O
o	afk. overlijdensregister
o	afk. obiit, is gestorven
Ö	afk. geboren en gedoopt
Oa	afk. huw. akte, oude akte
oath of purgation	zuiveringseed
ob	afk. obiit, is gestorven
ob defectum rationis et loquelae	vanwege het verlies van verstand en spraak
ob periculum mortis	vanwege het stervensgevaar
ob.s.p.	afk obiit sine prole, stierf zonder nageslacht
obdormivit	is ontslapen
obedieeren	gehoorzamen
obedient	onderdanig
obedientie	onderdanigheid, gehoorzaamheid
obentürer	edelsteenhandelaar
obeo	sterven
oberichteit	overheid
obierunt	zijn overleden
obii	zie obire
obiit	in afkorting o, is gestorven
obiit sine prole	stierf zonder nageslacht
obiit subito	plotseling overleden
obire	sterven
obita	dood, overleden (vrouw)
obiter	ter loop, in het voorbij gaan
obitorium	dodenboek
obitum	sterven
obitus	dood, overleden (man)
object	voorwerp, grond
objecteren	voorwerpen, tegenspreken
objiciëren	voorwerpen, tegenwerpen
oblatie	offer, aanbieding, opdracht, offerande
oblatio Mariae ad temlum	het offer van Maria in de tempel, 21 november
oblectatie	verlustiging, vermaak, verheuging
oblecteren	verlusten
obligatie	verband, verbinding ook; schuldkennis, schuldbrief, verbintenis, handschrift, bondschrift (bindend), verplichtschrift
obligatie	schuldbekentenis
obligatiebrief	zie obligatie
obligatio	verplichting, verbinden,
oblige(e)ren	zie obligatio
oblique	scheef
obool	medicinaal gewicht, 1 obool =1/576 med. pond, 2 scrupel, 10 grein ook; betaalmiddel, z.g. halve denier
obreptie	insluiping
obreptijf	ter sluip, insluiping, onderkropen ??
obruta	begraven (vrouw)
obrutus	begraven (man)
obs	afk. obsèques, teraardebestelling, begrafenis
obsceen	slordig, onkuis, ongeschikt
obscuir	duister, donker
obscureren	verdonkeren
obsecr(e)ereren	smeken, bidden
obsecratie	smeking
obsequa	meid, dienstmeid
obseques	plechtige uitvaartdienst
observandis	met inachtneming van de voorschriften
observantie	waarneming, gebruik, gewoonte, gadeslaan, opmerking, eerbiedigheid
observatis	zie observandis
observe(e)ren	waarnemen, gadeslaan, aanmerken
obstacule	verhindering, hinderpaal, hinder
obstantie	halsstarrigheid, hardnekkigheid, kriegelheid
obste(e)eren	in de weg staan, verhinderen, tegenstaan
obsteren	in de weg staan, verhinderen, tegen staan
obstetricator	vroedmeester, (vroedvrouw)
obstetrix	vroedvrouw
obstinaat	hardnekkig, halsstarrig
obstinatie	halsstarrigheid
obtenda prius super proclamatio nobus dispensatione S.Matrimonii Sacramentum contraxerunt.....	na verkregen eerder dispensatie van afkondiging, is voltrokken het sacrament van het huwelijk van.....
obtenta dispensatione	na het verkrijgen van dispensatie
obtentus	verkregen
obtine(e)ren	verwerven, behouden, verkrijgen
obtinere	vonnis verkrijgen, verwerven, bekomen
obtinueert	gekregen
obtrectatie	lastring
obtrudeeren	opwerpen, opdringen
obveniëren	te gemoed komen, verhoeden
occasie	gelegenheid, voorval
occident	west, ondergang
occidentaal	westwaarts, westers
occisus	gedood, vermoord
occon	afk. occasion, (gunstige) gelegenheid kans, mogelijkheid
occubuit	hij rust (in het graf)
occulte	verborgen
occulteren	verbergen
occupatie	inneming, voorkoming, ontledigen, bezigheid, bekommering, bevrijden, in bezit neming, bezetting
occuperen	innemen, ontledigen, bezig zijn
occurentie	ontmoeting
octavus	achtste
octel	het achtste deel van iets
octennis	acht jaar oud
octigenti	achthonderd
octigenties	achthonderd maal
octingentesimus	800e
octo	acht
october	10e maand ook; 8 ber, 8bri, 8bre, wijnmaand
octobre,	zie october
octobris,	zie october
octogenarius	tachtigjarige
octogesimus	80e
octogies	tachtigmaal
octoginta	tachtig
octrooi	vergunning van de landsregering m.n. van de Staten van Holland
octroy	verlening, vergunning, gunst, verlof, gunstbrief
octroye(e)ren	verlenen, vergunnen
oculair	ogenschijnlijk, schijnbaarlijk, zichtbaar
oculaire inspectie	met eigen ogen, onderzoek ter plaatse
oculi (mei semper ad deum)	4e zondag voor Pasen
oder	of
odertrouwe	onderlinge trouwbelofte
odieux	hatelijk
oeconomie	huishouding, huishoudkunde
oelebord	uilenbord
oen	hem
oenopola	wijnschenker
oer	hun, haar
oercondelijc	door bewijzen gestaafd
oerconden	een verklaring afleggen, getuigen
oerdt	betaalmiddel, zilveren munt 1 oert= 3 stuiver
oere	zie oer
oeren	zie oer
oeren mundighen jaren (tot)	(tot) hun meerderjarigheid
oervede	zie; oorvede
oes.	afk. omnes, allen
oestal	hoefstal, noodstal
of	indien
of iet rechten.	executie doen wegens een zaak.
ofdeylen	kwijtschelden ook; gerechtelijk iets afnemen
ofentürer	edelsteenhandelaar
offenceren	beledigen, leeddoen, kwetsen, beschadigen, verongelijken
offensie	leed, belediging, kwetsing
offensif	beschadigende
offer	aanbieding
offerbert	offerschaal
offereren	aanbieden, toedienen
offerkiste	offerblok
offerman	koster
offert	zie offer
officael	kerkelijk functionaris
official	beambte
officialis	bisschoppenlijk rechter, kerkelijk rechter
officie	officie, ambtman, ambtenaar, ambt, plicht
officinator	muntenmaker in muntenmakerij
officine	werkplaats
offies	afk. Offices, diensten
OFM	afk. Ordre des freres Mineures, Orde van de Fransiscanen
ofropen	afroepen, afkondig, bekendmaken
oft	zie ofte
ofte	of
ogemeester	oogarts
ohm	vroeger
oir	erfgenaam
oirboirhout	zie oorboorhout
oirconden	een verklaring uitgeven, vaak van een zegel voorzien als extra bewijskracht als echt
oirdelen	vonnissen
oirgat,	landweg, weg uitsluitend bestemd voor toegang tot het bouwland
oirsaecke	reden, waarom
okerij, okery	boomkwekerij
okshoofd	vat, inhoudsmaat wijn, 1 okshoofd = 1/2 vat of voeder = ca 230-240 ltr
old	oud
oldbuter	schoenlapper
olderlieden	wijze (in leeftijd ) oude mannen
oldts totten	zoals gewoonlijk
olearius	olieslager
olen	laatste oliesel aan een stervende toedienen
oliebedde	sterfbed, bed waarin een stervende zieke
olim	voorheen, overleden, vroeger
olipodrigo	mengelmoes
olm	vermolmd
olt	oud
om	afk. oncle maternel, oom van moeders zijde
ombieden	mededelen, aanzeggen, gebieden, ontbieden
ombrage	schaduw, achterdenken (bedenkingen hebben), argwaan
ombrageren	beschaduwen, overschaduwen
ombrageux	schaduwen, achterdochtig
ombre	zie ombrage
ombreken	ontbreken
omdoeck,ommedouc	boezemdoek, nonnen -borstsluier.
omel	neef
omenträger	lastdrager
omgekeerd	heraldiekteken, als teken omgekeerd wordt weergegeven
omgewend	heraldiekteken, als afbeelding in andere richting wordt weergegeven
omgeworgd	omgeslagen
omhalven	om wille van
omhout	schors, bast
omineus	rampzalig
omißie	overslaan, nalaten
omissus	weggelaten, vergeten
omitte(e)ren	zie omißie
omklinker	stadsomroeper
omloop	galerij in een klooster
omlooper	kadastraalboek, erfregister
ommebegraven	omgracht, gegraven gracht om een gebouw
ommecomen	verschijnen
ommelant	omliggende landerijen
ommeloper	bode, gerechtsdienaar ook; zwerver, landloper
ommeslaan	naar een bepaalde maatstaf het aandeel bepalen in een belasting, omslaan
ommestellingen	omslaan, gelijkmatig over belastingschuldigen verdelen
ommevragen	hoofdelijk stemmen
omnes	allen
omnes gentes	6e zondag na Drievuldigheid
Omnes Sancti	Allerheiligen, 1 november
omnia qaue fecisti	19e zondag na Drievuldigheid
omnibus	allen
omnibus ecclesiae Romanae sacramentis	met alle sacramenten van de Roomse kerk
omnibus exeuntium sacramentis	met alle sacramenten der stervenden
omnibus extremis sacramentis	met alle laatste sacramenten
omnibus hoc precens scriptum visuris .....	aan allen die dit schrift zullen zien .....
omnibus sacrae romanae ecclesiae sacramentis (prae-) munitus	voorzien van alle sacramenten van de H. Roomse kerk
omnibus sacramentis	met alle sacramenten
omnibus sensibus destitutus	beroofd van zijn zinnen
omnipotent	almogende
omnipotentie	almogendheid, almachtigheid
omnis terra (adoret)	2e zondag na Driekoningen
omniscientie	alwetendheid
omnium animarum	aller zielen, 2 november
omnium sanctorum	aller heiligen, 1 november
omroden	ontginnen, omspitten van de heide
on	zonder
On.	afk. huw. akte, oude naam
onaft	onwettig, onrechtmatig
onbeclaget	zonder dat men in iets in rechte kan worden aangeklaagd
onbedegen	kinderloos
onbedreven	niet bebouwd land
onbegeven	nog niet uitgeboedeld (erfenis verdeeld)
onbegeven kint	een kind, aan wie zijn hem van een van zijn ouders toekomende erf-portie nog niet uitgekeerd is, dat dus met zijn ouders of een van hen in een meen- boedel (onverdeelde boedel)zit
onbejaert	minderjarig
onbelastet	zonder schuld, of met andere geldelijke lasten bezwaard
onbeloken	niet omheind
onbeluut	niet bij het klokluiden afgelezen. (bepaaldelijk van gerechtelijke eigendoms- overdrachten, die jaar en dag na zulk een aflezing onherroepelijk werden
onbemannet	ongehuwd
onbeschat	niet door geldelijke lasten bezwaard
onbesegelt	zonder zegel
onbesocht	niet geëxamineerd, niet onderzocht.
onbestaet	ongehuwd
onbesticht	onbebouwd
onbestorven	de ouders zijn nog in leven
onbevrievet	zonder schriftelijk bewijs
onbezet leen	leen waar de leenman nog niet de eed van getrouwheid heeft afgelegd
onc	afk. onces, ons
onc	afk. oncle, oom
oncer	zie unster
ondaft	onbetamelijkheid, straatschenderij
onder de geboden overlijden	In de periode van de huwelijks afkondiging overlijden
onder de geboden staan	In ondertrouw zijn, de tijd gelegen tussen de 3 huwelijks afkondigen
onder iemants inductie	zonder dwang
onderbasen	onderkousen
onderbehouden (iet)	onder zich houden, bewaren
ondercleet	onderkleed
ondergaand	heraldiekteken, zon op schild in linkerbenedenhoek
ondergeszeyt	ondergetekende
onderhoosen	lange onderbroek
onderjarig	minderjarig (meestal onder de 25 jaar)
onderlaet	schuur, stal klein gebouw
onderleenman	iemand die land te leen kreeg van een leenman, die dat van een leenheer in bezit (ter leen, niet in eigendom) had gekregen
ondermeester	meester die de dagelijkse leiding had op de bouwplaats (nu uitvoerder)
onderpanden	door een onderpand verzekerd
onderroeren	onderzoeken zodat de onderste steen boven komt
onderschreven	ondergetekende
onderscot	afscheiding, tussenschot
onderseggen	aanzeggen
ondersoeken	de waarheid van een zaak trachten te vinden door het opsporen van bewijzen
ondersprec	overeenkomst onderstonden,
onderwilen	beurtelings, na elkaar ondertekend
ondertrout	aangifte bij de burgerlijke stand van het voornemen om te trouwen, bevestiging ten overstaan van de parochiepriester van voorgenomen huwelijk (België)
ondertrouwen	voornemen om te trouwen
ondervallich	die een rechtsgeding verliest
ondervloeyen	onderlopen
ondervoet	de dijkvoet aan de buitenzijde van de dijk
onderwet	lager recht
onderwisen	terechtwijzen
ondiep	zeer diep, peilloze diepte
onduechdelycke hantieringe	onbehoorlijk gedrag
onechtelijke	buiten het huwelijk
onegt kint	buitenechtelijk kind
onereren	belasten, laden, overlasten, overladen, pak op leggen
onergeschreven	ondergetekende
onewelijc	onwettig
ongeavijst	zonder beraad
ongecalangeert	zonder door iemand aangeklaagd te kunnen worden, onaangevochten, onbestreden
ongecanceleert	zonder uitschrappingen, uitkrassen of insnijdingen, een akte niet door insnijdingen enz. ongeldig gemaakt
ongecancelleert	niet door insnijdingen als ongeldig gewaarmerkt
ongecanseliert	zie: ongecancelleert.
ongejaert	minderjarig
ongelden	lasten, belasting
ongelder	ontvanger van het ongelt (belasting)
ongelooft	niet goedgekeurd
ongelt assisia,	belasting vooral op levensmiddelen, vertering - en gebruiksbelasting, onkosten te betalen bij openbare verkopingen
ongemiddelt	rechtstreeks, onmiddellijk
ongeraetsiert	zie: ongeraseert
ongeraseert	niet door doorhalingen als ongeldig gewaarmerkt
ongescift	onverdeeld
ongeveerlick	ongeveer
ongeweer,	onweer
ongeweerte	zie ongeweer
ongewesen	niet door een vonnis beslist
ongewonnen	niet door den eigenaar zelf verdiend, niet op andere wijze dan door erfrecht verkregen
onghewedde	nog niet aanhangig zijnde, buiten de wet
ongoed	slecht
onhoesch	zie; onbehovesch
onhovesch	onfatsoenlijk, onbehoorlijk
onkerstenlic	onchristelijk
onklaar	heraldiekteken, anker op schild met touw om de stang gewonden
onledigheid	drukte, druk bezig zijn
onlichamelijk leen	leen zonder leenman, bestond uitsluitend uit rechten op cijns, renten en andere echten
onmegaen	het rondgaan van de vinders om overtredingen der keuren te constateren ook; het rondgaan van den schout om te panden (beslagleggen op een goed)
onmondig	zie onmondige
onmondige,	minderjarige
onmondigheid	onbevoegd tot het verrichten van rechtshandelingen, b.v. gehuwde vrouwen, onder curatele gestelde, ongehuwde kinderen onder de 25 jaar
onmundige kinderen	minderjarige kinderen
onraet	moeite, arbeid ook; accijns
onrechte bevallen (in den)	in een proces veroordeeld worden.
onredelijc	onbillijk
onreynnicheit	vuil, (huis)vuil
onscout bieden (voer iet)	aanbieden van de zuiveringseed te doen, ten bewijzen van zijn onschuld
onsculdich siin van iet	iets niet gedaan hebben, niet bij iets betrokken zijn
onscult op iet nemen (zijn)	zich verontschuldigen
onseker(e)	onzeker (e)
onsen	onze
onslakinge	ontslag van gerechtsvervolging
ontblooten	in gebruik nemen van bv land, in cultuur brengen
ontborgeren (enen)	iemand zijn burgerrecht ontnemen
ontcrachten	met geweld ontsnappen, ontvluchten
ontdreven	verloren gegaan
onterven	iemand van zijn erfdeel beroven
onterven (enen	bij testamentaire beschikking een beschikking ten nadeel zijner natuurlijke erfgenamen maken
ontfaen	ontvangen
ontfaen (iet)	de overdracht van iets
ontfange	geaccepteerde
ontferren (enen iet).	bedrieglijk ontnemen. ook;; iemand benadelen
ontgeven (enen)	een beslissing nemen, waarbij iemand het eigendom van een onroerend goed ontnomen wordt
onthelen	bederven
onthengen (iet)	gedogen, toelaten
ontheten	bevelen
onthiet	zie ontheten
onthoefden	zie onthoveden
onthoveden,	onthoofden
ontjaghen	wegjagen
ontlorst	ontstolen
ontmensen	sterven
ontpoerteren	ontnemen van zijn poorterschap, ontnemen van zijn burgerrechten
ontramponeert	beschadigen
ontrumen	in ballingschap gaan, vluchten
ontruymt	verlaat
ontschadelijck	vrijwaren?
ontschieten	uit de handlopen
ontscriven (enen iet)	door een schriftelijke akte iemand zijn recht ontnemen.
ontsegelen (iet)	iets van het zegel ontdoen
ontslapen	overleden
ontsliten (iet)	een vonnis vernietigen
onttugen	(ontughen) (enen
van iet	door het afleggen van getuigenis iemand zijn recht doen verliezen
ontwaringe.	het ontnemen van de "were”, het bezit van een vastgoed, aan iemand
ontwijsen	bij vonnis ontnemen
ontwisen	zie ontwijsen
onus	last
onvercoft	onvervreemd
onverjaert	minderjarig
onverlaet	restanten
onvernoecht	niet voldaan, onbetaald
onvernuecht	zie onvernoecht
onversleten	niet door een vonnis beslist.
onwedderroeplicken	niet te herroepen
onwillig decreet	een verkoping van de goederen van schuldenaars, nadat een vonnis daartoe bekomen is
oocke	ook;
ooclant	klein stuk land door een weg gescheiden van een groot stuk land
ooftboomgaert	fruitboomgaard
oorbaar	nut, voordeel
oorboorhout	goed timmerhout
oorconde	getuige
oorconscap	de emolumenten der schepenen, hun bij het passeren van een akte in het gerecht betaald als loon voor hen later af te leggen getuigenis daarover
oorcussen	oorkussen, hoofdkussen
oorcusteect	kussensloop
oord	inhoudsmaat voor natte waren, 1 oord = 2 kan, = 2 mengel = 0,6 ltr
oordaeghen	herdagen
oorfluwijn	kussensloop
oorijzer	sierraad aan de muts bij vrouwen
oorkonde	in plechtige vorm opgestelde akte
oorlinc	erfgenamen, nakomelingen
oorname	geslachtsnaam
oorschult	erfschuld
oortje	munt17e-18e eeuw , gelijk aan 4 penningen
oortken	betaalmiddel, zilveren munt 1 oortken = 18 mijten Brabants
oorvede	belofte, afgelegd aan het gerecht, dat men wegens een of ander feit geen wraak zal nemen.
oospot	waterketel
oost	augustus
ooverseyde (van de)	transport van getallen bij een optelling over meer bladzijden
ooy	weiland grenzend aan een rivier
OP	afk. Ordo Predicatorum, Orde van de les Frères Prêcheurs, de Predikheren, de Dominicanen
op	afk. oncle paternel, oom van vaderszijde
op poene	op straffe van
op te gaderen	in te zamelen
opantworden	uitleveren, afgeven
opbacken	waarmerk er op bakken
opbannen	op een plechtige wijze sluiten
opbliven	niet willen ontruimen
opboeren	zie; opboren
opboren	in ontvangst nemen
opbrandinge	verbranden (van b.v. de heide begroeiing)
opbueren	zie; opboren
opcomste	inkomsten uit iets verkrijgen, inkomsten, opbrengst
opcomsten	zie opcomste
opdracht	overdracht van een vast goed
opdrucken (iet).	iets met zijn zegel voorzien
opeischende	opeisen
open rechtdach	de openbare terechtzitting in de schepenbank
openbair	openbaar
openebrief	een acte met uithangend zegel, in tegenoverstelling van een door een zegel gesloten brief
openen breve	verklaring aan alle die dit lezen
operarius	loonwerker, werkman, handwerker
operateur	werkmeester
operatie	werking
operatio caesarea	keizersnede
operatius caesarea	zie operatio caesarea
operatius scriniarius	schrijnwerker
operator	zie operarius
operer	opperen voor de metselaar
opereren	werken
opereux(s)	arbeidzaam, werkelijk, groot, zwaar opgedrukt zegel papierstrook;je met was door een warm gemaakt stempel er aan bevestigd
opgenoomen	in het (huwelijks)register ingeschreven
opgeregt	heeft opgemaakt (testament)
opgevaeren	opgestaan
ophoudingen	gevangennemen, beslaglegging
ophuus	bovenwoning
opidani	burgers, inwoners
opidanus	poorter, burger
opidum	stad, plaats
opifex	handwerkman, arbeider
opificie	handbacht?, ambacht, handwerk
opificis	van de arbeider, van de handwerksman
opificium	beroep
opilio	schaapherder
opinatie	waning opinie, waan, stijzinnig
opiniatre	stijfzinnig, kriegel
opiniatre(e)ren	onverzettelijk, brieven
opinie	waan, mening, drift
opiniëren	wanen, menen
opinieux	verwaant
opleiden	gevangen zetten
oploopen	aanranden, aantasten
oplooper	aanrander, aantaster ook; jong matroos
oplopinge	overstroming
oportuin	gelegen, bekwaam
opperclager	hoofdaanklager
oppergrootvader	overgrootvader
oppidanus	burger van de stad
oppidum	stad
oppignoratie	verpanding
oppignoreeren	verpanden
opponent	zie opposant
opponeren	zie oppose(e)ren
opposant	verweerder, tegenstrever
oppose(e)ren	tegenstellen, tegenzetten, weerstaan
oppositie	tegenstelling, weerstand, tegenweer,
oppress(e)eren	verdrukken, onderdrukken
oppreßie	verdrukking
opprimeeren	verdrukken, onderdrukken
oppugneren	bevechten, bestrijden
oprel	naar de kruin van de dijk toelopende weg
oproepinghe	geboden
oproepingscedel	biljet. dagvaarding
oprorisschen	persoon die oproerteksten verkondigd
opruimer	soevereinboor, kegelvormige boor
oprukking	bij boedelscheiding het voorkeursrecht van de oudste zoon, het hoger plaatsen op de voorkeurslijst van de oudste zoon
opseggen (enen iet)	iemand aanzeggen, dat men iets wil doen eindigen (meenboedel, huurcontract)
opsetene	noemde men de bedrijver die zijn land op de parochie bewerkte gevestigde, inwoner
opsetten (iet)	te koop aanbieden
opsicht te hebben	toezicht te houden
opslaende venxteren	vensters, die niet als de tegenwoordige vensterluiken zijwaarts naar buiten geopend werden, doch van boven naar beneden opengeslagen werden
opsteecker	steekwapen, lang mes, bajonet
opstellige gedaan (is)	is openlijk aangekondigd
opstriken (iet)	opduwen, naar boven stuwen (b.v. in Utrecht: de goederen van de "werven" onder aan de gracht, waar ze aangevoerd worden, langs de opgaande "wedden" tot boven op de straat brengen.)
opswere	onder ede verklaren
opte aengevinge	volgens aangeven van
optie	keur, kiezen
optoch	hijskraan
opulent	rijk
opulentie	rijkheid, rijkdom, overvloed
opzicht	toezicht
opzittende	inwoner
or	goud
ora et labora	bid en werk
ora pro nobis	bid voor ons
oracul	hemelspraak, hoedspraak, godspraak, vraagbaak
orateur	redenaar
oratie	vertoog, redenering, reden, gebed
orator	aanvrager
oratrix	aanvraagster
orba	weeskind (meisje)
orbatum	beroofd
orbatus	beroofd van
orbitas	kinderloosheid
orbus	wees, ouderloos
orconde	getuigenis, getuigenverklaring
orconder	getuige
orconscap	zie; heuge
ordce	afk. ordonnance, regeling, bepaling, voorschrift, verordening
ordeelgelt	onkosten voor een uitspraak of vonnis
ordinaire	het gewone
ordinantie	geschiktheid, schikking
ordinariis ecclesiae sacramentis	met de gebruikelijke sacramenten van de kerk
ordinariis morturientium sacramentis	met de gebruikelijke sacramenten van de stervenden
ordinaris	gewoonlijk
ordinarius	gewone
ordinarus	zie ordinarius
ordineren	beschikken
ordo	orde
ordonnantie	inzetting, keur, schikking, bevel, ontwerp, kerkorde, reglement
ordonnantie (ter)	in opdracht van, op last van
ordonneren	schikken, instellen, willekeur, tot priester wijden ook; bevelen
ordonneren (‘t)	te verordenen, te beschikken
ordonneren (ende willekeuren)	verordenen, een verordening of keur uitgeven
ordonnieren	uitvaardigen, verordenen
ordre	afk. ordinaire, gewoon(lijk), normaal, gebruikelijk, in de regel ook; schikking, orde, stel, bestel, dagorder
oreillet	oorbel, oorhanger, oorversiersel
oreillettes	oor kompressen, oorkleppen, oorijzers
orenveger	de pink
oreren	redevoeren
orfèvre	goudsmid
organista	organist
orgelhuisje	gebouw boven de poort waarin het valhek (orgel) is opgehangen
oriential	van oosten, oostwaarts, oprecht van 't beste
originali	afschrift stemt, nadat het is gecollationeerd woordelijk overeen met het origineel
origineel	oorspronkelijk, het principale en eerste schrift
origo	oorsprong, afkomst
oriljet	zie oreillet
oriundus	komend van, afstammend van, kind van …
ornament	versiering, gesmede
orneren	versieren, optooien
orphanus	wees, weeskind
orphelin	zie orphanus
ortelijk	in het kort
orthodox	rechtgelovig, rechtzinnig
ortus	geboorte, afstamming, afkomstig ook; tuin
ortus	zie ourtum
ortus	zie ourtum
OSB	afk. ordre de Saint Benoit, Orde van de Benediktijnen
osepot	waterketel
osiedrop	ruimte naast een huis tussen de lijn waar de afdruipende regen neervalt en de muur
ostage	pand, gijzeling
ostagier	gijzelaar
ostenderen	brallen, pochen, beroemen, stoffen ook; vertonen
ostentatie	beroemd vinden, pochen, snorken (snoeven), pralerij, grootspraak
ostiarius	torenwachter, poortwachter
osyendroppe	zie osiedrop
Ot	afk. ondertrouw
otieux	ijdel, ledig
otium	verdiende rust na eervolle ambtvervulling
otium et pax	rust in vrede
oubliant	vergeetachtig
oud bewind	de periode die met de Franse revolutie eindigde in België (omstreeks1796)
oude heircomen ende hoevenaersrecht	gewoonterecht
oudegrotevrouwe	overgrootmoeder
oudemoeder	grootmoeder
oudemoeye	oudtante
ouderdach	verjaardag
ouderdoem	eerstgeboorterecht
ouderman	bestuurder van een gilde, ook vaak deken genoemd
oudermanne kiste	een meubel als "de stat kiste," die in de vergaderkamer der oudermannen stond ook; een gewone, gesloten kist
oudevader	grootvader
oudnederlands	de “Nederlandse” taal tot 1150
ouest	oost (richting)
ourtum	tuin
outeigen	een perceel grond, waarvan men het onbezwaard eigendom heeft, dat dus niet met een rente belast is. ook;; waarvan iemand het onbezwaarde eigendom heeft.
outerve	een onroerend goed, dat iemand krachtens zijn recht als naaste erfgenaam heeft verkregen (en dat daarom niet zonder toestemming der bloedverwanten vervreemd mocht worden, en bij kinderloos overlijden terugviel aan de zijde, van waar het gekomen was: (gewonnen goed en roerend goed is dus geen outerve)
outichsasy	autorisatie
outmoeder	grootmoeder
outrage	spijt, leed. overlast
outrageeren	leed veroorzaken, overlast veroorzaken
outvader	grootvader
ouvrier	arbeider
Ov	afk. overzicht
Ov.	afk. huw. akte, overleden
ovaal	eitrek, eirond
ovaal schild	heraldiek, vorm van schild door gehuwde vrouwen en geestelijken gevoerd
over den bloede sitten	een doodvonnis vellen
overalde	voorvader
overbreken	buiten zijn oever treden van de rivier
overcleet	overkleed
overcomen	overeenkomen
overcomen (ende verdragen)	overeenkomen
overcomen te wesen	overeengekomen te zijn
overdenckende	over na nadenken
overdragen	overgaan, toevallen, versterven op, devolveren
overgangsrecht	devolutierecht, overdracht van goederen van een familie die in de rechte lijn is uitgestorven toewijzing van goederen uit het tweede huwelijk aan kinderen uit het eerste
overgesondene	voorgelezen
overgeven (enen iet).	gerechtelijk overdragen
overgichten (enen iet)	een gerechtelijke verklaring ten iemands laste afleggen
overgifte.	gerechtelijke opdracht van een onroerend goed
overhebben (iet)	door overgifte (overdracht ?) in zijn macht krijgen
overhoer	overspel
overjaar	vorig jaar
overjaard	oud
overlant	ver weg gelegen land
overleefd	gestorven, overleden
overleyt	overlegd
overman	zie; ouderman
overmeester,	bovenmeester, hoofd van de school
overmeister	zie overmeester
overmits	door middel van
overoom	oudoom
overposen	klokluiden voor een dode
overrechters	de ‘hoge’ rechters in Friesland
overseggen (enen iet)	een arbitrale uitspraak doen ten laste van iemand
oversliten (enen iet)	een vonnis ten laste van iemand vellen
overspeelsterse	overspelige vrouw
overste ouderman	hoofdbestuurder van een gilde
overtoom	plaats waar een schuit over land werd getrokken
oves	schapen
oxhoofden	wijnvaten