Camellia

 

Geschiedenis

Bij het drinken van een kopje thee zullen weinig mensen beseffen, dat ze een drankje nuttigen van een familielid van de Camellia in de tuin. Het gebruik van thee kwam volgens de legende door een Chinese keizer. De keizer wandelde op een goede middag door zijn tuin, ging op een bankje zitten rusten. Er viel een theeblaadje in zijn kopje water. Het gaf een mooie kleur en een prikkelende geur. Daarop besloot hij dat de voorproever het maar eens moest proeven. Voor hemzelf was het natuurlijk te gevaarlijk om dat zomaar te doen. De voorproever was zeer enthousiast en de theeconsumptie was geboren. Daarmee natuurlijk ook de interesse voor de theeplanten (Camellia chinensis), de andere leden van deze familie zijn misschien wel beter bekend onder de Nederlandse naam tuberoos.

Maar de werkelijkheid was waarschijnlijk een beetje anders: De bladeren van de theeplant werden gekauwd als zijnde een opkikkertje. Veel later werd ontdekt, dat je de bladeren kon drogen en van de gedroogde bladeren kon je thee zetten. Nog weer later ontdekten de Europeanen de theedrank en vooral Nederland, Engeland en Portugal begonnen met het opzetten van theeplantages in hun koloniën.

Er werd volop gezocht naar andere smaken en zo werden meerdere soorten ontdekt en door kruisen werden nieuwe rassen gekweekt. Zelfs winterharde camellia’s.

 

Bloemvormen

De Camellia is een bijzondere plant, die wel 2000 kruisingen kent. In het vroege voorjaar (meestal) verschijnen er prachtige bloemen in de kleuren rood, wit, roze en alles wat daar tussen zit. De bloemen zijn soms zelfs gestreept of gespikkeld, gevuld, enkelbloemig of dan weer halfdubbel, pioenvormig, anemoonvormig of roosbloemig en dat in alle mogelijke combinaties.

 

Bescherming

Er zijn verschillende goede selecties in omloop, die zo goed als winterhard zijn en zelfs minder schade oplopen dan sommige magnolia’s of vruchtbomen. Het is een bladhoudende plant met prachtig glimmende donkergroene leerachtige bladeren, hieruit kunt u afleiden, dat de plant niet van droge wind houdt. In de winter is bescherming tegen koude droge wind noodzakelijk b.v. door middel van vliesfolie. De standplaats moet verder zoveel mogelijk uit de zon zijn, want de meeste schade loopt deze "beauty" op door grote temperatuurverschillen veroorzaakt door de winterzon, zowel plotselinge vorst als plotselinge flinke dooi zijn schadelijk.

De plaats moet ook in de zomer liefst koel blijven. Verder zijn jonge planten veel vorstgevoeliger dan oudere planten, dus jonge planten goed beschermen. Een wigwam van rietmatten doet de eerste jaren wonderen, de temperatuur in de wigwam kan zomaar 5 cruciale graden schelen! Verder is het bij alle Camellia’s aan te raden een goede mulchlaag rond de wortelvoet aan te brengen, want de plant wortelt oppervlakkig.

 

Grondsoort

Alle camellia’s houden van een humusrijke licht zure grond, van nature groeit ‘ie in de bossen, alwaar een humeuze bodem is. Het is van belang goed aan deze eis te voldoen, want deze langlevende plant geeft veel bloeivreugde.

De plant kan last krijgen van ijzergebrek, hij krijgt dan gele bladeren. Het toevoegen van ijzersulfaat, oude roestige spijkers of wat stalmest is aan te bevelen. Teveel aan stalmest levert weer bruine bladeren op, dus zeer matig zijn met mest.

In februari gaan bij een zachte winter de bloemknoppen langzaam open, de bloemknoppen zijn al vòòr de winter gevormd. Het is voordeel als de Camellia buiten staat, want de knoppen moeten koel blijven om zich te kunnen openen. Iets wat binnenshuis of in de kas vaak een probleem is.

De Camellia heeft verder een hekel aan verpoten, zet ‘m dus direct op zijn definitieve standplaats. De struik kan tot ongeveer 3 meter hoogte uitgroeien. De breedte is zo’n 1,5 meter.

 

Cultivars

Enkele mooie cultivars: Camellia japonica "Elegans" (donkerroze, anemoonvormig), Camellia japonica "Mathotiana Alba" (wit, pioenvormig), Camellia japonica "Alba simplex" (wit enkelvoudig), Camellia japonica "St. Ewe". Camellia cupidata, saluenensis, oleifera, sasanqua en Camellia reticulata, zijn nog een paar vertegenwoordigers. Alle genoemde soorten komen uit Japan, China of Korea.

De Camellia x williamsii groeit iets robuster uit dan japonica, maar de kruisingen zijn vaak iets beter winterhard dan de japonica. Camellia x williamsii "Golden Spangles" (roze, enkelbloemig en bont blad!).

Een Australische firma heeft de winterhardste variëteiten voortgebracht: C. "Ballet Queen" (zacht roze, pioen tot anemoonvormige bloemen), C. "Ballet Queen Variëgata" (met witte vlekken), Camellia williamsii "Dream Boat" (roze, dubbele dahlia-achtige bloem, overhangende takken), C. Williamsii "Donation" (lichtroze halfgevulde bloemen), C. Williamsii "Jury’s Yellow" (ivoorwitte anemoonvormige bloemen, de middelste bladeren zijn geel getint), C. japonicum "Shirobotan" (witte halfgevulde bloemen met gele meeldraden, bossige groei), C. Japonica "Blood of China" (halfdubbel gevulde zalmkleurige bloemen met gele meeldraden, licht geurend).

In de zon op een warme beschutte plaats is Camellia sasanqua te proberen. Hij heeft dus een andere voorkeur dan de voorgaande camellia’s. Maar biedt dus ook weer andere mogelijkheden in uw tuin, mede omdat deze in het najaar bloeit. Een paar andere soorten, die het najaar of winter bloeien zijn: Camellia saluenensis, Camellia oliefera en Camellia salicifolia (deze laatste is beperkt winterhard). Helaas zijn deze najaarsbloeiers moeilijk te verkrijgen. Veelbelovend zijn de kweekresultaten van de winterharde selectie van Camellia oleifera!

 

Vermeerderen

Camellia’s kunnen gestekt worden, zij het moeizaam. U kunt een bladstek nemen (stukje stengel met daaraan één gezond blad) van een éénjarige scheut en dit als uitgangsmateriaal gebruiken. Een hobbykas is eigenlijk wel noodzakelijk evenals ervaring.

terug