Ingrediënten voor een basisbibliotheek

De goede dingen doen! - De dingen goed doen!

Vooraf
In Nederland zijn alle bibliotheek organisatie bezig met het oprichten van zgn. Basisbibliotheken. Voor een bibliotheek geldt ook dat het fundament het huis moet dragen en dat er afspraken gemaakt moeten worden om de zaak op orde te houden. Bij het bouwen van een huis wordt begonnen bij het fundament, liefst niet gehinderd door oude fundamenten. Kiest men om te bouwen  oude fundamenten (onderdelen) dat heeft dat zijn consequenties voor het te realiseren resultaat.
Deze notitie bestaat globaal uit twee onderdelen:

• waarom:
  • missie
  • visie
  • kernactiviteiten
• hoe:
  • organisatie
  • bestuur

WAAROM

Missie:
"Vrijheid, welvaart, ontplooiing van de samenleving en het individu zijn fundamentele menselijke waarden. Deze kunnen alleen worden gerealiseerd door goed geïnformeerde burgers, die in staat zijn hun democratische rechten uit te oefenen en een actieve rol te spelen in de samenleving. Constructief deelnemen aan het maatschappelijk leven en meewerken aan het vormgeven van de democratie zijn afhankelijk van voldoende opleiding en van vrije en onbeperkte toegang tot kennis, wetenschap, cultuur en informatie. De openbare bibliotheek, de plaatselijke toegangspoort tot kennis, schept een essentiële voorwaarde voor levenslang leren, onafhankelijke besluitvorming en de culturele ontwikkeling van individuen en maatschappelijke groeperingen."

Kernwaarden:

• Unesco manifest over de openbare bibliotheek
• Statuut openbare bibliotheek
• Professioneel statuut Nederlandse Vereniging van Bibliothecarissen (NVB)

Visie
Het verrichten van adequaat openbaar bibliotheekwerk ten behoeve van de lokale gemeenschap door uitvoering te geven aan:

• branche formules VOB (Vereniging van Openbare Bibliotheken
  
• uitgangspunten die genoemd zijn de rapport Open poort tot kennis en Casa Nova(provincie Gelderland)
  
• Voldoen aan branche normen en eisen<

Kernactiviteiten
De opdracht van de openbare bibliotheek in relatie tot informatie, alfabetisering, educatie en cultuur leidt tot de volgende kernactiviteiten, die centraal staan in de dienstverlening aan het publiek:

1. Aanleren en versterken van leesgewoonten bij kinderen van jongs af aan
   
2. Ondersteunen van zelfstudie en van het reguliere onderwijs op alle niveaus
   
3. Besef bijbrengen van het culturele erfgoed en waardering voor kunst en voor de verworvenheden en vernieuwende ontwikkelingen op het gebied van de wetenschap
   
4. Garanderen dat de burgers toegang hebben tot allerlei vormen van lokale informatie
   
5. Bijdragen aan de ontwikkeling van vaardigheden, die het omgaan met informatie en met computers moeten vergemakkelijken
   
6. Ondersteuning geven en deelnemen aan activiteiten in het kader van alfabetisering, zo nodig zelf initiatieven nemen op dit gebied

HOE

Evenwicht
Een  evenwichtige organisatie, organisatie is voorwaarden scheppend om uitvoering te geven aan het bibliotheekwerk. De organisatie, gericht op verbetering, wordt vormgegeven en onderhouden op basis van de ink-management model.

management		uitvoering
frontoffice		backoffice
directe dienstverlening		indirecte dienstverlening
primaire taken		afgeleide taken

Basisorganisatievoorwaarden:

- Vakvolwassenheid

Een persoon is vakvolwassen wanneer hij/zij beschikt over:
Alle benodigde kennis, inzicht en waardigheid, samen de bekwaamheid vormend, om de verlangde resultaten met enig gemak te leveren
Een hoge bereidheid die wordt bepaald door een sterke motivatie en durf
Medewerkers aanspreken op: intrinsieke motivatie, competentie,  autonomie

- Resultaat gerichtwerken / Resultaatgerichte bedrijfsvoering

Resultaatgerichte bedrijfsvoering (RGB)
Kwaliteitszorg is vanouds gericht op het specificeren van het gewenste resultaat het beoordelen daarvan, en het sturen van processen met behulp van feitelijke informatie.
RGB methoden zijn van toepassing op de gehele bedrijfsvoering waarvan het kwaliteitsmanagement een aspect is. De toepassing heeft een positieve invloed op het bedrijfsklimaat, omdat de methode rechtstreeks aansluit op de behoeften van mensen in organisaties: duidelijkheid, verantwoordelijkheid, objectiviteit erkenning, flexibiliteit en teamgeest. Daarnaast verhogen ze als zodanig de doelgerichtheid, efficiëntie en tijdsbesteding.

Link RGB -  INK management model:
INK-management model is een programma voor systematische sterken/zwakteonderzoek voor alle bedrijfsfuncties waaraan concrete verbeter-strategieën en -projecten kunnen worden verbonden.
De geïnventariseerde verbeterpunten moeten systematisch en geïnterpreteerd  in de bedrijfsvoering worden aangepakt. RGB vormt een effectief besturingmodel met alle benodigde management modellen en -gereedschappen om de doelen van organisaties die werken met het INK-model te helpen verwezenlijken

- Klantgericht dienstverlening

Bestuur
Vormgeving en inrichting van het bestuur op basis van cultural governance. Gezien de uitgangspunten en theorie kan niemand, in Nederland zich veroorloven er tegen te zijn.

Alfred Haaksma
1 juni 2004