NZG Marine Mammal Database

Sightings of cetaceans in The Netherlands and the Southern North sea

Recente waarnemingen

Voorjaar 2011

Bultrug voor de kust van Scheveningen

Op 19 april 2011 werd een walvis waargenomen en gefilmd door de bemanning van het kustwacht schip “De Zeearend” (Ed Barneveld en collega’s). Uit de filmbeelden bleek duidelijk dat het om een onvolwassen Bultrug ging. De filmbeelden zijn op YouTube te bewonderen:

http://www.youtube.com/watch?v=AzYRQSoYn9o

Een vergelijking van enkele foto’s van de rugvin van het dier met een foto van de rugvin van een Bultrug die in januari 2011 voor de Franse kust werd gezien (waarop enkele bijzonder vage, en in elk geval onbevestigde “waarnemingen” in Nederlandse wateren volgden) wees uit dat het om twee verschillende dieren gaat.

Den Haag 19 April 2011 (foto © E. Barneveld, De Zeearend (beeldbewerking CJ Camphuysen)

Den Haag 19 April 2011 (foto © E. Barneveld, De Zeearend (beeldbewerking CJ Camphuysen)

Sangatte 14 Jan 2011 (foto: http://www.mumm.ac.be/FR/News/item.php?ID=209)

Een waarneming van een Bultrug in Nederlandse wateren is nog steeds een zeer zeldzame gebeurtenis, al is er sinds 2003 sprake geweest van in totaal 9 eerdere gevallen: de Bultrug van april 2011 kan als de 10^e voor Nederland in de boeken gaan. Van voor 2003 is er geen enkele stranding of waarneming bekend van deze soort in Nederland, terwijl er in tenminste de afgelopen 3 eeuwen van elke gestrande grotere walvis toch wel melding zou zijn gemaakt.

De tien Nederlandse Bultruggen:

1	29 Sep - 7 Oct 2003	1	dood, drijvend in Nieuwe Waterweg, strandt uiteindelijk op de Maasvlakte
2-3	18 Dec 2003-21 Jan 2004	2	wijfje met kalf Scheveningen - Noordwijk, kalf strandt 20 Dec 2003 Katwijk aan Zee
4	22 Jun 2004	1	stranding Vliehors
5	3 May 2007	1	Doggersbank, gezien tijdens survey, slaat met staart
6	10 May-13 May 2007	1	Marsdiep
6	15-21 Nov 2007	1	zelfde dier, Ijmuiden, tussentijds in Ierland gezien
7	3 Dec 2008-7 Feb 2009	1	vermoedelijk steeds hetzelfde dier, Egmond - Texel regio
8	8 October 2009	1	stranding Ameland
9	18 Aug 2010	1	stranding Katwijk aan Zee
10	19 Apr 2011	1	gefilmd voor de kust van Scheveningen

Ook in het Kanaal (Franse en Britse kust) en in België zijn recente strandingen en waarnemingen bekend, waaruit zou kunnen worden afgeleid dat Bultruggen de laatste jaren toenemen in deze omgeving. Er bestaat geen eenduidige verklaring voor deze plotselinge verandering in talrijkheid voor onze kust; soms worden de dieren foeragerend gezien (kleine schoolvis), maar soms worden ze (meestal kort) gezien op plaatsen waar bijzonder weinig te halen valt.

Mocht het dier in Nederlandse wateren blijven en dichter onder de kust gezien worden, dan zou het mooi zijn wanneer kleine bootjes met walviswaarnemers enige afstand tot het dier houden houden en de walvis niet nodeloos verstoren.

Verder lezen:

Smeenk C., Addink M. & Camphuysen C.J. 2003. De eerste bultrug voor Nederland. Zoogdier 14: 3-4.

Camphuysen C.J. 2007. Foraging humpback whale (Megaptera novaeangliae) in the Marsdiep area (Wadden Sea), May 2007 and a review of sightings and strandings in the southern North Sea, 2003-2007. Lutra 50(1): 31-42.

Meij S.E.T. van der & C.J. Camphuysen 2006. Distribution and diversity of whales and dolphins (Cetacea) in the Southern North Sea: 1970-2005. Lutra 49(1): 3-28.

Strietman W.J. 2008. 'Hollandse' bulrtug op reis. Zoogdier 19(2): 26-27.

Camphuysen C.J., C. Smeenk, M.J. Addink, H. van Grouw & O.E. Jansen 2008. Cetaceans stranded in the Netherlands from 1998 to 2007. Lutra 51(2): 87-122.

Strietman W.J. 2009. Whale watching met een Texelse twist. Zoogdier 20(1): 19-20.

Haelters J., F. Kerckhof & C.J. Camphuysen 2010. The first historic record of a humpback whale (Megaptera novaeangliae) from the Low Countries (Southern Bight of the North Sea). Lutra 53: 93-100.