Honkblad
van
Simon Stevin (1548-1620)
In 1998 vieren we de 450-ste geboortedag van Simon Stevin. Als geen ander in
ons taalgebied heeft Stevin zich sterk gemaakt voor de verbreiding van kennis, niet
alleen door zijn oorspronkelijke bijdragen op velerlei gebied, maar ook door zijn bewuste
streven die kennis te verbreiden in de volkstaal (door Stevin aangeduid als Duytsch of
Nederduytsch). Wie het wereldwijde web ziet als het middel bij uitstek voor het toegankelijk
maken van kennis, zal het dan ook gepast vinden dat juist voor deze wetenschapper
een plekje wordt ingeruimd op het wereldwijde web.
Hier vindt u een korte levensbeschrijving, een afschrift van de titelbladen van zijn werken
en een bespreking van zijn betekenis voor het Nederlands.
Hier vindt u een bijdrage over de betekenis van Stevin voor de natuurkunde
van de hand van Prof. Jozef T.L. Devreese (Universiteit Antwerpen / Technische Universiteit Eindhoven).
Deze bijdrage verscheen eerder als catalogus bij de tentoonstelling "Spiegheling en Daet" in de centrale
openbare bibliotheek "De Biecorf" te Brugge (van 9-12-1995 tot 31-1-1996) en later in het
Lustrumboek "Alles beweegt: Veertig jaar W.S.V. Simon Stevin" van de Werktuigkundige
Studievereniging van de TUE.
Klik op deze koppeling voor een volledige tekstverzorging van "De Thiende" met
verklarende noten. Dit boekje heeft een enorme invloed gehad in Europa doordat al vroeg
vertalingen verschenen in het Frans (van de hand van Stevin zelf), in het Engels (van de
hand van Robert Norton) en in het Deens (een bewerking door Christoffer Dybvad).
Ook van deze vertalingen wordt een afschrift opgenomen. De bezoeker van dit honkblad die
mij opmerkzaam wil maken op andere zeventiende-eeuwse vertalingen, wordt hiertoe van
harte uitgenodigd.
Klik hier voor een tekstverzorging van Stevin's boekje "Het Burgherlick Leven"
waarin hij laat zien dat de "Duytsche sprake" ook zeer geschikt is voor bespiegelingen
van meer algemene aard.
Klik hier voor een ets van de hand van een onbekende kunstenaar waarop de beroemde
zeilwagen van Stevin is afgebeeld met het hoge internationale gezelschap van Prins Maurits.
Bron: Atlas van Stolk, Rotterdam
In zijn "Beghinselen der Weeghconst" geeft Stevin een bijzonder fraai bewijs van de stelling
dat gewichten op twee hellende vlakken elkaar in evenwicht houden indien de gewichten zich
verhouden als de lengtes van de vlakken onder beschouwing. Het bewijs is hier opgenomen als
voorbeeld van de verrukkelijke betoogtrant van Stevin.
Klik op deze koppeling voor een overzicht van de verschillende manieren
waarop mensen in de loop der geschiedenis getallen hebben weergegeven. U treft
er ook een uitleg van de werking van het positiestelsel.
Het ligt in de bedoeling dat dit honkblad in de loop van het herdenkingsjaar nog aanzienlijk
wordt uitgebreid. Deze koppeling biedt u een blik op de plannen. Voorstellen van bezoekers zijn
welkom.
Het streven van Stevin om te schrijven in de volkstaal moet niet worden opgevat als een
bekrompen vorm van ingenomenheid met de eigen taal. Integendeel: Stevin was zich ervan
bewust dat onder ambachtslieden die geen scholing in vreemde talen hadden genoten en voor
wie het gebruik van vreemde talen een hindernis vormde, veel wiskundig,
natuurwetenschappelijk en technisch talent school. Ook in dit opzicht toont hij veel
overeenkomst met zijn tijdgenoot Galileo Galilei. Hoewel dit honkblad - als eerbetoon aan
Stevin - in het teken staat van het Nederlands, bieden we vanzelfsprekend koppelingen naar
honkbladen die andere voertalen hanteren.
Een van de zorgelijke ontwikkelingen van het wereldwijde web is het gemak waarmee
menigeen materiaal overneemt waarop nog rechten rusten. Zo heeft het me enige moeite
gekost om de herkomst van het portret van Stevin dat u op dit blad aantreft, te
achterhalen. Ik heb het overgenomen van een Amerikaans honkblad waar het zonder
nadere gegevens was opgenomen. Het blijkt een deel te zijn van een schilderij uit de
de collectie van het Academisch Historisch Museum der Rijksuniversiteit te Leiden.
Het gevaar is niet denkbeeldig dat deze ontwikkeling uiteindelijk leidt tot een grotere
terughoudendheid bij uitgevers om materiaal openbaar te maken. De teksten van Stevin zijn
daarom overgenomen van lichtafdrukken van de oorspronkelijke uitgaven. Waar ik uit
recentere bronnen heb geput, is dat steeds aangegeven op de wijze die in wetenschappelijke
geschriften gebruikelijk is. Onder bovenstaande koppeling vindt u een uitvoerige
beschrijving van de gebruikte bronnen.
Als u voorstellen wil doen ter aanvulling of verbetering van dit honkblad, dan kunt u me
bereiken middels bovenstaande koppeling.
U bent bezoeker nummer:
Het clootcrans-bewijs uit "De Beghinselen der Weeghconst"