Schieten met perslucht...   en dan?

De hedendaagse luchtgeweren en -pistolen schieten met 200 (soms zelfs 300) bar luchtdruk. Lucht is makkelijk, betrouwbaar, millieuvriendelijk, onbrandbaar en 'gratis'. Maar...  hoe krijg je dat erin?

Zie eerst Update 2009 onderaan de pagina

200 bar is een hoop lucht en een hoop druk, 200 bar is een kracht van 200 kilo per cm2. OK, de moderne wetenschapper spreekt van 2000 N en dat is een iets andere waarde, maar laten we het voor dit huis tuin en keuken artikel gewoon houden op 200 kilo. De werkdruk van een modern luchtwapen voor de schietsport is ongeveer 55 bar, want die 200 bar gaat eerst nog door een reduceerventiel. We schieten dus uit de fles met een constante druk van 55 bar totdat de druk zover gedaald is dat het reduceerventiel zijn functie verliest en het kogeltje steeds meer gaat zakken. De meeste luchtflesjes zijn voorzien van een ingebouwde manometer (die meet de druk) en die zijn verdeeld in een geel (te laag), groen (schieten) en een rood (te hoog) gebied. We stoppen met schieten als de meter in geel komt te staan en dan hebben we meestal tussen de 160 en 180 schoten gedaan.

Bij alle nieuwe luchtgeweren en -pistolen wordt standaard een vulnippel meegeleverd. De ene kant van die nippel is aangepast aan de luchtcilinder van het pistool of geweer. Dat is bij alle merken verschillend, hoewel Steyr natuurlijk voor alle Steyr types hetzelfde is en dat geldt ook voor bv FWB. Maar tussen de merken onderling past er bitter weinig. Bij de een is de nippel een 'mannetje' zoals bij Steyr en bij de ander is de nippel een 'vrouwtje' zoals bv bij FWB en bij Hammerli. De andere kant van de nippel is overal in de wereld hetzelfde, dat is de standaard luchtaansluiting. Dat heet normalisatie. Over de hele wereld zijn luchtaansluitingen hetzelfde, maar dat geldt ook voor CO2, zuurstof, stikstof etc. Zo kunnen er bv in ziekenhuizen geen vergissingen gemaakt worden. De standaard meegeleverde luchtnippel past dus in de hele wereld op een duikfles of hogedruk luchtcompressor. Nee, niet op dat prutteltje naast de werkbank, want die komt niet verder dan 10 bar en daarmee krijg je het kogeltje nauwelijks de loop uit.

De duikfles

Het voordeel:
-De duikfles kan je nog steeds relatief goedkoop laten vullen bij de duikvereniging of de brandweer.
-Droge en schone lucht tegen weinig kosten. (1 of 2 Euro's)
-Makkelijk vullen van je luchtcilinders.

Het nadeel:
-Je moet eerst een goedgekeurde duikfles aanschaffen.
-Je moet hem steeds wegbrengen.
-Met elke cilindervulling neemt de flesdruk af en dus ook het aantal schoten dat je per cilinder kunt schieten.
-Elke 5 jaar moet die fles gekeurd worden door het Stoomwezen, kost toch weer een paar centen.
-Gevulde flessen en cilinders mogen NIET in het vliegtuig. Ze moeten leeg zijn.

Maar op grote nationale en internationale wedstrijden zijn er tegenwoordig bijna altijd luchtflessen aanwezig.

Andere bronnen
Er zijn kleine electrisch aangedreven hogedruk compressors te koop voor thuisgebruik. Daar kunnen de cilinders direct opgeschroefd worden en pompen maar. Prachtig maar erg duur. Er zijn meerdere merken en voornamelijk Duits. De prijzen liggen tussen de 1000 en 2000 euro.

De handpomp
Het lijkt onmogelijk, maar er zijn handpompen om 200 bar luchtdruk te leveren. Ze lijken op, en werken als de welbekende fietspomp. Er zijn vele uitvoeringen en merken, maar er is maar één fabriek die ze maakt. Het is een handigheidje om ermee te leren omgaan. Het is ook wel best zwaar en vermoeiend, maar het lukt. Als je je beperkt tot het bijvullen van de gebruikte lucht, dan ben je na 20 tot 30 slagen alweer klaar. En... dat doe je thuis na de wedstrijd en niet vlak ervoor.

Voordelen:
-Makkelijk en niet al te duur, zo rond de 150 euro.
-Eenmalige aanschaf waar je een aantal jaren plezier van hebt.
-Makkelijk mee te nemen.

Nadelen:
Hoewel er een poging is gedaan om de lucht te ontvochten, is het resultaat niet 100%. Er is dus grote kans, dat er vocht in de luchtcilinder komt. Kan dat kwaad? Eerlijk gezegd weet ik dat niet en lees je daar ook bitter weinig over. De cilinders zijn tegenwoordig van een aluminium legering en dat kan -net als ijzer- roesten. Corroderen noemt met dat. Corrosie in de cilinder kan de sterkte nadelig beïnvloeden. Toch is er nog zelden of nooit een slachtoffer gevallen door een ontploffende luchtcilinder. Het is ook nog maar sinds 1996, dat we met perslucht schieten. Er is ook nog geen keuringsplicht voor deze kleine luchtcilinders, in tegenstelling tot de 5 jaarlijkse keuringsplicht voor duikflessen.
Steyr zegt, dat ze de cilinders getest hebben met 700 bar druk en dat ze pas daarboven uit elkaar zijn gesprongen. Tijdens deze testen scheurden de cilinders open en ontsnapte de lucht. Er kwamen daarbij geen scherven vrij. Ook geeft Steyr toe, dat zij aan de binnenkant van de wat oudere cilinders corrosie hebben gevonden in de vorm van een grijzig poeder. In géén geval was er sprake van pitcorrosie. Verder zegt Steyr, dat er wat hun betreft nog geen geval van een ontploffende cilinder bekend is. Zij adviseren de luchtpompers om regelmatig hun pomp en flesje te ontvochten met de daarvoor bestemde schroef op de pomp. (zie verder dit artikel)

Een ander nadeel lijkt de toch wel zware fysieke inspanning om een flesje op te pompen, maar dat kun je natuurlijk ook vertalen als een extra lichamelijke training, want de gemiddelde sportschutter doet toch al niet zoveel extra.

Ontvochten:
Op de handpomp zit ook een kartelschroef en die moet zo af en toe eens worden opengedraaid als er druk op de pomp staat (flesje van 200 bar erop) Daarmee wordt het vrijgekomen vocht uit de pomp geblazen en ook uit het flesje. Je zult er versteld van staan, hoe snel zo'n flesje dan ineens weer leeg is en je meteen realiseren, dat je net dus voor niks hebt staan pompen en alles weer opnieuw moet doen. Je zult dus weinig mensen tegenkomen, die bewust vocht laten ontsnappen. Maar toch is dat nou juist heel belangrijk. Ben jij wel zo iemand die dat regelmatig doet, zorg dan in ieder geval dat de kat uit de buurt is, want van zoveel geblaas komt heel veel narigheid. Kat in de gordijnen en planten op de grond!

Andere drijfgassen:
Overigens kan en mag je -als je daar tenminste makkelijk aan kunt komen- ook gebruik maken van argon of helium, want dat zijn net zulke veilige gassen en je kogelsnelheid wordt er ook nog eens hoger door. Waarom? Omdat deze 'enkelvoudige' gassen sneller expanderen dan het ingewikkelde mengsel lucht. Bovendien zijn deze industriële gassen schoon en droog. Je moet dan wel een verloopnippel (laten) maken voor je standaard lucht vulnippel naar de andere gasfles. Lasbedrijven hebben dat gas vaak in voorraad vanwege het mig en tig lassen.
Lasbedrijven hebben ook vaak zuivere zuurstof in voorraad, maar dat mag dus NOOIT gebruikt worden. Als zuurstof onder hoge druk ook maar iets van een brandstof tegenkomt, bv een smeermiddel op basis van olie, dan wordt je pistool of geweer een dieselmotor en ploft de boel uit elkaar.

Wij bij 't Schermer Eyland hebben tot op heden nog geen problemen ervaren met luchtcilinders. Wij / onze leden,  gebruiken zowel duikflessen als handpompen. Ook pompen we ze meestal iets hoger op, 220 bar, want bij het eraf schroeven ontsnapt er weer een paar bar. Maar we staan open voor elke informatie betreffende problemen en veiligheid want ook u kunt daaraan bijdragen.

Update 2009:
Bij onze Oosterburen zijn nieuwe regels van kracht geworden.
Per 1 januari 2009 heeft de Duitsche Schuttersbond in overleg met de fabrikanten van luchtflesjes voor de schietsport, besloten om een veilige gebruikstermijn van 10 jaar in te stellen vanaf de productiedatum. U vindt de productiedatum als mm.jj op uw luchtcilinder ingeslagen. Neemt u in Duitsland deel aan een wedtrijd of toernooi, dan is men bij de wapenkeuring aldaar nu verplicht om daar op te letten en u de toegang tot de schietstand te weigeren, als uw luchtcilinder ouder is dan 10 jaar. 
Het gaat natuurlijk om de veiligheid van uzelf en uw medeschutters. Herkeuren voor nog eens 10 jaar is geen optie en wordt niet toegestaan.

Uiteraard dient u er rekening mee te houden, dat deze maatregel vroeg of laat ook in NL zal worden ingevoerd. Controleer dus nu alvast maar eens de productiedatum van uw luchtcilinder en leg elke maand maar vast wat geld opzij. De wapenhandelaren staan natuurlijk al te popelen om ze u nu al te verkopen. Maar let er nu alvast heel goed op, dat u bij aanschaf van een *nieuw* luchtwapen of extra luchtcilinder niet met een oude winkeldochter wordt opgescheept, want daar krijgt u al na een paar jaar spijt van. Ook bij de aanschaf van een gebruikt luchtwapen dient u nu zorgvuldig op deze datum te letten, want een 100 tot 200 euro extra uitgave, daar zitten we niet op te wachten.


schermereyland@planet.nl
.

<<Publicaties                Pistolenpagina>

E:

svse25.html