Algen in het aquarium .

Inleiding
Soorten
Een inzicht in rustige bestrijding of niet ..
Redfield ratio - Molaire verhouding tussen nitraat ( of stikstof ) en fosfaat.
Algemene tips en eigenaardigheden.
Nawoord
Foto's en linken

Inleiding
Algen is naast het niet groeien van planten het grootste probleem waar veel liefhebbers mee krijgen te maken.
Als bij mensen algen ontstaan dan duiken er vaak 2 vragen op.
Waarom ontstaan ze en wat kan ik er aan doen.
Een vrij algemeen antwoord op de eerste vraag is :
Er is een verstoring van de verhoudingen tussen stoffen die niet juist worden verwerkt.
Door deze onbalans worden de algen opgewekt als het ware.

Om het iets beter te verklaren ga ik een auto vergelijken met een aquarium.
Voor beide geld namelijk dat we er op een bepaalde manier mee om moeten gaan.
In onze vroege jaren hebben we kennis gemaakt met bewegingen en met fietsen.
Deze handelingen zetten we vaak voort als we rijlessen gaan nemen.
Daar leren we verder de gevaren kennen die optreden als we de regels niet volgen.
In het verkeer zijn er duidelijke grenzen vast gesteld aan de meeste dingen.
Maar voor een aquarium is dat allemaal een stuk onduidelijker.

Een algenplaag lijkt vaak op een verkeersongeval.
Er is iets goed mis gegaan met het behandelen van je aquarium en dat uit zich in algen maar,
je kunt het niet meer terug draaien.
De eerste ontwikkeling van de algen staat dan ook los van de groeikansen omdat
de condities tijdens het ongeval anders waren dan normaal.
Naast deze grote, snelle wijzigingen zijn er ook rustige waarvan we de gevolgen vaak minder goed herkennen.
Als je banden op een te lage spanning zitten dan verandert het rijgedrag van je auto.
Wie kijkt er bij het tanken ritueel naar het oliepeil van zijn auto ?
Hoe lang duurt het er dat je in de gaten hebt dat er 1 van je achterlichten kapot is gegaan ?
Vragen die bijna iedereen met een pijnzend gezicht zal beantwoorden.
Toch spellen vergelijkbare situaties en veranderingen zeker ook mee in een aquarium.
Helaas is een aquarium veel moeilijker te herstellen dan een auto of fiets.
( Peterson , 1998 )

De eerste stap daar bij is het terug kijken naar het verleden ;
  • Wat gebeurde of veranderde er een maand of 6 weken geleden aan je aquarium ?
  • Wat heb ik toen anders gedaan dan normaal.
Dit is het zoeken naar die verstoring waar ik het eerder over had.
Meestal vind je wel iets maar dat hoeft niet het geval te zijn.

Stap 2 is het vast stellen van de huidige situatie ;
  • Hoe hard groeien de algen die ik nu heb ?
  • Waar en hoe verspreiden de algen zich ?
  • Met wat voor types heb ik waarschijnlijk te maken ?
  • Zijn er planten die nog wel groeien of zijn er tekorten in de voedingsstoffen ?
  • Hoe zit het met de ph, fosfaat, nitraat, bemesting ?
  • Hoe zit het de verlichting, filters, circulatie, temperatuur ?
Neem de tijd voor het verzamelen van deze gegevens want ze zijn zeer belangrijk.

Bij stap 3 is de bedoeling dat we gaan werken aan oplossingen.
We vergelijken hier voor de gegevens die we verzameld hebben bij punt 2 met,
de informatie die hieronder allemaal staat.
Van daaruit bepaal je dan de juiste manier van bestrijding.
De punten waar men zich stapsgewijs op moet richten zijn :
  • Afname van de groei van nog aanwezige algen.
  • Verwijderen overmatige hoeveelheden algen.
  • Verbeteren van plantengroei.

Soorten

Blauwe algen
.

( Oscillitoria splendens )

Alg die het meest optreedt bij het opstarten en grote schommelingen.
Lange termijm problemen kunnen zitten in ;
  • Dichtgeslipte bodems
  • Overbelastte filter
  • Rottende materialen zoals hout, kurk of wanden.
  • Weigerende co2 installatie


  • De zachte groen / blauwe of zelfs zwarte laag kan gemakkelijk worden weg-gewreven maar wordt daardoor verspreidt.
    Deze structuur, die kenmerkend is voor bacteriŽn, brengt een aantal eigenschappen met zich mee.
    Zo breiden de bacteriŽn zich vaak uit zoals een olie vlek die op water drijft.
    Een vaak bijkomend effect is het ontstaan van bellen onder de laag.
    De laag beschermt de bacteriŽn daarnaast tegen veel verschillende invloeden van buiten af.
    Ook onder heel erg weinig licht zijn deze bacteriŽn in staat om zich te handhaven.
    Verder nemen sommige soorten grote hoeveelheden co2 op waardoor ze kunstmatig de ph hoog zullen houden.
    Daar door verbeteren zij hun concurrentie positie ten op zichtte van andere planten en algen.

    Veel gebruikte methode : Symptoombestrijding door grote verversing met afzuigen ;
  • Vissen een week niet voeren
  • CO2 installatie uitschakelen
  • 50% verversing met afzuigen
  • Zuurstof inbrengen met pomp
  • Verlichting uitschakelen
  • Verduisteren gedurende 36 a 48 uur
  • 50% verversing met afzuigen
  • CO2 installatie inschakelen met lage hoeveelheid bellen
  • Daarna langzaam de lichtduur weer verhogen, met geringe hoeveelheden voeren en het geheel zo min mogelijk
    beÔnvloeden zodat de stikstofkringloop kan stabiliseren.

    Het is belangrijk dat men tijdelijk stopt met diepvries en levend voer ivm het hoge fosfaat gehalte.

    Deze alg ontstaat ook vaak bij het opstarten en dan is het vooral belangrijk om het filter en de bodem met rust te laten.
    Door te verversen met water uit een bestaand aquarium breng je dan genoeg voedingstoffen in om het evenwicht naar de planten te richten.

    Helaas blijven algen altijd een probleem bij het opstarten en dat,
    zijn fases die gewoon doorlopen moeten worden.

    Beter methode : zie PDF document , dat gebasseerd is op de CARS methode en extra informatie geeft.

    Het oplossen van een blauw-alg probleem zit hem vaak in het uitsluiten van
    versterkende factoren ( attractors ) die zorgen voor een algen-equilibrium.
    In de meeste gevallen moet men daarna zorgen voor ;
  • Een KH die lager dan 7 is
  • Een pH die licht zuur of neutraal is
  • Voldoende, meetbare hoeveelheden voedingsstoffen
  • Planten die minder gevoelig zijn voor deze algen zoals Najas soorten
  • Stabiliteit en geduld





  • Bruine algen ( diatoneeŽn of kiezelwieren ).

    Bruine waas of laag die zich op het glas of planten bevind en te wijten is aan het vrijkomen van Silicium.
    Onschuldige alg die bij opstarten ( ruiten schoon maken maar verder niets veranderen ) en te weinig licht ontstaat.
    Een daling in de hoeveelheid licht ontstaat door verstoring aan het oppervlakte door stroming, bellen en blokkerende planten.
    Vermeerdering van de hoeveelheid of het type licht dient men te doen in stappen van ongeveer een half uur pw.
    Dit is heel belangrijk omdat men anders veel problemen krijgt met andere algen.

    Vaak wordt het advies gegeven om de verlichting te vernieuwen.
    Dat kan veel grotere problemen veroorzaken als de pH niet neutraal is en
    er niet voldoende plantenvoeding wordt gegeven.


    Korte zwarte penseelalgen.



    Rode alg die via vele omwegen ons regelmatig komt bezoeken.
    Groeit vooral op hout en harde oude bladranden van bv. anubia soorten.
    De algen op deze foto zijn ongeveer 5 / 6 mm.
    Weg concurreren met goede plantengroei gaat zeer langzaam.

    Verwijderbaar met waterstofperoxide of carbo-achtige producten bespuiting.
    Natuurlijk buiten het aquarium. Het paarse pigment is dan vaak zichtbaar.

    Deze variant wordt vaak gezien in zacht, voedselarm water terwijl de langere " baard algen " meer in hard water voorkomen.

    Rode algen zijn vaak een indicatie van erg weinig voedingstoffen en een overmatig zuurstof gehalte ( te veel stroming ).
    Als deze algen op planten zijn vast gegroeid moeten we die bladeren als verloren beschouwen en ,
    verwijderen, aangezien deze algen meestal sterk zijn verankerd in het bladweefsel van de plant.

    In deze meeste gevallen, is men verplicht om te starten met koolzuurbemesting.
    En dat heb ik het niet over een vloeibare vervanger.


    De lastige groenen.







    Algen die ontstaan door veel organische stoffen, ammoniak en weinig voedingstoffen in het water.
    Deze typen van groene algen groeien in het begin heel snel en overwoekeren daar bij het hele aquarium.
    Ze geven daar bij de voorkeur aan goed verlichte plaatsen en ondergronden die vaak ruw zijn.
    Vaak worden de langszame of niet groeiende planten hier voor gebruikt.
    Daarna volgt een stabiele periode door het verdwijnen van de organische stoffen en ammonia oiv bacteriŽle verwerking.
    Dit proces, gebeurt ook bij het opstarten en duurt ongeveer 6 weeken.
    Verwijder zo veel en vaak mogelijk, handmatig van dit soort algen.
    Doe dit bv met een tandenborstel op een rustige manier want het geeft de algen een kans om zich te verspreiden.

    Indien er later niet genoeg voedingsstofgen en co2 voor de planten voorradig is, blijven bepaalde soorten groeien.
    Dit zijn soorten die minder snel groeien en vaak iets verder ontwikkeld zijn.
    Deze zien we terug in het aquarium als spinsels.

    Voor iets uitgebreidere uitleg : zie PDF document , dat gebasseerd is op de CARS methode en extra informatie geeft.



    Groene ruitalg
    .



    Meestal terug te vinden in de donkere hoekjes van iedere bak.
    Moeilijk te verwijderen tijdens verversen mbv. fijne filterwatten, spons, afwasborstel en nagels.
    Er zijn ook mooiere rondere vormen die tijdens overgangsfases ontstaan.

    Groene algen zijn bij mij ontstaan onder deze omstandigheden :

    - Een uitgeputte voedingsbodem.
    Ik had een voedingsbodem ( Amtra ) die waarschijnlijk ook fosfaat bevatte gecombineerd met grof grind.
    De voedingsstoffen losten daardoor ook gemakkelijk op in het water.
    Het, per ongeluk geÔntroduceerde eendekroos was op geen enkele manier te stoppen.
    Uiteindelijk waren de voedingsstoffen op en de draadalgen kwamen opzetten.

    - Het uitspoelen van een filterspons in een bak om deze sneller te laten starten.
    Hoewel de planten hier heel goed op reageerden was de hoeveelheid voedingstoffen ook weer snel op.
    De onderste alg kwam op dat moment opzetten.

    - Het alleen toepassen van vloeibare bemesting.
    Elders op het net genoemde fuzz-algen kwamen opzetten na het toepassen van de bemesting.
    Er bleek namelijk niet alleen een tekort aan spoorelementen te zijn maar meer een tekort aan fosfaat.
    Overbemesting kan dus ook een negatieve invloed hebben.

    - Het veranderen van verlichting.
    Algen onstonden in de uitzwemmer omdat ik meer licht aanbracht.
    Planten reageren langzamer op deze verandering en algen zijn weer even in het voordeel.


    Een inzicht in rustige bestrijding of niet ..
    De oudste bekende methode van bestrijding is gebaseerd op plantenconcurrentie en het beperken van de organische belastingen.
    Al het leven op aarde bestaat voor het grootste deel uit deze organische stoffen.
    Het is een verzamelnaam voor complexe stoffen zoals eiwitten, aminozuren, vetten, suikers, enz.
    In een goed draaiend aquarium is de concentratie in het water van deze stoffen enorm laag omdat ze worden verbruikt
    en omgezet door bacteriŽn, groeiende planten en ander microleven.
    Stijgt de hoeveelheid door een verkeersongeluk dan vertaald dat zich direct in een rampsituatie.
    Stoffen die meetbaar zijn met de huidige testjes zoals nitraat, nitriet, fosfaat, ammonia, ijzer behoren dus niet tot deze groep !
    Maar in deze test proberen we het fosfaat als meest limiterende element te maken zoals dat in de natuur ook gebeurt.
    Nu mijn co2 installatie goed werkte ben ik hier mee aan de gang gegaan.
    Gedurende een 6 a 7 tal weken ben ik extra gaan kijken maar mijn bak.
    Als eerste is het nodig om de hoeveelheid vissen, voedering, verversing en zeker bemesting sterk te minimaliseren.
    Riccia flutens ( drijvend ) dient in dit geval als biologisch hulpmiddel en tegenpartij van de algen..
    Het is makkelijk te delen, kan op verschillende hoogte worden gebruikt en heeft geen gevoelige wortels zoals drijfplanten.
    Dit is een schematische weergave van de processen van mijn aquarium dat vol zat met algen.

    Het eerste verschijnsel is het ontstaan van zuurstofbelletjes op de riccia door de grote hoeveelheid licht.
    Dit betekent dat de plant suikers aanmaakt maar dat wil nog niet zeggen dat hij ook echt groeit.
    De witte kaamlaag , die mogelijk de hoeveelheid fosfaat weergeeft , verdwijnt ook spontaan.
    Door de groei van de riccia begint de lichtsterkte af te nemen.
    Dit is vooral te zien aan het om hoog groeien van lichtbehoeftige planten zoals de cabomba en vaantjesplant.
    In de middelste en onderste lagen tasten de algen niet langer de nieuwe plantendelen aan.
    Verschillende plantensoorten vormen uitlopers, vanuit interne reserves, als mogelijke overlevingstechniek voor hun toekomst.
    Op het laatst zijn alleen maar ech. tenellus en de crypto's in staat om nog te groeien.
    Door de verminderde opname van koolzuur is er ook een daling in de ph waar te nemen.
    Het water is nu zo arm dat er geen verdere groei plaats vindt en die situatie brengt dus ook geen oplossing.
    Planten en algen zijn namelijk beide extreem begrensd zodat ze zullen gaan afsterven.
    Door een grote verversing komen er toch weer wat voedingsstoffen in het water.
    Een tijdelijke verarming van fosfaat in het water of licht of co2 kan de balans herstellen in het voordeel van de planten maar
    het is heel moeilijk om daar getallen aan toe te kennen omdat de situatie altijd anders is.
    Van daar dat ik eens verder ben gaan kijken :


    Redfield ratio - Molaire verhouding tussen nitraat ( of stikstof ) en fosfaat.
    ( Quiros, 2002 )

    De processen die uiteindelijk verantwoordelijk zijn voor een bepaalde hoeveelheid fosfaat en nitraat op een bepaalde
    plaats in een aquarium zijn enorm complex en komen dus ook niet overeen met een gewone tabel.
    Daarom heb ik voorlopig, er maar een apart verhaaltje over gemaakt.
    Het nauwkeurig toepassen van de redfield ratio is totaal zinloos, en gaat enorm veel problemen geven.
    Men dient vooral te kijken naar ALLE omstandigheden die samen het groeivermogen bepalen.
    Maar goede resultaten worden wel verkregen door het terug dringen van tekorten van een van beide stoffen.


    Algemene tips en eigenaardigheden.


    Nawoord
    De oplossingen en instructies die hier boven staan zijn door mijzelf en andere aquarianen in de praktijk beproeft.
    Daarnaast is er gewoon wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de meeste factoren en invloeden.
    De huidige gewone aquarium literatuur licht helaas qua oplossingen ver achter op dit front.
    Ook verkopers van winkels zijn vaak niet genoeg op de hoogte van deze informatie.
    Voor hun geld vaak dat zij u liever terug zien om iets anders te "proberen".
    En zo kan het dus zijn dat er tegentrijdige adviezen worden gegeven.
    1 oplossing geven die altijd werkt is er dan ook niet.
    Elke situatie, elke alg en elk aquarium is gelukkig nog altijd uniek en dat maakt het ook zo moeilijk.
    3 punten die daar bij belangrijk zijn, zijn als volgt :
    • Blijf u aquarium niet constant verstoren door steeds dingen anders te doen.
      Er dient zich een stabiel evenwicht te ontwikkelen in het aquarium.
      Dit heeft tijd nodig en kunt u niet forceren.
    • Voorzie al uw aquatische planten van de voedingsstoffen die ze nodig hebben,
      op het moment en de manier dat ze die nodig hebben.
      Alleen dan verdwijnen de algen voor lange tijd uit u aquarium.
      Verwacht echter geen snelle reacties van uw planten of algen.
    • Breng u aquarium naar een andere niveau door het volgen van de gecombineerde methode.
      PDF bestand , deel 2


    Foto's en linken

    Staghorn algen.
    Een echte plaag.
    Wol achtige algen.

    Special soortje

    Supermacro foto van arm water blauw alg

    Algen als voeding voor cichlide.

    Amerikaans onderzoek naar algenoplossing , Mooi verhaal over successie maar lees ook de nabeschouwingen.
    Inmiddels is deze theorie daar meer verdwongen door T. barr's extrem index of dosing.
    En daar draait het meer om alle tekorten te voorkomen en stabiliteit te houden.


    Niets is waardevoller dan een goede discussie.


    Meer info over plantengroei



    Quiros, R., 2002, The nitrogen to phosphorus ratio for lakes: A cause or a consequence of aquatic biology,
    11-26. In A. Fernandez C. and G. Chalar M. (eds.) El Agua en Iberoamerica: De la LimnologŪa a la Gestiůn en Sudamerica.,
    Programa Iberoamericano de Ciencia y Tecnologia para el Desarrollo (CYTED), Buenos Aires, Argentina. 172 p. doc

    Peterson, G.D., 1998, Ecological resilience, biodiversity and scale, Ecosystems 1: 6-18. basis pdf , groot model

    Hameeteman, J., 1983, Het aquarium, onderhoud, beplanting, vissen, Zuid Boekprodukties , Best : 111-119

    Current R&D : Niewe plantensoorten - Mechanisms of succession and regeneration - pdf


    Copyrights © Tom adres ( positieve, negatieve reacties, vragen en ervaringen zijn erg welkom ) rev. V '10 - 3 - 2013

    Site Meter