Beginnen met modelvliegen. (vliegtuigen)

Om te beginnen is het handig iets van de basisprincipes  van het besturen  af te weten.

Een vliegtuig heeft 3 denkbeeldige assen die door het zwaartepunt lopen.
1:  de top as, loopt van boven naar beneden en hier draait hij om van links naar rechts, en deze wordt bestuurd met het rudder.  (richtingroer)
2: de langs as, die loopt door de romp van voor naar achter, hierbij rolt hij op zijn zijkant, en dit bestuur je met de ailerons.  (rolroeren)
3: de dwars as, dat is de as die van vleugeltip naar vleugeltip loopt en het vliegtuig met zijn neus omhoog of omlaag laat gaan, deze wordt bestuurd met de elevator.  (hoogteroer)
Verder regel je de motortoeren met  throttle . (gas)

Om een model vliegtuig te besturen heb je niet alle besturingsmogelijkheid  nodig,  in volgorde van belangrijkheid:
1e Rudder.        2e throttle.       3e elevator.       4e ailerons.

Toen ik heel  lang geleden met modelvliegen begon en RC besturing nog  “onbetaalbaar”  was vloog men voornamelijk alleen met rudder. 
Omlaag ging hij vanzelf als je een bocht inzette, maar door zijn V stelling waren dergelijke vliegtuigen zo stabiel dat ze niet snel  te ver  “op hun zij vielen”…   en omhoog ging hij als hij rechtuit vloog.

De V stelling van de vleugel geeft stabiliteit over de langs as, dat komt doordat, als een vliegtuig op zijn zijkant rolt, de vleugel aan de “hoge” kant steeds schuiner komt te staan, en dus lift verliest, en de “lage” vleugel  wordt vlakker, horizontaler,  en wint dus lift waardoor het vliegtuig moeilijk verder kan rollen.

Naarmate de besturing wat goedkoper werd volgde besturing van het gas, dat kon je ook voor hoog/laag gebruiken,( meer gas stijgen, minder gas dalen) en dan elevator enz.

Dan is er ook nog een volgende stap, vleugelflaps, dat zijn grote flaps die naar beneden geklapt  kunnen worden, een kleine hoek geeft meer lift, fijn bij de start, en de grootste uitslag geeft veel weerstand (remt) …fijn bij de landing, maar je zult bij de diverse vliegtuigen die je ziet, ook zien dat ze niet allemaal al deze functies  hebben, en dat is ook niet nodig, vaak heb je gas, rudder en elevator, en dat is als eerste stap bij een rustig model voldoende.

Verder niet vergeten dat een vliegtuig wat om zijn langs as draait, altijd vanzelf om zijn top as zal draaien, hij gaat nooit mooi rechtuit, maar zal naar beneden draaien, dit altijd opvangen met wat “up” elevator….. Ook zal een vliegtuig wat om zijn top as gestuurd wordt (rudder) altijd om zijn langs as willen draaien, ook hier dus weer een beetje “up” om hem niet weg te laten vallen.

Ook voor een nette bocht rekening houden met het “haakeffect”,  bij een vliegtuig wat in een bocht vliegt, maakt de buitenvleugel een grotere bocht dan de binnenvleugel.
Hierdoor gaat  die vleugel  meer weerstand  ondervinden en wil achterblijven.
Dit heeft een rare bocht tot gevolg, alsof hij draait, maar de neus niet mee wil, daarom ook altijd iets bijsturen met rudder om een mooie vloeiende bocht te maken. Vooral bij vliegtuigen met lange vleugels is dit goed merkbaar.
Bij zweefvliegtuigen zal deze slordige bocht tot hoogteverlies leiden, daarbij is het dus zeker zaak gecoördineerd te vliegen, want die hoogte wil je niet kwijt als je geen motor hebt om het weer op te vangen.

Maar nu naar het begin……..

Het beste beginnervliegtuig  bestaat niet, ……    het slechtste wel.
Het slechtst bedenkbare model  heeft kleine, lage vleugels zonder V stelling (instabiel)  met symetrisch profiel ( geen lift), dus  moet daardoor erg snel gaan. is gemaakt van balsa/vliegtuigtriplex bekleed met folie. (erg kwetsbaar) en heeft kleine wielen (rolt nauwelijks) …..kortom een straaljager , liefst  Starfighter model dus.

De keuze voor “beste”  is van veel  factoren afhankelijk, de hulp die je hebt,  de veldcondities waar je gaat vliegen en  de inhoud van je portemonnee.

Met veldcondities bedoel ik dat het natuurlijk volkomen zinloos, zelfs nadelig is, op een weiland zonder vlakke baan te gaan vliegen met een model met wielen van bv 4 cm diameter.
Dan kun je beter niets hebben en op de buik op het gras landen, wielen zullen beschadigen of het model over de kop laten slaan.

De eerste keuze die je maakt is de aandrijving.

1e  Verbrandingsmotoren.
Bij verbrandingsmotoren zijn het meest populair de 1 cylinder,  2 en 4 takt motoren, er bestaan ook meer cilinder, ster, rotatie en zelfs straal turbine motoren, maar deze zijn peperduur en zeker niet voor een beginner geschikt.
Verbranding motoren vind je vooral bij houtbouw modellen.

2e Elektromotoren.
Hierover kan ik kort zijn, sinds de huidige lipo accu`s en  outrunner 3 fase (brushless) motoren  in hun huidige uitvoeringen en prijzen te koop zijn,  is dit een prima aandrijving.
Wat  vermogen  betreft doen ze  nauwelijks/niet  meer onder voor een verbrandingsmotor, alleen mis je de “romantiek”  van de  zuigermotor, …. de manier van starten, het geluid, de geur van verbrande methanol enz.
Maar je kunt ook zeggen, ze stinken niet, maken geen hels kabaal, starten probleemloos,  geven geen viezigheid, trillen minder en zo zijn er ongetwijfeld nog meer dingen op te noemen.
Deze motoren worden gebruikt bij schuimplastic modellen, maar zeker ook bij houtbouw.
In het algemeen kun je stellen dat verbrandingsmotoren langzaam steeds verder verdrongen worden door electro motoren.

Houtbouw vliegtuigen zijn  te koop als bouwpakket, hierbij moet je alles zelf bouwen, de vleugels en romp bestaan uit ribben/spanten die bekleed worden met speciale kunststoffolie die je met warmte, b.v. strijkijzer, opbrengt.

Dit materiaal lijmt zichzelf dan vast en krimpt waardoor er een mooi glad oppervlak ontstaat.
Dit bekleden kan ook nog met zijde, zelfs papier, maar dat komt zelden meer voor.
Heel vaak zul je deze modellen ook al op dezelfde wijze, reeds in de fabriek  gebouwd, tegenkomen, vaak zelfs goedkoper dan het bouwpakket wat je helemaal zelf maakt, en doorgaans zeer mooi uitgevoerd.

Deze manier van (al dan niet zelf) bouwen geeft een heel mooi resultaat, echter ook een groot nadeel, bij een flinke crash hou je een pastic zak met houtsplinters over.
Dit is misschien een beetje overdreven, maar  de kwetsbaarheid is veel groter dan bij een schuim vliegtuig, en de reparatie veel moeilijker.

Een andere materiaal waaruit veel vliegtuigen momenteel bestaan is schuimplastic.

Ik gebruik de naam schuimplastic even als verzamelnaam, maar hier zijn nogal wat verschillende soorten in, met elk andere eigenschappen wat betreft gewicht, sterkte en verlijming.

Vooral dat laatste is erg belangrijk, let altijd op dat je de juiste lijmsoort gebruikt voor jouw vliegtuig, variërend van witte houtlijm, UHU por, componenten lijm tot secondenlijm.
Alle schuimsoorten zijn op zich prima te lijmen zolang je de juiste lijmsoort maar gebruikt.

Het  schuimplasticvliegtuig is qua constructie zeer eenvoudig, persoonlijk vind ik het lang zo mooi niet als de houten, met folie beklede modellen, maar ze vliegen doorgaans perfect, zijn sterk, en de reparaties stellen doorgaans niet veel voor, bv een doorgebroken romp lijm je snel weer in elkaar en het vliegt weer.
Dit maakt dat dit soort vliegtuigen  een prima beginners optie is.

Verder zit er een groot verschil in vliegeigenschappen bij diverse modellen.
In principe kun je stellen dat een vliegtuig met de vleugels boven op de romp (PiperCub achtigen) stabieler vliegen dan een model met de vleugels onderaan de romp (bv Spitfire) en daardoor als trainer / beginnertoestel  beter geschikt zijn.
Ook zweefvliegtuigen, al dan niet met hulpmotor hebben doorgaans een zeer goedmoedig vlieggedrag, voor de eerste modelvliegstappen dus prima.

Verder speelt ook de mogelijkheid van hulp krijgen een grote rol, als je een ervaren piloot naast je hebt staan met de zenders gekoppeld, kun je rustig met een wat feller toestel beginnen, immers, als het fout dreigt te gaan neemt hij het over, en geeft hem als alles veilig is weer aan jou.
Dit is een erg goede manier van leren, maar meestal is een dergelijk persoon er niet en moet je vanaf de eerste tot de laatste seconde zelf sturen, en dan is een makkelijk te vliegen en goed te repareren vliegtuig grotendeels bepalend of je hobby een succes wordt of een fiasco.
Veel  mooie vliegtuigen zijn in de eerste 5 seconden tot puin gevlogen,  en dan is de lol er snel af.

Wat betreft besturing, diverse vliegtuigen zijn te koop met besturing  reeds ingebouwd, vaak ook moet je alles zelf kopen en installeren, in het laatste geval ben je vaak zelfs duurder uit, maar heb je wel  betere (vaak betrouwbaardere) spullen…… het is maar net waar je de voorkeur aan geeft.

Dan nog een opmerking betreffende het formaat, wil je met wat wind kunnen vliegen, is een groter vliegtuig in het voordeel, bv ruim boven de meter spanwijdte, kleine modellen zijn doorgaans wat windgevoeliger, dit mede ook door het (lagere) gewicht.

Ook zijn 2 wielen voor,  en 1  bij de staart (een taildragger) veiliger om te beginnen  dan 1 neuswiel  en 2 wielen onder de vleugel, omdat de laatste bij een niet perfecte landing bv in gras, de kist over de kop zal doen slaan of de voorpoot af zal breken/verbuigen.

Ik hoop hiermee een richtlijn gegeven te hebben waarbij je beter een keuze kunt maken wat het best bij jou past.

Nog een waarschuwing voor degene die reeds helivliegen, als er bij de heli iets fout dreigt te gaan is de haast automatische reflex STOPPEN, stil en stabiel gaan hoveren tot alles weer onder controle is.
Dit is echter fataal voor een vliegtuig, de reflex van “snelheid eruit”  maakt in dit geval van je vliegtuig een valtuig met alle bijbehorende gevolgen,  absolute regel voor vliegtuig:  HOUDT ALTIJD SNELHEID, ook om hem bestuurbaar te houden. Weinig snelheid = weinig druk op de roeren/kleppen= slechte besturing….dit uiteraard mede afhankelijk van de modeleigenschappen.

Succes met je vliegcarrière ............... En ...