Inleiding

In het seizoen 1988/89 werd in het Rijksarchief te Assen een cursus "dorps-onderzoek" gegeven door de provinciaal historicus Drs. M.A.W. Gerding. De bedoeling van deze cursus was om de deelnemers kennis te laten maken met bronnen, die inzicht kunnen geven in de bebouwing en bewoning van een Drents dorp in de achttiende en de negentiende eeuw.

Als geïnteresseerde amateur heb ik aan de cursus deelgenomen. Als onderwerp heb ik het Drentse zanddorp Langelo gekozen. De tijdens de cursusperiode verzamelde gegevens heb ik op een rijtje gezet en vervolgens werd een "bevolkingsregister" van Langelo voor de periode 1764 - 1850 gereconstrueerd.

Vanzelfsprekend had de onderzochte periode ruimer genomen kunnen worden. Onderzoek over de tijd voor 1764 leverde evenwel te weinig gegevens op om een bewonersreconstructie mogelijk te maken. De situatie na 1850 is voor belangstellenden betrekkelijk eenvoudig te vervolgen via het bevolkingsregister van Norg.

De werkwijze is als volgt geweest:

Uitgangspunt vormden de minuutplans en de O.A.T.'s van het kadaster, ingevoerd in 1832. De minuutplans geven een betrouwbaar beeld van de ligging der huizen en de Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel noemt de eigenaren van deze huizen.

Door de verkregen gegevens te koppelen aan gegevens uit het archief van de Ned. Herv. Kerk te Norg en gegevens uit het gemeentearchief van Norg konden ook de bewoners van de huizen in 1832 gevonden worden.

Het kerkarchief leverde de namen van de hoofdbewoners in 1829 met de daarbij behorende huisnummers. Het gemeentearchief bevat de bevolkingsregistratie van 1839, waarbij alle bewoners van de huizen en eveneens de daarbij behorende huisnummers genoemd worden. In 1829 en 1839 zijn dezelfde huisnummers in gebruik.

Overblijvende vragen konden worden beantwoord door raadpleging van genealogische gegevens. Bij een klein dorp als Langelo is deze werkwijze natuurlijk minder gecompliceerd dan bij een groot dorp.

Vervolgens werd in de tijd teruggewerkt.

Voor de periode 1809-1829 leverde het kerkarchief voor dertien verschillende tijdstippen de namen van de hoofdbewoners; van 1823 - 1829 zelfs met vermelding van huisnummers. Dezelfde huisnummers komen vanaf 1812 ook voor in diverse geboorte- en overlijdensakten van de Burgerlijke Stand.

Voor de periode 1764 - 1809 zijn de volgende bronnen geraadpleegd:

a.de haardstedenregisters van 1764, 1774, 1784 en 1794, die de namen van de hoofdbewoners vermelden.

b.de lijst van weerbare mannen uit 1799 met vermelding van huisnummers, die niet dezelfde zijn als vanaf 1812. (OSA 1383)

c.de opgaven uit 1807 omtrent de "gesteldheid der inwoners" met vermelding van hoofdbewoners en gegevens over bezit en personeel. (OSA 1623)

d.de "kohieren van vaste goederen" aangelegd in 1807, waarin de namen van alle huiseigenaren vermeld worden. (OSA 1513)

Door koppeling van deze gegevens aan de eerder gevonden gegevens en genealogische informatie werd ook voor deze periode een inwoners-reconstructie mogelijk.

Voor de periode 1839 - 1860 gaven de bevolkingsregistratie in 1839 en het "echte" in 1850 startende permanent bijgehouden bevolkingsregister van Norg veel informatie. Het kerkarchief van Norg leverde voor de jaren 1840, 1842 en 1849 de namen van de hoofdbewoners.

In deel I worden de diverse bronnen opgevoerd en waar nodig toegelicht.

Deel II geeft een overzicht van de bewoners der afzonderlijke behuizingen.

Niet te achterhalen waren de namen van vele boerenknechts en dienstmeisjes, die in de onderzochte periode in Langelo gewoond hebben. Evenzeer geldt dit voor bewoners van het "armhusien" in Langelo.

Emmen, voorjaar 1989

In de tweede oplage werd deel II uitgebreid met gegevens uit later geraadpleegde bronnen. Deze bronnen worden in de tekst genoemd. Tevens werden veel genealogische gegevens toegevoegd en enige onjuistheden rechtgezet.

Emmen, voorjaar 1993

In 1764 was op dit erf een "driepeertsplaats" gevestigd, bewoond door Roelof Jannes. Hij was eerst getrouwd met Albertje Gerrits. Het doopboek van Norg vermeldt slechts één kind uit dit huwelijk, geboren te Langelo:

Jan ged. 24-1-1745

Hij hertrouwde met Albertje Willems. Het doopboek van Norg vermeldt hun volgende kinderen, allen geboren te Langelo:

1. Willem ged. 15-4-1748

2. Willemtjen ged. 15-6-1749

3. Ymke ged. 11-6-1752

4. Jannis ged. 18-8-1754

5. Willem ged. 25-6-1758

De jongste zoon Willem bleef ongehuwd en overleed in dit huis (nr 149) op 28-8-1823.

In 1774 en 1784 wordt het bedrijf als vierpeertsplaats vermeld. Het was dus één van de grootste boerderijen van Langelo, waarin voor 1794 ook de diaconie van Norg financiële belangen had. "Roelf Jannes plaatse te Langelo doet jaarlyks Huyre 1 mudde, 3 schat, 2 spint." (Archief Ned. Herv. Kerk Norg inv. nr 25)

Roelf Jannes werd in 1778 aangesteld als hoofdmomber over de vier minderjarige kinderen van zijn overleden broer Albert Jannes en Jantyn Jans uit Peest. Medemomber van vaderszijde was Reinder Stevens uit Peest. (Momberprotokol Norg 18 mei 1778)

In 1794 wordt zoon Jan Roelofs als hoofdbewoner genoemd. Hij is dan driepeertsboer. Op 18-7-1779 sloot hij een huwelijk met Jantje Hendriks, gedoopt op 24-4-1740 als dochter van Hindrik Willems en Wypke Geerts uit Langelo. (zie H-10) Uit dit huwelijk wordt één kind vermeld, geboren te Langelo:

Hindrik ged. 28-11-1779

Op 4-1-1784 hertrouwde Jan Roelofs met Zwaantje Alberts, met haar tweelingzuster Jantje geboren op 19-10-1756 te Taarlo in het kerspel Vries als dochter van Albert Hendriks en Jantien Lamberts. Was zij na de dood van Jan Roelofs eerste vrouw dienstmaagd op diens boerderij geworden? Voor haar huwelijk woonde ze al in Langelo: op 18-4-1873 werd zij als inwoonster van Langelo als lidmaat van de kerk in Norg ingeschreven. Het doopboek vermeldt de volgende kinderen uit dit tweede huwelijk van Jan Roelofs, allen geboren te Langelo:

1. Roelf ged. 16-5-1784

2. Albert ged. 27-11-1785

3. Willem ged. 7-10-1787 (zie H-21)

4. Albertje ged. 21-3-1790

5. Jan ged. 27-5-1792

6. Jantje ged. 6-4-1795

7. Ymegien ged. 25-11-1798

Hoofdbewoner Jan Roelofs bezat in 1807 drie paarden, 11 hoornbeesten, 44 schapen, 5 morgen bouwland, bijna 141/2 morgen weideland en was met bijna 12 spint gewaardeeld in de marke van Langelo. Anders dan zijn vader betaalde hij geen huur. Hij was samen met zijn broer Willem Roelfs eigenaar van het bedrijf. Hij overleed op 18 augustus 1808 "nal. vr. en 7 kind."

In de periode 1809 - 1850 wordt de oudste zoon Roelf Jans , die de familienaam de Jonge aannam, als hoofdbewoner genoemd. (Tot 1824 soms ook zijn moeder Zwaantje Alberts; zij overleed op 14-8-1825.)

Hoofdbewoner Roelf Jans de Jonge bleef ongehuwd. Zijn inwonende oom Willem Roelfs overleed in 1823 als 65-jarige vrijgezel. Zijn broer Albert Jans overleed eveneens als vrijgezel op 16-4-1853. De beide jongere broers Willem Jans de Jonge en Jan Jans de Jonge trouwden wel en verlieten de boerderij.

Willem Jans de Jonge, van beroep timmerman,vestigde zich in het naast H-1 gelegen H-21.

Jan Jans de Jonge, van beroep beyker, trouwde op 8-5-1819 met Aaltje Meelker, dochter van Abel Berents Meelker en Grietje Stevens uit Een, en vestigde zich in het hoofddorp Norg.

Zuster Jantje Jans de Jonge trouwde op 15-5-1829 met de acht jaar jongere timmerman Egbert Willems Stelmaker, zoon van Willem Karstens en Tryntjen Egberts uit Zuidvelde. Zij bleef met haar man op H-1 wonen.

Kinderen werden er in de periode 1795 - 1850 op H-1 niet geboren. Er woonden slechts volwassenen, die niet alleen landbouwer waren, maar ook timmermanswerkzaamheden voor het dorp verrichtten. Een ambachtelijke taak, die voordien in H-4 en H-3 werd uitgeoefend.

Tot de vaste bewoners tussen 1839 en 1850 behoorden ook de timmermansknecht Willem Timmer en dienstmaagd Frouwtje Huls, die beiden evenals Egbert Stelmaker voordien in Zuidvelde woonden.

Deze boerderij werd steeds bewoond door leden van de in Langelo alom tegenwoordige familie Barels.

Hoofdbewoner van deze tweepeertsplaats was van 1764 - 1816 Hendrik Roelfs Barels, de oudste zoon uit het tweede huwelijk van Roelf Hindriks Barels met Roelfjen Jacobs. Zijn drie jaar jongere broer Jacob Roelfs Barels was de hoofdbewoner van de grote Barels-boerderij ernaast (H-3). Zijn vier jaar jongere broer Jan Roelfs Barels was in 1784 hoofdbewoner van H-16.

Hendrik Roelfs Barels werd op 1-4-1726 geboren te Langelo. Hij trouwde op 13-6-1762 met Grietje Geerts, gedoopt op 10-8-1732 als dochter van Geert Roelfs en Geesjen Jans uit Langelo (zie H-13). Zij kregen de volgende kinderen, allen geboren te Langelo:

1. Roelfje ged. 7-8-1763

2. Geesje ged. 5-1-1766

3. Roelf ged. 12-6-1768

4. Geert ged. 24-10-1773 (zie H-13)

5. Jannes ged. 6-7-1777

Zoon Roelf bleef ongehuwd en overleed op 18-5-1806 te Langelo, "nalatende 2 broers en zuster en vader".

In 1799 worden Hendrik Roelfs Barels en zijn zoon Roelf in de lijst van weerbare mannen vermeld als volwassen mannelijke bewoners van H-2. Hendrik was toen weduwnaar en had behalve Roelf nog twee kinderen in huis (Geesje en Jannes).

In 1807 bezat hij 2 paarden, 10 hoornbeesten, 27 schapen, 4 morgen bouwland en 18 morgen weideland. Hij betaalde belasting voor één werkbode en was met vier spint gewaardeeld in de marke van Langelo. Hij was toen eigenaar van dit bescheiden boerenbedrijf.

Hendrik Roelfs Barels overleed op 11-7-1816 te Langelo in huis nr 150 (=H-2), ruim 90 jaar oud.

Het bedrijf werd in 1816 overgenomen door zijn jongste zoon Jannes Hendriks Barels , die op 27-5-1810 getrouwd was met Jantje Jans, afkomstig uit Norg. Uit dit huwelijk werden geen kinderen geboren. Jannes Barels overleed op 15-7-1837 te Langelo.

Het bedrijf bleef in familiebezit. Van 1836 - 1847 was Geert Geerts Bezu de hoofdbewoner. Geert was de enige zoon -gedoopt op 4-3-1810 - uit het eerste huwelijk van Geert Geerts Bezu met Wibbegjen Jans (zie H-12). Zijn moeder was veertien dagen na zijn geboorte overleden.

Hij trouwde op 9-5-1836 met zijn buurmeisje Aaltje Geerts Barels, geboren op 27-5-1810 te Roden als dochter van Geert Hendriks Barels en Geesje Jannes Olthof (zie H-13). Het jonge paar betrok H-2; ze trokken dus in bij Jannes Hendriks Barels, Aaltjes oom van vaderszijde, die hun huwelijksgetuige was geweest.

In H-2 werden de volgende kinderen van Geert Geerts Bezu en Aaltje Geerts Barels geboren:

1. Geert geb. 20-8-1837

2. Geesje geb. 26-2-1840

3. Wibbigje geb. 15-6-1843

4. Roelfje geb. 22-2-1845

5. Jannes geb. 25-4-1847

Hun zesde kind, dochter Immechien, werd op 10-6-1851 in H-13 geboren.

Na het overlijden van zijn schoonvader Geert Hendriks Barels verhuisde Geert Geerts Bezu met zijn gezin in mei 1847 naar diens grotere boerderij H-13.

De nieuwe hoofdbewoner - komende van H-13 - werd in mei 1847 zwager Hendrik Geerts Barels, de toen nog ongehuwde oudere broer van Aaltje. Hendrik werd geboren op 24-3-1806 te Langelo als zoon van Geert Hendriks Barels en Geesje Jannes Olthof (zie H-13). Hij trouwde op 5 mei 1849 met Annigje Rozema, dochter van Harm Roelfs Rozema en Willemtje Willems Barels, geboren op 1-11-1815 in H-15. Kinderen uit dit huwelijk, geboren in H-2:

1. Geesje geb. 5-2-1850

2. Willemtje geb. 25-2-1853

3. Geertje geb. 4-3-1856

In H-2 waren regelmatig boerenknechts en dienstmeisjes aangesteld.

In 1839 worden genoemd de 24-jarige Roelf Spoelman uit Peize, de 16-jarige Lucas Brink uit Roden en de 21-jarige Jantien Dieters uit Roden. Roelf Spoelman was op 4-9-1815 geboren te Peize als zoon van Willem Spoelman en Suzanne Hindriks Louis. Zijn moeder was vermoedelijk een zuster van Zwaantien Hendriks Louise , die in 1822 op de vicarie-boerderij woonde (zie H-6). Roelf Spoelman trouwde op 8-5-1847 met Grietje Vogelzang uit Langelo (zie H-6). Hij overleed op 17-2-1900 te Grootegast. (Vgl. Willem Jans Spoelman op H-9.)

In 1849 wordt Jan Wieland vermeld. Hij was getrouwd met Grietje Barels en in 1839 knecht op H4. (Zie gegevens aldaar.)

In 1850 waren Jan Derks Laning,geboren op 18-6-1816 te Roden, en Wiena Buning, geboren op 28-9-1828 te Peize, dienstknecht en meid.

In 1890 werd op dit erf een nieuwe boerderij gebouwd door Jan Oortwijn, getrouwd met Willemtje Barelds. Het huis - Westerstraat 2 - wordt thans (1997) bewoond door Anna Martens-Hartlief (dochter van Hendrik Hartlief en Jeichien Oortwijn).

Op dit erf was steeds één van de grootste boerderijen in Langelo gevestigd, bewoond door leden van de familie Barels en later de families Spoelman en Hartlief.

Het haardstedenregister van 1742 vermeldt als hoofdbewoner van deze vierpeertsplaats Roelf Hindriks Barels , geboren voor 1690 in H-4 als zoon van de Ette Hindrik Jans Barels en Annichje Jans Grevinge. Hij woonde in Langelo en in Westervelde. Uit zijn eerste huwelijk (met Wemeltyn) zijn drie kinderen bekend:

1. Annegien. Zij trouwde met Willem Jans te Norg.

2. Grietien . Zij trouwde op 26-6-1735 met molenaar Thijs Stevens te Norg.

3. Egbert . Hij trouwde met Willemtje Jans uit Westervelde, waar hij een nieuwe boerderij bouwde. Na zijn hertrouwen woonde hij in Norg.

Vermoedelijk in 1725 hertrouwde hij met Roelfjen Jacobs. Uit dit tweede huwelijk zijn zes kinderen bekend:

1. Hendrik geb. 1-4-1726 Langelo (zie H-2)

2. Jacob geb. 1728/29

3. Jan geb. Westervelde, ged. juni 1730 (zie H-16)

4. Harm geb. Westervelde, ged. 2-6-1732

5. Wemeltyn geb. Westervelde, ged. 26-12-1736. Zij trouwdeop 6-5-1764 met Gerrit Stevens Mulder te Norg.

6. Willem geb. Langelo, ged. 16-8-1739

Roelf Hendriks Barels overleed voor 1749.

In 1754 wordt Roelfje Jacobs, de weduwe van Roelf Hendriks Barels, als hoofdbewoonster genoemd.

Hoofdbewoner in 1764 was Jacob Roelfs Barels , geboren in 1728 of 1729 als zoon van Roelf Hendriks Barels en Roelfje Jacobs.

Zijn oudere broer Hendrik woonde op H-2, zijn jongere broer Jan in 1784 op H-16, de weduwe van zijn neef Ette Hendrik Alberts Barels bewoonde H-4. De familie Barels had in die jaren een dominerende positie in de dorpsgemeenschap van Langelo.

Jacob Roelfs Barels bewoonde met zijn broers Harm Roelfs Barels - geboren in 1732 - en Willem Roelfs Barels - geboren in 1739 - de vierpeertsplaats, waarin ook nog een timmermansbedrijf gevestigd was. Harm beheerde de timmermansafdeling. De drie broers bleven ongehuwd.

Vermoedelijk woonde een vierde broer - Jan Roelfs Barels - vanaf 1764 tot na 1774 met zijn gezin ook in H-3. (zie gegevens H-16)

In 1799 hadden de drie ongehuwde broers twee knechten in dienst: de 32-jarige Reinder Jans en Hindrik Clasen. Over de beide knechten vermeldt het trouwboek van Norg het volgende: 31-3-1799 Reinder Jans van Vries en Marchyn Geerts van Peize. 24-9-1798 Hindrik Klaassen van Assen en Roelfyn Tonnis van Langelo, met attestatie naar Roden.

In 1807 hadden de broers twee personeelsleden in huis, ze bezaten 4 paarden, 12 hoornbeesten, 50 schapen, 7 morgen bouwland en bijna 15 morgen weideland. Ze waren met 13 1/2 spint gewaardeeld in de marke van Langelo.

Jacob Roelfs Barels overleed op 22 juni 1808, "om 80 jaar oud". Zijn broer Harm Roelfs Barels overleed in hetzelfde jaar op 18 augustus, 77 jaar oud.

In 1809 wordt Aaldert Willems Spoelman als hoofdbewoner vermeld. De dan 70-jarige Willem Roelfs Barels woonde bij hem in en overleed in 1823 op 84-jarige leeftijd in H-3. De boerderij bleef dus in familiebezit, want de vorige hoofdbewoner was de oom van Aaldert Willems vrouw Grietje Barels.

Aaldert Willems Spoelman werd op 24-9-1775 te Assen gedoopt als zoon van Willem Jans en Margien Roelofs. Volgens het lidmatenregister van de Norger kerk woonde hij in 1801 al in Langelo. Hij trouwde in mei 1803 met Grietje Jans Barels, geboren te Langelo en gedoopt op 1-5-1774 als dochter van Jan Roelfs Barels en Roelfje Hindriks. H-3 was hoogstwaarschijnlijk haar geboortehuis.

Uit het huwelijk tussen Aaldert Spoelman en Grietje Barels werd slechts één kind geboren (in H-3):

Roelfje ged. 28-2-1804

Roelfje Aalderts Spoelman trouwde op 30-12-1831 met Egbert Jans Hartlief, geboren op 23-2-1808 te Norg als zoon van Jan Berends Hartlief en Willemtje Egberts.

Roelfjen en Egbert woonden ook in H-3, waar hun vijf kinderen geboren werden:

1. Aaldert 29-1-1833

2. Jan jong overleden

3. Hendrik 22-5-1836

4. Jan 6-11-1839

5. Willem 8-4-1841

Egbert Jans Hartlief overleed op 7-9-1844 op 36-jarige leeftijd in H-3.

In 1839 waren de 21-jarige Hendrik Hekker, geboren te Haren, en de 29-jarige Grietje Tonnys, afkomstig uit Norg, werkbode in H-3.

In 1850 was Ananias Geersing, geboren op 4-2-1826 te Roden, knecht in H-3. Als medebewoner wordt genoemd de ongehuwde 70-jarige Steven Barelds, een jongere broer van Grietje Jans Barels. Hij overleed op 12-10-1855 in H-3.

Grietje Jans Barels overleed in H-3 op 8-6-1860, oud 86 jaar. Vlak daarna op 28-6-1860 overleed ook Aaldert Willems Spoelman in H-3, oud 84 jaar.

Na het overlijden van Roelfje Aalderts Spoelman op 4-5-1874 werd haar zoon Hendrik Egberts Hartlief de nieuwe hoofdbewoner van H-3.

De woning op dit erf - Hoofdweg 7 - wordt thans (1997) bewoond door Bastiaan Hofsteenge.

Zeker twee eeuwen lang was H-4 het belangrijkste erf van Langelo, bewoond door de familie Barels en Oortwijn. Gegevens over hen zijn te vinden in publicaties van A. Blaauw, E. Pelinck en F.H. Robaard.

Op 29 november 1657 kocht de ongeveer 34-jarige Hendrik Jans Barels, van 1661 - 1693 lid van de Etstoel, het Hovinge-erf te Langelo, waar hij waarschijnlijk in mei 1659 ging wonen. Hij was getrouwd met Annichje Jans Grevinge. Zij kregen op H-4 de volgende kinderen:

1. Jan. Hij was van 1693-1725 Ette en overleed kinderloos op H-4.

2. Albert. Huwde ongeveer 1692 Jantien Sickens en vestigde zich te Lieveren.

3. Jantien. Huwde Geert Sinninge te Roden; kinderloos.

4. Aaltien. Woonde te Essen in't Gorecht; kinderloos.

5. Jacob. Was timmerman op H-4; kinderloos.

6. Roelof Zie H-3.

Omstreeks 1726 werd de kleinzoon van Hendrik Jans Barels, de uit Lieveren afkomstige Hendrik Alberts Barels, van 1726 - 1760 lid van de Etstoel, de nieuwe hoofdbewoner van H-4. Op 1 januari 1730 liet hij zijn dochter Aaltjen in Norg dopen. In een momberprotokol (Roden 4-4-1736) wordt hij genoemd als medemomber - hij was haar oom - van Jantien Egberts uit Roden, dochter van Egbert Pieters en Martien Barels. Hij overleed in 1763.

In 1764 wordt Margien Hendriks, de weduwe van Hendrik Alberts Barels, als hoofdbewoonster van de vierpeertsplaats genoemd.

In 1774 was Roelf Lamberts Oortwijn , gedoopt op 18-6-1717 te Vries als zoon van de schatbeurder Lambert Oortwijn en Megtelina Geertruida Dassen uit Vries, de nieuwe hoofdbewoner. Hij vervulde de functie van schatbeurder van Norg. Hij was getrouwd met Jantien Hendrik Barels, dochter van de vorige eigenaar. In H-4 werden hun vijf kinderen geboren:

1. Lammert Oortwijn ged. 28-11-1745 jong overleden.

2. Mechelina ged. 19-11-1747 huwde Egbert Pelinck te Norg.

3. Lambert Oortwijn ged. 2-5-1751

4. Hendrik Barels ged. 29-11-1754

5. Jan ged. 2-4-1758

In 1799 waren in H-4 als knecht aangesteld de 26-jarige Egbert Jans en de 23-jarige Willem Stevens. Egbert Jans was geboren in Zuidvelde en op 28-2-1773 gedoopt als zoon van Jan Egberts en Niesje Clasis.

Roelf Lamberts Oortwijn overleed op 4 juli 1807 in H-4, "ruim 90 jaar, gehuwd geweest, nalatende 2 kinderen".

In 1807 werd het bedrijf voortgezet door zijn zoon Lambert Roelfs Oortwijn, die op 9-10-1774 getrouwd was met Wemeltje Pelinck. Uit dit huwelijk werd op 15-10-1775 dochter Jantjen geboren, die evenwel op jonge leeftijd overleed.

In 1807 bezat Lambert 4 paarden, 14 hoornbeesten, 46 schapen, ruim 6 morgen bouwland en 19 morgen weideland. Als enige eigenaar van H-4 betaalde hij geen huur. Hij was met 12 spint gewaardeeld in de marke van Langelo en had 4 personeelsleden in huis. Van beroep was hij boer. Hij was bovendien eigenaar van H-18.

Op 15-1-1808 overleed Lambert Oortwijns vrouw Wemeltje Pelinck, "67 jaar oud, gehuwd, nalatende man en broerskinderen".

Op 21-10-1809 hertrouwde de toen 58-jarige Lambert met de 26-jarige Frouwkje Jans Strating, geboren in Norg en gedoopt op 14-9-1783 als dochter van Jan Willems en Geesje Hendriks. Haar grootvader Hendrik Hendriks was kleermaker in Norg geweest. Ze woonde voor haar huwelijk te Zuidvelde. Uit dit tweede huwelijk werden twee kinderen geboren:

1. Jantje ged. 22-7-1810

2. Jan geb. 25-3-1813

Lambert Roelfs Oortwijn overleed op 23-10-1822 in H-4.

Tot 1829 wordt zijn weduwe Frouwkje Jans Strating als hoofdbewoonster van H-4 vermeld.

In 1829 is Hendrik Stel de hoofdbewoner. Hij was getrouwd met Lambert Oortwijns weduwe Frouwkje Strating. Hendrik Stel werd geboren op 28-12-1804 te Zuidvelde en gedoopt op 5-1-1805 als zoon van Gerrit Klaasen en Albertjen Hendriks. Hij was dus ruim 20 jaar jonger dan zijn vrouw; zij waren neef en nicht. Uit dit huwelijk kwamen geen kinderen voort.

Tot 1852 wordt Hendrik Stel als hoofdbewoner genoemd. Daarna verhuist hij met zijn vrouw naar Norg.

In 1852 was Jan Lamberts Oortwijn de hoofdbewoner. Hij zette het bedrijf van zijn in 1822 overleden vader voort en trouwde in 1853 met Jeichien Janssen, geboren op 10-7-1821 te Vries, het geboortedorp van zijn grootvader.

Op H-4 zijn veel boerenknechts en dienstmeisjes werkzaam geweest. In de bronnen worden ook nog genoemd:

in 1809 Wolter Piers.

In 1839 de 28-jarige Jan Wieland uit Westervelde, gedoopt op 28-5-1809 als zoon van Harmannus Lunsingh Wieland en Annegjen Gerrits Mulder, en de 33-jarige Marchien Linker uit Roden. Jan Wieland trouwt op 7-5-1842 te Norg met Grietje Barels, dochter van Geert Hendrik Barels en Geesje Jannes (zie H13).

Tussen 1850 en 1860 worden genoemd:

Hendrik Boonstra uit Roden,

Grietje Biemolt uit Peize,

Geesje Alberts, geboren op 2-8-1833 te Norg,

Grietje Geersing, geboren op 22-7-1829 te Roden,

Rieks Veenema uit Roden.

Van 1764 tot 1799 wordt Jan Egberts genoemd als hoofdbewoner van deze tweepeerts-plaats. (In 1784 en 1794 is het een driepeertsplaats.)

In 1765 was hij hoofdmomber over de twee zoontjes van Floris Aukema en Aaltien Egberts Westenbrink. (Momberprotokol Roden 10-8-1765). In een momberrekening, gedateerd Roden 6-2-1783, wordt "Jan Egberts van Langelo" genoemd als hoofdmomber over de pupillen Luigien en Egbert Aukema, zonen van Floris Aukema van Leutingewolde en Aaltien Westerbrink Egberts.

In het register van weerbare mannen uit 1799 wordt vermeld, dat hij dan 75 jaar oud is. Hij moet dus geboren zijn in 1723 of 1724. Jan Egberts was getrouwd met Roelfje Tunnis. In het doop- en trouwboek van Norg komen zij beide niet voor.

Het doopboek van Norg vermeldt drie kinderen uit hun huwelijk, geboren te Langelo:

1. Egbertje ged. 9-8-1761

2. Egbert ged. 2-10-1763

3. Tunnis ged. 28-2-1768

Het trouwboek van Norg vermeldt op 17-10-1790 een huwelijk tussen Egbert Jans en Roelfje Jans Barels te Langelo (zie H-16). Het doopboek Norg noemt geen kinderen van dit echtpaar. Mogelijk gaat het hier om de oudste zoon van Jan Egberts. In 1799 wordt hij niet vermeld in de lijst van weerbare mannen. Hij moet dan al zijn overleden of uit Langelo vertrokken.

In 1807 was Geert Klasens de hoofdbewoner van H-5. Hij was geboren in Norg en gedoopt op 20-2-1752 als zoon van Klaas Geerts en Aaltje Egberts. Zijn moeder was waarschijnlijk een zuster van de vorige hoofdbewoner. Zijn zuster Lutgerke en zijn broer Egbert woonden ook in Langelo. (Zie H-8)

In 1807 bezat Geert Klasens 2 paarden, 12 hoornbeesten, 51 schapen, 6 1/2 morgen bouwland en 11 morgen weideland. Hij betaalde jaarlijks 96 gulden huur aan de eigenaren van H-5 L. Aukema en de weduwe E. Aukema, wonende te Leutingewolde. Hij was met 13 1/2 spint gewaardeeld in de marke van Langelo en had twee personeelsleden in dienst.

Hij trouwde op 28-9-1783 te Norg met Geesje Arents. Geesje was geboren in Langelo en gedoopt op 7-4-1749 als dochter van Arent Jans en Aaltje Eitens (zie H-10). Geert Klasens was in 1783 scheper in het Oosteinde van Norg. In het doopboek van Norg worden geen kinderen uit dit huwelijk vermeld.

Geert Klasens wordt van 1807 - 1829 vermeld als hoofdbewoner van H-5. Op 4 maart 1821 overleed in H-5 het 19-jarige dienstmeisje Hillegjen Berents Bezu (zie H-6). In 1824, 1827 en 1828 wordt als medebewoner Steven van den Velds genoemd.

Voor de periode 1830 - 1835 is uit de bronnen niet op te maken wie de bewoners van H-5 waren. In 1832 zijn de erven Floris Aukema uit Roden eigenaar van de boerderij. In 1835 wordt als bewoner S.M. Boer genoemd.

Van 1836 - 1842 was Jantien Roelfs Roelfsema (weduwe van K.Venekamp) hoofdbewoonster. Zij komt voor in het trouwboek van Roden: "Jantje Roelfs van Steenbergen en Klaas Andries van Veenhuizen, 29-4-1804 getr. te Norg 13-5-1804". Het paar kreeg in Veenhuizen minstens vier kinderen:

1. Andries ged. 24-2-1805

2. Roelf ged. 5-10-1806

3. Marregjen ged. ged. 13-11-1808

4. Frouwkje geb. 1815

In 1830 woonde de weduwe Jantien Roelfs Roelfsema als landbouwersche in huis nr 23 te Steenbergen. Zij was toen 51 jaar en had vier kinderen in huis: Roelf Klasens (23), Willem (16), Froukien (14) en Marchien (21).

Mogelijk bestaat er een familierelatie tussen Jantiens overleden man Klaas Andries Venekamp en een vorige hoofdbewoner Geert Klasen: Geert Klasen was getrouwd met Geesje Arents; Klaas Venekamps moeder heette Marchje Arents.

Het lidmatenregister van de kerk in Norg vermeldt, dat Jantien Roelfs Roelfsema op 22-9-1835 met hare kinderen Marchien Klases Venekamp en Roelf Klases Venekamp als lidmaat is ingeschreven.

Jantien Roelfsema was in november 1839 landbouwersche en 62 jaar oud, geboren te Roden. Toen woonden in H-5 ook haar zoon Roelf Venekamp, 33 jaar oud, ongehuwd en landbouwer van beroep, en haar dochter Frouwkje Venekamp, 24 jaar oud. De eerder in het lidmatenregister van de kerk genoemde dochter Marchien wordt in 1839 niet vermeld.

In 1849 is Jantien Roelfsema's zoon Roelf Venekamp de hoofdbewoner. Hij was geboren op 15-9-1806 te Veenhuizen en getrouwd met Roelfien Hulshof, geboren op 14-3-1820 in Langelo (zie H-17). In H-5 werden hun volgende kinderen geboren:

1. Jantien 18-11-1842

2. Jan 15-6-1845

3. Tryntje 11-6-1847

4. Aaltje 19-2-1850

5. Willemtje 17-7-1852

6. Klaas 19-6-1856

7. Harm 4-3-1860

Op de grafsteen van Roelf Venekamp op het kerkhof van Norg wordt als geboortedatum genoemd: 5-10-1806 en als overlijdensdatum: 31-5-1863.

In H-5 woonden doorgaans ook twee boerenknechts of dienstmeisjes. In de bronnen worden genoemd:

1799: de 29-jarige Egbert Arents, die ook knecht op H-6 was. Hij werd geboren te Een en gedoopt op 1-1-1770 als zoon van Arent Alberts en Jantje Egberts.

1839: de 24-jarige Jan Westra en de 16-jarige Hendrik Holt, beidengeboren in Roden.

In de periode 1850 - 1852 worden genoemd:

Hendrik Meyer, geboren in Smilde;

Jacob Buiter, geboren in Roden;

Jantje Grutter, geboren in Zuidvelde;

Lambert Louwes, geboren in mei 1822 te Roden;

Albert Boer, geboren op 2-2-1817 te Roden;

Pieter Staats Brands, geboren te Haulerwijk (zie ook H-6).

Op dit erf stond de "vicarieboerderij", eigendom van de Diaconie van Norg. Het "Register van Diaconiegoederen" uit 1764 (archief Ned. Herv. Kerk Norg, inv.nr 25) vermeldt: "Albert Stevens plaats tot Langelo doet nu tot huir 2 mud min 2 Spint".

In het haardstedenregister van 1764 wordt tweepeertsboer Harm Geerts als hoofdbewoner genoemd. Hij was op 16-4-1741 getrouwd met Egbertjen Geerts. Ze waren beiden afkomstig uit Langelo. Het doopboek van Norg vermeldt slechts één kind uit dit huwelijk:

Geesje ged. 1-1-1742

Waarschijnlijk was Harm Geerts eerder getrouwd geweest. Kinderen uit dit huwelijk: Geert en Freerkien. Mogelijk had hij ook nog een zoon Jan.

(In 1755 trouwde Freerkien Harms uit Langelo met Jan Geugjes uit Bunne. Zij hertrouwde in 1768 met Jan Roelofs Boeringe uit Bunne. In 1798 erfde zij met haar halfzuster Geesje Harms uit Langelo van haar broer Geert Harms, die op 15-5-1798 overleed in Bunne. In 1768 was er bij de momberaanstelling sprake van een Jan Harms uit Donderen, die vermoedelijk ook uit Langelo komt, want in 1753 trouwt in Vries Jan Harms uit Langelo met Albertje Pieters (dochter van Pieter Martens uit Donderen) zoals blijkt uit verschillende voorkomens bij de schultenprotocollen. De andere medemomber aan moederszijde was David Geerts (Schuiling?), mogelijk geen familie. Dit zou er op kunnen wijzen dat vader Harm Geerts in 1768 al was overleden en dat broer Geert Harms nog te jong was. Bron: Arend Arends; Teun Boering).

In 1774 was Roelf Geerts de hoofdbewoner, getrouwd met Geesje Harms, de dochter van de vorige bewoner. Roelf was geboren te Langelo en werd op 11-4-1734 gedoopt als zoon van Geert Roelfs en Geesje Jannes uit Langelo (zie H-13). Roelf Geerts en Geesje Harms kregen in H-6 de volgende kinderen:

1. Geert ged. juni 1770 hijwoont in 1807 in Doezum

2. Egbertje ged. 22-12-1771

3. Harm ged. 17-11-1776 (zie H-15)

4. Jannes ged. 15-10-1780

Geesje Harms hertrouwde op 22-6-1783 met Albert Lucas Enting en vestigde zich met haar kinderen in H-15.

In 1784, 1794 en 1799 wordt Egbert Jans als hoofdbewoner vermeld. In 1799 was hij volgens de lijst van weerbare mannen 51 jaar oud, gehuwd en had hij twee kinderen. Hij kan dus niet de zoon zijn van Jan Egberts op H-5. Het betreft hier Egbert Jans, die op 19-2-1747 gedoopt werd als zoon van Jan Jans en Warntjen Egberts, woonachtig te Norg, maar van 1733 - 1742 woonachtig te Langelo. Zijn zuster Hendrikje Jans woonde in 1774 in H-14 en zijn zuster Jantje Jans woonde in H-17.

Op 12 mei 1782 trouwden Egbert Jans en Grietje Jans van Langelo. Het is niet duidelijk geworden, wie deze Grietje Jans precies was. Uit dit huwelijk kwamen twee kinderen voort, geboren te Langelo:

1. Jan ged. 6-4-1783

2. Roelf ged. 28-3-1785

Een momberprotokol opgemaakt door de schulte van Norg op 6 april 1792 vermeldt, dat Egbert Jans dan weduwnaar van Greetyn Jans is met twee kinderen nl Jan - 9 jaar oud - en Roelof - 7 jaar oud. Het protokol wordt opgemaakt, omdat Egbert Jans gaat hertrouwen met Henderkien Hendriks uit Roden. Tot voogd van vaderszijde over de kinderen worden aangesteld Jacob Jans uit Tolbert en Lenze Jans uit Grollo. (Jacob en Lenze zijn inderdaad zonen van Jan Jans en Warntjen Egberts.) Tot voogd van moederszijde werden aangesteld Roelf Jans van Lieveren en Roelf Jans van Norg.

Het trouwboek Roden vermeldt : "Egbert Jans van Langelo en Hinderkien Hinderks van Roden 7-5-1792, getr. te Norg 13-5-1792".

Het trouwboek Norg vermeldt : "Egbert Jans en Hindrikje Hindriks te Langelo 13-5-1792".

Uit dit huwelijk werden geen kinderen geboren. Hindrikje Hindriks moet voor 1799 zijn overleden.

Waarschijnlijk vertrok Egbert Jans in mei 1799 naar Grollo of Rolde. (Daar woonde ook zijn broer Lenze Jans.) Hij hertrouwde met Jantien Roelfs. Het trouwboek Norg zegt namelijk het volgende: "Egbert Jans van Langelo en Jantien Roelfs van Rolde, met attestatie naar Rolde 8-5-1799".

In 1807 was Berend Geerts Bezu, die in 1799 nog in H-12 woonde, de nieuwe hoofdbewoner. Hij huurde voor 87 gulden per jaar de vicarieboerderij. De pastorie te Norg was voor tweederde deel eigenaar, de heren Tonkens en Gasinjet samen voor éénderde deel. Berend Geerts bezat in dat jaar 3 paarden, 10 hoornbeesten, 40 schapen, 5 1/2 morgen bouwland en 9 morgen weideland. Hij was met 8 spint gewaardeeld in de marke van Langelo en had één personeelslid in huis.

Berend Geerts Bezu werd op 5-12-1773 te Langelo geboren als zoon van Geert Berends Bezu en Margien Geerts (zie H-12). Hij trouwde op 3 mei 1799 met Trientien Tijs, dochter van Thijs Roelfs en Hillegien Geerts uit Norg. Zij kregen drie kinderen, allen geboren te Langelo, waarschijnlijk in H-6:

1. Geert ged. 8-2-1800 (zie H-19)

2. Hilligjen ged. 5-9-1801

3. Marregje ged. 12-2-1804 (zie H-19)

Het zat het gezin van Berend Geerts Bezu niet mee op de vicarieboerderij. Trientien Tijs overleed er op 8-11-1807, "oud 37 jaar, nalatende man en drie kinderen". Nog geen drie maanden later, op 1-2-1808, overleed ook Berend Geerts Bezu, "om de 35 jaar, gehuwd geweest, nalatende drie onmondige kinderen". Dochter Hillegjen overleed op 4-3-1821 op de leeftijd van 19 jaar in H-5, waar ze dienstmeisje van Geert Klasens was.

Ook het leven van de volgende bewoners van de vicarieboerderij verliep niet rimpelloos. In 1808 werd Klaas Hofsteenge - komende uit Lieveren - de hoofdbewoner. Hij woonde in Steenbergen, toen hij op 17-5-1801 te Roden trouwde met Janna Harms uit Peest. Ze woonden daarna in Lieveren, waar twee kinderen van hen geboren werden:

1. Frouwkien geb. 8-1-1803

2. Marrechien geb. 24-2-1805

Klaas Hofsteenge heeft slechts enige maanden op de vicarieboerderij gewoond. Hij overleed reeds op 23-6-1808, "om de 40 jaar oud, nalatende vrouw en drie onmondige kinderen".

In 1808 woonden daarna in H-6 Janna Harms, de weduwe van Klaas Hofsteenge, Pieter Jans en Jan Jans. Bij laatstgenoemde handelt het zich wellicht om Jan Jans Adam.die in een lijst van weerbare mannen uit 1811 voorkomt, als wonende in Langelo, geboren op

21-4-1782 en van beroep landbouwer.

In 1811 wordt Jan Jannes Boerma als hoofdbewoner genoemd. Hij werd op 9-8-1778 te Donderen geboren als zoon van Jannes Christiaans Boerma en Hillechien Janssen. Hij was op 20-5-1810 te Norg getrouwd met de vorige hoofdbewoonster, de weduwe Janna Harms, geboren te Peest op 8-3-1778 als dochter van de wever Harm Jans en Marchje Hendriks (zie H-20).

Uit het huwelijk van Jan Jannes Boerma en Janna Harms werden de volgende kinderen in H-6 geboren:

1. Hilligjen ged. 1-7-1811

2. Harmen geb. 13-2-1813

3. Jannes geb. 22-11-1815 overl. 3-12-1815

4. Jantje geb. 25-8-1817

Op 23-7-1819 overleed Janna Harms op 41-jarige leeftijd; op 22-10-1821 overleed haar 18-jarige dochter Frouwkje Hofsteenge in H-6.

Jan Jannes Boerma was weduwnaar met 6 (of 7) minderjarige kinderen in huis, toen hij op 2-11-1822 hertrouwde met de 30-jarige Zwaantien Hendriks Lorise, geboren te Peest en gedoopt op 23-9-1792 als dochter van Hendrik Harms Lorise (of Louize, Lovize?) en Vennegien Jans Eefting. Dit huwelijk duurde nog geen half jaar, want op 3-4-1823 overleed Jan Jannes Boerma, 44 jaar oud.

In de Drentse Courant verscheen de volgende advertentie:

Ten gevolge bekomene autorisatie zal, in bijzijn van den Heer Vrederegter van het kanton Assen, ten overstaan van den ondergeteekenden Notaris, residerende te Westervelde, publiek worden verkocht de beklemming van eene boerenplaats, met de daarbij behoorende landerijen, staande en gelegen te Langelo, gemeente Norg, behoorende tot de nalatenschappen van Jan Jans Boerma en Vrouw.

Deze verkooping zal worden gehouden te Norg, ten huize van W.J. Eefting, op vrijdag den 5 december 1823, des voordemiddags te 11 uren.

Westervelde, den 27 november 1823. J. Tonckens, Notaris.

In 1825 wordt voor het eerst Jacob Jans Vogelzang als hoofdbewoner genoemd. Hij was geboren op de boerderij "Vogelzang" te Roden en op 25-11-1786 gedoopt als zoon van Jan Geerts en Jantje Jacobs. (In het bevolkingsregister van 1850 wordt als geboortedatum 27-11-1786 vermeld.) Al in 1797 woonde hij in het kerspel Norg; hij was boerenknecht in Zuidvelde en werd in november 1819 landbouwer in Veenhuizen. Op 22 april 1813 was hij te Norg getrouwd met Jantje Hendriks Mulder, gedoopt op 23-11-1777 als dochter van landbouwer Hendrik Stevens en Hillichje Willems uit Westervelde.

Na de voor hem financieel gunstige verkoop van zijn boerderij in Veenhuizen aan de "Maatschappij van weldadigheid" kocht hij de vicarieboerderij in Langelo.

De nieuwe bewoners hadden drie kinderen, geboren te Veenhuizen:

1. Grietje geb. 20-2-1814

2. Jantien geb. 8-3-1815

3. Hendrik geb. 21-1-1821

Jantje Hendriks Mulder overleed op 5-3-1859 in H-6; Jacob Jans Vogelzang overleed 16-8-1862 in H-6.

Dochter Grietje woonde in 1839 bij haar ouders in H-6; zij trouwde op 8-5-1847 met Roelf Spoelman (zie H-2); zij overleed op 1-6-1883 te Langelo.

Dochter Jantien woonde in 1839 niet en in 1850 wel weer bij haar ouders; zij overleed ongehuwd op 22-10-1868 te Langelo.

Hendrik Jacobs Vogelzang volgde zijn vader op als hoofdbewoner van H-6. Hij trouwde op

26-5-1865 met Hillichje Bezu, geboren op 27-7-1822 te Langelo als dochter van Geert Geerts Bezu en Geesje Hendriks (zie H-12).

Hendrik Jacobs Vogelzang overleed op 29 mei 1889 te Langelo; zijn vrouw Hillechje Bezu was op 13 maart 1881 in Langelo overleden.

De Vogelzangs van Langelo komen voor op pagina 69 van de genealogie "Vogelzangs uit Noordenveld en Westerkwartier" door Jan Vogelzang en Jan Geert Vogelzang; over Jacob Jans Vogelzang verhaalt op pagina 71 e.v. E. Pelinck in zijn werk "Veenhuizen - een buurtschap in het kerspel Norg tot 1825".

Op de vicarieboerderij hebben vele knechten en dienstmeisjes gewerkt. In 1799 worden genoemd: de 26-jarige Abram Takes en de 29-jarige Egbert Arents uit Peize (die ook als knecht op H-5 genoemd wordt).

Tussen 1850 en 1852 werkten als knecht op H-6: Jan Meulema, geboren op 1-11-1829 te Lieveren; Pieter Staats Brands, geboren te Haulerwijk (zie ook H-5); Theunis Ottens, geboren op 6-11-1828 te Peize.

Op dit erf was steeds een keuterbedrijf gevestigd. In 1799 had het samen met H-8 (het armenhuis) één huisnummer. H-7 en H-8 werden toen dus als één geheel beschouwd.

In 1764 was Jan Geerts de hoofdbewoner. Hij was op 17-5-1761 getrouwd met Jantje Pieters, geboren te Langelo en gedoopt op 22-8-1734 als dochter van Pieter Assys en Efyn Roelfs (zie H-11). Zij kregen de volgende kinderen, allen geboren te Langelo:

1. Geert ged. 21-2-1762

2. Eefje ged. 24-7-1763 (zie H-10)

3. Lybechje ged. 20-10-1765

In 1774 en 1784 wordt Hendrik Tholens als hoofdbewoner genoemd. Over hem konden weinig gegevens gevonden worden. Het trouwboek van Norg vermeldt op 7-5-1752 een huwelijk tussen Hindrik Tolens van Norg en Elsje Jansen van Rolde. In het doopboek van Norg komen geen kinderen van hen voor.

In 1794 was Dries Jans de hoofdbewoner. Hij was geboren te Tynaarlo en gedoopt te Vries op 16-5-1762 als zoon van Jan Lucas en Annegje Dries. Het trouwboek van Norg vermeldt op 9-5-1790: "Dries Jans, dienstknecht van Een, en Geertje Hinderks van Zuidvelde, vertrokken na Langelo". Geertje was op 8-1-1758 gedoopt als dochter van Hindrik Ebelis en Tryntje Derks uit Zuidvelde.

Dries Jans en Geertje Hendriks kregen de volgende kinderen:

1. Tryntje geb. Langelo, ged. 6-11-1791

2. Annechje geb. Langelo, ged. 6-10-1793

3. Hindrik geb. Langelo, ged. 24-4-1796

4. Jantyn geb. Westervelde, ged. 19-1-1800

5. Jan geb. Westervelde, ged. 22-8-1802

Waarschijnlijk is Dries Jans dus in mei 1790 op H-7 komen wonen en is hij met zijn gezin tussen 1796 en 1800 naar Westervelde vertrokken.

In1799 wordt een nieuwe hoofdbewoner genoemd: Ubel Jans (ook Abel Jans en Oeble Jans ). Hij was toen 27 jaar oud, gehuwd en van beroep keuterboer.

Het moet hier wel gaan om de Ubel Jans, die op 17-10-1773 gedoopt werd als zoon van Jan Oeblig en Bregtje Jans uit Norg (Bregtje kwam oorspronkelijk uit Grotegast).

Het trouwboek van Norg geeft over Ubel Jans geen absolute duidelijkheid. Op 6-5-1798 werden twee huwelijken genoteerd:

1. Ubel Jans te Norg en Annegyn Roelfs van Steenbergen

2. Ubel Jans van Norg en Wemeltyn Teys van Norg.

Aangezien van Ubel en Annegyn twee kinderen in Norg geboren werden, zijn het hoogstwaarschijnlijk Ubel Jans en Wemeltyn Teys geweest, die naar H-7 in Langelo trokken.

Wemeltyn was geboren in Een en op 1-1-1768 gedoopt als dochter van Thijs Roelfs en Hillechje Geerts. Van Ubel Jans en Wemeltyn Teys wordt in het doopboek Norg slechts één kind vermeld, geboren te Langelo:

Hillegien ged. 4-1-1801

In 1807 bezat Abel Jans 1 paard, 3 hoornbeesten, 18 schapen, 1 1/4 morgen bouwland en 3 morgen weideland. Hij bezat 3 1/3 spint in de marke van Langelo en betaalde jaarlijks 28 gulden huur aan de eigenaren van H7 Jan en Jannes Alberts te Zeyen. Hij was van beroep koopman en had één personeelslid in dienst.

Het lidmatenregister van de Ned. Her. Kerk in Norg vermeldt, dat Ubel Jans in 1809 naar Roden vertrok.

Abel Berends Hulst werd in 1809 de nieuwe bewoner van H-7. Zijn broer Pieter woonde in 1823 in H-18. Abel was op 6-2-1780 gedoopt als zoon van Berent Alberts en Lammechje Pieters uit Westervelde. Mogelijk waren de eigenaren van H-7 zijn ooms uit Zeyen.

Abel Berends Hulst trouwde op 14-5-1809 met Eempje Roelfs. Ze woonden toen beiden in Een. In Langelo werden hun volgende kinderen geboren:

1. Berent ged. 12-5-1811

2. Froukje geb. 11-9-1814 (zie H-1)

3. Roelf geb. 10-10-1818

4. Lambert geb. 25-3-1823 overl. 26-8-1825

In 1823 was Abel Berends Hulst verhuisd naar H-20, waar hij op 19-8-1828 overleed. Het is mogelijk, dat hij in de periode 1817 - 1823 al niet meer in H-7 woonde.

In 1823 was Jan Jans Dokter de hoofdbewoner. Waarschijnlijk woonde hij van 1817 - 1823 ook al in H-7. Hij werd op 14-3-1790 gedoopt als zoon van Jan Alberts en Jantje Jans, landbouwers te Peest. Vader Jan Alberts was in 1807 samen met zijn broer eigenaar van H-7.

Jan Jans Dokter trouwde op 10-5-1817 met Trientje Assies, op 7-3-1790 gedoopt als jongste dochter van Jan Roelfs en Jantje Alberts, landbouwers te Een. In Langelo werden hun volgende kinderen geboren:

1. Jantje geb. 18-1-1818

2. Janna geb. 11-2-1820

3. Jan geb. 15-4-1822

4. Roelf geb. 3-1-1824

Hun vijfde kind werd geboren in Zeyen:

5. Albert geb. 5-11-1829

Het lidmatenregister van de Norger kerk vermeldt, dat Jan Jans Dokter en zijn vrouw Tryntje Jans Assis op 14 juni 1828 naar de gemeente Vries vertrokken.

In 1829 was Jan Jans Smeenge de hoofdbewoner. Hij kwam met vrouw en kinderen van H-20 naar H-7. Het lidmatenregister van de kerk in Norg vermeldt, dat hij op 13 september 1833 met zijn vrouw Tryntje van de Velde naar Anlo verhuisde.

In 1832 was H-7 eigendom van Jantje Jans, de weduwe van Jan Jans Dokter. Haar zoon Jan Jans Dokter kwam vijf jaar nadat hij vertrokken was naar Zeyen terug als hoofdbewoner. Tot en met 1842 wordt hij als zodanig in de bronnen vermeld.

In 1849 wordt zijn weduwe Tryntje Assies als hoofdbewoonster vermeld. Ze overleed 4-6-1854 in H-7.

Daarna zette haar zoon Jan Jans Dokter, getrouwd met Jantien Schuiling uit de gemeente Vries, het bedrijfje voort.

Op dit erf stond het armenhuis, eigendom van de "Diaconie des Carspels Norg". Er zullen meer mensen gewoond hebben dan uit de bronnen te achterhalen viel. Het is opvallend, dat veel oud-ambachtslieden in het armenhuis geplaatst werden. Het "Register van Diaconiegoederen" uit 1764 (Archief Ned. Herv. Kerk Norg, inv. nr 25) vermeldt een "Arm Huys tot Norgh in het Oostende" en "die keuterie tot Langelo".

In 1764 vermeldt het haardstedenregister dat Jan Arendts in het armhusien woont. Hij was getrouwd met Jantje Pieters. Het doopboek van Norg vermeldt een dochter van hen: Geesje geb. Langelo, ged. 2-9-1736

In 1750 woonde Jan Arents ook in Langelo. Hij legde toen de eed af als hoofdmomber over de minderjarige kinderen van Roelef Jans bij wijlen Aaltien Hendriks. Medemombers waren Roelef Arents te Langelo, Albert Jans van Eelde en Geert Jans van Roden. (Momber-protokol Norg 11 mei 1750)

In 1774 vermeldt het haardstedenregister slechts dat er in het armhuis drie woningen zijn. Namen van bewoners worden niet genoemd.

In 1784 woont Wemeltien Willems in het armhuis. Ze was waarschijnlijk een dochter van Willem Jans en Annigjen Roelfs uit Norg, gedoopt op 25-7-1734. In het trouwboek van Norg en Vries komt ze niet voor.

Het haardstedenregister van 1794 vermeldt alleen dat er in het armhuis twee woningen zijn.

In 1799 woonde de toen 77-jarige Take Jans in H-8. Hij was bakker in Norg geweest. Hij was getrouwd met Tryntje Amsing. In Norg waren hun volgende kinderen geboren:

1. Geesje ged. 21-10-1759

2. Jan ged. 19-4-1761

3. Abraham ged. 1-7-1764

4. Ykje ged. 18-10-1767

5. Grietje ged. 13-12-1772

6. Hillechje ged. 19-11-1775

7. Annechje ged. 14-1-1779

Over Take Jans wordt in de lijst van weerbare mannen uit 1799 verder gezegd, dat hij gehuwd en arm is. Hij overleed op 17-2-1808, "om de 80 jaar, nalatende vrouw en zes mondige kinderen".

Zijn dochter Ykien Takens woonde in Langelo, toen ze op 10-5-1795 trouwde met Jan Harm Lucas, geboren te Roderwolde, die vanuit Bielefeld naar Roden teruggekeerd was.

Op 12-9-1808 overleed in H-8 Jantien Luitens, "ouderdom niet weten, allumne". Ze was ongehuwd.

Van 1809 - 1818 woonde Hendrikje Willems in H-8. Ze was geboren te Peest en met haar tweelingzuster Jantje gedoopt op 10-10-1773 als oudste dochters van scheper Willem Jans en Hillechje Boelens.

In het archief van de Norger kerk (inv. nr 24) is het een en ander over haar te vinden. Hendrikje werkte in 1808 als dienstmeisje bij een boer onder Hoogkerk. Op 16-1-1809 schreef ze een brief aan "De Regering van Het Landschap Drenthe" , waarin ze uit naam van de diaconie van Norg de Edele Heren in Assen verzocht om "onlangs bevallen zijnde van een jonge zoon , den jongman Jan Jans van Peise te mogen noodzaken om den onteerden Hinderkien Willems te moeten en te zullen trouwen, om dan voor haar en 't kind te zorgen om op een eerlijke wijze door de wereld te kunnen komen". Tjabrina Willemina Smeenks verklaarde, dat "Jan Jans van Paise te zine huse onter 4 getugen bekent heeft dat hey Jan Jans vaader van den junge zoon is dat hey geteelt heeft met Hinderkien Wilms onter Hoogkerk". De brief heeft niet geholpen; Jan Jans weigerde om te trouwen.

Hendrikje Willems werd in 1809 met haar zoon Boele Assinga door de diaconie van Norg in het armenhuis van Langelo geplaatst. Op 7-2-1814 beviel ze als ongehuwde moeder met behulp van de vroedvrouw Hazina Jans Kloek uit Norg in H-8 van een zoon, die ze Willem Roelfs noemde. Op 13-6-1818 trouwde Hendrikje met Jan Jannes Horenboer, boerenknecht te Eelde, en vestigde zich in Haulerwijk. De diaconie van Norg bleef tot 1824 "onderstand" verlenen voor haar beide kinderen.

Op 6-1-1815 overleed in H-8 (huisnummer 159) Egbert Ubels, "zonder bedrijf, weduwnaar laatst van Jantien Jacobs te Langelo, oud 72 jaar en 7 maanden, zoon van wijlen Ubel Gerrits en wijlen Jeichien Jans, in leven schoenmaker te Norg". Egbert werd geboren te Norg; het doopboek vermeldt hem op 17-6-1742 als zoon van Ubel Egberts (dus niet Ubel Gerrits) en Jeichien Jans. Hij trouwde in mei 1780 te Norg met Marchje Freerks (Baving). Zijn huwelijk met Jantien Jacobs wordt niet vermeld in Norg, Roden en Vries. Het huwelijk is hoogstwaarschijnlijk in Peize gesloten. Op 10-5-1788 worden in Peize mombers aangesteld omdat Egbert Ubels, weduwnaar van Margijn Freriks gaat hertrouwen met Jantijn Jacobs van Peize. De kinderen zijn Ubel 7 en Hindrikje 4. De mombers zijn Jan Cornelis, Doede Freriks van Zeijen, Jan Ubels van Norg en Geert Ubels van Paterswolde. Zijn beide echtgenotes komen in het doopboek Norg niet voor, kinderen van hem worden daarin evenmin vermeld.

Van 1811 - 1829 woonde Lutgerke Klasens in H-8. Daarvoor woonde ze in H-20 (zie gegevens aldaar) en in H-10.

De bevolkingsregistratie van 1839 vermeldt alle bewoners van het armenhuis. Er zijn dan in H-8 twee woningen.

In de ene woning leven Egbert Klasens van der Spoel (zie H-10), broer van Lutgerke Klasens, 65 jaar oud, geboren te Norg, ongehuwd en wever van beroep en Aaltien Jans van der Spoel, dochter van Jan Hendriks en Lutgerken Klasens (zie H-20 en H-10), 40 jaar oud en ongehuwd. De bij de registratie ingeschreven naam Aaaltien "Klasens" moet een vergissing van de inschrijvingsambtenaar zijn.

De andere woning herbergt in 1839 twee echtparen:

1. De 73-jarige Jan Tonnys (hij woonde voor 1830 in H-9), gedoopt op 4-9-1766 als zoon van Jan Jans en Grietje Berends uit Westervelde, van beroep slagter, gehuwd met de 55-jarige Hendrikje Berends Popken.

Hendrikje was geboren in Vries en waarschijnlijk op 5-1-1786 gedoopt als dochter van Berent Jansen en Annegyn Lammerts. Jan Jans Tonnys en Hendrikje Berends waren op 18-5-1806 te Norg getrouwd. Jan Jans was toen weduwnaar. Het doopboek van Norg vermeldt twee kinderen van Jan en Hendrikje, waarschijnlijk geboren in het dorp Norg:

a. Berend ged. 14-2-1808

b. Grietje ged. 8-4-1810

2. De 67-jarige Roelf Winters, geboren te Westervelde en koopman van beroep, gehuwd met de 66-jarige Jantien Thooms. Zij trouwden op 6-5-1810 te Norg: "Roelf Teunis jm van Een en Jantjen Tomas jd van Anlo".

Roelf werd gedoopt in Norg op 15-12-1771 als zoon van Tunnis Roelfs en Aaltje Roelfs , die dienstboden waren bij de juffers Lunsing te Westervelde. Hij overleed in Langelo op 16-1-1840. Jantien werd gedoopt in Anloo op 28-4-1771 als dochter van Thomas Jans en Hendrikje Harms. Zij overleed in Langelo op 5-10-1840.

In 1840, 1842 en 1849 wordt als bewoonster van H-8 genoemd: A.J. van der Spoel.

Het bevolkingsregister van 1850 - 1860 noemt weer alle bewoners van H-8, waarin nog steeds twee woningen gevestigd zijn. De vermelde data zijn niet steeds in overeenstemming met de gegevens in de doopboeken.

Op huisnummer 207 woont in 1850 nog steeds Aaltje Jans van der Spoel, ongehuwd, geboren op 7-8-1798 te Langelo. Bij haar in komen wonen is Hendrik van der Spoel, geboren op 10-1--1831 te Roden.

Op huisnummer 207a wonen in 1850 evenals in 1839 Jan Theunis, geborenop 2-9-1766 te Westervelde en Hinderkien Beerends, geboren op 21-1-1786 te Vries.

Op dit erf was door de jaren heen een tweepeertsplaats gevestigd.

Van 1764 - 1784 wordt als hoofdbewoner Jan Stevens genoemd. Hij trouwde op 29-4-1736 met Wibbigjen Bartelts. Het trouwboek van Norg vermeldt, dat ze beide uit Langelo afkomstig waren. Er worden drie kinderen van hen genoemd, geboren te Langelo:

1. Bartelt ged. 20-4-1738

2. Grietje ged. 29-1-1741

3. Steven ged. 22-3-1744

Dochter Grietje trouwde op 22-5-1768 met Jacob Jans, geboren te Langelo en gedoopt op 11-9-1740 als zoon van Jan Jans en Warmtjen Egberts (zie ook zijn broer Egbert Jans in H-6, die eveneens met een Grietje Jans getrouwd was). Jacob en Grietje vertrokken na hun trouwen naar "Tolbert in Groningerland". Het lidmatenregister van de kerk in Tolbert vermeldt: "10-7-1768 met attestatie van Langelo overgekomen Grietje Jans". In Tolbert werd hun dochter Wibke geboren, gedoopt op 16-9-1770. Jacob Jans woonde in 1792 nog in Tolbert; hij was toen medemomber over de kinderen van zijn broer Egbert Jans.

In 1794 wordt de jongste zoon Steven Jans als hoofdbewoner genoemd. Hij trouwde op 14-5-1786 met Hindrikje Hindriks, woonachtig te Langelo en geboren in Norg, gedoopt op 1-6-1760 als dochter van Hindrik Hindriks en Froukje Harms. (Zijn zwager Egbert Jans hertrouwde in 1792 met een andere Hendrikje Hendriks!)

Uit het huwelijk van Steven Jans en Hindrikje Hindriks werden de volgende kinderen in Langelo geboren:

1.Wibbechje ged. 9-4-1787

2. Jan ged. 8-2-1789

3. Hindrik ged. 4-12-1791

4. Harm ged. 4-1-1795

5. Bartelt ged. 16-7-1797

6. Willem ged. 8-12-1799

Bij de doop van Wibbechje wordt als moeder niet Hindrikje Hindriks, maar Hendrikje Jans vermeld; hoogstwaarschijnlijk is dit een onjuistheid in het doopboek. Hindrikje Hindriks overleed waarschijnlijk in 1803.

De lijst van weerbare mannen uit 1799 noemt Steven Jans als hoofdbewoner. Hij was toen 54 jaar, gehuwd en had vier kinderen in huis. Zijn 60-jarige broer Bartelt Jans was knecht op zijn bedrijf.

In 1807 bezat Steven Jans 2 paarden, 7 hoornbeesten, 28 schapen, 3 1/4 morgen bouw-land en 5 morgen weideland. Hij betaalde jaarlijks f. 34,70 huur aan de mede-eigenaren van H-9 Barteld Jans (zijn broer) en Jacob Heuks. (Jacob Heuks is dus hoogstwaarschijnlijk zijn zwager Jacob Jans uit Tolbert.) Steven Jans was met 8 spint gewaardeeld in de marke van Langelo en betaalde belasting voor één personeelslid.

In juli 1809 overleed Steven Jans "op de zesde van de hooimaand, gehuwd geweest, nalatende 5 kinderen".

Voor de periode 1809 - 1812 geven de bronnen geen duidelijkheid. In 1809 en in 1811 wordt geen bewoner genoemd.

In april 1812 was Lucas Roelfs, die de familienaam Rademaker aannam, de hoofdbewoner. Hij werd op 24-8-1777 gedoopt als zoon van Roelf Abels en Grietje Lucas, woonachtig te Langelo (zie H-18). Op 31-3-1811 trouwde hij met Hendrikje Hendriks (Kloek), gedoopt op 13-11-1778 als dochter van Hendrik Jans en Hasina Jans uit Norg. Lucas en Hendrikje woonden beide in Norg, toen ze trouwden.

In 1815 of 1816 verhuisden Lucas Rademaker en Hendrikje Kloek naar H-11.

In 1816 was Albert Jans Mulder de nieuwe bewoner. Hij was afkomstig uit H-19 (zie gegevens aldaar).

Van 1823 - 1829 wordt Jan Jans Tonnis als hoofdbewoner vermeld. Dat hij inderdaad in H-9 woonde, toont de overlijdensakte van zijn moeder Grietje Berends aan, die op 7-12-1824 op 81-jarige leeftijd overleed "ten huize van haar zoon Jan Jans Tonnis te Langelo in huisnr 161".

Jan Jans Tonnis was getrouwd met Hendrikje Berends Popken. In 1839 woonden ze in het armenhuis van Langelo, waar ze tussen 1830 en 1835 hun intrek genomen hadden (zie gegevens H-8).

In 1832 waren Thie Harms Hulshof cons. te Roden eigenaar van H-9 (zie ook H-17).

Van 1835 -1850 wordt Willem Jans Spoelman als hoofdbewoner genoemd. Hij was in 1806 of 1807 geboren te Eelde en getrouwd met Jantien Hulshof, geboren op 28-11-1812 te Langelo als dochter van Jan Harms Hulshof en Tryntje Roelfs Rolink (zie H-17). In H-9 werden hun volgende kinderen geboren:

1. Tryntje 19-12-1834

2. Jan 27-1-1838

3. Jantje 11-11-1840

4. Jans 25-12-1842

In 1849 was zijn zwager Harm Jans Hulshof medebewoner.

In mei 1851 vertrok het hele gezin van Willem Jans Spoelman naar de gemeente Grootegast. Zijn voor 1849 op H-17 wonende zwager Harm Jans Hulshof nam in 1851 het bedrijf over.

Het betreft het erf waarop de scheperij stond. De markegenoten van Langelo, die de eigenaren waren, stelden de schaapherder aan. Sommige schepers bleven lang, anderen vertrokken al na een jaar. Er zullen dus meer mensen in H-10 gewoond hebben dan uit de beschikbare bronnen opgemaakt kon worden.

De haardstedenregisters van 1742 en 1754 noemen als bewoner Hendrik Willems, die keuter en scheper van Langelo was. Hij was afkomstig uit Norg, waar hij op 3-5-1739 trouwde met Wypke (ook Wykke geschreven) Geerts, afkomstig uit Veenhuizen.

In Langelo werden hun volgende kinderen geboren:

1. Jantjen ged. 24-4-1740 (vgl. H-1)

2. Tryntje ged. 30-9-1742

3. Willemtje ged. 3-5-1747

4. Willem ged. 6-10-1748

5. Geert ged. 16-5-1751

In 1757 woonden ze in Zuidvelde, waar hun zesde kind geboren werd:

6. Willemtje ged. 23-10-1757

In 1764 woonde Luichien Jans in de scheperij. Hij was te arm om belasting te betalen. In 1755 was hij waarschijnlijk al scheper in Langelo. Hij was omstreeks 1740 getrouwd met Annigje Jans en meyer van een zeer klein boerenbedrijf in Westervelde ( zie A. Blaauw: Westervelde, een drentse buurschap, pag. 104). Luichien en Annigje kregen in Westervelde de volgende kinderen:

1. Hilligjen ged. 19-3-1741

2. Jan ged. 6-12-1744

3. Klaas ged. 25-1-1748

4. Hindrik ged. 3-10-1751

In Langelo werd hun vijfde kind geboren:

5. Roelf ged. 21-12-1755

Waarschijnlijk had Luichien Jans nog een dochter: Jantje Luichies, die in Langelo een buitenechtelijk dochtertje genaamd Annechje kreeg, gedoopt op 5-8-1764.

Luichien Jans hertrouwde op 4-7-1762 met Aaltje Eitens uit Langelo. In Langelo werd hun dochter geboren:

Tryntje ged. 12-12-1762

Aaltje Eitens was eerder getrouwd geweest met Arent Jans, waarschijnlijk weduwnaar van Wibbegje Fokkens. In Langelo werden drie kinderen van Arent Jans en Aaltje Eitens geboren:

1. Jantje ged. 8-10-1747

2. Geessyn ged. 7-4-1749

3. Eite ged. 16-1-1752

Aaltje Eitens had bovendien nog een (buitenechtelijke?) zoon gekregen, geboren in Langelo:

Wyndelt Willems ged. 21-9-1757. Nakomelingen van hem droegen de familienaam Langelo.

De scheperij moet tussen 1755 en 1765 heel wat kinderen geherbergd hebben.

Luichien Jans van Langelo werd in 1765 aangesteld als medemomber over Jan Derks (13 jaar), zoon van Derk Jacobs (ovl) en Berentien Jans, die hertrouwde met Harm Bijmholt van Tynaarlo. (Momberprotokol Roden 16-02-1765)

In 1767 vermeldt het doopboek van Norg, dat Jan Everts scheper te Langelo is (zijn broer Gerrit Everts woonde in 1774 in H-14). Hij was op 4-5-1760 getrouwd met Grietje Roelfs; ze woonden toen beide in Een. Grietje was waarschijnlijk afkomstig uit Langelo en een dochter van Roelf Stevens en Margyn Berents, gedoopt op 11-9-1732; haar broer Steven Roelfs woonde in 1774 in H-11.

Jan Everts en Grietje Roelfs kregen de volgende kinderen:

1. Roelf geb. Zuidvelde, ged. 1-2-1761

2. Aukje geb. Zuidvelde, ged. 4-9-1763

3. Evert geb. Langelo, ged. 7-7-1765

4. Steven geb. Langelo, ged. 6-12-1767

5. Pieter geb. Langelo, ged. 18-2-1770

6. Berent geb. Westervelde, ged. 5-3-1772

Jan Everts en Grietje Roelfs zullen van 1765 - 1770 in de scheperij van Langelo gewoond hebben. Daarna werd Jan Everts scheper in Westervelde. Uit een momberprotokol, opgemaakt door de schulte van Norg op 5 april 1777, blijkt dat Grietje Roelfs voor die datum overleden is. Jan Everts hertrouwde op 11-5-1777 met Marchje Derks, woonachtig te Westervelde maar afkomstig uit Roden. In 1786 was hij nog steeds scheper van Westervelde en intussen drie kinderen rijker.

Tot hoofdmomber over de minderjarige zes kinderen van Jan Everts en wijlen Grietje Roelfs werd aangesteld Steven Roelfs uit Langelo (zie H-11); medemomber werden Harm Jans van Amelte, Gerrit Evers van Langelo (zie H-14) en Hendrik Everts van Grollo.

In 1771 was Jan Jans (hij komt ook voor als Jan Kars) scheper in Langelo. Hij was getrouwd met Petertje Allis. In Langelo kregen ze een zoon:

Jan ged. 10-3-1771

In 1774 is volgens het haardstedenregister Petertje Allis - de weduwe Jan Jans - de bewoonster van H-10. Een door de schulte van Norg op 25-1-1776 opgesteld momberprotokol onthult het volgende: Er worden voogden aangezworen over de drie minderjarige kinderen van Pietertien Alles bij wijlen Jan Kars, in leven scheper van Langelo. De kinderen heten Alle, bijna elf jaar; Gretyn, ruim 8 jaar ; Jan, bijna 5 jaar. Moeder Pietertien Alles hertrouwt met Willem Jans tot Rhoon. Van vaderszijde wordt tot hoofdmomber aangesteld Berend Jantz, thans scheper te Steenbarge en tot medemomber Roelf Jans van Lieveren. Van moederszijde wordt tot medemomber benoemd Jacob Alles van de Smilde.

Het trouwboek van Roden vermeldt op 25-2-1776: "Willem Jans van Eeks en Pietertien Alles van Langelo".

Waarschijnlijk in 1776 werd Teye Abels (zie H-18) scheper van Langelo. Hij was getrouwd met An(t)je Jans. Het trouwboek van Tolbert vermeldt op 19-5-1776: "Teye Abels van Langelo en Anje Jans van Tolbert". In Langelo werden drie kinderen van hen geboren:

1. Jan ged. 8-3-1778

2. Abel ged. 6-2-1780

3. Douwe ged. 30-3-1783

Het haardstedenregister van 1784 noemt Jacob Luities als scheper. Hij was op 8-5-1777 als Japik Luitjes te Norg getrouwd met Aaltje Wigbolts. Ze vertrokken in 1777 naar Roden. In Langelo werden in H-10 hun volgende kinderen geboren:

1. Lutgertje ged. 28-9-1783

2. Willem ged. 16-7-1786

3. Jan ged. 26-12-1788

Het trouwboek van Roden vermeldt een huwelijk van zoon Willem op 7-5-1809: "Willem Jacobs van Langelo, thans te Hoogkerk en Jantje Atlas uit Roden".

In 1794 wordt Pieter Jacobs als scheper vermeld. In het doop- en trouwboek van Norg wordt hij niet vermeld.

De lijst van weerbare mannen uit 1799 laat zien, dat er in dat jaar geen volwassen mannen in de scheperij woonden.

In 1807 wordt de weduwe Lutgerke Klasens als bewoonster van de scheperij genoemd. Zij woonde voordien in H-20 (zie gegevens aldaar) .

In 1809 woonden Lutgerke Klasens en haar ongehuwde broer - de wever Egbert Klasens (van der Spoel) - zie ook H-8 - in de scheperij. Het heeft er alle schijn van dat in deze jaren een weversbedrijfje in H-10 gevestigd was.

Ook Lutgerkes zoon Klaas Jans van der Spoel was wever. Hij trouwde met Geertje Geerts Vijfschaft, die daarvoor dienstmaagd te Langelo was. Geertje was op 17-4-1797 gedoopt als dochter van Geert Hendriks en Hillechien Roelfs, arbeiders te Peize. In Langelo werden hun volgende kinderen geboren:

1. Jan 3-7-1821

2. Geert 29-9-1823

Lutgerke Klasens en haar broer Egbert woonden later in het armenhuis (zie H-8).

In 1816 woonde schaapherder Hatte Pieters in H-10. Hij was in 1757 of 1758 geboren te Drachten. Op 13 mei 1790 - hij was toen schaapherder te Een - trouwde hij met Eefje Jans, die in Langelo geboren was (zie H-7). Ze vertrokken in 1790 naar Zevenhuizen, waar Hatte Pieters scheper werd.

Op 14-7-1816 overleed in H-10 (huisnummer 162) hun 25-jarige zoon Pieter Hattes. Hatte Pieters woonde tot na 1839 in de scheperij van Langelo.

De bevolkingsregistratie van 1839 vermeldt alle bewoners van H-10. Hoofdbewoner was de 26-jarige Willem Venekamp (vgl. H-5). Als zijn beroep werd "arbeider" opgegeven. Hij was geboren in Drachten en getrouwd met de 24-jarige in Langelo geboren Aaltje Hulshof. Hun dochter Tryntje was toen één jaar oud.

Medebewoner was de toen 81-jarige Hatte Pieters, die geen beroep meer uitoefende. De scheper van Langelo woonde in 1839 in H-14.

In 1842 en 1849 wordt Jan Hessels vermeld als hoofdbewoner van de scheperij. Het bevolkingsregister van 1850 bevestigt dit. Hij was van beroep arbeider, geboren op 1-7-1810 te Steenbergen. Hij was getrouwd met Jantien Brink, geboren op 16-11-1809 te Roden (als dochter van Hinderk Jans en Jantjen Teunis). Zij hadden twee kinderen, geboren in H-10:

1. Annechien 27-5-1844

2. Hendrik 30-4-1850

In 1850 woonden bovendien in H-10 de op 27-6-1829 te Westervelde geboren schaapherder Pier Smeenge ; Lammigje Huls, geboren in Peest, en haar op 1-9-1775 te Westervelde geboren vader Pieter Huls (ze woonden voordien in H-21).

Pier Smeenge en Lammigje Huls trouwden op 8-4-1853 en vertrokken uit H-10.

Van 1764 - 1794 was op dit erf een tweepeertsplaats gevestigd, daarna is er sprake van een keuterbedrijf.

In 1764 noemt het haardstedenregister Pieter Assies als hoofdbewoner. Van hem zijn twee huwelijken bekend. Uit zijn eerste huwelijk met Eefjen Roelofs werden in Langelo drie kinderen geboren:

1. Tryntjen ged. 7-1-1730 Ze trouwde op 19-5-1754 met Jan Geerts van Norg.

2. Jantjen ged. 22-8-1734 (zie H-7)

3. Grietje ged. 2-9-1736

Uit zijn tweede huwelijk met Ydigjen Willems uit Langelo, voltrokken op 14-5-1742, werden eveneens drie kinderen te Langelo geboren:

1. Hendrikjen ged. 10-3-1743

2. Asse ged. 5-5-1745

3. Eefjen ged. 8-1-1747

In 1774 en 1784 was Steven Roelfs, geboren te Langelo en gedoopt op 3-6-1734 als zoon van Roelf Stevens en Margyn Berents, de hoofdbewoner. Hij was een broer van Grietje Roelfs (zie H-10). Op 20 mei 1773 was hij getrouwd met Hendrikje Pieters, dochter van de vorige eigenaar. Het doopboek van Norg vermeldt slechts één kind uit dit huwelijk, geboren te Langelo:

Ydechje ged. 1-5-1774 (zie H-19)

Steven Roelfs is waarschijnlijk vlak voor of in het begin van 1794 overleden. In 1796 legt Derk Christiaans , de op 15 april 1794 aangestelde "hoofdmomber over het minderjarig dochtertje van wijlen Stefen Roelfs en Hendrikje Peeters te Langelo" , verantwoording af over zijn beheer. Medemombers waren in 1796 Stefen Jans van Langelo en Harm Jans van Amelte. De derde medemomber Geert Berends was toen al overleden. (Momberprotokol Norg 23-11-1796)

In 1794 wordt de keuterboer Abel Alders als hoofdbewoner vermeld. Hij was op 13 -5-1792 getrouwd met Aaltje Willems uit Zuidvelde. Abel was toen scheper in Zuidvelde. Er zijn twee kinderen van hen bekend:

1. Marchje geb. Zuidvelde, ged. 2-9-1792

2. Geertje geb. Langelo, ged. 25-10-1795

In 1799 is de 43-jarige Harm Roeberts (Zuidhof) de hoofdbewoner van H-11. Hij was toen keuterboer, gehuwd en had drie? kinderen in huis.

Harm was op 13-6-1756 gedoopt als zoon van Robert Jans en Fennechje Jans uit Peest. Op 8 mei 1796 trouwde hij met Willemtje Harms uit Langelo. Willemtje was ook geboren in Peest en op 27-12-1761 gedoopt als dochter van Harm Jans en Marchje Hendriks.

Het doopboek Norg vermeldt slechts één kind uit dit huwelijk, geboren te Langelo:

Fennechje ged. 19-3-1797

In 1807 is Roelof Tonnis (ook:Tunnis) de hoofdbewoner. Hij was gedoopt in Roden op 16-4-1781 en overleed op 11-8-1835 in Leutingewolde. Op 6-5-1804 trouwde hij met Arendjen Berends (Popken);geboren te Yde, gedoopt op 5-10-1777 als dochter van Berend Jans (Popken) en Annegje Lammerts Pleiter. Ze woonden toen beide, vermoedelijk als werkbode, in Langelo. Hun huwelijk werd ook afgekondigd in Roden en wel op 22-4-1804. Ze kregen in Langelo twee kinderen:

1. Jeigjen ged. 17-2-1805

2. Annegjen ged. 14-2-1808

In 1807 bezat Roelof Tonnis 3 hoornbeesten, 9 schapen, 3/4 morgen bouwland en bijna anderhalf morgen weideland. Een zeer bescheiden keuterbedrijf dus. Hij betaalde jaarlijks 20 gulden huur aan de eigenaar van H-11 Arent Eitens, die zelf in H-19 woonde.

In 1809 is de situatie niet geheel duidelijk. Waarschijnlijk werd H-11 toen bewoond door Jan Pieters, getrouwd met Albertjen Klaases. Het trouwboek van Norg vermeldt het volgende huwelijk: "Jan Pieters j m geboren van Roden en Albertje Klaases j d van Rolde". Het doopboek noemt één kind uit dit huwelijk, geboren te Langelo:

Pieter ged. 18-3-1810

Van 1811 - 1814 is Arend Eitens de hoofdbewoner. Hij woonde voordien in H-19 (zie gegevens aldaar) en wordt in 1807 als eigenaar van H-11 genoemd. Hij was getrouwd met Ydechje Stevens, de enige dochter van Steven Roelfs, die in 1774 eigenaar van H-11 was.

In H-11 werd hun jongste zoon Pieter op 22-4-1812 geboren.

In 1816 is Lucas Roelfs Rademaker de nieuwe bewoner. Hij woonde daarvoor met zijn vrouw Hendrikje Hendriks Kloek in H-9 (zie gegevens aldaar). Het echtpaar woonde in 1850 nog steeds in H-11.

In 1823 wordt A. Stevens als medebewoner genoemd. Het kadaster van 1832 vermeldt Lucas Roelfs Rademaker als eigenaar van H-11. In 1835 en 1836 wordt Steven van der Velds als medebewoner genoemd.

De bevolkingsregistratie van 1839 omvat alle bewoners van H-11:

1. Lucas Rademaker, 62 jaar, arbeider

2. Hendrikje Kloek, 60 jaar

3. Hazina Grutter, 28 jaar, werkbode, geboren te Grootegast

4. Steven van der Velde, 70 jaar, weduwnaar, rentenier

Hazina Grutter is waarschijnlijk verwant met Hendrikje Kloek.

Vanaf 1842 wordt Asse Koers als hoofdbewoner genoemd. Hij werd geboren op 3-11-1812 te Noordlaren, hij was van beroep rietdekker en kwam in mei 1842 naar Langelo. Hij trouwde met Hazina Grutter, geboren op 9-9-1810 te Grootegast. In H-11 werden hun volgende kinderen geboren:

1. Pieter 20-6-1843

2. Jantje 28-4-1850

3. Hendrikje 29-7-1853

In 1850 woonden in H-11 bovendien nog steeds de 73-jarige Lucas Rademaker en zijn vrouw Hendrikje Kloek. Dienstmeisje op H-11 was in 1850 Hendrikje Been, geboren op 5-9-1829 te Roden.

VOLGENDE PAGINA (= blz. 64 t/m 88)

Terug naar de HOMEPAGE