 22.634 soorten werden bedreigd, dat er 791 soorten al waren uitgestorven en dat er 63 soorten al niet meer in het wild te vinden waren. In een jaar tijd zijn er tien soorten uitgestorven. Oorzaak van de sterfte is de toename van stikstof in het milieu. Die stof komt in het milieu door het gebruik van fossiele brandstoffen en kunstmest.

Welke soorten dreigen uit te sterven?

Wanneer we het hebben over dieren, dan zijn er ontzettend veel soorten die met uitsterven worden bedreigd. Wat dacht u van de prachtige koraalriffen? Denk ook aan de vogels die we kennen. In totaal zijn er meer dan 1200 vogelsoorten die met uitsterven worden bedreigd. En dan de zoogdieren. Maar liefst een kwart van alle zoogdieren wordt met uitsterven bedreigd. Niet alleen zoogdieren, maar ook vissen, amfibieën, reptielen en planten krijgen het zeer moeilijk door onder meer vervuiling, jacht en klimaatverandering.

En de planten?

Wanneer planten verloren gaan, zal de gezondheid van mensen ernstig verslechteren. Dit heeft vooral te maken met het feit dat veel planten zeer belangrijk zijn in de geneeskunde. Er worden tal van plantensoorten gebruikt bij het ontwikkelen en maken van diverse medicijnen die van groot belang zijn. De grootste angst van wetenschappers is dan ook dat plantensoorten sneller uitsterven dan dat de mens ontdekt welke belangrijke rol zij hadden kunnen spelen bij het genezen van ziekten.

Verbetering?

De mens lijkt wel bezig te zijn met de dreigende sterfte onder planten en dieren. Een voorbeeld hiervan is de witte neushoorn, waarvan er aan het einde van de 19e eeuw nog slechts honderd bestonden. Na de inzet van de mens om dit dier te beschermen, leven er inmiddels weer 2.000. Echter, dit is de mens niet bij ieder bedreigd dier gelukt. Zo is de zwarte neushoorn onlangs uitgestorven.

In Almere zoeven de vuilniszakken ondergronds

Almere heeft een soort buizenpostsysteem dat vuilniszakken over een afstand van kilometers van woning naar vezamelplaats zuigt. Met een snelheid van 70 kilometer per uur vliegen de vuilniszakken door het centrum van Almere, onzichtbaar, in een buizenstelsel onder degrond. Het vuilnis zoeft naar een verzamelcontainer, waar het wordt opgehaals om te worden verwerkt. In het hartje van Almere staan op vier plekken afvalbakken: voor oud papier, gft en restafval. Dit Ondergronds Afval Transport (OAT) heeft wel zijn beperkingen. Glasafval kan er niet mee worden ingezameld. Daar zouden de buizen te snel van slijten. En als er op grote schaal bouwafval in de kokers wordt gestort, gaat het systeem ook stuk. De buizen van het systeem zijn van staal dat 25 tot 30 jaar meegaat. In de bochten is het extra sterk staal, want daar treedt de meeste slijtage op. Hier zijn ook luiken aangebracht om eventuele verstoppingen te kunnen verhelpen.

Innovatief vervoer

Een ondergrondse pijpleiding voor chemicaliën als alternatief voor binnenvaart en vrachtverkeer in het havengebied. De aanleg van 30 strategische steigers voor de stijgend populaire watertaxi en dynamische halte-informatie op alle metrostations en de haltes van de trampluslijn 20. Drie voorbeelden van innovatie in transport.

Vooral in de chemie zijn pijpleidingen als transportmiddel in opkomst. Tankauto's blijven niet meer in de file steken en de leiding is veiliger dan het wegvervoer. De pijpen worden het meest gebruikt voor ruwe olie. De oliemaatschappijen Exxon en Fina hebben een buis van Rotterdam naar Antwerpen en Shell transporteert samen met een Duitse partner ruwe olie naar het Ruhrgebied. De gemeente Rotterdam houdt bij welke pijp waar ligt. Eén van de chemiebedrijven die de komende jaren meer gebruik gaan maken van pijpleidingen is de Britse onderneming ICI. Naast de bestaande fabriek komt een nieuwe vestiging. Rond de eeuwwisseling rijden op het terrein van ICI evenveel tankauto's als nu, terwijl de produktie verdrievoudigt. De pijpleiding wordt voor de chemische fabriek het belangrijkste middel van transport.

In Rotterdam worden de meeste produkten (53 procent) met het binnenvaartschip vanuit de haven naar het achterland gebracht. Daarna is de pijp het belangrijkste vervoersmiddel (33 procent). Via de weg komt en gaat 10 procent van de goederen en het spoor heeft nog maar een aandeel van 4 procent.

Scheepvaart bespaart honderden autoritten

Het wegennet rond Rotterdam en in Midden-Holland kan enorm worden ontlast door binnenschepen te laten varen. Steeds meer verladers kiezen voor de binnenvaart. Denk aan de voeding- en drankproducenten die kiezen voor de `blue-road'. En daarmee voor betrouwbaar vervoer. Heinz `vermijdt' 10.000 autoritten op de A15. Bierbrouwer Bavaria haalt 1400 containers van de weg.

Vlamingen ruilen auto voor gratis busabonnement

In 2010 hebben 11.095 Vlamingen een busabonnement van De Lijn ontvangen in ruil voor een nummerplaat. In België zijn de nummerplaten persoonsgebonden, wie een andere auto aanschaft, behoudt dus steeds zijn oude kenteken. In totaal werden 8.926 aanvragen ingediend. Dat is meer dan in 2009, blijkt uit cijfers van de vervoermaatschappij. Toen werden 8.194 aanvragen ingediend en 10.660 abonnementen uitgereikt. Sinds de start van het systeem in 2002 waren er 78.336 dossiers, wat resulteerde in 102.560 abonnementen.

Het idee om nummerplaten om te ruilen voor een gratis busabonnement werd in 2002 gelanceerd door de vlaamse oud-minister van vervoer Steve Stevaert. Het experiment ging in oktober 2002 van start. Wanneer het om de enige wagen van het gezin gaat, krijgen alle gezinsleden een abonnement. Dat verklaart het verschil tussen het aantal aanvragen en het aantal toegekende abonnementen.

Maar met gulle gaven van de overheid in het oppassen. Sinds 1 april 2010 is het voordeel voor de automobilist teruggeschroefd naar één jaar. Door die "aanpassing" is het aantal uitgereikte abonnementen nu fors gedaald.

Bron: Belga, De Zondag

Rotterdam werkt aan beter en schoner vervoer

Met het programma Schoon op weg wil de stadsregio door het inzetten van schone voertuigen de luchtkwaliteit verbeteren en een beter leefklimaat creëren. Er rijden dan ook steeds meer gemeentelijke voertuigen met nieuwe schone technieken en schonere brandstoffen. Bijvoorbeeld hybride voertuigen, elektrische voertuigen en voertuigen op brandstoffen als E85 en (bio)gas. Deze stoten minder CO2 uit en vervuilen de lucht stukken minder dan traditionele voertuigen. Het programma Schoon op weg richt zich zowel op de regiogemeenten als op private ondernemingen en particulieren

Het doel van het project Schoon op weg is om emissies van het wegverkeer in de regio te beperken. Hierbij gaat het om emissies van NO2 , fijn stof, CO2 en geluid.

De doelstellingen zijn:

Deze doelstellingen wil de stadsregio realiseren op de volgende manieren:

Schoon openbaar vervoer

In de OV-concessies voor busvervoer vanaf 2012 zijn verschillende milieueisen opgenomen. Naast deze milieueisen zijn er ook andere mogelijkheden om het openbaar vervoer schoner te krijgen. Stadsregio onderzoekt de mogelijkheden voor het inzetten van onder andere schone shuttlebusjes, elektrische tuktuks, schone taxi's en elektrische schoolbussen.

Bedrijfsbenadering wagenparken

Het doel van dit deelproject is de wagenparken in de stadsregio Rotterdam verschonen. Stadsregio onderzoekt bij bedrijven hoe het woon-werkverkeer en goederenvervoer schoner kan.

Schoon bouwverkeer

Het effect van het bouwverkeer in de Stadsregio op de luchtkwaliteit blijkt aanzienlijk: 4% van de voertuigkilometers bestaat uit bouwverkeer en minstens eenzelfde aandeel CO2,

NOx en fijn stof komt voor rekening van het bouwverkeer. Om deze reden kiezen steeds meer regiogemeenten ervoor om bouwverkeer op te nemen in hun programma's ten aanzien van de luchtkwaliteit en CO2 doelstellingen. Stadsregio Rotterdam onderzoekt hoe bouwlocaties en bouwverkeer schoner kunnen worden.

Stadsregio Elektrisch

Elektrisch vervoer is schoner, stiller en zuiniger dan vervoer op conventionele brandstoffen. Door elektrisch vervoer wordt een vermindering van luchtvervuiling en geluidsoverlast bereikt en daarmee de kwaliteit van leven verbeterd. De nationale taskforce elektrisch vervoer wijst op het belang van gemeenten en regio's bij het faciliteren van elektrisch vervoer. De stadsregio neemt hierin een coördinerende rol op zich op het gebied van enerzijds het laden van elektrische voertuigen en anderzijds maatregelen ter stimulering van de aanschaf van elektrische voertuigen.

Oplaadinfrastructuur

Elektrische auto's kunnen op verschillende manieren worden opgeladen. Normaal laden kan bij een stopcontact of bij een speciaal hiervoor geplaatst laadpunt. Een landelijk dekkend netwerk is nodig om het bereik van elektrisch vervoer te vergroten.

Subsidie oplaadpunten

De stadsregio Rotterdam gaf in 2013 subsidie aan gemeenten, bedrijven en inwoners van de 14 gemeenten van de stadsregio die op eigen terrein een laadpaal wilden plaatsen voor een elektrische auto. Voor aanvragen van organisaties en inwoners uit de stadsregio Rotterdam gold een maximum van € 1000,- voor aanschaf en plaatsing van een laadpunt. Er was geld beschikbaar voor ongeveer 120 palen.

Ecomobielbeurs

Jaarlijks staat Ahoy Rotterdam in het teken van duurzame mobiliteit tijdens de Ecomobielbeurs. Ook de stadsregio Rotterdam is hierbij aanwezig met een stand waarin met name het project Schoon op Weg onder de aandacht werd gebracht.

In de stand krijgen de beursbezoekers informatie over elektrische- en andere duurzame vervoermiddelen die in de stadsregio in gebruik zijn. Ook is er onder andere informatie over eigen gemeentelijke wagenparken, subsidieregelingen en elektrische oplaadpunten.

De vakbeurs wordt bezocht door overheid en professionals uit het bedrijfsleven. De beurs is ook bedoeld om contacten te leggen waardoor er in de toekomst nog meer gedaan kan worden op het gebied van elektrisch vervoer.

Informatie vragen

U kunt specifieke informatie van de verschillende verschillende raadscommissies opvragen, als u in het bezit bent van een computer met internetaansluiting. Ga dan met de browser naar het volgende internetadres: bds.rotterdam
U vindt daar dan een zoekscherm, waar u een trefwoord of kenmerknummer kan invullen, bijvoorbeeld PKB Mainportontwikkeling Rotterdam (SOB 42882). Toets dan het Zoek - icoontje aan, u krijgt dan als het goed is een lijstje met documenten, die relevant zijn aan het trefwoord, dan wel kenmerknummer. Als u een onderwerp niet kunt vinden, ondanks het herhaaldelijk geprobeerd te hebben, kunt u altijd een mailtje sturen naar het Milieucentrum Rotterdam, mcr@zhm.milieu.net. Wellicht dat die het wel kunnen vinden.

Op A13 naar 80 km, een zoethoudertje

Rotterdam - De maximumsnelheid op de A13 is ter hoogte van Overschie bepaald op 80 kilometer per uur. Een controlesysteem zorgt dat alle overtreders worden bekeurd, ook al ligt de snelheid maar enkele kilometers te hoog. Lussen in de weg registreren hoe hard op de betreffende 2,5 kilometer snelweg wordt gereden en digitale camera's flitsen de overtreders. De bekeuringen gaan volautomatisch naar de huisadressen.

Rijkswaterstaat verklaarde nadrukkelijk dat het niet om de opbrengst van de boetes gaat, maar om handhaving van de maatregel. In Overschie wordt al vele jaren lang te veel luchtvervuiling door het verkeer gemeten. Alleen als alle auto's 80 rijden heeft dat effect, benadrukt de overheidsdienst.

Er is even overwogen of een maximumsnelheid van 70 kilometer per uur mogelijk was, maar dat pakt eerder nadelig dan voordelig uit omdat dan ook vrachtwagens moeten afremmen en optrekken. Dat veroorzaakt niet alleen heel veel extra uitlaatgassen, maar ook lawaai. Dat zou een deel van het effect van de zojuist geplaatste geluidsschermen teniet doen.

Er is geen sprake van een proef. De maatregel is meteen definitief ingevoerd. De verwachting is dat de hoeveelheid uitlaatgassen met zeven procent zal afnemen. Rijkswaterstaat noemt dat 'een heel mooi resultaat'.

De maatregel is door de bewonersorganisaties gematigd positief ontvangen. Ze zijn blij dat er eindelijk wat gebeurt, want de overlast is heel groot. De praktijk heeft echter uitgewezen dat de maatregel voldoende is.

De "definitieve" proef heeft niet lang geduurd. In de zomer van 2012 werd de toegestane snelheid op dat wegvak verhoogd tot 100 km.

Op zondagmiddag 20-1-2013 hebben bewoners van de Rotterdamse wijk Overschie witte lakens uit hun ramen gehangen. Het is een protest tegen het het verhogen van de maximumsnelheid op de A13, die dwars door de wijk loopt.

De lakens hebben nog een andere functie: als ze enkele weken hebben gehangen, laten de bewoners zien hoe zwart ze zijn geworden door het roet uit de uitlaatgassen. Op 12-03-2013 zijn de vuile lakens opgehangen voor het gebouw van de Tweede Kamer in Den Haag.