Symboliek

Er bestaat een persoonlijke en een collectieve betekenis van symbolen. Over collectieve betekenissen zijn interessante boeken geschreven, zoals “De mens en zijn symbolen” van C.G. Jung, “De verborgen taal van het symbool” door David Fontana en “Symbolen en hun betekenis” door Jack Tresidder. Dit lijstje is natuurlijk niet compleet, ook in mandala boeken wordt vaak wel een hoofdstuk aan symboliek gewijd, de mandala als geheel is een symbool en staat bovendien vaak bol van (persoonlijke) symboliek. Getallen, geometrische vormen hebben alle symbolische waarde.

Symbolen zijn overal van droomsymbolen tot verkeersborden, een hart staat voor liefde, we kunnen hier spreken van een internationale betekenis. Water kan staan voor reiniging (ook voor doop) enz.

Er is een verband tussen taal en symbolen. Sommige van de oudste geschriften bestonden uit beeldsymbolen (pictogrammen) i.p.v. woorden. Daarna ontwikkelden de symbolen zich tot woordtekens die samen met beeldsymbolen werden gebruikt voor informatie. De taal van het oude Egypte is één van de oudste geschreven talen ter wereld.

Symbolen functioneren op allerlei niveaus. Het kan ook zijn dat ze alleen maar in een bepaalde cultuur betekenis hebben. Soms is er zelfs sprake van een tegengestelde betekenis. (In China betekent de draak geluk, terwijl de draak in de westerse cultuur voor vernietiging staat.)

Oudere beschavingen pasten symbolen toe in bijv. kunst en godsdienst. C.G. Jung ontdekte al dat symbolen naast hun conventionele en voor de hand liggende betekenis ook specifieke associaties oproepen. M.a.w.: wat kan een symbool jou te zeggen hebben, naast de meer bekende betekenis die opgezocht kan worden in een symbolenboek.

Symboliek valt in die zin ook te omschrijven als je persoonlijke beeldtaal. Ga altijd bij jezelf te rade of de betekenis die in een boek aan een symbool gegeven wordt ook bij jezelf aansluit. Gaat er een lichtje op, heb je een gevoel dat het klopt, dan zit het goed. Gebruik ook je eigen verbeelding.

Zelf voel ik me heel erg aangetrokken tot vroeg Christelijke (religieuze) symboliek, Indiaanse symbolen, symbolen uit de natuur, oosterse symbolen en mystieke symbolen. Voorbeelden van de religieuze symbolen zijn kruisen uit allerlei delen van de Christelijke wereld. Ik teken vaak variaties op het breedarmige kruis en het Maltezer kruis, deze geef ik een eigen invulling. Het breedarmige kruis werd vooral gebruikt door de eerste Christenen. Zij hadden te maken met vervolgingen en maakten zich aan elkaar bekend door gebruik te maken van verschillende symbolen. De vis is hiervan de bekendste. Ik maak onder meer graag en veelvoudig gebruik van symbolen als het oog, korenaren, maansikkel, kristal, lotus, de cirkel uiteraard, Davidsster, bloemen, (kaarse)vlam en andere geometrische vormen.

De lotus werd door de oude Egyptenaren vereerd als symbool van vruchtbaarheid en wedergeboorte. De maansikkel is een belangrijk symbool van de Islam en symboliseert goddelijkheid en soevereiniteit (onafhankelijkheid). De dolfijn werd door de eerste Christenen gebruikt toen het Christendom nog een ondergrondse religie was. Samen met een schip of anker stelde het Christus voor die de zielen redt en ze over de wateren des doods draagt. (Bron: Symbolengids)

De tekeningen hieronder zijn voorbeelden van mandala’s met een breedarmig kruis.

De symboliek in deze mandala bestaat zoals meteen opvalt uit het kruis (breedarmig), de poorten, de maansikkel. Aan de hand hiervan kan ik mijn eigen tekening lezen. Er zit een persoonlijke betekenis achter. Het heeft te maken met door de poorten gaan en bij mijn innerlijke kracht (de maansikkel in het midden) komen.

Ook hier weer het kruis, dit komt nogal vaak naar boven bij mij J, de zeven kleuren van de chakra’s, ook wel de regenboogkleuren, de vier ogen, de roze bloemen, de groene bladeren in de vorm van de letter V. Soms is het niet nodig alle symbolen afzonderlijk te vertalen, er kan ook naar het geheel gekeken worden. Hier voelde ik ook heel duidelijk een naam bij: Kosmische Vrijheid. Het was meer een toekomstbeeld dan hoe ik mij destijds voelde.