|
Home - NZG/NSO - Mar.Mamm.Database - Atlantic Seabirds - NIOZ home - NZG/CvZ - CSR Consultancy - Ardea |
(5) Tegenwoordig zeevogelonderzoek
Zeevogels
zijn hierdoor lange tijd het stiefkindje geweest van de Nederlandse
ornithologie. Zeevogels waren ziek, zwak en misselijk, of ze kwamen hier niet
voor, dat was min of meer de consensus. Niets is echter minder waar. De
zeetrektellingen gaven het eerste signaal dat zeevogels misschien wel talrijker
waren dan iedereen dacht. In de zuidelijke Noordzee, feitelijk een
trechtervormige randzee van de Atlantische Oceaan, kwamen zeevogels voor uit
het hoge noorden die in Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse wateren overwinterden.
Een doortrekgebied van betekenis wellicht? Daarnaast bleken Alken Alca torda, Zeekoeten Uria aalge en Drieteenmeeuwen Rissa
tridactyla, maar ook kustgebonden soorten zoals duikers en zee-eenden, vooral
in het winterhalfjaar behoorlijk talrijk. Toch een overwinteringsgebied van
belang? Het duurde nog tot de jaren tachtig voordat deze vragen beantwoord
konden worden. Nadat de zeetrekwaarnemers hun activiteiten hadden uitgebreid
tot op platforms voor de Nederlandse kust (Meetpost Noordwijk, 10 kilometer uit
de kust ter hoogte van Noordwijk aan Zee en enkele gasproductieplatforms op
meer dan 100 km ten noordwesten van Den Helder) bleek dat zeevogels in een heel
andere soortsamenstelling op grote afstand tot de kust konden worden gezien. De
noodzaak om zelf de zee op te gaan werd steeds nadrukkelijker gevoeld.
Onderzoek
op zee vereiste de inzet van schepen of vliegtuigen. Omdat het in prijs nogal
uitmaakt of een schip uitvaart om tellingen van zeevogels te verrichten of dat
er aan boord van een schip dat toch al op zee is waarnemingen kunnen worden
gedaan, hebben de zeevogelaars van het eerste uur vooral op 'ships of opportunity' gewerkt. In
latere jaren werd het belang van dit onderzoek echter duidelijk onderkend en
steeds vaker werden schepen uitgerust die niet veel meer deden dan een platform
bieden aan zeevogelaars. Al spoedig wilden de zeevogelaars echter meer weten
("waarom zien wij zeevogels op bepaalde plaatsen en elders niet"),
zodat tegenwoordig vooral 'multidisciplinair' onderzoek wordt uitgevoerd.
Multidisciplinair betekent zoveel als meer verschillende onderzoekingen
tegelijkertijd. Zo konden zeevogelvoorkomen in verband worden gebracht met hun
vermeende voedselvoorkomens. Goed beschouwd onderzoek dat aan land al decennia
lang werd bedreven en het marien-ecologische onderzoek liep dan ook inderdaad
jaren achter. Opnieuw konden boeken herschreven worden.
Vogelwaarnemer
aan boord van het MS Holland in 1987 (J. Apperloo)
Terug naar vorige pagina
Terug naar homepage
Verder lezen
Camphuysen C.J. 1979.
Meetpost Noordwijk Najaar 1978. Meded. CvZ 2(2): 19-31.
Camphuysen C.J., Keijl
G.O. & Ouden J.E.den 1982. Meetpost Noordwijk
1978-1981, Report no. 1 Gaviidae-Ardeidae. CvZ MpN-verslag nr. 1, Amsterdam.
Camphuysen C.J., Leopold M.F. & Tasker M.L. 1992. Conservation of
seabirds in coastal and offshore waters. In: Proc. & abstr. int. seminar
'The Conservation of Dispersed Species in
Camphuysen C.J. & Leopold M.F. 1994. Atlas of seabirds in the
southern
Ham N.F. van der 1988.
Meetpost Noordwijk 1978-1982, verslag nr. 4, Columbidae - Emberizidae. Sula
2(3): 83-90.
Ouden J.E. den &
Camphuysen C.J. 1983. Meetpost Noordwijk 1978-1981, Report no. 2
Anatidae-Scolopacidae. CvZ MpN-verslag nr. 2, Amsterdam.
Leopold M.F. 1993. Het
Friese Front: hydrografie, geologie en biologie, met nadruk op de zeevogels.
In: Leopold M.F. & Camphuysen C.J. (eds). Wel of niet boren op het Friese
Front? Verschillende standpunten vergeleken. Proc. NZG workshop 16 mei 1992,
Alkmaar. Sula 7(special issue): 5-18.
Leopold M.F. & Camphuysen C.J. 1997. Monitoring Pinkegat: voorkomen van zeevogels
en zeezoogdieren in de Noordzee-kustzone vóór en tijdens de proefboring N7
(1997). Ongepubl. rapport aan Nederlandse Aardolie Maatschappij N.V., Instituut
voor Bos- en Natuuronderzoek, Texel & CSR Consultancy Rapport 97-9,
Oosterend, Texel.
Platteeuw M., Ham N.F.
van der & Camphuysen C.J. 1985. K7-FA-1, K8-FA-1, Zeevogelobservaties
winter 1984/85. CvZ spec. publ., Amsterdam.