De anarchistiese organisatie
De algemene konstruktieve stellingen zoals die in het voorgaande gedeelte
aan de orde zijn gekomen vormen het organisatoriese platform van de
revolutionaire krachten binnen het anarchisme. Dit platform bevat een teoretiese
en taktiese orientatie en lijkt ons als zodanig de minimale basis waarop alle
aktivisten van de anarchistiese beweging zich noodzakelijkerwijze kunnen
organiseren. Het bedoelt dan ook alle krachtige elementen van de anarchistiese
beweging in een algemene organisatie bijeen te brengen, aktief en agiterend op
permanente basis: de Algemene Anarchistiese Bond. De energie van alle strijdbare
anarchisten zou gericht moeten zijn ophet tot stand komen van deze organisatie.
Fundamentele beginselen van een Algemene Anarchistiese Bond zouden moeten
zijn:
1. Teoretiese eenheid
De teorie stelt de kracht voor die de aktiviteiten van personen en groepen
langs een bepaalde weg naar een vastgesteld doel leidt. Uiteraard moet dit doel
voor alle in de Algemene Bond georganiseerde groepen en personen
gemeenschappelijk zijn. Iedere aksie van de Algemene Bond zou zowel in
totaliteit als in details in volledige overeenstemming moeten zijn met de
teoretiese uitgangspunten.
2. Taktiese eenheid, kollektieve aksie
De taktiese metodieken van de
afzonderlijke groepen en personen van de Bond dienen evenzo van eenheid te
getuigen, dat wil zeggen niet alleen onderling maar ook met de algemene teorie
en taktiek van de Bond in absolute overeenstemming. Een gemeenschappelijke
taktiese lijn in de beweging is van doorslaggevend belang voor het bestaan van
zowel de beweging als de organisatie: zij voorkomt het fatale effekt dat
tegenstrijdige taktieken kunnen sorteren, koncentreert alle krachten van de
beweging en levert een gemeenschappelijke richting op, afgestemd op eenduidelijk
doel.
3. Kollektieve verantwoordelijkheid
De gewoonte om voor eigen
persoonlijke verantwoordelijkheid op te treden moet scherp veroordeeld worden en
uitgebannen uit de gelederen van de anarchistiese beweging. In zowel sociaal als
politiek opzicht zijn de sektoren van de revolutionaire samenleving bovenal
uitgesproken kollektief van aard. Sociale revolutionaire aksie in deze sektoren
kan dus ook niet gebaseerd worden op persoonlijke verantwoordelijkheid van
ongebonden aktivisten. Het uitvoerend orgaan van de anarchistiese beweging, de
Anarchistiese Bond, neemt een vastberaden houding aan tegenover
onverantwoordelijk individualisme en introduceert in zijn rijen het beginsel van
kollektieve verantwoordelijkheid: de gehele Bond zal verantwoordelijk zijn voor
de politieke en revolutionaire aksie van elk lid, zoals ook elk lid
verantwoordelijk zal zijn voor de politieke en revolutionaire aksie van de Bond
in zijn geheel.
4. Federalisme
Anarchisten hebben altijd afwijzend gestaan tegenover
centralisatiese organisaties, zowel op het terrein van de sociale omstandigheden
van de massa als in de sektor van de politieke aksie. Het centralisme rekent op
de tendentiele vermindering van het kritiese bewustzijn, van het initiatief en
de onafhankelijkheid van het individue; het rekent op de blinde
ondergeschiktheid van de massa aan het 'centrum'. De inherente en
onvermijdelijke gevolgen van het sociale leven en het leven in de partij.
Tegenover het centralisme heeft het anarchisme steeds het beginsel van
federalisme gesteld en verdedigd. Het federalisme brengt de onafhankelijkheid en
het initiatief van individuen en organisatie in overeenstemming met de dienst
van de gemeenschappelijke zaak. Met behoud van volledige vrijheid van het
individu en met respekt voor zijn exclusieve rechten op een sociaal bestaan
biedt het federalisme elk individu optimale ontplooiingskansen. Maar het
federalisme is al te vaak gedeformeerd in de anarchistiese rijen: het is te
dikwijls uitgelegd als het recht bovenal de eigen 'ego' te manifesteren zonder
acht te slaan op verplichtingen tegenover de gemeenschap. Deze verkeerde
interpretatie heeft onze beweging in het verleden ontregeld. Het wordt tijd dat
we daar een eind aan maken, krachtig en onverzettelijk. Federalisme houdt
een vrijwillige overeenkomst in van individuen en organisaties om kollektief aan
een gemeenschappelijk doel te werken. Zo'n overeenkomst en de federale bond die
daarop wordt gebaseerd heeft evenwel alleen levensvatbaarheid op grond van de
sine qua non konditie dat alle participanten de op zich genomen taken volbrengen
overeenkomstig de gemeenschappelijk genomen beslissingen. In het kader van
sociale aksie kunnen geen rechten zonder verplichtingen bestaan, zoals er geen
beslissingen kunnen bestaan zonder dat ze ook uitgevoerd worden. Dit
ongeacht de kracht van de federale basis. Voor een anarchistiese organisatie die
claimt slechts taken op zich te nemen die gerecht zijn op de sociale verheffing
van de arbeiders, geldt dit alles nog temeer. De federale vorm van anarchistiese
organisatie waarborgt dus niet alleen de rechten van elk lid op
onafhankelijkheid, vrije meningsuiting, individuele vrijheid en initiatief maar
eist ook van ieder lid dat vastgestelde organisatoriese plichten in acht worden
genomen en overeengekomen beslissingen worden uitgevoerd. Alleen op deze
voorwaarde zal het federalisties beginsel levensvatbaar blijken te zijn, zal de
anarchistiese organisatie kunnen funksioneren en op het vastgestelde doel kunnen
afsteven.
Het ontwerp van de Algemene Anarchistiese Bond roept het probleem op van
de koördinatie van de uiteenlopende activiteiten van de verscheidene
krachten binnen de anarchistiese beweging. Iedere tot de Bond behorende
organisatie vertegenwoordigt een vitaal onderdeel van het gemeenschappelijk
organisme. Iedere cel zal zijn eigen sekretariaat hebben om de uitvoering en
teoretiese begeleiding van het politieke en techniese werk van de organisatie
mogelijk te maken. Voor de koördinatie van activiteiten van alle tot de
Bond behorende organisaties zou een speciaal orgaan kunnen dienen, het
uitvoerend komitee van de Bond. Dit komitee zou de volgende funksies hebben:
uitvoering van door de Bond genomen en aan het Komitee overgelaten beslissingen;
teoretiese en organisatoriese toetsing van de activiteiten der aangesloten
organisaties aan de teoretiese posities en algemeen taktiese lijn van de Bond;
verduidelijking van de algemene situatie in de beweging; instandhouding van
werkverbanden en organisatoriese strukturen tussen de verschillende organisaties
binnen de Bond en met die erbuiten. Rechten, verantwoorde1ijkheden en praktiese
taken van het uitvoerend komitee worden vastgesteld door het kongres van de
Bond.
De Algemene Anarchistiese Bond heeft een konkreet en afgebakend doel. In
naam van het slagen van de sociale revolutie moet vooral gekozen worden voor de
vereniging van de meest revolutionaire en meest kritiese arbeiders en de boeren.
Als propagandist van de sociale revolutie en bovendien als anti-autoritaire
organisatie die een klasseloze maatschappij voorstaat steunt de Algemene
Anarchistiese Bond op de beide fundamentele klassen van de huidige samenleving:
de arbeiders en de boeren. Aan de emancipatie van deze twee klassen wijdt de
Bond zijn krachten. Met betrekking tot de vakbonden en de revolutionaire
basisorganisaties in de steden zalde Bond wegbereider en teoretiese gids zien te
worden. Dergelijke taken zullen eveneens opgenomen worden ten aanzien van de
uitgebuite boerenbevolking. Analoog aan de rol van de revolutionaire
basisgroepen in de vakbeweging zal gestreefd worden naar de opbouw van een
netwerk van ekonomiese boerenorganisaties en de oprichting van een vakbond van
boeren, gebaseerd op anti-autoritaire grondbeginselen.
Omdat het anarchisme zuiver een zaak van de arbeiders is, moet de
Algemene Anarchistiese Bond aan al hun uitingsvormen deelnemen en daarbij steeds
solidariteit in aksie voorop stellen. Alleen dan is een goede vervulling van
zijn taken, zijn teoretiese en historiese missie in de sociale revolutie
mogelijk, alleen dan kan hij georganiseerde initiator van het emancipatieproces
worden.