RAMPEN TREFFEN SOMS DE LEIDER
EN SOMS DE TEGENSPELERS
Onlangs ging ik -4 bij een spel dat toevallig slecht voor mij als leider zat. Meewarige blikken van mijn partner en van mijn beide tegenspelers waren mijn deel. Toch wist ik mij getroost door het feit dat dit ook bridgekeien kan overkomen. En bij het invoeren van de score bleek dat de meeste leiders door hetzelfde lot waren getroffen. Daarom hier een verzameling van spellen, de eerste drie gespeeld door groofheden uit de bridgewereld, en het vierde spel dat mij ooit zelf overkwam. Deze vier spellen mogen zonder meer tot rampen worden. Soms voor de leider, soms voor de tegenspelers. De spellen komen uit eigen bron, boeken, kranten, tijdschriften, recent en oud. Het is een willekeurige greep uit wat onder mijn aandacht kwam.

Kies hier het spel: 12,   34,  of gebruik de rode driehoekjes aan de zijkanten van het scherm.
Spel 1
O/NZ
 

8
A10542
AH10765
3

AV9753
--
VB432
V10

HB106
98
--
AHB9542

 

42
HVB763
98
876

Dit spel werd door Max Rebattu jr. in "De Telegraaf" beschreven. OW zaten Wildawski en Morse.
De bieding:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
4SA
7
a.p.
=
5
doublet
2
6
7SA
3
6
doublet
Oost opende met een zwakke twee in harten en West vroeg met 4SA naar de Azen van Oost. Het zal de spelers duidelijk zijn geweest dat alle vier handen ergens een korte kleur hadden en dat bij de juiste uitkomst introevers zouden gemaakt kunnen worden. Daarom vluchtten OW weg uit 7 naar 7SA.
Zuid startte met  H, een uitkomst die vroeg om het deblokkeren van  V, die dan ook bij Noord op tafel kwam. Zuid incasseerde zeven klaverenslagen,  HB en  10 werd door Noord overgenomen voor de rest van de dertien slagen die NZ maakten. Dertien gedoubleerd down = +3500 voor NZ.
Zia Machmood en Billy Eisenberg speelden hetzelfde spel. 
Bij hen ging het bieden:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
5
7
doublet
a.p.
=
5
pas
pas
2
pas
pas
pas
3
6
7
redoublet
Zuid interpreteerde de pas van Noord na 7 van West terecht als een renonce harten. Waar Oost ook mee start, het contract is niet down te krijgen en leverde NZ + 2940 op.
Rebattu vermeldt dat dit spel 26 keer werd gespeeld en dat de meest populaire score 6 , gedoubleerd, +1 was = +1860 voor NZ.

Nu het bieden, de uitkomst, het resultaat en het spelverloop van de vier programma's:

Het bieden van GIB:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
2SA
pas
doublet
=
3
pas
a.p.
pas
pas
5
1
4
5
Resultaat: 5 door Noord, +2
+1250 voor NZ.
Het bieden van BraassemBridge 5.1.11:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
2SA
a.p.
=
3
pas
pas
1
4
Resultaat: 4 door Noord, +3
+710 voor NZ. 
Het bieden van Bridge Baron 10:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
1
3
=
1
4
pas
pas
a.p.
1
2
Resultaat: 4 door Noord, +3 
+710 voor NZ.
Het bieden van EB6.11:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
1
pas
pas
doublet
=
3
4
5
a.p.
pas
3
pas
pas
1
3SA
4SA
5
Resultaat: 5 door Noord, 
gedoubleerd, +2 
+1250 voor NZ.
GIB:
Noord:
Oost:>
Zuid:
West:
1.
4
9
68>
2.
3
4
B>
3.
5
2
H>
10 
 De leider claimt de overige slagen.
BB10:
Noord:
Oost:>
Zuid:
West:
1.
3>
4
8
2.
A>
2
6
3.
9
4
10>
4.
V>
5
2
5.
10>
7
4
6.
2
9
10>
7.
3
8
A>
8.
4
8
H>
9.
B
3
B>
10 
10.
V
6
9>
11.
7>
7
6
12.
V>
B
B
10 
13.
9>
V
9
EB6.11:
Noord:
Oost:>
Zuid:
West:
1.
3>
H
8
2.
5
2
H>
3.
V>
5
2
4.
7>
4
6
5.
10
7
A>
6.
2
8
H>
7.
3
3
B>
8.
4
6
9>
10 
9.
B
8
6>
10.
V
7
4>
10 
11.
9>
B
9
12.
V>
9
10
13.
A>
V
B
BRA:
Noord:
Oost:>
Zuid:
West:
1.
3>
4
8
2.
A>
2
6
3.
9
4
10>
4.
10
8
A>
5.
V>
5
4
6.
V
8
B>
7.
2
7
H>
8.
3
9
B>
9.
4
3
9>
10 
10.
B
6
6>
10 
11.
5>
7
2
12.
V
B
H>
13.
7>
V
9

Spel 2  
Z/NZ
 

-
A??
???
???

-
V6542
8743
10987

?
?
?
?

 

H
HVB10
AV109
AV65

Dit twee rampspel werd ooit besproken door Pamela en Matthew Granovetter, die een fraai boek hebben geschreven onder de naam "Tops and Bottoms" vermelden.
De bieding:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
a.p.
= = 7
Grote stappen. gauw thuis. Ofwel: bieden wat je denkt te kunnen maken.
West kwam uit met  A en de eerste slag de beste werd meteen afgetroefd door Zuid.
De leider legde daarna  A op tafel, West  2, Noord  7 en Oost  H.
De leider speelde vervolgens zijn troeven af, waarbij in de tweede slag voor Oost en in de derde slag ook voor West het duidelijk was, dat Zuid er twaalf van had. Wat was Zuids dertiende kaart? Oost wist dat dat geen Aas was, en West realiseerde zich dat die dertiende kaart van Zuid geen Aas kon zijn, want dan had Zuid meteen kunnen claimen. Voor Oost werd het een kwestie om de juist Aas vast te houden.

In de nabespreking was het voor Pamela Granovetter vanzelfsprekend welke Aas Oost moest vasthouden. Toen Zuid zijn kaarten opraapten, zag hij alleen zwarte kleuren en van elke hoogte één. Hij moest dus wel op het eerste gezicht zijn  H voor  H hebben aangezien en had daarom meteen 7 geknald. Met vrouwenlogica kom je als tegenspeler hier wel uit. Maar Oost was een man en ruimte behalve al zijn harten ook al zijn klaveren op en Zuid maakte zijn contract. Een ramp voor de verdediging deze keer.
Omdat ik van nature niet over vrouwenlogica beschik, heb ik met mijn partner daarom afgesproken, dat als ons zo'n opening overkomt, het bijspelen van de kaarten vertelt hoeveel kaarten we van die kleur hebben. Als Oost in de eerste slag  10 bijspeelt, heeft hij een even aantal hartens in zijn hand.
Als West in de tweede slag  2 bijspeelt, heeft hij een even aantal klaveren. Als de tegenspelers deze afspraak hadden gehad, had Oost nooit voortijdig afstand gedaan van zijn  A. Zeker niet als West in de derde slag  5 en in de vierde slag  B (een oneven aantal ruitens in de Westhand) op tafel had gelegd.

Nu eerst de complete kaartverdeling en dan wat de vier programma's met het spel doen.

Z/NZ
 

-
A983
HB652
B432

-
V6542
8743
10987

AVB1098765432

-
H

 

H
HB107
AV109
AV65

Het bieden van GIB:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
doublet
doublet
=
pas
a.p.
=
2
1
4
Resultaat: 4 door Zuid, gedoubleerd, +2 = +1190 voor NZ.

Voor GIB is dit ook een abnormaal spel. GIB claimt niet eens na de tweede slag!
Het bieden van Bridge Baron 10:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
pas
a.p.
=
5
=
pas
4SA
5
Resultaat: 5 door Noord, +1 = +680 voor NZ.

  Het bieden van EB6.11:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
pas
pas
=
2
3SA
=
pas
a.p.
2
2
Resultaat: 3SA door Noord, -7 = -700 voor NZ.
Als Zuid voor de derde keer mag bieden, weet EB het niet meer. "Onbekende fout tijdens het bieden; er wordt een 'pas' gegenereerd."

Het bieden van BraassemBridge 5.1.11::
West: Noord: Oost: Zuid:
=
2
pas
=
pas
doublet
=
5
a.p.
2
pas
Resultaat: 5 door West, gedoubleerd, contract = -550 voor NZ.
GIB:
Noord:
Oost:
Zuid:
West:>
1.
10
A>
H
2.
4
H
A>
3.
2
5
V>
4.
7
7
B>
5.
5
10
10>
6.
3
V
9>
7.
7
10
8>
8.
4
B
7>
9.
V
9
6>
10.
8
6
5>
11.
8
H
4>
12.
6
V
3>
13.
9
A
2>
BB10:
Noord:
Oost:
Zuid:
West:>
1.
7
A>
H
2.
8
V
2>
3.
3
H
A>
4.
9
5
V>
3
5.
10
6
B>
6.
4
9
10>
7.
7
10
9>
8.
2
V
8>
9.
8
A
7>
10.
4
7
6>
11.
5
10
5>
12.
6
B
4>
13.
V
H
3>
EB6.11:
Noord:
Oost:>
Zuid:
West:
1.
3
10
2
H> 
2.
4
9>
2
3.
7
A>
4
4.
8
V>
5
5.
7
A>
H
6.
8
V>
6
7.
9
6
7
B> 
8.
2
7
8
B> 
9.
10>
5
9
10.
6
10>
10
11.
5
H>
V
12.
4
B
B
A> 
13.
V>
H
A
BRA:
Noord:>
Oost:
Zuid:
West:
1.
9
A>
H
2.
3
10
3
H> 
3.
4
A>
5
4.
7
V>
7
5.
8
9
9
B> 
6.
7
5
2
B> 
7.
5
7
4
A> 
8.
2
10>
6
9.
4
H
A
6> 
10.
V>
B
8
11.
10
V>
10
12.
6
H>
V
13.
8>
6
B

Spel 3  
W/--
 

AV6
A3
HV974
1052

8432
974
A5
HVB6


H9
HVB1082
62
A83

 

B1075
65
B1083
974

Vele jaren verzorgde Andre Boekhorst de bridgerubriek in "De Volkskrant" en deed dit op nog steeds ongeëvenaarde wijze. Met grote regelmaat publiceerde hij de meest leerzame spellen. Dit is er één van.
Meestal opende West met 1SA en mocht dat al dan niet gedoubleerd spelen. Met als resultaat -4.
Maar éénmaal verliep de bieding aldus:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
1SA
pas
=
pas
4
pas
a.p.
3
Volgens Boekhorst zou deze manche niet down kunnen en dus was het niet doubleren, maar de manche bieden kansrijk.
West startte met  H en de dummy mocht meteen het Aas bijspelen. Toen bleek dat Oost klaarwakker was. Hij kende niet alleen de "Vrouw-Boer-conventie", maar bedacht dat er ook nog een "Boer-Tien-conventie" aan vastgeplakt kon worden. Hij speelde  B en West begreep dat Oost met  10 aan slag gebracht kon worden, voor vier ruitenslagen voor OW. Slecht gespeeld dus van de leider, die de eerste ruitenslag had moeten duiken, waardoor de verbinding tussen Oost en West verbroken zou zijn.
Boekhorst begon zijn spelbespreking met de opmerking dat het contract te maken is, als de leider de  H-uitkomst duikt. Maar, zegt hij op het einde van zijn betoog, het contract kan wél down, namelijk als West met  4 start. Het is echter altijd slecht kersen eten met tegenstanders die zulke uitkomsten kunnen verzinnen.
Nu de vier programma's:
Het bieden van GIB:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
1SA
pas
=
pas
3
pas
a.p.
2
Resultaat: 3 door Zuid, +2 
+200 voor NZ.
Het bieden van BraassemBridge 5.1.11:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
1SA
pas
pas
2
pas
a.p.
2
Resultaat: 2 door Noord, +2 
+170 voor NZ.
Het bieden van Bridge Baron 10:
West: Noord: Oost: Zuid:
1
pas
pas
4
pas
a.p.
2
Resultaat: 4 door Zuid, contract
+420 voor NZ.
Het bieden van EB6.11:
West: Noord: Oost: Zuid:
=
1SA
pas
pas
2
pas
a.p.
2
Resultaat: 2 door Noord, +1
+140 voor NZ.
De twee Nederlandse programma's hanteren de Multi-Landy conventie. Die conventie werkt hier duidelijk ten nadele van hen. Beide programma's missen de hartenmanche, hoewel ook GIB hier geen 4 biedt, maar wel de meeste slagen maakt. Het tegenspel van EB is perfect.
GIB:
Noord:
Oost:
Zuid:
West:>
1.
5
B
6
H> 
2.
H>
7
3
3.
4
5
8
A> 
4.
2
7
9>
5.
9>
5
2
3
 De leider claimt de overige slagen.
BB10:
Noord:
Oost:
Zuid:
West:>
1.
A>
8
2
2.
9
5
2
A> 
3.
5
3
6
V> 
4.
6
9
A>
5.
4
6
H>
6.
H>
7
3
7.
V>
4
8
10 
8.
B>
5
9
9.
2
7
H
A> 
10.
3
10
8>
11.
7
10
V>
12.
4
B
B>
13.
8
B
10>
6
EB6.11:
Noord:
Oost:>
Zuid:
West:
1.
2
B
H
A> 
2.
3
5
9
V> 
3.
A>
3
2
4.
H>
4
3
5.
9
5
2
A> 
6.
5
8
6
V>
7.
4
6
H>
8.
6
7
A>
9.
V>
9
8
10 
10.
B
10
8>
11.
7
7
10>
12.
4
B
B>
13.
8
10
V>
BRA:
Noord:
Oost:>
Zuid:
West:
1.
A>
B
2
2.
4
5
H
A> 
3.
5
3
6
H> 
4.
V>
4
3
5.
9
6
V>
6.
6
7
A>
7.
H>
9
8
10 
8.
B>
8
9
9.
4
5
H
A> 
10.
2
10
2>
11.
7
7
B>
12.
3
10
10>
13.
8
B
B>

Spel 4 Soms blijken de kaarten op een hoogst ongebruikelijke manier te zijn verdeeld. Het lijkt dan een gok om de juiste bieding daarmee te bedenken. Tijdens een viertallenwedstrijd raapte ik als Zuid (West gever, niemand kwetsbaar) ooit deze hand op:
--
4
HV1094
HB109632
De bieding verliep:
West: Noord: Oost: Zuid:
1
doublet
6
pas
5
4
doublet
4SA
6
Het spel kwam voor in het prille begin van een nieuw partnerschap. Mijn maat en ik hadden de aanpak van zo'n bieding nog nooit doorgesproken. Mijn partner wist wel dat een doublet op 4 voor straf zou zijn en dat 4SA na 4 "take out" betekende. Hoewel hij in dit geval ook had kunnen passen, omdat ik door het doublet van West nog een biedkans kreeg, bood hij zijn langste kleur: harten. In de praktijk houdt zo'n 4SA-bod doorgaans tenminste twee biedbare kleuren in, te vergelijken met het 2SA-bod uit de Ghestem-conventie. Om dan meteen de hoogste van de drie overige kleuren te noemen, is niet praktisch. Zeker niet als de gehele kaartverdeling er aldus uitziet:
West/allen
 

HVB763
9
AB
875

854
H1083
765
AV4

--
4
HV1094
HB109632

 

1072
HB652
832
--

Voor wie dit bieden niet gewend is, is het een vreemde zaak om met de Noordhand 5 te bieden. Tenzij men de Multi en de Ghestem-conventie kent, die ook het moeten bieden van een korte kleur kennen. Kortom, West - die bekend staat als een gokker en als iemand die graag het contract naar zich toetrekt - kreeg de kans om 6 te bieden. En bovendien kwam Noord met  A uit en legde de dummy een renonce klaveren op tafel.
A werd op tafel getroefd.  A na en een harten getroefd.  7 op tafel getroefd en een harten in de hand getroefd. De leider die wist dat Noord hartenlengte had, kon dat troeven laag doen. Ook de derde klaveren van de leider werd op tafel getroefd. De leider stak met een ingegroefde harten over naar haar hand en speelde haar zeven schoppens af. Zuid hield  HIV vast en mocht met  H de dertiende slag maken.
Aan de andere tafel ging 6 gedoubleerd -1. Dat waren 980 - 100 = 880, dus 13 IMP's voor de tegenpartij. Hetgeen hen overigens tot onze geruststelling nog niet de overwinning opleverde.
Fraai was ook dat Oost, recent gezakt voor het Clubleider-A-examen, bij Noord informeerde wat het 4SA-bod van Zuid betekende en van hem te horen kreeg "informatief".
"Ja, maar.... Wat is nou precies informatief?" vroeg Oost door.
"Dat betekent dat ik een bod moet doen."
Waarop Oost doubleerde en bij Zuid 6 volgde. Daar was Oost het niet mee eens. Volgens haar moest Zuid nu passen. Waarop Zuid de arbiter ontbood, die het 6 -bod toeliet. Wel kwam de arbiter na afloop informeren wat het resultaat op dit spel was. Omdat de leider haar contract had gemaakt, legde de arbiter NZ geen straf op, omdat zij hun biedsysteem niet goed hadden doorgesproken. Da hadden we er nou nog net bij kunnen hebben.... 

En nu de programma's:

Het bieden van GIB:
West: Noord: Oost: Zuid:
1
doublet
pas
a.p.
4 5
Resultaat: 5 door Zuid, gedoubleerd, 
contract 
+550 voor NZ. 
Het bieden van Bridge Baron:
West: Noord: Oost: Zuid:
1
a.p.
pas 2 5
Resultaat: 5 door Zuid, contract 
+500 voor NZ. 
Het bieden van EB6.11:
West: Noord: Oost: Zuid:
1
2
pas
a.p.
1SA pas
Resultaat: 2 door West, +1
-140 voor NZ. 
Het bieden van BraassemBridge:
West: Noord: Oost: Zuid:
2
3
4SA
6
pas
pas
pas
a.p.
2
4
5
3
pas
pas
Resultaat: 6 door West, contract 
-1430 voor NZ. 
GIB:
Noord:
Oost:
Zuid:
West:>
1.
H
A>
4
2.
3
V>
9
3.
5
3
H
A>
4.
4
2
3
A> 
5.
V>
2
2
6.
10
B
10>
7.
A>
7
6
8.
7
2
V>
9.
4
7
H>
 De leider claimt de overige slagen.
BB10:
Noord:>
Oost:
Zuid:
West:
1.
4
2
2>
2.
4
7
H>
3.
V>
2
3
4.
5
7
B>
5.
H
A>
4
6.
3
V
10>
7.
A>
2
6
8.
5
3
9
A> 
9.
8
10
9>
A> 
10.
6
8
H>
11.
7
5
V>
12.
8
6
10>
13.
10
B
4>
EB6.11:
Noord:>
Oost:
Zuid:
West:
1.
3
A>
4
2.
4
10>
2
3.
5
7
3
A> 
4.
8
2
6
H> 
5.
5
2
4
A> 
6.
6
3
V>
7.
4
2
9>
8.
V>
5
10
9.
A>
6
B
10.
H
7
H
6> 
11.
7
8
9
9> 
12.
8
B
10
B> 
13.
10
V
H
V> 
BRA:
Noord:>
Oost:
Zuid:
West:
1.
A
5>
3
2.
3
A>
4
3.
H>
V
9
B
4.
7
2
4
A> 
5.
V
7
2
6.
5
3
H
3> 
7.
4
10>
6
8.
6
8
V
A> 
9.
4
2
9
H> 
10.
5
5
10
V> 
11.
8
6
B
B> 
12.
8
7
H
9> 
13.
10
B
10
6>