Klu twee trommellier

Deze lier werd door de Koninklijke Luchtmacht in eigen beheer gebouwd naar eigen ontwerp te kamp Zeist in 1957 (serie nr 1457). Als onderstel werd een Four Wheel Drive truck van het type Su-Coe gebruikt uit 1945. Deze truck was afkomstig van de Koninklijke Luchtmacht waar het voertuig als "benzinebooster" werd gebruikt om op de flightline vliegtuigen af te tanken, o.a. Gloster Meteors en Hawker Hunters. Dit type truck werd in de Tweede Wereld oorlog gebouwd voor de Canadian Royal Engineers door de firma Four Wheel Drive in de U.S.A. Ze werden voor zwaar transport in het veld gebruikt en waren origineel vierwiel (4x4) aangedreven.

De naam Su-Coe staat voor: Special Uttilities-Cabine Over Engine.

Er waren twee typen:

Het type met laadbak

FWD SU-COE TRUCK MET LAADBAK, ROND 1949

BIJ DE KONINKLIJKE LANDMACHT IN DIENST VOOR HET VERVOER VAN OUDE (DUITSE) MUNITIE. FOTO VIA FRANS OUWERKERK

Boven genoemd type is ook door het Deense leger gebruikt.

Het type gebouwd als trekker voor opleggers

SU-COE TRUCK ALS BENZINE BOOSTER, ROND 1950 OP VLIEGBASIS TWENTE, LET OP DE DUBBELE CABINE.

In de versie als benzinebooster reden ze rond met een DAF YF 101 oplegger met een brandstofreservoir van 10.000 liter. Voor deze functie werd de dubbele cabine opgebouwd.

Ook zijn er een paar FWD Su-Coe trucks nog omgebouwd als sneeuwploeg/baanveger in de zeventiger jaren. Deze waren voorzien van een DAF dieselmotor.

FWD SU-COE TRUCK ALS SNEEUWPLOEG/BAANVEGER

Van oorsprong werden deze trucks aangedreven door een Waukesha benzinemotor van o.a. het type SRKR. Dit was een 6 cilinder lijnmotor met zijkleppen met een vermogen van 126 pk (94.5 Kw). Deze motor is nog in de ex-KLu lier op Teuge aanwezig.

Onder FOTO'S/VIDEO'S zijn enkele videobeelden van de FWD truck te vinden.

DE WAUKESHA SRKR MOTOR (1945) IN DE SU-COE TRUCK VAN DE EX-KLU LIER OP TEUGE.

Voor de bouw van de ex-KLu lier ook wel KLu twee trommellier genaamd zijn er veel bestaande materialen gebruikt afkomstig van o.a. oude vliegtuigonderdelenvoorraden (zoals Whitworth bouten en moeren). Enkele onderdelen voor deze lier kwamen van een oud type DAF truck, de DAF A30. Deze truck heeft een korte tijd bij de toenmalige Lucht Strijd Krachten (voorloper van de Koninklijke Luchtmacht) gediend.

DAF A30 TRUCK (LINKS) ROND 1951

Van deze truck is het differentieel waarop de kabeltrommels gemonteerd zitten gebruikt om de lier te bouwen. Bij aflevering waren deze lieren voor zien van een Ford V8, type 451 cub inch (7.2 liter). Via de KLu zweefvliegclub Nieuw-Millingen kwam een van deze lieren op vliegveld Teuge terecht. Midden zeventiger jaren werden deze lieren vervangen door KLu -Tost lieren. Het exemplaar wat op Teuge had gestaan, met het serienummer 1457, werd door de Vliegclub Teuge gekocht als reserve lier. Mede door o.a. bezuiniging op defensie werd de KLu steun aan de Vliegclub Teuge afgebouwd. Deze KLu steun bestond onder meer uit brandstof en voertuigen. Er moest hierdoor een alternatief gezocht worden voor de benzine slurpende V8 uit de Klu Tost lier (welke later ingeleverd moest worden). Door het inleveren van de KLu Tost lier werd de Klu twee trommellier de hoofdlier op Teuge. De oplossing voor de hoge brandstof kosten werd gevonden door deze lier om te bouwen op LPG. Ondertussen was de Ford V8 vervangen door een Cadillac V8 met een cilinder inhoud van 472 cub inch (7.7 liter), de Ford V8 was onherstelbaar beschadigd geraakt.

CADILLAC V8, 472 CUB INCH UIT 1969

Er werd gekozen voor een systeem waarbij de LPG vanuit een tank, geplaatst in een aanhanger, via een slang naar de motor werd geleid. Op deze tank zit een electrische afsluiter welke opent als de liermotor op "contact" wordt gezet. Deze tank zit vast gemonteerd in de aanhanger. Door dit systeem is tanken relatief eenvoudig, men kan met de aanhanger naar de LPG pomp en als de tank vol zit is er voor 200 - 250 starts brandstof voor de lier aanwezig. .

ACHTERZIJDE GASKAR, MET DE AANSLUITINGEN VOOR GAS (ROOD) EN ELECTRA (BLAUW)

SINDS JANUARI 2009 IS ER EEN NIEUWE GASTANK GEPLAATST IN DE GASKAR. DEZE ENKELE TANK VERVANGT DE VIER VERSLETEN TANKS. CAPACITEIT 230 LITER.

Bij de bouw van de gaskar zijn alleen materialen gebruikt welke voor LPG geschikt zijn. Onlangs is de gastank vervangen door een fabrieksnieuw exemplaar van 230 liter welke de vier ruim 30 jaar oude tanks vervangt. Deze waren totaal versleten. Tevens wordt de gaskar regelmatig geinspecteerd en onderhouden in samenwerking met een LPG installateur en de liertechnicus.

In het winteronderhoud 2005 - 2006 is de gehele LPG-installatie (verdamper en mixer) vervangen i.v.m. de slijtage. Dit kon mede dankzij een bijdrage van de Nederlandse Spoorwegen. Het gebruikte type verdamper is een Impco type E, als mixer wordt een A300 gebruikt, eveneens van het merk Impco. Dezen werden door de Firma Autogas Smorel te Zeist geleverd, een specialist voor LPG-installaties voor Amerikanen.

VERDAMPER TYPE E VAN HET MERK IMPCO

Het basisprincipe van iedere zweefvlieglier is als volgt (als voorbeeld gebruiken we de KLu twee trommellier van Teuge); een krachtige motor, bijvoorbeeld een V8 of een Turbo Diesel uit een vrachtwagen, drijft een automatische transmissie aan (mechanisch systeem) of een koppelomvormer (hydraulisch systeem). Via een differentieel , vaak van een vrachtwagen, of via een centrale as, zoals bij de Busio lieren, kan een trommel met lierkabels aangedreven worden.Op de aandrijvende as zit een mechaniek waar mee de lierbedienaar, z.g.n. "lierist", een trommel aan deze as kan koppelen waarmee dan de verbinding dan tot stand is gekomen met de liermotor. Met dit mechanisme, het inschakelmechanisme genaamd, kan de lierist de gewenste trommel selecteren. Na het oplieren van het zweefvliegtuig schakelt de lierist het inschakelmechanisme uit waardoor de trommel los van de aandrijfas komt en er geen verbinding meer met de liermotor is.

LIERTROMMEL VAN DE KLU TWEE TROMMELLIER MET INSCHAKELMECHANISME (ROOD) EN DE OPLOOPREMMEN (ZWART STANGENSTELSEL MET REM SCHOENEN)

Als de trommel met de motor verbonden is kan de lierkabel "strak" getrokken worden, dit gebeurt vaak met stationair toerental, wanneer alle speling uit de lierkabel is gehaald dan geeft de lierist gas, hierdoor zal het motortoerental toenemen en dus ook het toerental van de trommel met lierkabel. Dit zorgt er voor dat de lierkabel opgespoeld wordt met een snelheid welke door middel van de gashandle van de liermotor geregeld wordt. De benodigde (opspoel)snelheid is afhankelijk van invloeden zoals type zweefvliegtuig en de wind. De lierist bepaalt dus de snelheid waarmee het zweefvliegtuig opgelierd wordt. Door dit opspoelen (inlieren) krijgt het zweefvliegtuig voldoende voorwaartse snelheid waardoor het kan opstijgen.

STARTEND ZWEEFVLIEGTUIG (ASK-13 PH 406), ZICHTBAAR ZIJN DE LIERKABEL EN DE KABELCHUTE. FOTO WIM VAN STRATEN

De lierkabel wordt opgevangen door geleide rollen in een z.g.n. spinnenkop en naar de kabeltrommel geleid via een goot. Voor noodgevallen is er een kapinstallatie geplaatst, direct achter de spinnenkop. Deze kan indien nodig de kabel doorsnijden (kappen). Deze kapinstallatie bestaat meestal uit een gehard mes met een krachtige veer er achter in gespannen toestand. Door middel van een handle in de cabine kan men de lock uit het mes weg te trekken zal deze met grote kracht door de lierkabel gedreven worden.

SPINNENKOP MET LIERKABELS

KAPINSTALLATIE, NET ZICHT BAAR IS HET MES (ZILVERKLEURIG) MET UITSPARING VOOR DE LOCK

Om de trommels van deze lier af te remmen is deze voorzien van twee gescheiden remsystemen:

De bedrijfsrem, dit is de originele vrachtwagen rem van het differentieel, deze is hydraulisch en wordt van uit de cabine van de lier bediend. Deze bedrijfsrem wordt o.a. na het oplieren van een zweefvliegtuig gebruikt om de trommelsneldheid te reduceren.
Een oplooprem, deze rem dient er voor dat als de lierkabels doormiddel van o.a. een tractor worden afgespoeld (uitrijden van de lierkabels) dat de trommel door zijn massa niet blijft doordraaien als de tractor stopt. Ook zorgt deze rem er voor dat de trommels niet te snel gaan draaien waardoor de lierkabels in de war kunnen raken. Deze rem wordt geactiveerd op het moment dat het inschakelmechanisme van de trommel in de stand "uit" staat. De rem bestaat uit een gewicht en een stangenstelsel met twee remschoenen, gemaakt van speciaal materiaal wat ook bij hijskranen wordt gebruikt, die met een constante kracht op de trommel drukt.

KABELTROMMEL MET LIERKABEL

ACHTERZIJDE VAN DE KLU TWEE TROMMELLIER MET DE SPINNENKOPPEN. ACHTER DE GEEL/ZWARTE PLAAT ZIT DE VEER VAN DE KAPINSTALLATIE. VERDER IS HET ROOSTER VAN DE RADIATOR VAN DE LIERMOTOR ZICHTBAAR.

De gehele lierinstallatie van de KLu twee trommellier is op een zelfstandig frame gemonteerd welke weer op het frame van de FWD Su-Coe truck gemonteerd zit. Bij enkele zweefvliegclubs zoals o.a. Z.C. Den Helder is de vrachtwagen vervangen door de gehele lierinstallatie op een andere vrachtwagen of op een aanhanger te takelen. Het feit dat nog steeds enkele van deze lieren bij diverse clubs operationeel zijn geeft aan dat de Koninklijke Luchtmacht destijds een degelijk ontwerp heeft neergezet wat nog steeds voldoet.

HET LIERGEDEELTE (MET CABINE) VAN DE KLU TWEE TROMMELLIER

De ex-KLu lier is voorzien van een "lichtbalk" waarop het flashlight en zwaailicht zitten om de vliegveld gebruikers te waarschuwen als er gelierd wordt. Tevens is er een seinlamp aangebracht voor als er b.v. storing of kabelproblemen zijn.

LICHTBALK LIER

KLU TWEE TROMMELLIER MET GASKAR (26 APRIL 2005)

HOME

AANHANGERS ACTUEEL VW COMBI CAMPER FOTO&VIDEO GOLFWAGEN(S)

LIERMATERIALEN KLU LIER TRACTOREN WERKPLAATS