De groene tekst werd ook al bij de vorige "Voorbeelden" geplaatst, de werkwijze daarin beschreven dient ook voor deze foto.

Eerst wil ik nog graag vermelden dat de foto's die worden getoond steeds met primitieve middelen werden gemaakt, dat was bedoeld om de cursisten te tonen dat  met die primitieve middelen ook best goede resultaten mogelijk zijn. Op de academie heb ik steeds getracht creativiteit op de eerste plaats te stellen, techniek kwam op de tweede plaats. Hoewel er lampensets voor de belichting aanwezig waren (zie les 11) werden die vaak niet gebruikt, soms slechts één lamp en altijd zelfgemaakte reflectieschermen van wit karton aan één kant beplakt met aluminiumfolie.

Deze foto werd gemaakt in een serie voor "Het Nederlands Danstheater" (De Springplank). Het is een tegenlicht-opname, gemaakt naar een zonnig venster toe tijdens een rustpauze. Voor de lens plaats ik uiteraard altijd een UV-filter al is het alleen maar voor bescherming van de lens. Voor deze opname smeerde ik een heel klein beetje zuurvrije vaseline op dat filter, dat is er later met gewoon afwasmiddel in warm water weer makkelijk af te halen. Ik gebruik zuurvrije vaseline omdat het filter daardoor niet wordt aangetast, het is helder en behoudt zijn structuur. (Op de lens zelf moet men natuurlijk nooit vaseline smeren!) Die structuur is weer belangrijk omdat de manier van het opsmeren heel bepalend is voor het resultaat van de opname. Men kan het volgende zelf eens proberen; Smeer (heel weinig) vaseline in een draaiende beweging vanaf de rand van het UV-filter naar het midden toe, laat in het midden van het filter een klein rondje vrij van vaseline, kijk nu door de zoeker van de spiegelreflex waarop het UV-filter is geplaatst en probeer verschillende diafragma-openingen, onderwijl kijkend door de lens naar een onderwerp (ook bij tegenlicht). Al kijkend moet men ook eens proberen om met de vinger nog iets aan de vaseline te veranderen. Om het effect van het kleinere of grotere diafragma door de zoeker te kunnen zien is het nodig dat de camera daarvoor zo'n handmatige instelling bezit. Men zal begrijpen dat een groter diafragma de werking versterkt omdat een groter oppervlak van de lens wordt gebruikt. Voor bijgaande foto werd de vaseline in een draaiende beweging opgebracht van buiten naar binnen, het effect werd door de zoeker beoordeeld voordat de opname werd genomen, na de draaiende beweging werden  nog "straalsgewijs" met de vinger strepen vanuit het midden naar de buitenrand getrokken, als men de foto goed bekijkt dan ziet men de werking daarvan in de afbeelding terug. Probeer deze "soft-focus" fotografie ook eens in b.v. een bos bij tegenlicht, als je licht door de takken ziet schijnen kun je dat licht als het ware richten door in de gewenste richting heel lichte strepen vaseline te trekken. Felle lichtpuntjes geven meestal bij tegenlicht het beste resultaat Gebruik steeds maar weinig, het effect is anders niet mooi. Een goed soft-focus filter is niet goedkoop, voor meer effecten zou men meer soft-focus filters moeten kopen, dat is met het UV-filter, in combinatie met zuurvrije vaseline (bij elke drogist te koop) niet meer nodig! Portret-opnamen geven met soft-focus vaak een prachtig resultaat te zien. 

Men kan een soft-focus effect op twee manieren bereiken;  

1. Soft-focus lens (of UV-filter met vaseline) op de camera, het licht overstraald het donker.
2. Glas-plaatje met vaseline tussen vergroter en fotopapier tijdens het afdrukken, het donker overstraalt het licht (geeft over het algemeen een somber resultaat)

Probeer het een en ander zelf en gebruik ook nog wat andere transparante materialen, zoals b.v. dun nylon weefsel of plastic-folie. Bij kleuren-fotografie zou men eens kunnen experimenteren met vaseline en een kleurstof (de kleurstof moet dan wel transparant zijn zoals b.v. ecoline) Ook zijn er natuurlijk mogelijkheden met gekleurde folie.

De 3200ASA T-MAX film geeft de mogelijkheid om uit de hand te fotograferen. (en ik ben gek van de grove korrel ervan). Ik ben niet zuinig met het materiaal, een film is zo "volgeschoten", men zegt wel eens dat slechts 20% van het materiaal bruikbaar is voor verdere bewerking. 

Voor de ontwikkeling van de film en het fotopapier werden bovengenoemde ontwikkelaars gebruikt.

Omgekleurd met behulp van goudchloride.

Goudchloride is kostbaar, een gram daarvan kost meer dan f 100,-  Tetenal verkocht indertijd een "kant en klaarbad", ik weet niet of dat nu nog in de handel is. Men kan het bad zelf maken. De foto's omgekleurd in een goudchloride-bad laten een prachtige kleur zien die op geen enkele andere wijze te verkrijgen is, de duur van behandeling is bepalend voor de uiteindelijke kleur, men moet daarbij denken aan kleuren als karmijnrood. Ook is het resultaat afhankelijk van het merk en het soort fotopapier waarop de foto is afgedrukt. 

                                

Alweer werd vaseline gebruikt voor het softfocus effect, nu echter bij het vergroten. Op een glasplaatje werd wat zuurvrije vaseline gesmeerd. Het glasplaatje werd tussen het vergrotingsobjectief en het fotopapier gehouden. Men moet echter aan het volgende denken, als men bij de opname een softfocuslens gebruikt, overstraald wit over de donkere partijen. Als men bij het afdrukken softfocus toepast overstraalt zwart de lichte partijen. (Men werkt immers met een negatief) Het verschil is niet zo duidelijk aan bovenstaande foto's te zien, de onderstaande foto geeft wel iets weer van iets donkerder "vegen" naast het hoofd van het blonde meisje. Als het juist wordt toegepast geeft wit over donker iets romantisch, donker over wit geeft iets "zwaars" aan de foto.

Voor bovenstaande foto werd de koperomkleuring gebruikt. Men maakt hiervoor de volgende drie voorraadoplossingen klaar. Zie ook les 8.

	A: 100 gram kaliumcitraat in 1 liter water.
	B: 100 gram kopersulfaat in 1 liter water.
	C: 100 gram roodbloedloogzout in 1 liter water

Men mengt uit de voorraadoplossingen als volgt:

	87 cc van A
	7   cc van B
	6   cc van C

Eerst de oplossingen A en B goed mengen, daarna C (goed roerend) toevoegen, doet men dat niet dan verandert het omkleurbad in een drabbige bruine troep.

Uit de voorraadoplossingen kan men dus vele keren een bad samenstellen. 

Voor het omkleuren de foto eerst goed nat maken door ruim te spoelen in water. Men laat het fotopapier in het omkleurbad liggen tot de kleur naar wens is, daarna spoelen. Om de foto's helderder van kleur te maken kan men ze nog even in een 4 x verdund zuurfixeerbad leggen  Het beoordelen is moeilijk omdat het omkleurbad zelf een blauwe kleur heeft, men kan echter de omkleuring bij daglicht buiten de bak beoordelen omdat men het omkleuren niet in de doka hoeft te doen. De omkleuring is bedoeld voor reeds bestaande zwart/wit foto's.