De verzorging en kweek van 
wandelende takken.
Wat zijn wandelende takken en bladeren. 

Wandelende taken en bladeren (ook wel phasmiden genoemd) zijn insecten die doorgaans een sterke gelijkenis hebben met twijgen en bladeren. Wandelende takken en bladeren (Phasmida) zijn ingedeeld in orde der Orthoptera waar toe ook de sprinkhanen, krekels, oorwormen en bidsprinkhanen behoren. In tegenstelling tot deze laatste groepen zijn phasmiden obligate herbivoren die niet kunnen springen zoals de meeste sprinkhanen en krekels, terwijl zij ook de haken aan het achterlijf, die zo typisch zijn voor oorwormen, missen. 

Wandelende takken vinden hun verspreiding voornamelijk in de tropen en de subtropen, hoewel ook enkele soorten in het zuiden van Europa voorkomen.

Heden ten dagen zijn er ongeveer 2900 soorten wandelende takken en bladeren bekend. Onderling vertonen phasmiden een grote variëteit aan vormen en kleuren. Zo bevindt zich in deze groep dieren het grootste insect Phobaeticus serratipes die inclusief poten 55 cm meet, maar ook het tweede zwaarste insect Heteropteryx dilatata die wel 65 g kan wegen. De meeste soorten zijn onopvallend en vaak uitgerust met fraaie versierselen op hun lichaam en poten die doen denken aan weelderige schors of doorntakjes, terwijl andere gevleugelde soorten juist heel opvallend gekleurd zijn.
De meest bekende wandelende tak is ongetwijfeld de Indische of laboratorium wandelende tak (Carausius morosus Sinéty) die aan het eind van de vorige eeuw door Franse missionarissen naar Europa is gebracht. Sindsdien wordt deze eenvoudig te houden soort door velen succesvol gekweekt. Met de Indische wandelende tak als voorbeeld zal hieronder de kweek van wandelende takken uitgelegd worden.
Behuizing

De Indische wandelende tak is niet veeleisend en is gemakkelijk te houden en te kweken in een goed doorlucht terrarium of een kooi van horregaas. Een geschikt onderkomen is minimaal 20 cm breed, 20 cm diep en 30 cm hoog om de dieren voldoende levensruimte te geven. De bodem kan men bedekken met een stuk papier of tissue zodat excreta en eieren gemakkelijk verwijderd kunnen worden. De Indische wandelende tak verdraagt geen temperaturen beneden 10oC maar gedijd goed bij normale kamertemperatuur (18-22oC) zodat de kooi dus binnenshuis geplaatst kan worden. Om een goede luchtvochtigheid te waarborgen kan men eens in de een of twee dagen met een bloemenspuit de behuizing licht bespuiten.
 


 
 
 
 

 


 
 
 
 
 

Voedsel

Zoals alle wandelende takken is de Indische wandelende tak een planteneter die gevoederd kan worden met bladeren van enkele lokaal voorkomende heesters, struiken en bomen. Geschikte voedselplanten zijn braam, roos, klimop, liguster, framboos, meidoorn en vuurdoorn. Kleine takken met verse bladeren van deze planten kan men samen bundelen en plaatsen in de kooi in een pot gevuld met water. Omdat de Indische wandelende tak een insect is moeten deze voedsel planten vanzelfsprekend wel vrij zijn van insecticiden en andere chemicaliën.
 

De phasmiden zijn over het algemeen 's nachts actief en hangen overdag bewegingsloos en goed gecamoufleerd tussen het gebladerte. Onder normale omstandigheden zullen de wandelende takken tijdens het schemeren gaan foerageren en beginnen te knabbelen aan de randen van de bladeren.  Het meeste vocht nemen de wandelende takken op via het voer, doch soms hebben zij ook behoefte aan water. Dit water kan men het best aanbieden in de vorm van kleine waterdruppeltjes die men met een bloemenspuit op de voedselplanten kan spuiten. Let wel, wandelende takken houden er niet van om nat gespoten te worden dus spuit het water alleen op de planten.
De levenscyclus

Wandelende takken hebben een uitwendig skelet dat regelmatig vervangen moet worden door een grotere versie omdat het insect anders niet kan groeien.  Voordat de Indische wandelende tak volwassen is moet deze eerst zes maal vervellen, dit proces gebeurt ongeveer om de 20 dagen. Een tot drie dagen voordat een wandelende tak gaat vervellen stopt deze met eten, en kort voor de eigenlijke vervelling gaat het insect onderste boven hangen. Vervolgens wordt de kop sterk naar voren gebogen waardoor het uitwendig skelet scheurt en de wandelende tak zich uit zijn vel kan worstelen. Voordat het nieuwe vel uitgehard is heeft het insect de gelegenheid om te groeien door zich vol te pompen met lucht. De vervellingen vormen de meest kwetsbare momenten in het leven van een wandelende tak en men moet er zorg voor dragen dat de insecten in geen geval tijdens dit proces gestoord worden.

Voortplanting

Ongeveer 14 dagen na de laatste vervelling begint de Indische wandelende tak met het leggen van eieren die alle zullen volgroeien tot een vrouwelijk individu. 
Voor de voortplanting van deze soort zijn geen mannetjes nodig daar deze soort parthenogenetisch is. In feite bestaan mannetjes zelfs niet, doch gemiddeld zal uit een op de 2000 eieren een "mannelijk" exemplaar ontwikkelen die echter niet functioneel is. Onder geschikte omstandigheden kan de Indische wandelende tak anderhalf jaar oud worden en tot 500 eieren leggen die sterk gelijken op plantenzaden en gewoon door het wijfje worden laten vallen. De eieren zijn ongeveer 2 mm lange donkere capsules met een dekseltje waarop zich een gelig knopje bevind. Afhankelijk van de temperatuur en luchtvochtigheid is de incubatietijd van de eieren tussen de 70 en 120 dagen.

Wandelende takken als huisdier.

De Indische wandelende tak is heel geschikt als huisdier omdat het relatief weinig aandacht vergt terwijl de kosten voor de verzorging vrijwel nihil zijn. Wandelende takken zijn echter niet geschikt als speelkameraadjes, daarvoor zijn ze veel te fragiel. Wanneer men er een moet verplaatsen dan doet men dit het beste door het met zachte dwang op de hand te plaatsen zonder het dier vast te pakken. Bij een ruwe behandeling kunnen namelijk gemakkelijk poten afbreken door zelfamputatie. Poten kunnen overigens tijdens een volgende vervellingen wel weer regenereren. 
 

Naast de Indische wandelende tak worden er nog vele andere soorten wandelende takken en bladeren gekweekt. De meeste van deze soorten stellen echter hoge eisen aan behuizing, voedsel en zijn niet zo eenvoudig te kweken. De kennis van de phasmiden is de laatste jaren sterk toegenomen, mede door inspanning van enkele verenigingen zoals de werkgroep Phasma. Ervaringen die door liefhebbers zijn opgedaan zijn samengevat op de pagina "soortenlijst". Daarnaast is meer gedetailleerde informatie over wandelende takken te vinden in de volgende publicaties. 
Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:
 

Vormgeving:

Prijs:

Terrarium Encyclopedie.
E. Bruins.
Rebo Productions,1999 (ISBN 90 366 1176 8) (BO 1 89REBO).
Terrarium encyclopedie waarin onder meer 60 soorten wandelende takken worden beschreven en aandacht wordt besteed aan de kweek van deze.
320 pagina's; rijk geïllustreerd met kleurenfoto's; A5; harde kaft; Nederlandstalig. 
Bfr 360 of fl.18.00 alom verkrijgbaar in de boekhandel.
Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:
 

Vormgeving:

Prijs:

Rearing and Studying Stick and Leaf insects.
P. D. Brock.
AES Publications, Manningtree, U.K. 1992, (ISBN 0 900054 54 9).
Handleiding voor de beginnende en gevorderde kweker met beschrijvingen van 17 soorten en aantekeningen over een 50-tal anderen.
79 pagina's; zwart-wit illustraties; A5; paperback; Engelstalig. 
£ 5.50; verkrijgbaar bij AES Publications, ATALANTA, 26a Grange Road, Lawford, Manningtree, CO11 2ND, England.
Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:
 

Vormgeving:

Prijs:

The Amazing World of Stick and Leaf-lnsects.
P. D. Brock.
AES Publications, Manningtree, U.K. 1999, (ISBN 0 900054 63 8).
Uitgebreide handleiding voor amateur entomologen en beginnende en gevorderde kwekers.
182 pagina's; rijk geïllustreerd met zwart-wit illustraties en kleurenfoto's; A5; harde kaft; Engelstalig. 
£ 16.20; verkrijgbaar bij AES Publications, ATALANTA, 26a Grange Road, Lawford, Manningtree, CO11 2ND, England.
Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:
Vormgeving:
Prijs:
A Guide to the Stick & Leaf Insects of Singapore.
F. Seow-Choen
Singapore Science Centre, Singapore, 1997, (ISBN 981-00-8628-8).
Rijk geïllustreerde phasmiden gids.
160 pagina's, zakformaat, paperback; Engelstalig. 
S$ 5.15; verkrijgbaar via ?
Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:
Vormgeving:

Prijs:

A Step-by-Step Book about Stick Insects. 
D. Alderton.
TFH Publications, Waterlooville, U.K.1992, (ISBN 9 780866 223492).
Een boek voor beginners. 
64 pagina's; kleuren illustraties; 220mm x 145 mm; harde kaft; Engelstalig. 
£ 3.95
Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:
Vormgeving:
Prijs:
Your First Stick Insect.
D. Alderton.
TFH Publications, Waterlooville, U.K. 1997, (ISBN 1858279079-2).
Geïllustreerde gids voor beginners.
33 pagina's; kleurenfoto's A5; paperback; Engelstalig. 
£ 1.45
Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:
 

Vormgeving:
Prijs:

Stick Insects of Britain, Europe and the Mediterranean.
P. D. Brock.
Fitzgerald Publishing, London, U.K. 1991, (ISBN 0951093983).
Veldgids met Europese wandelende takken. 
50 pagina's; 1 kleurplaat; harde kaft; gebonden met spiraal; Engelstalig. 
£ 10.00; verkrijgbaar bij Fitzgerald Publishing, P.O. Box 804, 
London SE13 SJF, U.K.
Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:

Vormgeving:
Prijs:

Phasmatodea.
J. Potvin.
J. Potvin, St. Pieters-Leeuw, België, 1996.
Platenboek met zwart-wit illustraties van wandelende takken en bladeren.
£ 35,00 verkrijgbaar bij J. Potvin, Brusselbaan 7, B-1600 St. Pieters-Leeuw, België.
Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:
Vormgeving:
Prijs:
The Stick Insects of New Zealand.
J. T. Salmon.
Reed Books, Auckland, New Zealand,1991, (ISBN 0 7900 0211 6).
Uitgave met waterverf illustraties.
124 pagina's; harde kaft; Engelstalig.
NZ$ 39.95 
Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:
Vormgeving:
Prijs:
Rearing Stick and Leaf Insects.
R. N. Baxter
Chudleigh Publishing (ISBN ) 951921932
Uitgave met kleuren foto's en illustraties

£ 22.50

Titel:
Auteur:
Uitgever:
Inhoud:
Vormgeving:
Prijs:
Wandelnde Blatter
D. Grosser
Edition Chimaira, Frankfurt am Main
Gedetailleerde uitgave over wandelende bladeren
119 pagina's; 65 kleurenfoto's, 100 pentekeningen, duitstalig
EUR 25.00
Titel:

Auteur:
Uitgever:
Inhoud:

Vormgeving:
Prijs:

Phasmiden, Pflege und Zucht von Gespenstschrecken, Stabschrecken und Wandelnden Blattern im Terrarium. 
C. Seiler, R. Koch en S. Bradler
Ratgeber uitgever Bede, ISBN 3 933 646 89 8
Gedetailleerde uitgave over alle aspecten van de phasmiden hobby
144 pagina's; vele kleurenfoto's, duitstalig
EUR 25.00