Home

 

 

Verslag over De Groene Glazenmaker (Aeshna viridis) in het Zuidelijk Westerkwartier 2006.

 

Vliegtijd van de Groene Glazenmaker is:

Wendler Nuss:                   juli-augustus-half september

Wasscher:              eind juli-eind augustus

Belmann:                midden juli-eind september

Jurzitza:                  juli

Odontabel:              augustus (26 juni-25 september)

Geijskes & van Tol:   juli en augustus

Atlas:                     eind juli tot midden september

 

Heel verwarrend allemaal. Dit komt omdat een Groene Glazenmaker de eerste 3 weken van zijn leven rondzwerft en pas de laatste 3 weken terugkeert naar de Krabbescheervegetaties. In die eerste (pre-sexuele) fase van 3 weken  laten de dieren zich na het uitsluipen willoos door de wind meevoeren en kunnen dan overal worden gezien, zelfs midden in steden of op de Waddeneilanden. Pas na de sexuele rijping worden ze overal bij Krabbescheervelden teruggezien. Deze sexueel volwassen fase wordt dan abusievelijk de vliegtijd genoemd. Maar in feite begint de vliegtijd met de maiden flight, dus 3 week eerder. De vliegtijd is dus eigenlijk  20 juni tot midden september .

 

Populatieschatting Aeshna viridis heel Nederland:

 

  1. Friesland                 1500

  2. Groningen               3500

  3. N.W. Overijssel          250

  4. Drente                     400

  5. Holland/Utrecht          500

Totaal                         6150

 

Wereldpopulatie (Polen, Rusland) mogelijk het dubbele.

 

’t KRET 1. Eerste 6 bezoeken.

Populatie geschat op 1000 individuen. Na Woudsbloem Slochteren (2000), de grootste ter wereld. Krabbescheer bestaat hier uit mannelijke planten. In juli “enten” wij hier 10 vrouwelijke planten tussen de mannelijke door.

Op 29 juni zijn we voor het eerst wezen kijken op het Kret  (x 220-y 580). Dat is laat want in 2005 vlogen er al tientallen verse of tenerale Groenen op 26 juni en in 2004  was dat op 4 juli.

We zien  voor het eerst een vers net uitgeslopen mannetje.

13 juli komen we weer en zien 6 mannen, die al beginnen te patrouilleren in een door hen gekozen territorium van ongeveer 25 meter lengte. Dit zijn dus al sexueel volwassen dieren. 19 juli vliegen er al 10 Groenen, met de eerste teruggekeerde vrouwtjes erbij . 22 juli vliegen er 23 Groenen voornamelijk nog mannen, maar twee dagen later op 24 juli, als er 31 dieren vliegen, zijn de verhoudingen fifty-fifty.

Ook de Rietgors is terug, waarvan we weten dat ze tot 25 % van alle net uitgeslopen Groenen kunnen prederen . In 2004 hebben we 800 van die afgebeten vleugeltjes  voornamelijk van de Groene Glazenmaker gevonden en verzameld. Eerst alleen op molshopen, later vooral in het hooi. Dit jaar vinden we er slechts en stuk of 20. Is die ene (slimme) rietgors dood? Op 26 juli vliegen er 32 Groenen, alle vrouwtjes zijn druk aan het eitjes leggen (foto gerrit). De verhouding is hier nu 8 vrouw, 24 man. Zie onder voor vervolg: Kret 2

 

BOERAKKER (x 217.4-y 577)

Populatie geschat op 25 individuen. Krabbenscheer bestaat hier uit mannelijke planten

Op 24 juli gaan we naar de vijvers tegenover de camping van Boerakker. De oogst is hier vier Groene Glazenmakers. Toch leuk, dat in een net gegraven vijver van enige grootte en met uitgezette Krabbenscheer, hier nu al 4 jaar lang Groenen vliegen.

 

DOEZUMERMIEDEN WEST (x  210.2- y 5797).

Populatie geschat op 250. Krabbenscheer bestaat hier uit vrouwelijke planten. 

Al vanaf  1998 bekend als een goede site voor de Groene boys en girls. De 3 smalle slootjes zitten boordevol Krabbenscheer, maar steeds meer rukt de waterpest, het riet en de lisdodde hier op. Op 26 juli gaan we een kijkje nemen en zien 14 ei-afzettende vrouwtjes plus 4 patrouillerende mannen. Ook wemelt het er weer van de larvenhuidjes, die uiteindelijk de basis vormen van onze populatieschattingen.

 

HOOGE MIEDEN.(x  212.5-y 582.5)

Populatie voorheen 250. Mannelijke ongesteelde bloemen.

Krabbenscheer verdwenen sinds 2004.

De sloten zitten veel te vol met slik en waterpest. De Krabbenscheer kan zo niet in de herfst naar de bodem zakken, kans op bevriezing De kwelstrroom lijkt nog intact.

 

PEEBOS/DE LAUWERS (x 209.7-y 579.4)

Populatie geschat op 15 individuen. Krabbenscheer hier mannelijk.

Jaar op jaar slechts enkele Groene Glazenmakers gezien

 

ZUIDHORN (x 222- y 585)

Populatie geschat op 15 individuen. Krabbenscheer bestaat hier uit mannelijke planten.

Bij een grote vijver met Krabbenscheer en een enorm kunstwerk vliegen op 26 juli meerdere soorten juffers en libellen rond. Een mannetje Groene Glazenmaker wordt gezien. Wij gooien een paar vrouwelijke krabbescheerplanten tussen de mannetjesplanten.

 

PEIZERMADE (x 229.4- y 577.4)

Populatie geschat op 250 individuen. Krabbenscheerplanten vrouwelijk.

De smalle slootjes vol Krabbenscheer herbergen op een mooie zonnige dag enkele tientallen Groene Glazenmakers. Staatsbosbeheer ent hier de omringende sloten met kloontjes uit volle Krabbenscheersloten. Op 26 juli halen we hier vrouwelijke Krabbenscheerplanten vandaan, maar zien slechts een enkel Groene vliegen, wel veel larvenhuidjes aanwezig.

 

GROOTEGAST (x 214- y 581.5)

Populatie geschat op 250 Groenen. Krabbenscheer bestaat hier uit mannelijk planten.

Astrid had ontdekt dat er, begin juli, in de sloot achter haar huis larvenhuidjes aanwezig waren. Voor haar reden genoeg om de sloot in te duiken en de huidjes te verzamelen. De eerste keer ging zij te water in een sportieve, maar zeer dunne outfit. Dit beviel niet zo heel erg, dus werd er voor de volgende verzamelrondes een waadpak geleend. En zo werden er ongeveer 70 huidjes verzameld. Deze heeft Astrid ter determinatie opgestuurd naar Gerard Abbingh van de libellenwerkgroep Drenthe. Maar liefst 54 van deze huidjes bleken aan de Groene glazenmaker toe te behoren.

Op 29 juli is het zo ver, tijdens de monitoring-route zien we 1 mannetje rondvliegen achter Astrid’s huis. Tijdens de libellenexcursie in het Kolonelsbos op 5 augustus werden zeker 6 exemplaren (2 mannetje en 4 vrouwtjes waarvan 2 ei-afzettend) waargenomen. Op 19 augustus werden er 6 mannetjes en 2 vrouwtjes gezien  boven de sloot achter Astrid's huis. Al met al zijn er dit jaar 35x waarnemingen doorgegeven aan de Vlinderstichting. De laatste waarneming werd doorgegeven op 12 september.

Helaas gaat het met beheer in dit gebied niet goed. De gedragscode betreffende Krabbenscheer is kennelijk niet bij iedereen bekend want op 6 november werd de watergang in het Kolonelsbos wederom drastisch geschoond. Maar liefst 90% van de Krabbenscheer is verdwenen en hiermee dus ook 90% van de Groene glazenmaker eitjes. Met dit beleid gaat deze ernstig bedreigde soort het in dit gebied niet redden.

 

‘t KRET 2.

De 8 laatste bezoeken.

In augustus zijn 6 bezoeken afgelegd, er worden nu voor het eerst geen nieuwe larvenhuidjes meer gevonden

In september kijken we nog 2 maal.

Landelijk de laatste waarneming is bij de Nieuwkoopse plassen in Zuid-Holland op 21 september. Op Landkaartje.nl staan nog 2 waarnemingen uit oktober, maar of dit wel klopt!?

 

 

Hieronder in tabelvorm het totale overzicht van t Kret

 

DATUM                  VROUW                  MAN             TOTAAL                 FASE 1 of 2

29 juni

-

1

1

I

13 juli

-

6

6

II

19 juli

4

6

10

II

22 juli

4

19

23

II

24 juli

15

16

31

II

26 juli

8

24

32

II

2 augustus

3

6

9

II

6 augustus

9

17

26

II

13 augustus

7

7

14

II

16 augustus

22

14

36

II

19 augustus

9

12

21

II

26 augustus

10

6

16

II

9 september

10

3

13

II

16 september

4

-

4

II

TOTAAL

105

137

242

 

 

We zien een scheve verdeling: mannen komen eerst, vrouwen vliegen het laatst.

Tijdens 6 van de bezoeken ligt het aantal individuen boven de 20.

 

Ten slotte de schemervluchten van de Groene Glazenmaker:

Zoals bekend van andere Glazenmakers (Aeshniden) in Europa en Amerika vliegen enkele soorten graag in de schemering. Eerst dacht men dat het massale huwelijksmarkten waren, zoiets als  een disco of een sex-orgie. Bij betere observatie blijken het voedselvluchten te zijn. De Groenen jagen op kleine witte mugjes . Van heinde en ver verzamelen de dieren zich in het  kwartier voor zonsondergang tot een kwartier na zonsondergang. In het half uur rondom zonsopgang in de ochtenduren vinden wel erotische vluchten plaats (de vroege ochtendwip). Als bedauwde mannetjes met zware vleugels het riet afstropen naar “slapende” vrouwtjes. Bruine glazenmakers kennen dit kunstje ook. (eigen ontdekking H.de H.).

Herman de Heer (met een aanvulling van Astrid Landsaat)

Klik hier om naar de fotoreportage te gaan.

 

Terug naar boven