De eerste radiobesturing waar ik mee vloog was een 1 kanaalsbesturing. De zender was een metalen kastje met een antenne en 1 drukknop.

De ontvanger was een stukje electronica wat een relais bediende... aan of uit, het geheel gemonteerd in een dobbelsteendoosje, althans, daar leek het op. Het werkte als volgt, je drukte op de zenderknop en het relais maakte contact en gaf een soort stuurmotor die op opgewonden elastiek werkte ( escapement) een impuls waardoor het escapement in een linkerstand bleef staan.

Drukte je 2 keer snel achterelkaar,dan bleef het escapement rechts staan, en via een stangetje door het vliegtuig heen werd het roer bediend...... Je had dus bij 1 keer drukken volle uitslag links en bij 2 keer volle uitslag rechts ......en als je elastiek sprong of was afgelopen had je pech.. had je geen besturing meer .

De toenmalige multichannel besturing was een stuk veiliger, echter je had niet zoals nu een stick waarmee je je servo in alle standen kunt zetten, maar de stick was eigenlijk een schakelaar met stick links -kanaal 1 = servo volledig links, en stick rechts is kanaal 2= servo volledig rechts. ...zo ook met kanaal 3/4 ..5/6 .enz.

Bekend en topper was destijds de Graupner (Grundig) varioton variotonvario ontv , waarbij je een ontvanger had, te waarmee je links/rechts kon sturen.

Het bestond uit een zender en een ontvangerdeel voor 1 servo, en voor elke volgende servo (2 kanalen) meer had je een module nodig die je op je ontvanger prikte.

Al met al een verbetering t.o.v. de 1 kanaals besturing maar nog verre van ideaal, groot, zwaar en heel erg duur. En als je gloeiplugbrandstof aan je handen had loste de zenderkast op.

Tussen de eenkanaals en digitale besturing heb ik ook nog geexperimenteerd met "pulseproportional", dit was een soort electronische flip flop schakeling die i.p.v. de drukknop op de zender geplaatst werd.

Op deze manier werd het ontvangerrelais een pakweg 20 keer per seconde aan/uit gezet, en met een potmeter op de schakeling over de drukknop kon de tijdsverhouding van aan/uit geregeld worden.

Het relais schakelde konstant een via 2 aparte batterijsets een wisselende stroom naar de servo......relais aan was stroom linksom, relais uit was stroom rechtsom.

De gebruikte servo, het meest geschikt een Graupner Bellamatic bellam., een oorspronkelijk 2 kanaals servo stond dus constant heel snel linksom/rechtsom te draaien met als gevolg wanneer bv de linksom tijd langer was dan rechtsom de uitslag links groter werd.

 

Op die manier kon je dus enigzins gefaseerd sturen en had je niet alleen meer keus tussen volle uitslag links, middenstand en vol rechts. Je bediende net als bij 1 kanaal, alleen het richtingroer. Omhoog ging je langzaam als je rechtuit vloog, dalen als je een bocht nam, en als de bocht te lang duurde kwam het vliegtuig op zijn zijkant en had je het baksteen effect.

Gezien het enorme stroomverbruik was deze manier van besturen echter geen succes......Het was ook niet te koop maar echt werk voor de knutselaar.