polder bibliotheek

De polder bibliotheek is een bekend verschijnsel in Nederland. Een fenomeen die niet voorkomt uit een geografisch ligging maar uit het gegeven van 'met z'n allen een bibliotheek inrichten'. Om dit te preciseren schets ik twee typen bibliotheken: grijs en gekleurd. Daarna wordt er aandacht besteed aan een inrichtingsmethodiek, de inbreng van de organisatie, de inbreng van het personeel. Vanwege het spectrum van grijs naar kleur een aantal quotes. Er wordt besloten met een samenvatting.

Grijze bibliotheek
De grijze bibliotheek wordt als volgt ingericht: Bij de lokale tapijthal worden een paar stalen vloerbedekking gehaald. Iedereen, alle medewerkers, bestuursleden gaan met z'n 23-en de kleur bepalen. En passant wordt de kleur van de muren bepaald. Er wordt een kleur gekozen waar niemand tegen is, resultaat: neutrale kleuren, want niemand is daar tegen.. Grijs of beige op de vloer en wit of gebroken voor op de wanden. Trouwens, de boeken brengen de kleur in de bibliotheek. Maar ja een paar willen wat kleur. Voor de accentkleur neemt een moderne kleur. Door persoonlijke voorkeuren is de groep is verdeeld in de pastel georiënteerde en de terracotta aanhangers. Afhankelijk van de hoofdelijke stemming krijgt er dan iets de voorkeur. De lokale elektricien hang een paar rijen tl-buizen neer en een paar spotjes. Men dubt nog wat over de soort kasten en de binnenhuis architect kan zich bezig houden met het balie ontwerp, het inrichtingsplan en de routing die nooit goed is want hij/zij komt niet uit de bibliotheek praktijk. Mopperend worden de kasten anders neer gezet.

Gekleurde bibliotheek
Bij de gekleurde bibliotheek wordt bij de inrichting deskundigen betrokken die hun sporen verdiend hebben in de binnenhuisarchitectuur aangevuld met verlichtingsdeskundigen, huisstijlontwerpers en andere professionals. Met hun ervaring, kennis, inzichten en creativiteit gaan zij aan de slag om de geformuleerde opdracht uit te voeren. Met zo weinig mogelijke concessie bewerkstellingen zijn een synenergie van de componenten: fysieke gebouw, kleur, materiaal, plafond, meubilair en niet in de laatste plaatst het licht, de huisstijl en website. Al deze elementen moeten meer zijn dan een optel som en aansluiten bij uitgangspunten van de nieuwe/vernieuwde bibliotheek. Het component kleding adviezen / bedrijfskleding laten we nog buitenbeschouwing. Dit allemaal op basis van een beperkt aantal uitgangspunten die voortkomen uit de merites van de bibliotheek.

Te gebruiken inrichtingsmethodiek
Een heldere methodiek die gebruikt kan worden bij: (her)inrichting, (re)styling, nieuwbouw

1. redeneer vanuit de organisatiedoelstelling, missie, ambitie
2. stel maximaal tiental uitgangpunten op waaraan het totale concept moet voldoen ; meer leidt tot details
3. alle elementen in een keer aanpakken; fases ressorteren minder effect
4. formuleer /denk abstract
5. maak het mogelijk dat de creatieven creativiteit kunnen zijn
6. laat de inrichter met haar deskundigen alle elementen tot een plan versmelten
7. benader de inrichting intergraal
8. bediscussieer het totale plan,
9. aanpassingen mogen niet leiden tot een wezenlijke aantasting van het concept
10. door een aantal elementen zelf te variëren kan het totale concept uit z'n verband worden gehaald en wordt het beoogde effect niet bereikt
11. voer het totale plan zoveel mogelijk uit.

Inbreng personeel/bestuur/management

1. management stelt zeer beperkt groep van sleutelfiguren vast van
2. sleutel figuren stellen uitgangpunten vast, geredeneerd op basis van de merites van de vestiging
3. uitgangspunten worden teruggekoppeld naar management /personeel / bestuur
4. directie/bestuur stelt uitgangspunten vast
5. sleutelgroep formuleert opdracht binnenhuisarchitect
6. sleutelgroep communiceert en overlegt met architect
7. sleutelgroep toetst plan aan uitgangspunten
8. presentatie aan management/directie /bestuur/medewerkers
9. besluitvorming: bestuur na advies directie

Heeft het personeel niets meer te zeggen over de werkomgeving! Er zijn een aantal momenten gegeven, bovendien is het besluitvormingstraject analoog aan andere besluitvormingstrajecten als beleidsplannen.

Quotes ter overdenking:

1. interieurarchitecteur is een vak
2. kleur- en materiaalkennis vereist studie
3. loslaten van persoonlijke voorkeuren is voor veel mensen lastig
4. omzetten van de eigen smaak naar wat nodig is voor de organisatie is niet iedereen gegeven
5. grijze vloerbedekking is net zo duur als gekleurde vloerbedekking
6. witte verf is een fractie goedkoper dan gekleurde verf
7. het inrichten van een eigen huis is iets anders dan het inrichting van een 'publieke' domein
8. zouden de medewerkers van de Albert Heijn ook inspraak hebben in de inrichting, routing en kleurkeuze
9. stel je voor: een zaal met 600 bibliotheek medewerkers, hoe fris, sprankelend en kleurrijk ziet dat er uit? En dat laat je een bibliotheek inrichten
10. wordt bij andere beleidsbeslissing het totale personeel in de besluitvorming betrokken

resumé

1. (Re)styling/ (her)inrichting gaat gepaard met forse investeringen, haal er zoveel mogelijk uit
2. Geen afzonderlijke element benadering,
3. totale aanpak van alle elmenten in kort tijdsbestek
4. Destilleer uitgangspunten uit de merites, ambities en doelstellingen van de organisatie
5. Zorg voor een goede vertrouwensrelatie met de interieurarchitect
6. De sleutelfiguren moet kaliber hebben om te kunnen communiceren met de interieurarchitect
7. Beoordeel plannen in zijn totaliteit en in samenhang
8. Draagvlak is iets anders dan gezamenlijke besluitvorming

A.J. Haaksma
6 februari 2003