DE FAMILIEGESCHIEDENIS IN HET KORT (deel 1)
het wapen van Jan Ruychrock 
van de Werve
De geschiedenis van de familie Ruigrok valt uiteen in twee grote delen:
1. de tijd voor en van Jan Ruychrock van de Werve en diens kinderen, en
2. de tijd daarna die door onderzoekers van deze geschiedenig de tijd van de boerenfamilies wordt genoemd.

Deel 1.
De eerste die zich tooide met de familienaam Ruychrock was een van de kinderen van Willem de Buyser. Deze stamde af van de geslachten die vaak de naam van de Werve gebruikten, waartoe de families van Weena en de burggraven van Leiden behoorden. Vermeld moet worden dat de familienaam eerder ook in Vlaanderen is opgedoken, maar daarover zijn mij geen concrete gegevens bekend. 
Willem de Buyser bewoonde - in de tweede helft van de veertiende eeuw - in wat wordt genoemd het kasteel van de heren van Gaasbeek te Geervliet. Hij was familie van de bisschop van Utrecht en werkte na 1362 voor het domkapittel te Utrecht. Hij zou in die functie ook minstens éénmaal in Avignon zijn geweest voor overleg met de Paus.



Deze zoon van Willem de Buyser was Jan Ruychrock van de Werve, die geboren is rond 1400, kwam al op jeugdige leeftijd in dienst van Frank van Borssele, die rentmeester was van grote delen van Zeeland. Hij zou zich zeer verdienstelijk hebben gemaakt bij het herstel van dijken en herinpolderingen na de St. Elisabethsvloed van 18-11-1421. Zijn familiewapen kwam nog voor in het gemeentewapen van Oude en Nieuwe Tonge. 

Hoe Jan aan zijn familienaam kwam is niet geheel duidelijk. Wel is de naam al bekend van ene Geertruijd Ruychrock, echtgenote van Daniel van Baersdorp uit 1299, en van ene "jonghe Hannekijn Ruuchrock Borsele" uit 1344. Ook blijkt het familiewapen van Jan Ruychrock gezamenlijk te worden gevoerd met de familie Boelens. Tijdens mijn  middelbare schooljaren legde een leraar Nederlands, goed bekend met het vroege Nederlands, ons uit hoe in de Middeleeuwen doorgaans familienamen ontstonden. De naam Ruychrock kwam in de 13e eeuw al voor in Vlaanderen. Die naam zou beslist niet te maken hebben met het kledingstuk 'rok', maar met de vorm van een 'staketsel' waarop vlas en andere 'vondsten' te drogen werden gehangen. Het Vlaams stond meer onder invloed van het Frans ('roc' = rots), terwijl de in Holland gebruikte taal meer 'Germaans' was (de Duitse benaming van bermbekleding van dijken is 'Rock'). Wellicht waren de stapels te drogen gewassen op de buitendijkse land "ruig" in vergelijking met die binnendijks. Het Duitse woord voor de spinrokken is nog 'Rocken' en betekent ook 'ruiter' om gras en dergelijke gewassen te drogen. Dat nu het woord 'rok' voor een kledingstuk wordt gebruikt, had mogelijk te maken met de vorm van het toenmalige kledingstuk; zie de afbeeldingen van adellijke dames uit die tijd. Wat over de herkomst van onze familienaam staat in "Ruychrock Fragmentaria", nr. 46, dec. 1993, blz. 297 staat, lijkt mij dus niet kloppen.
Het tweede deel van de naam van Jan Ruychrock, nl. 'van de Werve' was in de middeleeuwen een gebruikelijke naam voor notabelen. Vroegere familieleden van Jan gebruikten deze naam - op verschillende manieren geschreven - al. Veel notabelen bezaten namelijk een huis op een verhoging om beschermd te zijn tegen water. Jan Ruijchrock van de Werve kocht, toen hij een funktie kreeg bij de Graaf van Zeeland en na de St. Elizabethsvloed te maken kreeg met herstel van dijken, een huis op een werf. En de familie van Jan Ruijchrock behoorde al enige generaties tot de 'notabelen'. Zo is aan het familiewapen is te zien dat er een relatie er is tussen de familie Ruychrok van de Werve en de heren van Weena. Toen in 1570 de heerlijkheid Weena, net als het dorpje Cool, door Rotterdam werd geannexeerd, hebben de bewoners van het Huis van Weena bedongen dat de gemeente Rotterdam de kleur rood in het stadwapen zou veranderen in groen, net zoals de wapenkleuren van de Heren van Weena. De balken in de familiewapens waren horizontaal geplaatst; die in stadswapens verticaal.

Het bestuur van het Graafschap Zeeland berustte in de tijd dat Jan Ruijchrock van de Werve daar werkte en woonde, bij Frank van Borssele. Deze kreeg met steun van Filips de Goede het landsbestuur over Holland en Zeeland en verhuisde naar 's-Gravenhage. Daardoor kwam ook Jan Ruychrock met zijn gezin naar Den Haag en vestigde zich in Huis te Werve in Rijswijk, een landgoed dat eind 20e eeuw in gebruik was als sportcomplex van de SHELL. Toen Frank van Borssele in 1433 in het geheim met Jacoba van Beieren trouwde, leverde dit constitutionele problemen op, maar niet van die aard dat onze voorvader Jan daardoor in moeilijkheden raakte. Hij bleef in Den Haag en werd daar in 1458 baljuw tot hij op 27-1-1473 overleed.
Ook zijn kinderen hebben maatschappelijk succes gekend in hun leven.

Twee zonen deze eerst Jan Ruijchrock, Jan en Willem, worden in 1467 door Karel de Stouten tot ridder in de Orde van het Gulden Vlies geslagen. En in 1460 werd een andere zoon, Vranck, beleend met 24 morgen land in Vlaardingen, welk leenheerschap in 1483 door diens zoon Philips werd overgenomen.
Jan Ruychrock van de Werve overleed op 27 januari 1473 en werd begraven in de St.Jacobskerk te Den Haag. Zijn graf is daar echter nu niet meer te vinden. 

Ondanks zijn (tenminste) 11 kinderen die op hun beurt ook weer kinderen hadden, lijken er rond 1600 geen rechtstreekse nakomelingen van deze Jan Ruychrock meer te zijn. Van een aantal van zijn kleinkinderen is bekend dat zij kinderloos zijn gestorven. In hoeverre de politieke situatie in Holland en Zeeland hierop van invloed was is niet duidelijk (Jonker Fransenoorlog aan het einde van de Hoekse en Kabeljauwse Twisten - 1488/1492 - en het Kaas en Broodvolk in 1491, verregende oogsten in 1490-1492; en in de zestiende eeuw de Tachtigjarige Oorlog). Het was een periode van niet te onderschatten maatschappelijke verschuivingen. Opvallend is ook het aantal tweede en derde huwelijken van nakomelingen van deze Jan: vroeg sterven van een partner maakte dat voor de nagebleven partner - gelet op de toenmalige opvattingen - nodig om te overleven. Wat wél bekend is, is dat de familienaam zou zijn overgenomen door de schoonfamilie van de echtgenote van een van de laatstlevende nakomelingen van deze Jan Ruichrock.

Het directe verband met de huidige families Ruigrok, Ruygrok, Ruifrok en Ruigrok van de Werve(n) is tot 2014 uitvoerig onderzocht. Hoe het nu gaat, na de (tijdelijke?) opheffing van de "Vereniging Ruychrock History" in dat jaar is mij niet bekend.