terug
naar overzicht van de site
Ten geleide
De teksten zijn letterlijk over
te nemen; of ik dat zou doen met die van een ander? Of ik altijd alles en
alleen zou zeggen wat hier geschreven staat? Een overweging is toch situatie-
en persoonsgebonden. Men mag er naar eigen goeddunken gebruik van maken.
Persoonlijk gebruik of ten dienste van een parochie e.d. van een afzonderlijke
overweging is vrij; voor de serie overwegingen, geheel of gedeeltelijk, geldt
auteursrecht.
Een extra datum bij het
opschrift duidt op een belangrijke aanvulling. Omdat ik min of meer
systematisch eens per twee weken een overweging op papier heb gezet vanaf
advent 1999, is de serie compleet vanaf Christus Koning 2005. De instructies
voor overname en afdrukken in ‘Vooraf’
zijn nu wellicht van minder belang omdat van deze pagina doorgaans slechts één
overweging ter zake is en de lay-out minder gebonden.
Inzake het gebruik van de tekst: men
moet zich realiseren dat geschreven en gesproken teksten niet hetzelfde zijn.
Vaker herhaalde ik zinsdelen, zeker na een tussenzin, of woorden zoals het me
op het moment goed dunkte. Ook af en toe langzamer en
uitdrukkelijk lezen kan dienstig zijn. Soms splitste ik wel eens zinnen die
toch te lang bleken. Dat wil niet zeggen dat ik veel improviseerde. Ik hield
vaker de vinger bij de tekst om die vast te houden, en de draad. De toehoorders
hebben recht op een fatsoenlijke presentatie en inhoud.
Inzake de inhoud: ik baseer me altijd op de 1e
lezing, de tussenzang en de evangelie-lezing, die één
blok vormen. De tussenzang is belangrijk omdat zij de reactie moge zijn van de
vierenden op de 1e lezing. De reactie op het evangelie komt
doorgaans slechts van de voorganger. Ik houd de tussenzang/-psalm aan zoals ze
staan in Willibrord '
Wie vaker deze overwegingen
doorneemt zal zeker vermoeden dat het relatieschema
van het onderwerp ‘Geloof’ van de Volwassenencatechese voortdurend op de
achtergrond staat.
Inzake methode: deze overwegingen richten zich vooral
op de schriftteksten en zijn dus exegetisch gekleurd; de schrift moet begrepen
kunnen worden en vervolgens inspireren. De Schrift blijft hetzelfde, praktische
situaties variëren. Actualisering gaat daarom in deze overwegingen meestal niet
verder dan spirituele beleving in de viering. Ik meen dat spiritualiteit,
geestelijk leven, onmisbaar is en niet altijd wordt gehonoreerd.
Maatschappelijke actualisering is natuurlijk belangrijk maar nogal van
plaatselijke en tijdgebonden situaties afhankelijk. Zij moge door de
voorganger/ster zelf ingevuld worden.
Mij lijkt dat de voornaamste functie van een overweging is dat de sfeer van de
lezingen weer opgeroepen wordt in de viering, dat het verzameld zijn rondom het
woord wordt beleefd en beide inspireren voor praktische invulling. Dat kan
natuurlijk niet zonder inhoud die moet aanspreken, haar weg naar het hart moet
vinden: daar moge het vruchtbaar worden. Dus is het niet noodzakelijk dat de
inhoud telkens weer anders móet zijn. Overbodig te zeggen dat deze overwegingen
alleen functioneren als men de betreffende teksten goed heeft doorgenomen en de
rust neemt om te overwegen.
Wezenlijk is dat de gesproken overweging uitmondt in een stille persoonlijke
overweging, waarvoor een stilte van ca 2 min. zij
gepland. Dan kan de organist(e) met een meditatief muziekje van ca 1 minuut
afsluiten.
- Vaste feestdagen
in het jaar (.html !)
|
Kerstmis
nachtmis (2000) Kerstmis dagmis (2001; A) Kerstmis
dagmis (2002; B) Kerstmis
dagmis (2003; C) Feest van de H. Familie A, B
en C H.Maria moeder van God Nieuwjaar 2006 Driekoningen 2001;
2003 Opdracht van de Heer 2003 Goede vrijdag 18 april '03; '04 Paaszondag A 2002
; 2005 Paaszondag
B 2003 Paaszondag C 11 april
'04 Paasmaandag 2008 |
Pinksteren A 2002 ; '05 Pinksteren B 2003 ('05) Pinksteren C 2004 ('05) Sacramentsdag A 2 juni 2002 Sacramentsdag B 22 juni 2003 Johannes de Doper 24 juni
2001 Petrus en Paulus 29 juni 2003 Maria
Tenhemelopneming 1994, 1995, 2001 Kruisverheffing 14 september 2003 Allerheiligen/Allerzielen 2002; '03; '04 Kerkwijding St. Jan van Lateranen 1997;’03 St. Willibrord 7 november '04 Maria Onbevlekt ontvangen
december 2006 |
- Zondagen in het
jaar A
(2001/2002; 2004/2005) (.htm)
bevat alle zondagen van het jaar incl. een A-versie
voor kerstdagmis en paaszondag, de Paaswake, excl. de 7e en 8e
zondag door het jaar.
- Zondagen in het
jaar B (1999/2000; 2002/03)
(.html !)
bevat alle zondagen van het jaar incl. een B-versie
voor kerstdagmis en paaszondag, de Paaswake, excl. de 10e en 11e zondag door het jaar.
- Zondagen in het
jaar C (2000/3 - 2003/4) (.html)
bevat alle zondagen van het jaar incl. een C-versie
van de Kerstdagmis en Paaszondag, de paaswake, excl. de 9e en 10e
zondag door het jaar.
© 1997 - 2007 P.Goris Epe
P.S. Waar in de overwegingen sprake is van 'nieuwe
vertaling' wordt de Willibrord '95 bedoeld.
Laatste actuele overweging, 2 februari
Onderstaande teksten uit de Willibrord zijn niet
voor het leesgemak bedoeld maar omwille van het overwegen, om eigen gedachte(n)
te laten spreken.
Opdracht van de
Heer (Maria Lichtmis) 2 februari
2003 ('06) (voor 84 zie getallensymboliek)
Processie: Adorna, intr: Suscepimus; Mal 3, 1-4; psalm 24; Lc 2, 22-40
Adorna oorspronkelijk: Versier Sion, uw bruidsvertrek;
omhels Maria, de hemelse poort, die is als de troon van cherubijnen, waartussen
JHWH woont: zij draagt de koning van de glorie; zij is als een lichtwolk, die
in haar armen de zoon draagt: voor de morgenster
geboren. (Liturgisch woordenboek)
Maleachi
Zie, Ik zend mijn bode om voor
Mij uit de weg te banen.
Plotseling zal dan de Heer in zijn
heiligdom binnentreden, de Heer die u zoekt, de bode van het verbond, naar wie
u met vreugde uitkijkt. Zie, Hij komt - zegt de HEER van de machten.
Maar wie verdraagt de dag van
zijn komst? Wie blijft er staande, als Hij verschijnt?
Want Hij is als het vuur van de
smelter, als het loog van de blekers.
Hij zal zijn als iemand die het zilver
smelt en reinigt: de Levieten reinigt en loutert Hij, als goud en zilver. Dan
zullen zij de HEER weer hun offergaven brengen zoals het hoort.
Psalm 24 "Hef uw hoofden omhoog, jullie
poorten, aloude poorten, omhoog:
de
koning van de glorie komt binnen."
"Wie is toch die koning van de
glorie?'
"De HEER,
de dappere held, de HEER, de held in de
strijd."
"Hef uw hoofden omhoog, jullie
poorten, aloude poorten, omhoog:
de
koning van de glorie komt binnen."
"Wie is toch die koning van de
glorie?"
"De HEER
van de machten, Hij is de koning van de glorie."
Lucas
Toen de tijd gekomen
was dat zij zich volgens de wet van Mozes moesten reinigen, brachten ze Hem
naar Jeruzalem om Hem aan te bieden aan de Heer, zoals in de wet van de Heer
geschreven staat: Al het mannelijke dat de moederschoot opent, zal de Heer
worden toegewijd, en om een offer te brengen, volgens de wet van de Heer: een
koppel tortels of twee jonge duiven.
Daar in Jeruzalem
woonde een zekere Simeon; het was een rechtvaardige en vrome man; hij
verwachtte de vertroosting van Israël en op hem rustte heilige Geest. Door de
heilige Geest was hem geopenbaard dat hij de dood niet zou zien voordat hij de
Messias van de Heer had gezien. Door de Geest geleid ging hij naar de tempel.
Toen de ouders het kind Jezus binnenbrachten om met Hem te doen wat volgens de
wet gebruikelijk is, nam hij Hem in zijn armen en loofde God met de woorden:
'Nu, Meester, laat U,
zoals U gezegd hebt,
uw knecht in vrede gaan;
want mijn ogen hebben uw heil gezien,
dat U ten aanschouwen van alle volken hebt toebereid,
een licht dat een openbaring zal zijn voor de heidenen
en een glorie voor uw volk Israël.'
Zijn vader en moeder
stonden verbaasd over wat er van Hem gezegd werd. Simeon zegende hen en zei
tegen zijn moeder Maria: 'Deze jongen zal velen in Israël ten val brengen of
laten opstaan. Hij zal een omstreden teken zijn - ook door uw ziel zal een zwaard gaan
- en zo zal onthuld worden wat er in veler harten omgaat.'
Ook was daar de
profetes Hanna, een dochter van Penuël, uit de stam Aser. Ze was hoogbejaard; na haar meisjesjaren was ze zeven
jaar getrouwd geweest en daarna weduwe gebleven; nu
was ze vierentachtig. Ze was altijd in de tempel en diende God dag en nacht met
vasten en bidden. Juist op dit moment voegde ze zich bij hen; ze loofde God en
sprak over de jongen tegen allen die de bevrijding van Jeruzalem verwachtten.
Toen zij alles hadden gedaan wat de wet van de Heer bepaalt, keerden ze terug
naar Galilea, naar hun woonplaats Nazaret. De jongen groeide op en werd steeds
sterker, omdat Hij vervuld werd van wijsheid en door God rijkelijk werd
begunstigd.
overweging
We hebben heel wat
woorden gehoord en daarbij behorende beelden aangereikt gekregen. Het 'adorna' van de processie roept in intimiteit en in liefde
het wezenlijke van het mensenleven op, het bruidsvertrek. De intredezang zingt
van het gedenken van Gods goedheid, gedenken - over je laten komen - in de
tempel. De profeet Maleachi spreekt over het plotseling komen van de Heer in
zijn heiligdom, de tussenzang roemt de Sterke, de Hemelse, en Lucas verhaalt
hoe Simeon het kind ontvangt. Het gaat om het geloofsgegeven dat God, de Heer,
zich manifesteert, Zich openbaart in Jezus van Nazareth, de Christus. Hiermee
wordt ter afsluiting van de kerstkring nog eens extra onderstreept dat en -vooral
- hoe God met zijn mensen bezig is.
Maleachi zegt dat de
Heer zijn bode voor Zich uit zendt. Het heil wordt allang voorbereid, ook al
zijn we er niet op verdacht of zien we het niet, maar het is er wel en
plotseling staat het er: De Heer treedt binnen in zijn heiligdom, de Heer naar
wie het volk heeft uitgezien. De Heer "de sterke in de strijd", noemt
de psalm Hem, maar ook - met het accent dat Maleachi geeft - en vooral de Heer
van de hemelse machten: Hij is de Koning der glorie.
Maar met die vreugde
is het niet gedaan. Meteen komt immers de vraag wie zijn komst kan verdragen
want Hij vraagt verantwoording, Hij vraagt wie op de vereiste wijze offergaven
kan brengen. 'De vereiste wijze' - dat heeft niets met offerritueel te maken
maar met het hart. Elders zegt de profeet nl. dat de Heer niets geeft om kreupele of blinde dieren,
die geen waarde hebben. Met zo'n offer wordt Zijn Naam
geminacht, wordt Zijn Aanwezigheid in de tempel beledigd. Zijn Naam "Hij
is", "Hij is er", Hij de enige Eeuwige, de uniek
Aanwezige. Bij de vreugde van Zijn komst, Zijn Aanwezigheid onder het volk
hoort ook het echte, daadwerkelijke, eerlijke, het hart dat Hem zoveel mogelijk
recht doet, het hart dat Hem kent.
Zo'n kritisch element vinden we ook in het evangelie.
Als de ouders zich verbazen over wat over het kind wordt gezegd, zegt Simeon
dat het kind bestemd is tot val of opstanding van
velen. Val of opstanding, een teken dat weersproken wordt: er is een criterium
voor de vreugde, nl. de waarheid, de waardigheid van
het handelen, de levenswandel. Zelfs voor Maria heeft hij moeilijk nieuws:
"door uw eigen ziel zal een zwaard gaan". Kennelijk is het geen
triomftocht om de moeder van Jezus te zijn.
Niettemin, voor Simeon
geldt wat Maleachi schreef over het volk dat verlangend uitziet naar de komst
van de Heer. Hij was een gerechte die de vertroosting van Gods volk verwachtte.
En wat de profeet voor een heel volk voorzegt, komt nu tot uiting in
intimiteit, in een persoonlijke situatie: Simeon, Maria, kind. Het Eerste
Verbond - Simeon - ontvangt de Belofte die het Verbond nieuw maakt in persoonlijke
ontmoeting, persoonlijke ervaring, stil en diepgaand, in de tempel van JHWH.
"Nu, - nu met dit kind in mijn armen - nu laat Gij uw dienaar in vrede
gaan, (inderdaad) zoals U gezegd hebt …". De grijsaard krijgt tenslótte het kind in zijn armen dankzij Maria, dankzij
haar "Mij geschiede", dank zij de wetgetrouwheid van haar en haar
man. In de tempel.
Zij weten hoe een
offer 'op de vereiste wijze' wordt gebracht: met het hart. Maar zij zullen zich
wel niet hebben gerealiseerd tot welk oneindig hoog niveau zij met hun opdracht
van het kind Zijn Aanwezigheid eren. Zo gaat niet alleen de belofte voor Gods
volk in vervulling maar ook de belofte voor hele wereld. Maria staat toe dat
Simeon het kind in zijn armen neemt. Misschien geeft zij het hem wel en hij
noemt het de glorie voor het volk Israël en het beloofde heil en licht voor de
hele wereld. Een licht dankzij Maria zichtbaar geworden en door een man van het
Eerste verbond in de Goede Geest herkend. Een licht dat te zien is. De
koningszoon der glorie.
Wat speelt hier toch
allemaal? Is het een moment in de geschiedenis, daar en toen, of is het een
voortgaande geloofsbelijdenis tot nu en hier toe en verder? Een
geloofsbelijdenis en een geloofsbeleving, die het kritisch element kent maar
net zo goed de vreugde en de diepgang. Als Maria het beeld is van de Kerk is,
is geworden door haar houding, dragen wij samen met Jezus Christus dan niet
Gods heil in onze armen om het ook aan anderen te aan te bieden? Om er samen
van te genieten - ook in onze gezinnen, onze gemeenschap, onze parochies?
Dankzij Maria.
Maar geldt die bodem,
die basis voor het dragen van het kind dan ook niet voor ons? Die diepgang die
voor Maria geldt, is die ook niet voor ons persoonlijk ter
zake? "Versier, Sion - versier, volk van God - uw
bruidsvertrek." Roep in intimiteit en in liefde het wezenlijke van het
mensenleven op. "Omhels
Maria", doe als zij, wees als zij "de hemelse poort" voor
anderen, Maria "die is als de troon van de Cherubijnen" op de ark van
het Verbond in het heilige der heilige van de tempel
"waartussen JHWH woont; zij draagt de koning van de glorie; zij is als een
lichtwolk die in haar armen de zoon draagt: voor de morgenster
geboren". Versier volk van God hier aanwezig uw bruidsvertrek om Leven te
ontvangen, Gods Aanwezigheid op te nemen, om Licht te zien, om puurheid te
leren kennen, om …
Als we het niet meer
overzien, zullen we het dan maar gewoon over ons laten komen? Dat onzeglijke,
Licht, Aanwezigheid. Hier in de tempel. Zoals Hanna met haar 12 x 7 jaren, die
haar leven naar Het Einddoel leidden.
Ik hoop dat e.e.a. ook
jongeren aanspreekt. Geloofsleven is niet alleen heerlijkheid, ook een
kritische houding. Is niet alleen diepgang, ook een zich manifesteren ervan.
Beide zowel de heerlijkheid als de kritische houding zijn wezenlijk én voeden elkaar. Deed Maria ook.
Diepgang kreeg ze, inzet gaf ze. Als er een heeft geloofd, dan is zij het. Tot
onder het kruis toe.
"Midden in uw
tempel gedenken wij uw goedheid Heer". Gedenken: hier en nu over ons laten
komen. Die intimiteit, die diepgang, dat Licht. Gunnen we ons daartoe even een
aanzet.
© Copyright P.Goris Epe
2000-2007 zie boven, 1e alinea