Eucalyptus

 

Intro

Een vertegenwoordiger van "Down under" is Eucalyptus. Een aantal vertegenwoordigers van Eucalyptus kunnen in Nederland met redelijk goed gevolg uitgroeien tot een respectabele boom. De eucalyptus is in mijn ogen geen betrouwbare boom. Na jaren welige groei kan prlotseling sterfte optreden. Ik zou hem dus niet als blijvende blikvanger gebruiken. 

Droogleggen

De boom is vaak gebruikt om moerasgebieden droog te leggen en daarmee de malariamug te verdrijven. Het grote wijd uiteen groeiende wortelstelsel vormt een soort spons en neemt dus grote hoeveelheden vocht op. In Australië worden ze tot 90 meter hoog. Het zijn zelfs de snelst groeiende subtropische bomen!

Blad

De bladeren zijn oliehoudend, verteren moeilijk en bevatten looizuur, waardoor onderbegroeiing onmogelijk is. Afgevallen bladeren kunt u dus beter weghalen, als u onderbegroeiing wenst. De oliehoudende bladeren verspreiden wel een "heerlijke" geur, waar muggen niet zo dol op zijn. De stelling dat muggen je terras-met-Eucalyptus op een mooie zomeravond niet komen bezoeken, moet helaas naar het rijk der fabelen worden verwezen.De gedroogde bladeren worden gebruikt als Eucalyptusolie in de geneeskunde: tegen astma, chronische bronchitis, enz. De stof Eucalyptol (cineol) wordt gebruikt in hoestbonbons, siroop, inhalatiemiddel en tandpasta. Als u zelf bladeren wilt verzamelen, moet dit ‘s zomers gebeuren. De bladeren moeten worden gedroogd en in een stopfles worden bewaard. De boom kan verder zijn bladeren optimaal naar de zon draaien. Als er teveel zon is draait hij zijn bladeren een halve slag, het licht valt er langsop. Als de lichtcondities slechter zijn draait hij zijn blad optimaal naar het licht toe.

jonge Eucalyptus

Stam

Een mooi verschijnsel door de enorme groei is het schilferen van de bast. De boom groeit "uit zijn jasje", bij sommige soorten geeft dat een prachtig kleurenspel op de ouder wordende stam; bv. bij E. niphophila en E. stellulata.

Eucalyptus gunnii

Een populaire en veel verkochte soort is E. gunnii met zijn kleine ronde blaadjes als de boom nog jong is, later wordt het blad langwerpig. Wilt u dat de boom altijd de jonge bladeren houdt dan moet de boom ieder jaar gesnoeid worden, dit groen wordt vaak door bloemisten in boeketten gebruikt. Het is echter niet de meest winterharde soort (tot ca. - 14 ° C), maar wel een heel goedkope en met een beetje geluk treft u een redelijk winterhard exemplaar....

Andere soorten

Sommige soorten groeien op grote hoogte, tot zo’n 2000 meter hoog in de Australische bergen, deze soorten zijn winterharder dan de Eucalyptus gunnii.

Eucalyptus niphophila

E. niphophila ("Snowgum") is bestand tegen vorst van 20 graden. De bast van de laatste schilfert schitterend af als de boom ouder wordt. De kleurvariaties op de schors zijn groen, grijs en crème. Hij heeft ook in het jeugdstadium grijze langwerpige bladeren. De bladstelen zijn rood gekleurd.

Hij  is niet de snelst groeiende van de Eucalyptussen, maar op den duur kan de boom in een goed jaar toch een meter in de lengte groeien.

De winter van 1996-1997 met z’n felle koude oostenwind heeft ook nog vele niphophila’s het leven gekost.

Eucalyptus debeuzevillei

Goede selecties van Eucalyptus debeuzevillei (Jounama Snow Gum) zijn nog winterharder zijn dan de E. niphophila, hoewel deze in de Australische bergen op iets lager gelegen hellingen groeit. De bladeren zijn blauwgroen met gele stelen. Het afschilferen van de bast geeft groen, grijs en crème kleuren te zien. Dit is de meest kansrijke soort voor Nederland/België.

Eucalyptus parvifolia

De Eucalyptus parvifolia, een vrij kleine attractieve boom met klein groen loof wat in het jeugdstadium lijkt het bijna varenachtig. Hij is een tikje minder winterhard dan de allersterksten, maar kan toch vrij veel vorst verdragen.

Eucalyptus glaucescens

Bijna even winterhard is de Eucalyptus glaucescens, er zijn in Nederland verschillende volwassen exemplaren te vinden. Maar een beschutte plek blijft ook bij de winterhardste soorten wenselijk. Dan nog blijft het risico van invriezen, als de plant overleeft zal hij soms in struikvorm terugkeren. Helaas gaat de boomvorm dan verloren, maar als struik is de Eucalyptus ook niet te versmaden. Houd rekening met dit gegeven bij plannen van een Eucalyptus in uw tuin.

Extra

Nog een paar redelijk tot goed vorstbestendige soorten: E. archeri, hij bloeit rijkelijk met witte bloemen. E. gregsonia ("Wolgan Snowgum") uit de Australische Alpen heeft ook direct sikkelvormig blad aan roodachtige takken. E. perriniana heeft typische grote ronde bladeren die om de tak heen groeien in het jeugdstadium. E. pauciflora lijkt op niphophila, alleen zijn de bladeren wat groter, deze heeft ook een dwergvorm "Nana", wordt niet veel hoger dan 1,50 meter. E. stellulata, heeft niervormige bladeren in het jeugdstadium en een prachtig afschilferende bast. Verder is de E. dalrympleana een aanwinst, die het proberen waard is, het wordt een grote boom en de twijgen zijn roodachtig.

Struik of boom

Na een strenge winter of een ongunstige winter. De winter van 1998/1999 met veel temperatuur schommelingen is een goed voorbeeld van een ongunstige winter. Hierdoor raakten de Eucalyptussen de kluts kwijt , groeien, vorst, stoppen met groeien, "warm" groeien, vorst stoppen met groeien enz.  Het gevolg was dat sommige soorten helemaal niet meer groeiden. Of alleen het onderste deel van de stam laat uitlopers zien, het bovenste deel sterft af. Dit gebeurt schijnbaar van het ene moment op 't andere, binnen een paar dagen wordt al het blad lelijk, maar de stam liet achter al zien dat er iets mis was. Verkleuringen en plaatselijke structuurveranderingen. In de de praktijk gebeurt het wel eens dat Eucalyptussen (gelukkig) als struik "terug" komen, omdat ze onderaan de stam uitlopers laten zien. Het is opvallend dat b.v juist de "zeer" winterharde Eucalyptus niphophila niet goed terug komt als struik. Hij laat soms wel een paar twijgjes zien, maar die blijken alleen op de "oude" sappen te groeien, en sterven na enige tijd. Ook andere als beter winterhard bekend staande soorten hebben moeite met het terug komen na een strenge winter. Minder winterharde soorten komen echter gemakkelijker terug als struik, b.v. Eucalyptus nicholii.

Vermeerderen

Alle Eucalyptussen kunnen gemakkelijk uit zaad worden gekweekt, maar de winterhardheid kan dan van exemplaar tot exemplaar sterk wisselen. De plant is verder in staat om vanuit de grond weer uit te lopen en hij verdraagt snoei. Bij snoeien krijgt hij een struikvorm. Van belang is deze meestal snel groeiende bomen stevig aan te binden gedurende lange tijd. De planten zijn zeer gevoelig voor harde wind, dus een beschutte plaats strekt tot aanbeveling. Alle Eucalyptussen hebben de makke dat ieder uit zaad opgekomen boom tamelijk grote verschillen in winterhardheid vertoont. Ik heb een aantal E. dalrympleana's gezaaid een paar daarvan zijn ter ziele en een paar niet. De overlevenden hebben zelfs geen enkele bladschade! Terwijl de temperatuur tot - 13 ° C bij alle exemplaren is gezakt.

Veengrond maakt boom minder winterhard, omdat de groei later in het najaar stopt, dan b.v. op zandgrond. Verder neemt de Eucalyptus genoegen met alle soorten goed gedraineerde grond.

Over het algemeen zijn de wit-bloeiende bomen redelijk winterhard, mits ze beschut tegen wind worden aangeplant.

Steun

Zorg ervoor dat de boom door snoei een stevige stam maakt, mocht dat niet lukken dan is opbinden noodzakelijk. Dit opbinden kan wel leiden tot slechtere wortelvorming.

Veel Eucalyptussen groeien zeer snel daarom moeten ze altijd goed worden gesteund met een stevige paal. Een goed middel om de boom aan de paal te binden, is een oude nylonkous. Leg de nylonkous om de paal en om de boom, zodat een soort van 8-vorm ontstaat. Regelmatig opbinden is noodzakelijk.

Let op:

 

Verkrijgbaarheid

Eucalyptus is moeilijk te verkrijgen als u verder wilt gaan dan E. gunnii. Gespecialiseerde kwekers verkopen de bomen echter volop (zie:links). Een goed adres om eens zaad uit te proberen is: Chiltern Seeds email adres: chilternseeds@compuserve.com.