Home - NZG/NSO - Mar.Mamm.Database - Atlantic Seabirds - NIOZ home - NZG/CvZ - CSR Consultancy - Ardea

 

 

(2) Zeevogels in Nederland

 

Nederland is een druk bevolkte rivierdelta waarvan de overgang naar zee gevormd wordt door zandstranden en een duinstreek. Als zodanig is dit land voor veel soorten zeevogels ongeschikt. Niet alleen biedt onze kust maar zeer beperkt broedgelegenheid, maar bovendien zorgt het rivierwater voor een vertroebeling en verzoeting van de kustwateren waardoor deze voor een flink aantal soorten onaantrekkelijk worden. Vooral de planktoneters van de open oceaan zien Nederland als een bijzonder onaantrekkelijk gebied. Klifbewoners vinden hier geen veilige broedplaatsen waar zij voor landroofdieren beschermd kunnen broeden en waarvan zij zonder al te veel inspanning kunnen wegvliegen.

 

De broedgebieden van de grondbewoners zoals meeuwen en sterns staan al eeuwen onder druk: er zijn maar weinig plaatsen over waar zijn ongestoord eieren kunnen leggen. Rond 1900 broedden er in Nederland nog maar twee soorten meeuwen en beide soorten werden of te vuur en te zwaard bestreden, of de eieren werden uitgehaald en aangeboden aan plaatselijke bakkers. Sterns werden massaal gedood om als versiering van dameshoedjes te dienen. Nu we dan tegenwoordig eindelijk van meeuwen en sterns de eieren niet meer verzamelen is het in de duinen en op het strand met recreanten zo druk geworden dat er bijna geen jong meer groot te brengen is. Gelukkig zijn zeevogels zowel redelijk flexibel als opportunistisch gebleken. In toenemende mate hebben zij hun toevlucht gezocht tot onnatuurlijke broedplaatsen zoals op industrieterreinen en zelfs op daken van gebouwen. De rest broedt in natuurreservaten. Nadat beschermende maatregelen genomen werden konden veel meeuwenpopulaties weer toenemen en vestigde zich de één na de andere soort in ons land. In 2000 hadden we acht soorten meeuwen als broedvogels in ons land, ofschoon van de meeste soorten de populatie om verschillende redenen al weer afnam. In dat jaar kwam zelfs een negende meeuwensoort in ons land tot broeden. De Drieteenmeeuw Rissa tridactyla, van nature een klifbewoner en de enige soort die met recht het predikaat 'zeemeeuw' zou verdienen, vestigde zich met enkele paren op gasproductieplatform Wintershall L8P op het Nederlandse continentale plat (zie foto Fedde de Vreeze).

Met de sterns was het wat minder gelukkig afgelopen. De beschermende maatregelen hadden zeker een positieve invloed op de populatie, maar vergiftigingen in de jaren zestig maakten dat sterns in ons land bijna uitstierven. Deze vergiftigingen waren het gevolg van ongelimiteerde, industriële lozingen van pesticiden in de grote rivieren waardoor de kustwateren ernstig vervuild raakten. De sterfte was zo enorm, dat met recht voor het voortbestaan van deze fraaie kustbewoners gevreesd moest worden. Rigoureuze maatregelen waren nodig om de vervuiling tegen te gaan en sindsdien nemen veel sterns weer geleidelijk in aantal toe.

 

Verder

 

Terug naar vorige pagina

Terug naar homepage

 

 

Verder lezen:

 

Brenninkmeijer A. & Stienen E.W.M. 1992. Ecologisch profiel van de Grote Stern (Sterna sandvicensis). RIN-rapport 92/17, DLO-Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek, Wageningen, 107pp.

Bijlsma R.G., Hustings F. & Camphuysen C.J. 2001. Schaarse en algemene vogels van Nederland. Avifauna van Nederland, 2. KNNV Uitgeverij Utrecht en GMB Uitgeverij, Haarlem, 497pp.

Keijl G.O. & Arts F.A. 1998. Breeding Common Gulls Larus canus in The Netherlands, 1900-1996. Sula 12(4): 159-171.

Meininger P.L. & Flamant R. 1998. Breeding populations of Mediterranean Gull Larus melanocephalus in The Netherlands and Belgium. Sula 12(4): 127-136.

Spaans A.L. 1998. Booming gulls in the Low Countries during the 20th century. Sula 12(4): 121-126.

Spaans A.L. 1998. The Herring Gull Larus argentatus as a breeding bird in The Netherlands during the 20th century. Sula 12(4): 183-196.

Spaans A.L. 1998. Breeding Lesser Black-backed Gulls Larus graellsii in The Netherlands during the 20th century. Sula 12(4): 173-182.

Stienen E.W.M & Brenninkmeijer A. 1992. Ecologisch profiel van de Visdief (Sterna hirundo). Rin-rapport 92/18: 128 pp.