Geslachtsonderscheid
Het belangrijkste om te weten, als je wilt gaan kweken, is of dat je met mannetjes of vrouwtjes te doen hebt.
Dit is te zien als de phelsuma op het glas loopt of als hij in een transparant bakje zit. Als je dan aan
de onderkant op de achterpoten kijkt, zie je boven de cloaca een rij stipjes van poot naar poot lopen.
Dit zijn de femorale poriën. Bij de mannetjes zijn deze femorale poriën veel beter zichtbaar.
Bij sommige soorten is de regio rond de cloaca en de femorale poriën geel gekleurd bij geslachtsrijpe mannetjes.
Een ander geslachtsverschil vind je bij de staartwortel (waar de staart aan het lichaam vast zit). Hier zitten bij mannetjes
de hemipenissen, het mannelijke voorplantingsorgaan bij hagedissen. Dit zie je aan de buitenkant aan twee bobbeltjes. Een vrouwtje
heeft geen hemipenissen en dus niet de twee bobbeltjes.
Eenmaal uitgegroeid zijn de mannetjes bij sommige soorten ook groter dan de vrouwtjes, maar deze manier
van geslachtsonderscheid geeft vrijwel nooit zekerheid. Je hebt bijvoorbeeld ook kleinere of nog niet uitgegroeide mannetjes,
die je op deze manier als een vrouwtje aan kan zien. Bij een enkele soort (Phelsuma cepediana) zijn de mannetjes
anders gekleurd dan de vrouwtjes. Bij deze soort heeft het mannetje een blauwe grondkleur en het vrouwtje een groene.
 |
 |
| Een Phelsuma klemmeri man met duidelijk zichtbare femorale poriën. Bij de staartwortel zitten twee bobbeltjes, hier liggen de hemipenissen. | Een Phelsuma klemmeri vrouw met minder goed zichtbare femorale poriën. Bij de staartwortel zit slecht één bobbeltje. Als je goed kijkt zie je dat dit vrouwtje twee eitjes in haar buik heeft. |
| Top |
De verhouding mannetjes/vrouwtjes
Phelsuma's kan je het beste één op één houden. Dat betekent één man met één vrouw samen.
Eigenlijk moet je nooit meerdere mannetjes in één terrarium houden. Dit leidt tot
gevechten, achtervolgingen, stress en de uiteindelijke dood van het zwakste mannetje.
Het is, met voldoende ruimte en afhankelijk van de soort, soms wel mogelijk om een man met meerdere vrouwen samen te houden.
Houd altijd het gedrag van je phelsuma's in de gaten. Zowel het gedrag tussen mannetjes en vrouwtjes als tussen vrouwtjes onderling. Ook als ze elkaar
al langer kennen kunnen ze soms flink vechten. Scheid ze echter niet meteen,
omdat het dan alleen maar moeilijker wordt om ze weer samen te zetten. Als het echt te erg wordt dan is
er natuurlijk geen andere optie. Het territoriumgedrag van de phelsuma's is ook de reden dat
ze voldoende ruimte en schuilplaasten moeten hebben in het terrarium.
| Top |
| Paring en eileg Bij een goede verzorging en als het klikt tussen de partners kun je eitjes verwachten. Waarschijnlijk zul je de paring zelf niet zien maar als het vrouwtje kleine beetjes in haar nek heeft, betekent dit dat ze gepaard heeft. Het mannetje bijt het vrouwtje namelijk tijdens de paring in de nek. Als ze gepaard heeft, zal ze waarschijnlijk binnen een maand de eitjes leggen. In deze maand wordt het vrouwtje veel dikker. Als het vrouwtje tegen het terrarium glas zit en je kijkt tegen de lamp in, kun je de eitjes vaak zien zitten. Phelsuma's kunnen het sperma opslaan en kunnen dus meerdere malen bevruchte eitjes leggen na één paring. Zodra je ziet dat het vrouwtje een ingevallen buik heeft, kun je op zoek naar de eitjes. Meteen na het leggen zijn de eitjes nog zacht, maar ze harden snel uit totdat ze leerachtig aanvoelen. Bijna altijd zijn het twee eitjes die gelegd worden, meestal aan elkaar vastgeplakt.
|
 |
| Top |
| De eitjes worden, afhankelijk van de soort, soms ergens aan vastgeplakt maar worden ook vaak in een bamboepijp of sansevieria kelk gelegd.
Als de eitjes ergens aan vastgeplakt zijn kan je beter niet proberen ze los te maken. Dit leidt vaak tot beschadiging van de eitjes. Let op: Probeer de eitjes nooit te draaien. Het embryo wordt namelijk niet vastgehouden door hagelsnoeren zoals bij vogels. Draaien kan het embryo dan ook beschadigen. Bij net gelegde eitjes is de kans op beschadiging van het embryo veel kleiner, dit heeft zich dan namelijk nog niet ontwikkeld. Je kan de eitjes in het terrarium laten incuberen en uitkomen, dit noem je "in situ". Het vrouwtje legt de eitjes meestal op een plaats met goede omstandigheden en dan komen de eitjes normaal gesproken ook uit. Zorg dat je bij deze methode de jonge phelsuma's zo snel mogelijk na het uitkomen vangt en overplaatst naar een apart bakje. Volwassen phelsuma's eten namelijk soms hun eigen jongen op en dat zou toch zonde zijn! Als het mogelijk is kan je alvast een krekelbakje over de eitjes plaatsen als ze bijna uitkomen. Mocht je er dan niet snel bij zijn dan worden ze in ieder geval niet opgegeten. |
 |
|
Wil je je eitjes liever buiten het terrarium incuberen dan kan dit ook. Je loopt dan niet het risico dat eitjes
of jonge phelsuma's worden opgegeten. Buiten het terrarium heb je een ruimte nodig met de goede temperatuur
en vochtigheid. De temperatuur kan gewoon door lampen geregeld worden.
Als je de eitjes in een krekeldoosje plaatst is de vochtigheid ook goed te regelen.
Als substraat kan je bijvoorbeeld vermiculiet of vogelgrit gebruiken. Vermiculiet kan je vochtig maken voor gebruik.
Je kan ook een schaaltje water in het krekelbakje zetten voor de vochtigheid. Zeker bij het vogelgrit werkt dit het
makkelijkst. Vul ook het waterbakje op met vogelgrit, anders kunnen de jonge phelsuma's verdrinken na uitkomst.
Bij de incubatietemperatuur moet je er rekening mee houden dat hogere temperaturen in het algemeen meer mannelijke nakomelingen geven, en lagere meer vrouwelijke. Dit gaat overigens niet altijd op. Nachtelijke afkoeling heeft ook met de geslachtsbepaling te maken. Als het warmer is komen de eitjes sneller uit, tot een bepaalde grens natuurlijk. Maak je de incubatietemperatuur namelijk te warm of te koud dan worden de jongen misvormt of komen de eieren niet uit.
|
 |
Als de incubatietijd voorbij is zal de jonge phelsuma, als alles goed is gegaan, klaar zijn voor uitkomst. Hij maakt met de eitand een sneetje in het ei, en neemt de eidooier op. Laat dit allemaal rustig gebeuren, het kan best een dag duren. Hierna zal de gekko echt te voorschijn komen en wordt het wachten beloond.
| Top |
Huisvesting
Het terrarium voor de jonge phelsuma's hoeft niet erg groot te zijn. In een wat kleiner terrarium
kan je de jongen veel beter gericht voeren dan in een erg groot terrarium. Ze zullen het voer dan ook
sneller vinden. Richt het terrarium eenvoudig in zodat het makkelijk schoon te maken is.
Wat bamboe zorgt voor klimgelegenheid. Als je wat gaten in de bamboe boort dan hebben de jonge
phelsuma's ook schuilplaatsen. Een plant (Sansevieria) in een pot zorgt voor een wat hogere luchtvochtigheid.
Op de bodem kan je het beste geen turf of iets dergelijks gebruiken. Jonge phelsuma's kunnen dat
inslikken en dit kan tot verstopping leiden. Wat wel goed werkt is schuimrubber op de bodem.
Dit houdt veel vocht vast en is heel makkelijk schoon te maken. Vogelgrit is ook hier opnieuw een optie.
Let goed op dat de jonge phelsuma's niet kunnen ontsnappen. Vooral de kleinere soorten hebben maar
een heel klein gaatje nodig. In het onderstaande plaatje is uitgeleg waar je op moet letten met
schuifruitjes. Als je hier wat extra aandacht aan besteedt, voorkomt het straks teleurstellingen.
| Top |
Verzorging van de jongen
Zorgen voor pas geboren phelsuma’s lijkt veel op de verzorging van hun volwassen soortgenoten.
Wat belangrijk is dat de frequentie van het voeren en het sproeien aangepast wordt. Kleine phelsuma's hebben
namelijk een snellere spijsvertering en een kleinere maaginhoud. Je moet ze dan ook elke dag voeren met
fruitvliegen, stofkrekels of andere kleine insecten. Schud de insecten altijd eerst door het vitamine preparaat.
Let erop dat de insecten niet te groot zijn en allemaal opgegeten worden. Anders kunnen ze de jonge phelsuma beschadigen
of angst aanjagen.
Het speciale phelsuma papje mag de hele dag tot de beschikking staan van de jonge phelsuma's.
Hier zitten namelijk veel bruikbare stoffen in. Sproei elke dag een paar keer een klein beetje, en plaats bij voorkeur geen waterbak.
Jonge phelsuma's kunnen namelijk al in een klein laagje water verdrinken.
Jonge phelsuma's zijn een stuk verdraagzamer dan hun volwassen soortgenoten. Ze kunnen beter in een groepje
gehouden worden, al moet je ook hier goed in de gaten houden of er geen stress ontstaat. Bij sommige soorten zijn ook de jongen
zo agressief dat ze apart gehuisvest moeten worden.
Na ongeveer één tot anderhalf jaar worden de daggekko's geslachtsrijp. Laat ze eerste helemaal uigroeien, voordat je
ze bij elkaar zet. Anders gaan vrouwtjes al snel eitjes leggen en dit zorgt ervoor dat ze altijd kleiner zullen blijven en
mogelijk ook minder oud worden.
| Top |
Deze pagina is onderdeel van: Daggekko Digitaal