F
f.	afk filia, fils, dochter, zoon
f	afk. folio, op het blad van het register
f.f	afk. firmlinge, vormelingen
f.l	afk. filia / filius legitima, wettelijk (erkende) zoon /dochter
f.r	afk. folio recto, op de voorzijde van het blad
f.v	afk. folio verso, op de achterkant van het blad
fa	afk. met boven de a een C, filia, meisje
fa	afk. huw. akte, familie naam
fa	afk. filia, dochter, meisje
faal	fout, gebrek
faalgrepen	misstappen
faam	gerucht
faas	dwarsbalk
faasgewijs	figuren staan naast elkaar
fabel	verhaal over dieren waarin een levensles is opgenomen
fabele	een klucht
faber	smid
faber armorum	wapensmid
faber cupri	kopersmid
faber ferramentarius	hoefsmid
faber ferrarius	smid
faber grossarius	grof ijzersmid
faber laminarius	blikslager
faber lignarius	timmerman, meubelmaker
fabrica ecclesiae	kerkfabriek, de kas voor de bouw, versiering of herstellen van een kerkgebouw
fabricateur	vervalser
fabricator ligneorum cal icorum	fabrikant van houten bekers
fabriceren	versieren, verdichten, timmeren
fabriek	bouw - en onderhoudsdienst
fabriekmeester	stadsbouwmeester
fabrijc	kerkfabriek, de kas voor de bouw, versiering of herstellen van een kerkgebouw
fabrijckmeester	zie fabriekmeester
fabrijk	bouwmeester, rooimeester, opzichter
fabrike	werkplaats
fabritius	smid
fabuleus	beuzelachtig
fabuliste	fabeldichter
faceneren	betoveren
facete	boertig
facetieux	boertig, boerachtig, geneugelijk?
facie ecclesiae	ten overstaan van de kerk
facifer	fakkeldrager
facil	ligt
faciliteit	lichtigheid?, tegemoetkoming
faciliteren	het werk verlichten, gemakkelijker maken
facillemt	afk. Facilleme,?
facit	maakt, is. (bij rekenen, is totaal)
facit	het slot van de rekening, maakt, doet, bedraagt samen
facit (1590)	hij heeft dit gemaakt in (1590)
facit in capitaell	in totaal
factas	afkomstig van
facteur	de maker van iets
facteur	die de zaken van een ander drijft, bewindhebber
factie	het samenrotting, kliek, agerende groep, meute
factieus	oproerig
factionnaire	schildwacht
factis tribus (consuetis) proclamationibus	na de drie (gebruikelijke) huwelijksafkondigingen
factis tribus bannis proclamationibus	na de drie huwelijksafkondigingen
facto	dood, de daad
factoor	agent van buitenlands handelshuis ook; tussenpersoon, zaakgelaste
factor cordarum	koordenmaker
factum	pamflet, voorval gebeurtenis, geschrift waarop het verschil van mening is beschreven en waarop de aanspraak steunt
factus est dominus	1e zondag na Drievuldigheid
faculteit	faculteit, vermogen, vermogendheid, macht
facunde	welsprekendheid
faendrich	vaandrig, militaire rang
faict	een werk of daad
faïencerie	aardewerkfabriek
faïencier	plateelbakker
failgieren	missen
failleren	in gebreke blijven
faire les foins	hooien
faiseur	oplichter
faist	afk. Faisant,?
fakkel	heraldiekteken, brandende toorts
fakken	verwerven, pakken, grijpen
falcarius	sikkelsmid, handelaar in sikkels ook; magere Hein, man met de zeis
Falchenberg	Oud - Valkenburg
falcidia portio	het vierendeel van de erfenis dat de erfgenaam mag af trekken die met al te veel legaten bezwaard is
falcidie	afkorting, afsnijding
falcoburgensis	van Valkenburg
falconarius	valkenier
faliant	ingebreken blijvend persoon
falie	zie faly
falivouwen	mooipraten
faljeren	missen, gebreken
fallacie	bedrog
fallatie	valsheid, bedrieglijkheid
falsaris	een bedrieger, die valse instrumenten maakt
faluyrt	waard zijn
faly,	hoofddoek ook; een damesmantel
fame	gerucht, openbaar gerucht
fameeren	beschuldigd door een gerucht
famella	dienstmeisje
famellus	knecht, bediende
fameus	berucht, bekent, ruchtbaar
fameus libel	een faamrovend geschrift
familia	alle personen die in een huis woonden ook; het dienstpersoneel, later voor alleen de gezinsleden
familia defuncta	uitgestorven familie
familiaria	bezittingen van (de)een familie
familie	de engste levensgemeenschap. dus vader, moeder en de kinderen
familietrek	gelijkenis van familieleden onder elkander ook; figuurlijk
famula	dienstmaagd, dienstmeisje
famulus	knecht, bediende, schildknaap ook; leerling, hulp, bediende
fänger	gerechtsdienaar
fantasie	inbeelding, eigenzinnigheid
fantassin	infanterist, voetknecht
fantastijk	eigenzinnig, bijzinnig, vies, zwaarmoedig
farcher	varkenshandelaar
fardeel	baal, pak, doos
fartor	worstmaker
fasceel	takkenbos
fasceelhout	per bundel verkocht brandhout
fasces	heraldiekteken, bundelbijl
fastelabend	vasten avond
fastidie	walging, zadheid? (dronkenschap ?)
fastidiëren	walgen, zad maken?
fastnacht,	6e zondag voor Pasen
fastnachtsonntag	zie fastnacht
fatalia	de tijd binnen de welke men moet appelleren
fatalien	dingdagen, pleitdagen
fatigatie	vermoeiing
fatige	vermoeidheid
fatigeren	vermoeien
fatsoen	alle voorwerpen die een vorm hebben en door mensen zijn gemaakt, ook; gestalte, vorm, gedaante
fatum	noodlot, nooddwang
fatuus	onnozel
faucheuse (la)	magere hein, de Dood
fauconnier	valkenier
faudet	toonbank
faulte	in gebreken blijven, niet nakomen ook; gebrek, feil, fout
fauteur	gunstdrager, een medepleger
fautsoen	degen
faux serment	meineed
faveren	begunstigen, gunstig zijn
faveur	gunste
favorabel	gunstig
favorable recommandatie	brieven van
favorijt	gunsteling
fb	afk. fébrier, februari
fe	afk. fe, feu, wijlen ook; afk. faire, het doen, handeling, daad, uitvoering
feber (witte)	witte koorts
febres (witte)	zie feber (witte)
febri	door koorts
febri aestuanti	door een gloeiende koorts
febri calida	door een hete koorts
febri frigida	door koude koorts
febri maligna	door een kwaadaardige koorts
febri putridus	door koorts uitgeput
febri vehementi	door hoge koorts
februarii	van februari
februarius	februari
fechner	bonthandelaar
feci	ik heb gemaakt
fecit	heeft gemaakt
feil	grove katoenen doek, dweil
feiteur	misdadiger
fel	wreed, onmeedogend
feld maréchal	veldmaarschalk
feld maréchaux	zie feld maréchal
felgenhauer	wagenmaker
feliciteit	welvaart, voorspoed, geluk
fellwerkbereiter	bontbewerker
felonie	ontrouwe, of smaadheid? ook; trouwbreuk van de vazal
felp	flueelstof
femella	vrouwelijk
femenijn	wijflijk, vrouwelijk
femina	vrouw
femini generis	van het vrouwelijk geslacht
femini sexus	zie femini generis
feminus	vrouwelijk, van een vrouw
femme	echtgenote, vrouw
femme de chambre	kamermeisje
fenaison	het hooien, hooioogst
Fenesy	Venetië
fenijn	vergift, doodspijs
fenil	hooizolder
feniseca	maaier
fenynig	vergiftigd
feodaal	zie feudaal
feodaal goed	een stuk land of onroerend goed tegen bepaalde voorwaarden aan zijn leenman opgedragen
feodum	zie feudum
fer forgé	smeedijzer
ferblantier	blikslager
fere	bijna
feretrum	lijkbaar
fergon	zie fourgon
feria	dag
feria penutima	voorlaatste dag
feria prima	zondag
feria quarta	woensdag
feria quinta	donderdagdag
feria secunda	maandag
feria sexta	vrijdag
feria tertia	dinsdag
feria ultima	de laatste dag
ferie	lijst of boek van bij de rechtbank aanhangige zaken
ferien	vierdagen, verlofdagen
ferijnen	met een beitel frijnen van natuursteen
ferm	afk.fermier, boer(in), landbouwer, veehouder
fermette	boerderijtje, keuterboerderij
fermier	landbouwer, veehouder
fermier en location	pachter
fermière	boerin
ferpel.	bedrog, arglist,kwader trouw
ferrarius	ijzer
ferrarius faber	smid
ferreur	paardensmid
ferronnier	siersmid
fertegaal	hoepelrok
fertijl	vruchtbaar
fervrier	februari
ferwielen	fluwelen, fluweel
festeren	beleefdelijk onthalen
festinatie	verhaasting
festinatie	verhaasting
festo sancti N. (in)	op het feest van de heilige N.
fetus	kind, nakomelingen
feu	wijlen, de overledene....., zaliger ook; brandstapel
feudaal	leengoed, leenroerig
feudale goeden	leenroerige goederen
feudataire	leenman
feudum	feodaliteit, leenstelsel
feuermäuerkehrer	schoorsteenveger
feutrine	wolvilt
feux	zie feu
février	februari
fexeren	kwellen, plagen
feyten	inhoudende het gene men betonen, of bewijzen wil
fiancé, fiancée	verloofde, aanstaande
fiasque	strofles voor wijn, mandfles, buikfles
fiat	goedkeuring ook; het geschiede alzo, het is goed
fibula	zie fibule
fibulator	loodgieter
fibule	kledinggesp, kledingspeld, sluitspeld, doekspeld
ficelle	klein stokbrood
fiche	beschrijving, gegevens, register ook; spie, pen ook; van been gemaakte (waarde)plaatjes voor bij het kaartspel
fichu	sjaal, hoofddoek, halsdoek
fictie	verçiering? verdichtsel, verzinsel
fideicommis	erfbeveling, erfbetrouwing, erflating over de hand
fideï-commis(sum)	erfstelling over de hand, dit is erfmaking waarbij de erfgenaam de erfenis moet bewaren en niet aan een derde moet overdragen. ook; goed dat niet verkocht mag worden maar in een familie moet blijven
fideicommissaire registratie boeck	boek met vermelding van op een fideï-commis betrekkinghebbend goed of zaak.
fideicommissarius	erfgenaam met last van overgifte?
fideicommissum	testamentaire beschikking, waarbij een vertrouwd persoon, die voor de wet optreed als erfgenaam, opdracht geeft een zeker legaat uit te betalen aan iemand die wettelijk niet als erfgenaam kan worden aangewezen, de erfgenaam heeft het vruchtgebruik maar moet zonodig het terug geven aan de eigenaar
fidejussio	borgstelling, schriftelijke borgstelling
fidejussor	borg ook; de peet die zich borg stelde voor een goede (christelijke opvoeding) van de jonggeborene
fidejussor	borg
fidel	getrouw
fidelio	trouw
fidicen	speelman
fiducie	betrouwing?, vertrouwen in een goede afloop of in de degelijkheid van iets of iemand
fief	leen, leengoed, domein, terrein
fiel	gal van dieren
fielterij	schelmerij
fier	nobel, waardig, hoogstaand ook; bloeiend, fris
fière	zie fier
fiertel	zie fiertre
fiertere	zie fiertre
fiertre	lijkkist, doodkist
fifille	dochtertje
fifre	bespeler van een dwarsfluit
figaro	barbier, kapper
figlerius	pottenbakker, tegelbakker
figulus	pottenbakker ook; kachelmaker
fijfel	kleine dwarsfluit
fijl	zie feil
fijlebaart	snotneus
f'ijseltie en stamper	vijzelpot met stamper
fikkere	middelvinger
fil	zo afk. Filius, zoon
filatio	bloedverwantschap in neerdalende rechte lijn, afstamming in de eerste graat, kindschap
fileur	spinner, spinster
fileuse	zie fileur
filia	dochter
filia devota	religieuze, non
filia fratris	nicht, dochter van broer
filia innupta	ongehuwde dochter
filia legitima	wettige dochter uit een voor de kerk gesloten huwelijk geboren
filia redicta	nagelaten dochter
filiabus	dochters
filiæ	dochters, van de dochters
filialis	hulpkapel, hulpkerk
filiarum	van de dochters
filiaster	stiefkind, stiefzoon, (na de 14 eeuw) ook; schoonzoon
filiastistri	stiefkinderen, schoonkinderen
filiatie	familie verwantschap, afstamming
filiation	afstamming in de eerste graad, in rechte lijn, verwantschap
filiationprobe	afstammingsbewijs
filicarius	steenzetter, stratenmaker
filii	van de zoon, de zonen
filiola	dochtertje
filiolus	zoontje, doopkind, peetzoon
filitrix	spinster
filius	zoon,
filius legitimus	wettig, zoon uit een voor de kerk gesloten huwelijk geboren
filius natu maximus	de oudste zoon
filius natu minimus	de jongste zoon
filius naturalis	buitenechtelijke zoon, van mindere afkomst, van lagere stand
filius unicus	enige zoon
fillasse	grof meisje
fille	dochter
fille mère	ongehuwde moeder
filleul	petekind
filleule	zie filleul
fils	zoon, nakomelingen
fils de France (les)	de prinsen uit het Franse koningshuis
fin	dood
finalijk	eindelijk, glad af
fine en effecte (ten)	met het doel
finesse	vond (verzinsel), loosheid, lift, praktijk om iets uit te voeren
fingeren	versieren, bootsen?
fingieren	versieren
finis	einde
firmarius	landbouwer
firmeren	vestigen, gestadigen (voortduring)
firmerie	ziekenhuis
firmlinge	vormelingen
fiscaal	graaflijkheids, of de lands schatbewaarder, verzorger
fiscalis	behorende tot de fiscus
fisce	lands schatkist
fiscus	Merovingische / Karolingische bestuurseenheid, belastingdienst
fistulator	fluitspeler, (stads)muzikant
fitsen	scharnieren
fix	sterk, krachtig
fl	afk. florin, florijn, gulden
fl, flor	afk. floréal, maand van de bloei
flabbe	betaalmiddel, 1 flabbe = 4 stuivers ook; oorveeg, vuistslag
flaconnier	flessenmaker
flagellation	geseling
flageller	geselen
flanckaert	jas van krijgslieden
Flandorum	Brugge
flaptafel	zie hangoortafel
flator	ijzersmelter
flatteren	pluimstrijken, vleien smeken
fléau	plaag, ramp ook; dorsvlegel
flebotomarius	aderlater
fleer	kaakslag
flenni	flanel
flep	driehoekige hoofddoek
fleppen	drinken
fleresijn	jicht
fles	inhoudsmaat voor wijn, 1 fles = ca.0,8 ltr. ook; gevonden, Amsterdamse fles = ca. 0,88 ltr. of 44 fles in een anker
fleur de lijs	heraldiekteken, lelie
fleuret	zie floret
fleurons	heraldiekteken, gestileerde aardbeibladeren
flikkerslagen	bliksemflitsen
flikkersout	salpeter
floers	doorzichtige zwarte stof van wol of zijde
flor	afk. floréal, maand van de bloei
florèal	april
floreenplichtige	degene die op grond van het bezit van een zgn. schotschietende hoeve (in Friesland) verplicht was tot het betalen van de floreenbelasting
florenus	gulden
floreren	bloeien, welvarende zijn
floret	schermdegen ook; zijdegaren
florijn	muntsoort, waarde gelijk aan 28 stuivers
flouflute	zie flute
flouwiellen	fluwelen
fluctuëren	zwerven, zwalpen (rondzwerven), sukkelen
flucx	terstond
fluim	slijm
flume	rivier
flute	penis, piemel
fluwijn	kussensloop
fluxu sanguinis	door een bloeding
fme	afk. femme, vrouw
Fn.	afk. op huw. akte, familienaam
fo	afk. folio, blad, folio
focaria	keukenmeid, vrouw van een soldaat, concubine
foderator	lakenarbeider, sergeant belast met de kleding
foemella	vrouw
foeniseca	maaier
foerneuijsen	kook;plaats
foetus	kind, nageslacht, nakomelingschap ook; ongeboren kind
foin	hooi
fokker	rijkaard, in de zin van gierig iemand
fol appel (t' )	kwalijk en ten onrechte beroepen
folen	stoten, stompen ook; wel dollen
folie,	lustslot, buitenplaats
foliet	blad van boek
folije	malligheid, gekheid, malle streek
folio	blad, op het blad van het register,
folio recto (in)	op de voorzijde van het papier
folium	blad van een boek,
folle	krankzinnige
foly	een blad
folye	zotheid
foncé	bruin, zwart, donker
fond de robe	onderjurk
fonderie	gieterij
fondeur	gieter, smelter
fondrière	moerassige grond
fonte	gietijzer
foraneus	wonend buiten de wallen, vreemdeling in een stad
forçat	dwangarbeider
force	geweld, macht
forceren	bemachtigen, verkrachten, overweldigen
forestarius	boswachter
forestier	zie forestarius
forêt	dakstoel voor b.v. angelusklok ook; woud, groot bos
forge	smidse, smederij
forge de serrurier	slotenmakerij
forgeron	smid
forgeur	zie forgeron
forma pauperis	voor armen gratis
formaliseren	tegen aankanten, tegen kanten, opmaken
formaliteit	gedaante, gestalte, aanstelling
formente	meelbrij
formulier	voorschrift, leest?
formulierboek	mogelijk een gebedenboek?
fornacarius	kachelsmid
fornicateur	hoereerder, ontuchtige, overspelige
fornicatie	hoererij, smuikmin, ontucht
fornicatio	alle (verboden) buitenechtelijk geslachtsverkeer, overspel
fornicatrice	zie fornicateur
forqueten	vorken
fort	zakkendrager
fortasse	misschien
forteresse	gevangenis
fortificatie	sterk maken
fortificeren	versterken
fortifieren	versterken
fortsier	kist met ijzeren beslag
fortuyne	geluk, kans, avontuur
forum	markt
fossa	gracht, kuil, graf
fossarius	doodgraver, boerenknecht
fosse	ondergrondse kerker
fossé	sloot, greppel, slotgracht
fosse d'aisances	beerput
fosseit	gracht
fossoyeur	doodgraver, grafdelver
fouet	zweep, roede
fouetter	geselen
fouine	hooivork
foulard	halsdoek, hoofddoek
fourgon	reiswagen
fourieren	onderdak verschaffen
fourneren	verschaffen, opbrengen, overbrengen
fournil	bakhuis
fournissement	lijst van alle ingeleverde stukken
fournneys	fornuis, oven
fourreur	bontwerker
fourrier	kwartiermaker
foveren	koesteren, toegedaan zijn, ophouden aanhangen
foyer	stookplaats
fr, frim	afk. frimaire, maand van de slacht
fra.	afk. frater, broeder, geestelijke in een lagere orde
fragijl	broos
fragner	kruidenier
fraise,	geplooide halskraag
franc maçon	vrijmetselaar
franc or	goudfrank
francaert	zie franckaert
francijn	perkament
franckaert	graanmaat, 1 franckaert = 152 ltr.
francus	vrij van zegelrecht, vrijgesteld
francus scabinus	vrijschepen, lid van het heemgericht. rechtbank die buiten de openbare macht om vonnissen uitsprak en ten uitvoer bracht. (om tegenstanders te elimineren)
frater	broer, broeder, tweeling broer
frater germanus	halfbroer, tweelingbroer
frater patruelis	zoon van een broer
frater predicator	predikheer, Dominicaan
frater uterinus	halfbroer
fraternitas	broederschap
fratres consanguini (eus)	halfbroers, broers met de zelfde moeder maar van een andere vader
fratres consanguini (eus)	halfbroers, broers met de zelfde vader maar van een andere moeder
fratres dormientes	de zeven slapende broeders, 27 juni ook; 10 juli aangegeven
fratres gemelli	tweelingbroers
fratres germani	tweelingbroers
fratria	broederschap, gilde
fratria filia	nicht
fratris	voor de broers
fraude	bedrog, arglist
frauentag	Maria geboorte, 8 september
fre	afk. frère, broer
freidsem	vallende ziekte, epilepsie
freitag ( de stille oder gute)	Goede of Stille vrijdag, vrijdag voor Pasen
fremineur	minnebroeder
fremtmeester	gildenmeester afkomstig van een andere plaats of streek
frenarius	riemenmaker
frenesie	krankzinnigheid
frenesye	razernij
frenetike	krankzinnige
frequenteren	bewandelen, doorwandelen, bij wonen
friand	lekker
friandyse	lekkernij
friche	braak liggend land
frieel	mand
frimaire	november
frioen	vink
Frise	Friesland
frivoil	beuzelachtig, leurachtig, slecht
frivool	ongeldig, maar ook; ijdel
froc	bovenkleding van een man of vrouw ook; monnikspij
froenen	zie: vronen
from	vroom
from	afk. froment, tarwe
fronarbeiter	arbeider in vroondienst, in herendienst, in leendienst
fronbauer	boer wonend op vroonland, leendienstplichtige
fronfrei	vrij van vroondienst, vrij van herendienst
fronfuhre	vervoer in herendienst,
fronpflichtig	tot vroondienst verplicht, herendienstplichtig
fronton	geveldriehoek
frs.	afk. fraters, broeders
fructidor	augustus
fructifieren	vruchten voortbrengen
fructuëux	vruchtbaar
fruitier	kaasmaker
frumentarius	graanhandelaar
frumwerker	dagloner
fruste	te vergeefs
frusteren	vruchteloos maken, benemen
frustreren	bedriegen
fruwiel	fluweel
frygische muts	heraldiekteken, vrijheidshoed, rode Jacobijnenmuts tijdens Franse revolutie
fs.	afk. filius, zoon
ft	afk. fait, feit, gebeurtenis, voorval
ft, fruc	afk. fructior, maand van de vruchten
fuederyng	voering
fuere,	zij zijn geweest, zij waren
fuge	vlucht
fugeren	vluchten, vlieden
fugieren	vluchten, wegdoen
fugitief	zie fugitijf
fugitijf	voortvluchtige
fugitijff	voorvluchtig, bankroet
fuik	vrouwelijk geslachtsorgaan, vistuig
fuit	hij is geweest, hij is genoemd
fuit … annis	hij was … jaar oud
fuite	inhoudsmaat, 1 fuite = 5 kan, = 7 tot 10 ltr.
fullo	lakenvoler, hoedenvolder
fulmine tactus	getroffen door de bliksem
fulmineren	bliksemen, razen, woeden, uitbulderen
fulnarius	touwslager
fulpe	fluweel
fumiste	kachelsmid, schoorsteenveger
fun	schelm
funambulesque	koorddansers
functie	ambt, bediening
fundamentenboek	boekje met de beginselen van de christelijke leer door Menno Simons fundatio stichting
fundavit anniversarium	stichtte een jaargetijde
fundavit anniversarium pro requi animae suae	stichtte een jaargetijde voor de rust van zijn ziel. (instellen van een jaarlijkse herdenking van een overledene)
funeralia	begrafenis, lijk plechtigheid
funifex	zeilmaker
funs	vies, vies uitziende
furieux	dul, razende woedend
furnarius	kachelsmid
furneren	verschaffen, opbrengen
furnieren	processtukken in procesdossier doen
furnissemente	uitvoering van een vonnis
furset	zacht als zijde
fusil	schutter
fusor aurichalci	geelgieter
fusor campanarum	klokkengieter
fusor pottorum	tingieter
fusor typorum	lettergieter
fussenvellen	vossenvellen
fustein	bombazijn, een grove wollen stof uit boomwol
fustigatie	gegeseld
fustigieren	geselen
fy	foei