Hierbij een kritische reactie van Albert Smith met betrekking tot de genealogie
VAN MUIJLWIJCK-VAN DER MERWEDE.

 Beste Gerrit,

Via het geneanet kwam ik op je website en heb met belangstelling de genealogie van de van Muijlwijcks gelezen aangezien deze ook in mijn kwartierstaat voorkomen (zie mijn website: http://users.castel.nl/~smita01 ) Ik ben zeer benieuwd naar de bronnen waaruit je de informatie hebt geput Aanvankelijk had ik op grond van een artikel in het Algemeen Nederlandsch Familieblad 1883 ook een verbinding van Muylwijk/van der Merwede. Maar ik heb gemeend een aantal kwartieren te moeten schrappen naar aanleiding van een genealogische discussie in het genealogisch tijdschrift Ons Voorgeslacht 1974. Hier worden kritische kanttekeningen geplaatst bij het genealogisch onderzoek van Balen (Beschrijving der stad Dordrecht). In mijn kwartierstaat komt Gerrit Jansz van Muijlwijck voor.(385280 in jouw kwartierstaat; wapen twee vissen met rug naar elkaar toe). Het argument dat deze van Muylwijck niet af zou stammen van de van der Merwedes was gebaseerd op het zo afwijkende wapen. Er wordt wel een vermoeden uitgesproken dat Matthys van Muylwijck de stamvader van de van Muylwijcks uit Gorichem (ook in mijn kwartierstaat voorkomend) wel zou afstammen van de van der Merwedes omdat zij een wapen voerden dat meer in overeenstemmnig was met elkaar. Hoe deze afstamming verliep kon men niet zeggen. Nou zie ik dat je deze Matthys laat afstammen van Gerrit Jansz van Muijlwijck en deze van de van der Merwedes. Je begrijpt mijn belangstelling.

En in een tweede bericht schrijft hij:

"De genealogie bevat n.l. toch een paar onduidelijkheden die gecombineerd met het artikel in Ons voorgeslacht (zie hieronder) naar mijn mening kritisch bezien moeten worden.

In de eerste plaats is het niet correct dat Matthys van Muijlwijck XIIf afstamt van Rutger van Muijlwijck X!f. Het kan immers niet waar zijn dat Rutger de vader schepen is in 1463 in Dordrecht terwijl Mathijs de zoon al in 1385 geboren is en rond 1421 naar Gorichem verhuist met 5 zonen. (naast Peter, Jan en Rutger ook een Aert (Zuidhollandse genealogien II). De Matthys zoon van Rutger die op 11-11-1470 bij dode van zijn vader beleend wordt met een stuk land is dan ook de kleinzoon van de Matthys die in 1385 is geboren is en de zoon van Rutger voorkomend in de genealogie onder nummer XIIIe. De aard van de relatie tussen de Matthys van Muijlwijk getrouwd met Belij met de andere van Muijlwijcken blijft dus een vraag.

In de tweede plaats blijf ik geloof hechten aan de theorie dat het niet waarschijnlijk is dat Gerrit Jansz van Muijlwijck via de vaderlijke lijn afstamt van de van der Merwedes. Het wapen is daarvoor te verschillend. Wel denk ik ook gezien het artikel van de Heer Keijzer dat het waarschijnlijk is dat Gerrit een zoon was van de zuster van Matthys en Rutger van Muijlwijk (!Xf en IXg respectievelijk).

Tenslotte heeft het me altijd vreemd geleken dat Jan Adriaansz ven der Merwede een zoon zou zijn van Adriaan van der Merwede. immers Adriaan wordt nog genoemd in 1298 terwijl van Jan vermeld wordt dat hij na 1284 overlijd. (hoewel dat natuurlijk best kan lijkt het gezien de verdere stamlijn: Nicolaas vermeld 1320; Willem 1336 of 56; Jan 1380-1423 vreemd). In de genealogie denk ik dan ook dat Jan Adriaansz van der Merwede (VIe) dezelfde is als Jan van der Merwede (Ve). Let maar eens op de namen van de kinderen en die van de echtgenote. Herlezing van het artikel van de heer de Keijer heeft dat vermoeden versterkt. Ik denk dus dat Jan niet een zoon van Adriaan is maar een zoon van Godschalk van der Merwede en Mabelia van den Bergh. (zie ook aantekeningen in de Nederlandsche Leeuw 1939 kolum 427; 1949 kol. 334 en 1969 kol 256). Gezien de opmerking van de heer Keijzer over het alleen in Balen voorkomen van Willem (VIIId) en Jan (IXe) ben ik benieuwd of deze informatie uit Balen komt er ergens anders vandaan. (hoewel ik denk dat gezien de opmerkingen van Keyzer zelf Willem zeker thuis hoort in de genealogie, vraag is of er ergens anders melding wordt gemaakt van Jan getrouwd met catharina Sasbout). Wat ik met Adriaan moet (Vd) weet ik niet. Ben benieuwd of die informatie ook uit Balen komt.

Nou dat was weer een heel verhaal. Ik ben geneigd om mijn kwartierstaat aan te vullen door in plaats van Jan Willemsz van Muijlwijk (IXe) een Jan N.N. en een N.N. Willems van Muijlwijckdr. te vermelden en vanaf Willem verder terug met weglating van Adriaan. "

 

BALEN JUIST OF ONJUIST?

door

B. DE KEIJZER

Onder deze titel wil ik de lezer onder de aandacht brengen, dat

wij het genealogisch materiaal bijeen gebracht door Mathijs

Balen en neergelegd in zijn Beschrijving der Stad Dordrecht voor-al

kritisch moeten beoordelen.

In zijn kwartierstaat (zie: Ons Voorgeslacht nr. 219) verwerkt

Ir. J. H. Werner ten aanzien van de familie Van Muylwijck en haar

afstamming uit de Heren Van der Merwede gegevens uit Balen.

Daarbij worden de kwartieren t/m Gheryt van Muylwijck Jansz.

(kw. 188460) deskundig aangevuld met gegevens uit de Hol-landse

Leenkamer, maar de oudere generaties worden zonder

meer overgenomen.

Allereerst: Is het nu wel zo zeker, dat de Dordtse familie Van

Muylwijck direct uit de Heren Van der Merwede stamt ? Het

wapen, dat de Dordtse familie voert, namelijk 2 gouden zalmen

verticaal geplaatst en afgewend naast elkaar op een van rood op

zwart doorsneden veld ), duidt op een geheel andere wapen-groep,

dan die waaronder de Heren Van der Merwede vallen.

Voorts ben ik vermeldingen van Jan van Muylwijck (kw. 376920)

en Willem van Muylwijck (kw. 753840) tot op heden in geen

enkele andere bron tegengekomen.

Ik veronderstel, dat Gheryt van Muylwijck Jansz. en zijn broer

Willem van Muylwijck Jansz. ) zoons zijn van een Jan NN, deze

is mogelijk gehuwd geweest met een dochter van een Van Muyl-wijck.

Het is immers mogelijk, dat Van Muylwijck een aanzienlijker

klank had dan de naam van de vader of dat de vader nog

geen vaste familienaam voerde.

Wellicht zou als neef van de broers in aanmerking kunnen komen

Willem van Muylwijck Mathijsz., die op 20-9-1403 samen met

Tielman Oem Godschalkszoon voor een maand lang geleide

krijgen ") .

Zijn vader zou Mathijs van Muylwijck kunnen zijn, die in 1363

,,Hiemraet tot Sleeuwijc" is en een oom Rutgher van Muylwijck,

die in 1361 ,,richter van Almkerk" is "1.

Deze laatste Van Muylwijcks vallen waarschijnlijk wel onder de

wapengroep van de Heren Van der Merwede.

Immers latere naamgenoten, vooral voorkomende te Gorinchem

en omstreken, voerden de dwarsbalk vergezeld met 15

bisanten ") .

De stamvader van deze groep Mathijs van Muylwijck is om-streeks

1421 met zijn gezin verhuisd vanuit het land van Altena

naar Gorinchem ").

Het volgende kwartier, die ten tonele wordt gevoerd is een

Nicolaes van Muylwijck, heer Jansz. van der Merwede (kw.

1507680), die nevens zijn zuster Lijsbeth een kwestie had enz.

Over deze Lijsbeth is wel iets meer te vertellen. Er is een brief,

waaruit blijkt, dat Lijzebeth, Jansdogter van der Merwede, Dirx

wijf van der Made op Sinte Maria-Magdalena dag 1327 in bezit

had ,,Stienhuys te Zandwijck, dat gebroken wart, dat geregt van

Muylwijck, van Almkerke, van Zandwijck, van Huppen, van Uit-hoven,

en die Nederscouw, en dat geregte derdedeel van alle

vervallen" en nog enige andere goederen 1.

Op de rug van deze brief stond nog een aantekening, dat haar

erfgenaam Dirk van Hodenpijl was. Wij kunnen haar vereenzel-vigen

met Lijsbet van Almkerk, gehuwd met Dirk van der

Made "1. Hun dochter Aleid huwde met Jan van Hodenpijl, waar-uit

o.a. een zoon Dirk 1.

Op 19-6-1326 wordt Jan de Burchgrave, gehuwd met Lijsbet, neef

van Lijsbet van Almkerck, bij dode van zijn vader Dirck de Burchgrave,

te versterven op zijn zoon Gerijt beleend met 8 morgen

land en een hofstede genaamd ,,Den Hoeck" O) .

Wellicht kunnen wij als nazaten van Jan de Burchgrave beschou-wen

Aernd die Burchgrave Gheryt die Burchgrave ende Dirc die

Burchgrave Lodicsz., Roelof van Emmichoven tesamen vermeld

in eenacte van 1388 ").

Hieruit kunnen wij concluderen, dat haar vader Jan van der

Merwede, identiek moet zijn met diegene, die gehuwd is met Beatrix, dochter van Lodewijk de Kastelein

Een bevestigingvalt te lezen uit de volgende akte: Op 16-4-1325 ontvangt Niclaes

van der Merwede, ridder, van de stad Utrecht 300 E zw.t van den

zoen van Lodewijks, zijns neefs, dood, voor zijne magen van

moederszijde, volgens zeggen van Graaf Willem 14).

Jan van der Merwede geh. met Beatrix zou dan identiek kunnen

zijn met de Jan, die samen met zijn broer Daniel in 1288 voorkomen

als zoons van Godschalc van der Merwede Danielsz. en

Mabelia, dochter van Herbaren van den Bergh 14).

Uit de zinsnede ,,dat geregte derdedeel" kunnen wij opmaken,

dat Jan van der Merwede 3 erfgenamen gehad moet hebben.

In 1350 wordt Jan van der Merwede Lodewijkszoon genoemd als

momboir over de minderjarige Nicolaes van der Merwede, zoon

van Jan van der Merwede en Sophia Uten Houte 15).

Heer Nicolaes van der Merwede, ridder, verlijdt op 7-7-1331 al

zijn leengoed op zijnen oudsten zoon Jan 16).

Voor de oudere Heeren van der Merwede (kw. 12061440 enz.),

die genoemd zijn, kunnen wij verwijzen naar het artikel van W. H.

Lenselink in Hollandse Studiën 3 (1972), waarin op duidelijke

wijze afgerekend wordt met oudere schrijvers ten aanzien van

deze opeenvolgende Daniels als Heer van der Merwede.

Wij krijgen nu het hiernaast vermelde beknopte beeld:

De vraag rijst nu: Waar past de familie Van Muylwijck in dit

overzicht in ?

Het lijkt mij in dit verband voor de hand, dat het een jongere zoon

moet zijn geweest van Nicolaes van der Merwede, ridder, 1323-

1331, omdat er sprake is van een oudste zoon Jan en Nicolaes

voor 1/3 erfgenaam was van het gerecht Muylwijck.

Aangezien wij verder over geen concrete feiten meer beschikken,

moet dit voorlopig theorie blijven.

NOTEN:

1. Collectie Muschaert (CBG) kaart 63 A 2 .

2. Ons Voorgeslacht 1967. nr. 153 en 154.

3. Hall. leenkamer nr. 305, fol. 44.

4. Gens Nostra 1971. pag. 355 en 356.

5. Bloys van Treslong: Zuid-Holland zie Hoornaar, Gorinchem etc.

6. Gens Nostra 1971, pag. 355 en 356.

7. Batavia Illustra, deel 1, pag. 1011.

8. Ons Voorgeslacht 1968, nr. 138.

9. Ned. Leeuw 1965, kolom 7 en 8.

10. Ons Voorgeslacht 1965, nr. 138 [lenen Hodenpijll.

l l . Ned. Leeuw 1941, kolom 231

12. Oorkondenboek v. d. Bergh, Holland II, pag. 332.

13. Regesta Hannonensia blz. 139.

14. Ned. Leeuw 1969. kolom 255 en 256.

15. Collectie J. P. de Man (CBG]. dossier Van der Merwede, waarin een schat aan gegevens over deze familie.

16. Regesta Hannonensia blz. 197.

 
Tot Slot:

Zoals ik al aangaf heb ik het merendeel van gegevens van voor 1600 overgenomen uit bronnen van derden. Tot op heden heb ik deze gegevens nog niet geverifieerd. Bovenstaande reactie maakt duidelijk dat enige voorzichtigheid geboden is bij het overnemen van deze gegevens. (GvdBeek)
 

INDEX