Het afstellen van de trekker van het vrijpistool TOZ35

Een mooi groepje Een SVSE publicatie

Het afstellen van de trekker van het vrijpistool TOZ35

De TOZ35 

Het Vrijpistool TOZ35 is een Russische oude dame, waarvan de productie inmiddels is stopgezet. Er zijn er heel veel van gemaakt en wereldwijd verkocht en er zijn er nog heel veel van in omloop, maar weinig actieve of zelfs nog levende Nederlandse schutters zullen haar nieuw gekocht hebben. Veel TOZzen hebben al vele eigenaren gekend. Dat gaat meestal gepaard met  -als eerste-  het verlies van de originele gebruiksaanwijzing. Hoewel in de rest van de wereld een gebruikte TOZ nog flink wat geld opbrengt, zijn ze in Nederland nog regelmatig voor erg weinig te koop. Daar zullen dan ook de te vervangen onderdelen vandaan moeten komen, maar bij een goede afstelling en normaal gebruik gaat een TOZ35 levenslang mee.  Bent u de gelukkige bezitter van een TOZ35, stel dan eens de trekker goed af. Hieronder leest u hoe dat het beste gaat.

De TOZ35 trekkergroep

De afbeelding is kleiner weergegeven. Klik op de tekening voor een grotere weergave of druk hem af.

Hoe werkt de trekker van het Vrij Pistool TOZ35 en hoe stel je die af.

De trekker van de TOZ is een zg. steektrekker ook wel eens een haartrekker of versneller genoemd. Een steektrekker moet met enige kracht worden voorgespannen. De steektrekker zelf kent geen voorweg, maar staat direct op het drukpunt. Kenmerkend zijn de lage afdrukweerstand van -meestal- 20 tot 50 gram. Wordt deze afdrukweerstand overschreden, dan komt er via een reeks van hakende palletjes een hamertje vrij, die met een korte felle tik de gespannen slagpen vrijgeeft.

Bij de TOZ ziet dat er toch wel ingewikkeld uit en je kunt het ook beter maar in elkaar laten zitten. Uit elkaar halen is alleen nodig als de boel kapot is, maar met een normale afstelling zal dat niet snel gebeuren. Daarvoor zijn de gebruikte materialen te goed. Een druppeltje naaimachine olie op de draaipuntjes is het enige wat af en toe kan worden gedaan als maximaal onderhoud.

Deze beschrijving is bedoeld voor het oude model TOZ35 met de ronde trekkerbeugel, maar ook de nieuwere TOZ35M met de hoekige trekkerbeugel en het loopbandje zal ermee afgesteld kunnen worden.

We zullen eerst eens aan de hand van bijgaande doorsnede van de trekkergroep de onderdelen in het Nederlands benoemen. De nummers zijn gevolgd van linksboven naar rechtsboven en dan van rechtsonder naar linksonder.

  1. trekkerhuis
  1. schroef die de bladveer van de brug vastzet

   9.    bladveer met gleuf om de trekkerdruk te regelen

10.     kunststof moertje passend in gleuf van de bladveer

11.     brug

16.     trekker sleetje

39.     schroef om trekkersleetje vast te zetten

20.     trekker scharnier en ophangpin 19 (bestaat uit meerdere onderdelen)

21.     hamervangpal

23.     vrijgeefpal (dit is de belangrijkste pal in de constructie)

13.     begrenzer van de vrijgeefpal

25.     hamerveer

26.     spanschroef voor hamerveer

15.     afstandsbusje

12.     bladveer van de vrijgeefpal

43.     de hamer die de slagpen vrijslaat

45.     trekkerspanner

37.     afstelschroef van de steektrekker

19.     trekker ophangpin

42.     trekker

41.     schroef om trekker vast te zetten

38.     vulring onder 39

47.     trekkerbeugel (moet los om te kunnen afstellen)

36.     stelschroef voor trekkerdrukinstelling

Uitleg van de werking

Wat gebeurt er als de trekker wordt gespannen. Door op de spanner 45 te drukken wordt hamer 43 tegen de instelbare veerdruk van 25 in, gehaakt achter hamervangpal 21, die op zijn beurt wordt geblokkeerd door vrijgeefpal 23, die tegen de veerdruk van zijn bladveer 12 in, onder de brug 11 haakt, die met de ingestelde kracht van zijn veer 9 naar beneden wordt gehouden. De zaak is nu gespannen.

Wat gebeurt er als de trekker wordt bediend

Door de trekker 42 naar achteren te bewegen, duwt het trekkerscharnier 20 de brug 11 tegen zijn veerdruk in omhoog en komt de onder druk van zijn bladveer 12 staande vrijgeefpal 23 een stukje vrij tot hij gestopt wordt door zijn begrenzer 13, waardoor hamervangpal 21 de hamer 43 niet meer vast kan houden, zodat de hamer door de veerdruk van hamerveer 25 met kracht naar achteren slaat. (Daar raakt hij de slagpenborgpal die dan van schrik de slagpen vrijgeeft waardoor het schot afgaat, maar deze onderdelen zitten elders in het pistool).

Welke afstellingen zijn belangrijk

De trekkerdruk

Het ingrijppunt van de vrijgeefpal en de brug

De kracht waarmee de hamer op de slagpen vrijgeefpal slaat

Om te beginnen de trekkerdruk. Deze is in te stellen door schroef 36 in of uit te draaien, maar zal zich meestal bewegen tussen de 10 en 60 gram. Meer zit er niet in. De brug moet echter wel met enige overtuiging naar beneden en over de vrijgeefpal gedrukt blijven, dus een gram of 40 is wel gewenst en heus, dat is niet veel. Als de onderdelen nog weinig gebruikt en scherp zijn, kan het ook wel 20 gram zijn, maar de meeste TOZzen zijn al op leeftijd en hebben de nodige schoten al achter de rug, dus de scherpe kantjes zijn er inmiddels wel af.

Ingrijppunt. De brug 11 wordt door zijn eigen bladveer 9 naar beneden gedrukt op een onderdeeltje dat in de tekening niet genoemd wordt, maar wel zo belangrijk is. Het onderdeel is verstelbaar door middel van afstelschroefje 37 Als je op de tekening bij het schroefje kijkt, dan zie je het onderdeel ook zitten. Span de trekker en draai dat schroefje heel langzaam in (met de klok mee, rechtsom) Er komt een moment, dat de hamer spontaan ontsnapt. Draai nu de afstelschroef een kwart tot een halve slag terug (linksom, tegen de klok in) Zo staat het goed en blijft het veilig. Gaat dat schroefje wat erg gemakkelijk, steek dan eerst een stukje garen in het schroefgaatje als borgmiddel. Zo voorkom je, dat de afstelling verloopt tijdens het schieten.

Slagkracht van de hamer. Slagkrachtveer 25 is een forse jongen. Hij dient ervoor om de hamer 43 de slagpenborgpal los te laten slaan. Door zijn stelschroef 26 in te draaien kan de slagkracht verhoogd worden, maar daarmee verhoog je ook de krachten op zijn hamervangpal en de vrijgeefpal. Zulke krachten zijn onnodig en veroorzaken ongewenste slijtage aan die toch al zo kleine onderdelen. Afstelschroef 26 is alleen te bereiken als het sluitstuk met gespannen slagpen uitgenomen wordt. Daartoe moeten de beide greepdelen afgeschroefd worden. Duw de scharnierstift van het sluitstuk eruit en neem het sluitstuk uit het pistool. De trekker dient ontspannen te zijn. Daar beneden zie je schroef 26. Draai die tegen de klok in los, tot de slagkrachtveer net aan tegen het trekkerhuis 33 zit gedrukt. Plaats de afsluiter met gespannen slagpen, span de trekker en druk af. Als de slagpen niet vrij komt, herhaal het dan met iets meer veerdruk, net zolang tot de slagpen vrij komt. Geef dan nog minder dan een kwart slag erbij en dan staat het goed. Bedenk, meer kracht is nergens voor nodig en niet goed voor de onderdelen.

Zet het pistool weer in elkaar en ga er eerst maar eens een paar series mee schieten. Als de trekker toch naar je gevoel teveel sleept, dan kan je eventueel nog iets regelen met schroefje 37, maar als je hem te dun afstelt, kan het schot onbedoeld afgaan en wordt de TOZ gevaarlijk. Ja, een Morini 84 heeft een drogere trekker, maar je hebt nu eenmaal een TOZ35 dus leg je daar nu maar bij neer. Dit is het en daar moet je het mee doen. Het wereldrecord uit 1980 staat nog steeds op 581 punten op naam van de rus Alexander Melentiev met een? Ja wat dacht je, dus doe eens oefenen!

 

<<Publicaties                  Startpagina SVSE

e:/svse37.html