Openbare Bibliotheek in Europees perspectief

Missie
De missie van het Openbaar Bibliotheek werkt wordt als volgt verwoord in het Unesco manifest van het Openbaar Bibliotheekwerk.
"Vrijheid, welvaart, ontplooiing van de samenleving en het individu zijn de fundamentele menselijke waarden. Deze kunnen alleen worden gerealiseerd door goed geinformeerde burgers, die in staat zijn hun democratische rechten uit te oefenen en een actieve rol te spelen in de samenleving. Constructief deelnemen aan het maatschappelijk leven en meewerken aan het vormgeven van de democratie zijn afhankelijk van voldoende opleidingen van vrije en onbeperkte toegang tot kennis, wetenschap, cultuur en informatie. De Openbare Bibliotheek, de plaatstelijke toegangspoort tot kennis schept essentiele voorwaarden voor levenslang leren, onafhankelijke bestluitvorminging en de culturele ontwiikkeling van individuen en maatschapppelijke groeperingen.

De Openbare Bibliotheek is een voorziening gericht op haar locale werkgebied, of we het willen of niet, we kunnen ons niet meer ontrekken aan het Europa zijn. Alle Openbare Bibliotheken, wereldwijd en daarom ook binnen Europa, onderschrijven het Unesco manifest , misschien niet 100% door alle nationale overheden.

 Belangrijke highlights uit het manifest zijn:

1. aanleren en versterken van leesgewoonten van jongsafaan
   
2. ondersteunen van zelfstudie
   
3. besef bijbrengen van het culturele erfgoed en waardering voor kunst en ontwikkelingen binnen de wetenschap
   
4. garanderen dat burgers toegang hebben tot  allerlei vormen van (lokale) informatie
   
5. bijdragen aan de ontwikkeling van vaardigheden die het omgaan met informatie en met computers moet vergemakkelijken
   
6. ondersteuning geven en deelnemen aan activiteiten in het kader van alfabetisering

De Openbare Bibliotheken die elk een op hun gebied afgestemde infrastructuur hebben, kunnen een adequate bijdrage leveren aan de Europese eenheid op de verschillende terreinen.

Goede feitelijk informatie en culturele informatie over de andere landen en regio's is onontbeerlijk voor wederzijds begrip. Daarnaast moeten we kennis hebben van en informatie hebben over het supranationele gebeuren: wat speelt zich af in Europa, wat gebeurt daar.

Fictie (literatuur) is bij uitstek een goed medium om in aanraking te komen met en kennis te maken met andere culturen. Wederwijds begrip kan integratie ten goede komen. Europa is meer dan wat afspraken op het terrein van wet- en regelgeving.

Zelfontplooiing:
Het is opmerkelijk dat de gemiddelde Europeaan niet eens weet wat onze mede Europenanen beweegt en wie het zijn. Natuurlijk kan je als Europese overheid niet alles dwingend opleggen, maar je kan wel motiveren en stimuleren.
Als het goed is "leren we levenslang".Het siert de mens zich te ontwikkelen als individu en natuurlijk als groep. Dat geldt voor ons als Nederlander, maar ook voor ieder ander Europeaan. Je kan je ook gaan ontwikkelen naar Europeaan; met een wat globale kijk op en verder kijkend dan de eigen grenzen van het land; ieder kan dat op zijn niveau, binnen haar bereik doen en binnen haar belangstellingssfeer. Niet alleen individuen maar ook maatschappelijk instellingen kunnen dit doen.

Europese Openbare Bibliotheken
De Openbare Bibliotheken die we in heel Europa kennen zouden dan met elkaar en met andere organisaties een bijdrage kunnen leveren om de Europese gedachte uit te bouwen en naar een hogere dimensie te brengen dan dat nu het geval is.
De lokale bibliotheek is eigenlijk ook een Europaatje op Madurodam-niveau. Hier komen ook allerlei groepen te samen; gezien de samenstelling en opbouw van de collectie is het mogelijk dat er voor de verschillende groepen informatie voorhanden is waardoor de verschillende groepen met andere idee, denkwijzen en met elkaar in aanraking komen.

Een paar constateringen:

1. Uit de media blijkt dat Europa bij de verschillende lidstaten niet erg leeft gezien de opkomst percentages bij europese verkiezingen.
   
2. In heel Europa ligt een bepaalde infrastructuur van Openbare Bibliotheken; die allemaal eenzelfde gedachtengoed hebben.
   
3. Het Europa gebeuren zou niet beperkt moeten blijven op het terrein van wet- en regelgeving.
   
4. Digitale media zijn erg belangrijk.
   
5. Analoge toepassingen blijven belangrijk, anders hadden we hier niet hoeven te zijn
   
6. De openbare bibliotheken besteden veel aandacht aan Europa bijvoorbeeld door informatiepunten in een tiental  stadsbibliotheken
   
7. Bibliotheek.nl; de portal site van de bibliotheken heeft per eu land adquate en informatieve dossier
   
8. Ondanks de huidige inspanningen lijkt het of de Europese gedachte niet tot leven komt

Vooruitblik
Ik ben van mening dat wanneer we de inwoners van de diverse lidstaten Europeaan wilt laten voelen, verschillende partijen, instellingen en andere gremia op intelligente en adequate wijze met elkaar in staat moeten zijn om de Europese gedachte van de grond te krijgen. De openbare bibliotheek in Europa zouden daar een goede bijdrage aan kunnen leveren gezien de infrastructuur, de laagdrempeligheid en de ervaring om verschillende culturen nu reeds in huis te halen, met elkaar moeten kunnen verbinden.

Alfred Haaksma
Hoofd Openbare Bibliotheek Scherpenzeel / Bibliothecaris
1 maart 2004