Een dikke knie, kruisband of meniscus?


De behandeling is vanaf het eerste moment bepalend voor de lengte van de revalidatie en het eindresultaat. Te beginnen met adequate diagnostiek, op het juiste moment. Onnodig langdurige immobilisatie is fnuikend voor het gewrichtskraakbeen, het kapselbandapparaat en de musculatuur. Vroege mobilisatie daarentegen vergt nauwgezette begeleiding, zodat de sporter door relatieve overbelasting geen terugval (hydrops) of recidief trauma krijgt.

(Uitgesteld) onderzoek

lachman50
Als de knie erg gezwollen is, kan alleen een ervaren onderzoeker enig uitsluitsel geven. Tenzij er duidelijke aanwijzingen voor een botbreuk of luxatie zijn, kan over het algemeen het onderzoek beter na enkele dagen plaatsvinden, als de knie minder gezwollen is. Dan kan de stabiliteit van de banden worden onderzocht en eventueel meniscusletsel worden vastgesteld.

Diagnostische criteria

- De aard van het trauma (bv. draaien op snelheid, draaien met blokkering).
• De ernst van het trauma (snelheid, hardheid, hoogte).
- Is er tijdens het trauma een scheurend geluid of gevoel waargenomen.
• Is de pijn goed te localiseren (geisoleerd letsel), of is deze meer diffuus (gecombineerd letsel).
• Is er zwelling opgetreden, zo ja, hoe snel. Was doorspelen nog mogelijk?
- Is de knie betrouwbaar of zakt de patient door de knie.
- Zijn er slotverschijnselen. standsveranderingen?
- Zijn er in het verleden of recent traumata of behandelingen aan de knie.
- Is EHBO bij de sport direct toegepast?

Valkuilen

- Snelle koeling en bandageren kan zwelling voorkomen, waardoor het letsel minder ernstig lijkt.
- Niet alleen direct ontstane zwelling, maar ook snelle zwelling op een later tijdstip kan op een ernstig letsel duiden.

Behandelingsopties

E H B O bij sportongevallen
- Koelen, bandageren en hoogleggen.
- Bandage met een laag schuimrubber in de knieholte en zo min mogelijk druk op de patella.

startbehandeling (eerste 48 uur)
- In geval van zwelling kan een conservatief beleid gevoerd worden. Wanneer in later fase van de revalidatie vooruitgang ontbreekt, moet men toch weer op een ernstiger letsel bedacht zijn.
- Gedoseerde rust, ijspakkingen gedurende 20 min. meerdere malen per dag (ook in de herstelfase na trainingsbelasting), onbelast oefenen.

behandeling (vanaf 48 uur)
- Patella-mobilisatie, onbelaste mobiliserende oefeningen
- Aanvankelijk binnen de pijngrens onbelast oefenen van flexie en extensie in een bewegingstraject van 15 tot 90 graden; extensie tussen 20 en 35o flexie eventueel met lichte tegendruk op het onderbeen vlak onder de knie.
- Vanaf de 2e week met de knie in (maximaal!) 30o flexie isometrisch quadriceps-, hamstrings- en rotatorenoefeningen met toenemende belasting.
- Eventueel PNF of op krachttrainingsapparatuur, waarbij de knie isometrisch en de heup (en de enkel) dynamisch belast wordt.
- Rekkingsoefeningen volgens Janda of Anderson.
- Vanaf de 2e week ook coördinatieoefeningen half belast.

revalidatie
> Na 3 weken: voorafgaand aan volledig belaste coördinatieoefeningen (oefentol, oefenplankje, later meer functioneel naar sprongvormen toe) eerst leg-press, kniebuigen tot 90 graden en uitstapoefeningen.
> Na 4 weken: de revalidatie geleidelijk uitbreiden met krachttrainingsapparatuur (mits er geen VKB-letsel bestaat onder volledige knie-extensie belasting) en coördinatietraining met sportspecifieke vormen.

Trainingsadvies

> Na 6-7 weken: zonder pijn, hydrops, bewegingsbeperking of atrofie hervatting van duurtraining, na 8-9 weken de specifieke training.
- Pas op voor opkomende insertie tendinopathieen of patellofemorale klachten bij de opbouw van de training.
- Vermijd in de eerste weken belasting van de knie tussen 90 en 30o flexie (bv. traplopen) vanwege de chondrale belasting.