Vroeg-christelijke teksten

  Rembrandts moeder

Rembrandt Harmensz. van Rijn

Essentiële teksten uit de bijbel en vroeg-christelijke bronnen heb ik geordend in de volgende categorieën :

In de lezingen van het padwerk wordt op verschillende plaatsen naar de bijbel verwezen. Hiervan vind je een (niet compleet) overzicht bij Aan het slot van deze pagina vind je

God

Filippus zei : 'Heer, laat ons de Vader zien; meer verlangen wij niet.' Jezus zei tegen hem : 'Filippus, nu ben ik zo lang bij jullie, en je kent me nog niet ? Wie mij heeft gezien, heeft de Vader gezien. Hoe kun je dan vragen : Laat ons de Vader zien ? Geloof je niet dat ik in de Vader ben, en dat de Vader in mij is ? Wat ik tegen jullie zeg, zeg ik niet op eigen gezag, maar op gezag van de Vader die in mij woont en door mij werkt. Geloof mij, ik ben in de Vader en de Vader is in mij.
(Johannes 14 : 8-11)

En zorgt ervoor dat de boodschap die u vanaf het begin gehoord hebt, in u levend blijft. Als dat het geval is, zult ook u in de Zoon en in de Vader blijven.
(1 Johannes 2 : 24)

Hij zei : "Mijn Vader die in het verborgene is".
Hij zei : "Ga je kamer in en sluit de deur achter je
en bid tot je Vader die in het verborgene is".
Dat wil zeggen : die in ons aller innerlijk is.

(Nag Hammadi - Evangelie volgens Filippus 57 [68,69])

Want ik zeg jullie, waarlijk, de levende God woont in jullie en jullie wonen in hem.
( Nag Hammadi - Het gesprek met de verlosser 44 [138] )

God schiep de mens
en de mensen schiepen zich een god.
Zo gaat het in de wereld :
De mensen scheppen zich goden
en vereren hun scheppingen.
Waarlijk!
Zo zouden de goden de mensen moeten vereren!

(Nag Hammadi - Evangelie volgens Filippus 68 [72] [85])


Liefde

Het grote gebod

Je moet God liefhebben met hart en ziel, en met heel je verstand.
Dit is het grote en eerste gebod.
En het tweede daaraan gelijk is : Je moet je naaste liefhebben als jezelf.
(Mattheüs 22 : 37 t/m 39
vgl. Leviticus 19:18)

Liefde

De liefde is geduldig,
vriendelijk en niet jaloers.
De liefde praalt niet,
zij is niet opgeblazen,
zij kwetst niemands gevoel.
Zij is niet grof en egoistisch.
Zij wordt niet verbitterd
en rekent het kwaad niet aan.
De liefde verheugt zich niet over het onrecht,
maar vindt vreugde in de waarheid.
Zij geeft het nooit op :
zij blijft geloven, hopen en verdragen.
Liefde houdt nooit op te bestaan.
(1 Corinthiërs 13 : 4 t/m 8)

Naastenliefde

Dan zal de Koning tegen wie rechts van hem staan zeggen :
"Mijn Vader heeft u gezegend. Kom en neem bezit van het koninkrijk dat voor u gemaakt is vanaf de schepping der wereld.
Want ik had honger en u hebt mij te eten gegeven.
Ik had dorst en u hebt mij te drinken gegeven.
Ik was vreemdeling u had mij opgenomen.
Ik was naakt en u gaf mij kleren.
Ik was ziek en u verzorgde mij.
Ik was in de gevangenis en u hebt mij bezocht."

En de rechtvaardigen zullen hem vragen :
"Heer, wij hebben u nooit dorstig of hongerig gezien.
Hoe hebben wij u dan te eten of te drinken kunnen geven ?
Wij hebben nooit gezien dat u vluchteling was of schamel gekleed ging.
Wij hebben nooit gezien dat u ziek was of in de gevangenis zat.
Hoe hebben wij u dan kunnen bezoeken ?"

Dan zal de Koning antwoorden :
"Luister goed naar wat ik u zeg :
Al wat u gedaan hebt voor een van mijn broeders hier, al was het de onbelangrijkste, hebt u voor mij gedaan."
(Mattheüs 25 : 35 t/m 40)

Vergeld geen kwaad met kwaad

Hebt uw vijanden lief en bid voor hen die u vervolgen.
(Mattheüs 5 : 44)

De ander vergeven

’Heer’, vroeg Petrus aan Jezus, ’hoe dikwijls moet ik iemand vergeven,
als hij mij telkens kwaad doet ? Zeven keer ?’
’Nee’, antwoordde Jezus, ’geen zeven, maar zeventig maal zeven keer !’
(Mattheüs 18 : 21, 22)

Liefde gaat boven de letter van de wet

Veronderstel : iemand van u heeft één schaap.
Het valt op sabbat * in een kuil.
Zal hij het dan niet vastpakken en uit de kuil trekken?
Maar een mens is heel wat meer waard dan een schaap.
Daarom staat de wet toe anderen op de sabbat te helpen.
(Mattheüs 12 : 11,12 )

* de dag waarop men volgens de Joodse wet niet mag werken.

De letter doodt, maar de geest maakt levend.
(2 Korintiërs 3 : 6)


Innerlijk versus uiterlijk

Innerlijke waarden gaan boven uiterlijke rituelen

Als u uw gave naar het altaar brengt en u herrinert u dat u met een ander ruzie hebt, laat dan uw gave staan; ga het eerst met die ander goed maken en kom dan terug om uw gave te brengen.
(Mattheüs 5 : 23 )

Jezus riep de mensen bij zich. 'Luister en begrijp mij goed!' zei hij.
'Niet wat de mond binnengaat, maakt iemand onrein, maar wat de mond uitkomt, maakt iemand onrein.'
Zijn leerlingen kwamen naar hem toe en zeiden: 'Weet u dat de Farizeeën zich geërgerd hebben toen ze u dat hoorden zeggen ?'
Hij antwoordde : 'Elke plant die mijn hemelse Vader niet geplant heeft, wordt uitgetrokken. Laat ze maar. Het zijn blinden die blinden leiden. En als de ene blinde de andere leidt, vallen ze allebei in een kuil.'
Petrus vroeg: 'Wilt u ons die gelijkenis uitleggen?' 'Missen ook jullie nog altijd elk inzicht?' vroeg hij. 'Begrijp je niet dat alles wat de mond binnengaat, in de buik terechtkomt en op zekere plaats weer wordt afgescheiden? Maar wat de mond uitkomt, komt uit het hart; dat is het wat de mens onrein maakt. Want uit het hart komen slechte gedachten, moord, overspel, ontucht, diefstal, valse verklaringen en lasterpraat. Dat is het wat iemand onrein maakt. Maar het eten met ongewassen handen maakt iemand niet onrein.'
(Mattheüs 15 : 10-20)

Jezus zei tot hen :
Als jullie vasten, zullen jullie zonde voor jezelf voortbrengen;
en als jullie bidden zullen jullie worden veroordeeld;
en als jullie aalmoezen geven zullen jullie je geest schaden.
En als jullie naar een land gaan
en door de streken reizen,
en als men jullie daar ontvangt :
Eet dan wat zij jullie voorzetten
en geneest de zieken onder hen.
Want wat jullie mond ingaat zal jullie niet onrein maken,
maar wat jullie mond uitgaat - dat zal jullie onrein maken.
(Nag Hammadi - Evangelie volgens Thomas 14)

Deze tekst wordt begrijpelijk als je hem als volgt leest :

Jezus zei :
Als jullie vasten (alleen omdat het in de wet staat),
zullen jullie zonde voor jezelf voortbrengen;
en als jullie bidden (alleen omdat het zo hoort)
zullen jullie worden veroordeeld;
en als jullie aalmoezen geven (omdat het een verplichting is)
zullen jullie je geest schaden.
En als jullie naar een land gaan
en door de streken reizen,
en als men jullie daar ontvangt :
Eet dan wat zij jullie voorzetten (ook al is het niet koosjer)
en geneest de zieken onder hen.
Want wat jullie mond ingaat zal jullie niet onrein maken,
maar wat jullie mond uitgaat - dat zal jullie onrein maken.
- - -

Zijn leerlingen zeiden tot hem :
Heeft besnijdenis nut of niet ?
Hij zei tot hen :
Als die nut had
zou hun Vader hen besneden uit hun moeder voortbrengen.
Maar de ware besnijdenis in de Geest,
die heeft in elk opzicht nut.
(Nag Hammadi - Evangelie volgens Thomas 53)

In Christus Jezus heeft besnijdenis noch onbesnedenheid enig belang,
maar alleen geloof zich uitend in liefde.
(Galaten 5:6)

Geen show

Zorg dat u uw godsdienstige verplichtingen niet doet om op te vallen bij de mensen.
(Mattheüs 6 : 1 )

Helpt u iemand in nood, maak het dan niet wereldkundig zoals schijnheilige mensen doen. Die vertellen hun goede daden rond in de synagogen en op straat, alleen maar om door de mensen geprezen te worden.
(Mattheüs 6 : 2 )

Geen onnodige wetten

Toen de Gezegende dit gezegd had, begroette hij allen met de woorden : "Vrede zij met jullie. Breng mijn vrede voort. Let erop dat jullie niemand misleiden door te zeggen 'Zie hier' of 'Zie daar', want de Zoon van de Mens verblijft in jullie binnenste. Volg hem! Die hem zoeken, zullen hem vinden. Ga zo heen en verkondig het evangelie van het Koninkrijk. Leg geen andere bepalingen op dan die welke ik jullie gesteld heb. En vaardig geen wet uit zoals de wetgever, opdat jullie daar geen gevangenen van worden."
(Nag Hammadi - Evangelie volgens Maria [8] )

De innerlijke wet

Zoek de wet niet in de schriften, want de wet is levend, terwijl de schrift dood is. Waarlijk, ik zeg jullie, Mozes ontving de wetten van God niet op schrift, maar door het levende woord. De wet is het levende woord van de levende god aan de levende profeten voor de levende mens. In alles wat leeft is de wet gegrift. Je vindt hem in het gras en in de boom, in de rivier en de berg, in de vogelen des hemels en de vissen uit de zee; maar zoek hem vooral diep in jezelf!
(Het Esseense Evangelie van de Vrede 13)

Geen voorgeschreven uiterlijke rituelen

Wie alles eet, moet niet neerkijken op iemand die dat niet doet, en wie alleen plantaardig voedsel eet, moet niet veroordelen wie alles eet.
(Romeinen 14 : 4, 5)

Want het koninkrijk van God is geen zaak van eten of drinken, maar van gerechtigheid, vrede en vreugde ...
(Romeinen 14 : 17)


Zich richten tot de spirituele wereld

Bidden

Wanneer u bidt, doe het dan niet zoals de schijnheilige mensen. Want die staan graag midden in de synagogen of op de hoeken van de straten te bidden; daar kan iedereen ze zien. Neem van mij aan : ze hebben hun loon al ontvangen. Wanneer u dus bidt, ga dan uw kamer binnen; en als u de deur achter u hebt dichtgedaan, bid dan tot uw Vader die door niemand gezien wordt. En uw Vader die ziet wat verborgen is, zal u belonen. Bid niet met veel omhaal van woorden zoals de heidenen doen. Want die denken dat God naar hun luistert omdat ze zoveel woorden gebruiken. Doe dus niet zoals zij. Want uw Vader weet wat u nodig hebt; Hij weet dat, nog voor u hem erom vraagt.
(Mattheüs 6 : 5 t/m 8)

Het Onze Vader

Zo moet u dus bidden :

Onze Vader in de hemel,
Uw naam worde geheiligd,
Uw koninkrijk kome,
Uw wil geschiede,
op aarde zoals in de hemel.
Geef ons heden ons dagelijks brood
en vergeef ons onze schulden
zoals ook wij anderen hun schulden vergeven,
en stel ons niet op de proef maar verlos ons van het kwade.
(Mattheüs 6 : 9 t/m 13)

In zijn boek 'Gebeden van de kosmos' geeft Neil Douglas-Klotz de volgende vertaling vanuit de Aramese Pesshitta-tekst :

O geboorte-gever! Vader-Moeder van de kosmos,
Bundel uw licht in ons - maak het nuttig.
Vestig uw rijk van eenheid nu -.
Uw enige verlangen handelt dan samen met het onze,
zoals in alle licht, zo ook in alle vormen.
Geef ons wat we elke dag nodig hebben aan brood en inzicht.
Maak de koorden van fouten die ons binden los,
zoals wij de strengen waarmee we anderen aan hun schuld houden, loslaten.
Laat oppervlakkige dingen ons niet misleiden,
maar bevrijd ons van wat ons terughoudt.
Uit U wordt de alwerkzame wil geboren,
de levende kracht om te handelen,
het lied dat alles verfraait
en dat zich van eeuw tot eeuw vernieuwt.
Waarlijk - dat er kracht zij in deze woorden -
mogen zij de basis vormen waaruit al mijn daden ontstaan :
Amen.

Gebed wordt verhoord

Vraag en u zult krijgen; zoek en u zult vinden; klop en er zal voor u worden opengedaan.
Ja, ieder die vraagt, zal krijgen, en wie zoekt, zal vinden, en voor wie aanklopt, zal worden opengedaan.
Is er onder u een vader die zijn kind een steen zal geven als het om een brood gaat ?
Of een slang als het om een vis vraagt ?
Ondanks uw slechtheid weet u aan uw kinderen dus goede dingen te geven.
Hoeveel te meer zal dan uw Vader in de hemel goede dingen geven aan wie er om vragen !
(Mattheüs 7 : 7 t/m 11)


Innerlijke staat van vrede en rust

Het koninkrijk van God

Jezus zei :
Als zij die jullie leiden zeggen :
Zie, het Koninkrijk is in de hemel,
dan zullen de vogelen des hemels jullie voor zijn.
Als zij zeggen : Het is in zee,
dan zullen de vissen jullie voor zijn.
Maar het Koninkrijk is binnenin jullie en buiten jullie.
Als jullie jezelf kennen
zullen jullie ook gekend worden
en zullen jullie weten dat jullie zonen
van de levende Vader zijn.
Maar als jullie jezelf niet kennen
dan zullen jullie in armoede zijn;
dan zijn jullie de armoede.
(Nag Hammadi - Evangelie van Thomas - 3)

De Farizeeërs vroegen hem, wanneer het koninkrijk van God zou komen.
"De komst van het koninkrijk van God kan men niet exact waarnemen", luidde zijn antwoord.
"Men kan niet zeggen : 'Kijk, hier is het, of : 'Daar is het!',
want het koninkrijk van God is binnen uw bereik".
(Lucas 17 : 20-21)

Zijn leerlingen zeiden tegen hem :
"Wanneer zal het Koninkrijk komen ?"
Jezus zei :
"Het komt niet door het te verwachten;
ze zullen niet zeggen : Zie hier, of : Zie daar.
Want het Koninkrijk van de Vader is uitgespreid over de aarde.
En de mensen zien het niet."
(Nag Hammadi - Evangelie volgens Thomas 113)

Het koninkrijk van God is van onschatbare waarde

Het hemelse konkrijk lijkt op een schat die in de grond verborgen zit. Iemand vindt die schat en bedekt hem weer met grond. Hij is zo blij, dat hij alles gaat verkopen wat hij heeft om met het geld dat stuk grond te kopen.
(Mattheüs 13 : 44)

Ook lijkt het hemelse koninkrijk op een handelaar die mooie parels zoekt. Op zekere dag ontdekt hij een heel kostbare. Dan gaat hij alles verkopen wat hij heeft om die parel te kunnen kopen.
(Mattheüs 13 : 45-46)

Het koninkrijk van God overkomt iemand niet plotseling, het groeit onmerkbaar

Hij vertelde hun nog een gelijkenis : "Het hemelse koninkrijk lijkt op een mosterdzaadje, het kleinste van alle zaden. Iemand plantte zo'n zaadje in zijn land. Als het opkomt, wordt het groter dan alle andere planten : het wordt een boom, zodat de vogels in zijn takken komen nestelen."
(Mattheüs 13 : 31-32 , Marcus 4 : 30-32, Lucas 13 : 18-19)

Nog een andere gelijkenis vertelde hij hun : "Het hemelse koninkrijk lijkt op gist. Een vrouw neemt wat van het gist en doet het in drie maten meel, en tenslotte blijkt het deeg helemaal gerezen."
(Mattheüs 13 : 33 , Lucas 13 : 20-21)

Het koninkrijk van God vertegenwoordigt een enorme kracht

Als je geloof zo groot is als een mosterdzaadje, kun je tegen die berg zeggen : 'Ga van hier naar daar', en hij zal gaan.
(Mattheüs 17 : 20, Marcus 11 : 22-23 )

Het koninkrijk van God is alleen te bereiken door aan jezelf te werken

"Dan zal het hemelse koninkrijk lijken op tien bruidsmeisjes die hun olielampen pakten en de bruidegom tegemoet gingen. Vijf van hen waren dom, vijf verstandig. Toen de vijf domme meisjes hun olielampen pakten, vergaten ze extra olie mee te nemen, maar de vijf die verstandig waren namen met hun lampen ook extra olie in flesjes mee. Toen de bruidegom maar niet kwam, werden zij slaperig en sliepen in. Middenin de nacht werd er geroepen : 'Daar komt de bruidegom! Naar buiten, hem tegemoet!' Alle meisjes stonden op en maakten hun lampen in orde. 'Geef ons wat van jullie olie', zeiden de domme meisjes tegen de verstandige, 'want onze lampen gaan uit'. 'Nee', antwoordden die, 'want dan komen we allemaal tekort. Ga maar naar de winkel als je olie wilt hebben. Toen zij weg waren om olie te kopen, kwam de bruidegom. De bruidsmeidjes die klaar stonden gingen met hem naar binnen om bruiloft te vieren, en de deur werd gesloten. Even later kwamen de andere bruidsmeisjes terug. 'Heer, heer, laat ons binnen', riepen ze. Maar hij zei: 'Ik ken jullie niet'." En Jezus besloot: "Waak dus, want je weet dag nog uur".
(Mattheüs 25 : 1-13)

Lees voor olie zelfkennis. Zelfkennis kunnen anderen je niet geven. Dat kun je alleen door zelfonderzoek verwerven.
Lees voor de bruidegom het zelf, het eigen innerlijk, of je eigen natuur of je geweten. Als je hebt geleefd zonder werkelijk na te denken over je eigen gedrag, zal je geweten je afhouden van het hoogst bereikbare geluksgevoel.
Lees voor de bruiloft die innerlijke staat van vrede en geluk. Dat feest kun je alleen binnengaan als je jezelf kent, en zo verstandig was aan jezelf te blijven werken.

Het koninkrijk van God maakt geen onderscheid tussen mensen

Het hemelse koninkrijk is te vergelijken met de eigenaar van een wijngaard, die 's morgens vroeg op weg ging om arbeiders te huren voor zijn wijngaard. Hij kwam met hen overeen dat hij hun als dagloon een zilverstuk zou betalen, en stuurde ze naar zijn wijngaard. Om negen uur ging hij weer de straat op en zag op het marktplein nog andere mannen die geen werk hadden. 'Kom ook werken in mijn wijngaard', zei hij tegen hen, ik zal jullie een eerlijk loon geven'. En zij gingen. Om twaalf uur en om drie uur deed de eigenaar hetzelfde. Het was vijf uur in de namiddag toen hij weer de straat opging en nog mensen zonder werk vond. 'Waarom staan jullie hier de hele dag zonder werk?' vroeg hij. 'Omdat niemand ons huurde', antwoordden ze. 'Komen jullie ook maar naar mijn wijngaard', zei hij. Toen het avond geworden was, zei de eigenaar van de wijngaard tegen zijn opzichter: 'Roep de arbeiders en betaal hun loon uit, te beginnen met die het laatst en eindigend met die het eerst zijn gekomen'. De arbeiders die om vijf uur begonnen waren, kwamen naar voren en kregen elk een zilverstuk uitbetaald. Toen zij, die 's ochtens vroeg begonnen waren, naar voren kwamen, dachten zij meer te ontvangen, maar ook zij kregen een zilverstuk. Ze namen het aan, maar begonnen tegen de eigenaar te mopperen: 'Die het laatst gekomen zijn, hebben een uur gewerkt en u laat hun evenveel uitbetalen als ons die de hele dag zwaar hebben moeten werken in de hitte'. Maar hij zei tegen één van hen: 'Vriend, ik zet je toch niet af. Ben je met mij niet een zilverstuk als dagloon overeengekomen? Neem dan wat je toekomt en ga. Ik wil aan de laatstgekomenen evenveel geven als aan jou. Mag ik met mijn geld doen wat ik wil? Of ben je afgunstig omdat ik goed ben voor anderen?'. Zo zullen de laatsten de eersten en de eersten de laatsten zijn.
(Mattheüs 20 : 1-16)

Toegang tot het koninkrijk van God

De mensen brachten ook hun kleintjes bij hem; ze wilden dat hij ze zou aanraken. Toen de leerlingen dat zagen, vielen ze tegen hen uit. Maar Jezus riep de kinderen bij zich en zei: "Laat ze bij me komen! Houd ze niet tegen, want het koninkrijk van God is voor mensen zoals zij. Onthoud goed: wie het koninkrijk van God niet aanvaardt zoals een kind dat doet, zal er zeker niet binnenkomen.
(Lucas 18 : 15-17, Mattheüs 19 : 13-15 , Marcus 10 : 13-16)

Wie tegen mij roepen : 'Heer, Heer !' komen niet allemaal het hemelse konkrijk binnen, maar alleen zij die de wil van mijn hemelse Vader doen.
(Mattheüs 7 : 21)

Er zijn er die achteraan staan en het eerst aan de beurt komen,
en er zijn er die vooraan staan en het laatst aan de beurt komen.
(Lucas 13 : 30)


Zelfonderzoek

Werken aan jezelf

Als uw rechteroog er de oorzaak van is dat u van de rechte weg afdwaalt, ruk het dan uit en gooi het weg. Het is beter dat een van uw lichaamsdelen verloren gaat dan dat heel uw lichaam in de hel wordt gegooid.
Als u door uw rechterhand tot verkeerde dingen komt, hak hem dan af en gooi hem weg. Het is beter dat een van uw lichaamsdelen verloren gaat dan dat u met heel uw lichaam in de hel terecht komt.
(Mattheüs 5 : 29, 30)

Psychische eigenschappen worden hier als lichaamsdelen voorgesteld. Met elke slechte eigenschap die je in jezelf aantreft moet je dus radicaal afrekenen.

Waarom kijk je naar de splinter in het oog van een ander en merk je niet de balk op in je eigen oog ? Hoe kun je tegen iemand zeggen : 'Vriend, laat mij die splinter eens uit je oog halen', zonder de balk in je eigen oog op te merken ? Huichelaar die je bent ! Verwijder eerst die balk uit je eigen oog, dan zie je pas scherp genoeg om de splinter uit het oog van een ander te halen.
(Lucas 6 : 41, 42)

Het innerlijk is bepalend

U hebt gehoord dat tegen uw voorouders gezegd is : U mag niet doden. Wie iemand doodt moet zich verantwoorden voor de rechtbank. Maar ik zeg u: ieder die kwaad is op een ander, moet zich voor de rechtbank verantwoorden. Als iemand een ander uitmaakt voor idioot, moet hij zich verantwoorden voor de Hoge Raad, en als iemand een ander uitmaakt voor gek, moet hij ervoor boeten in het hellevuur.
(Mattheüs 5 : 21-22)

Aansporingen om te werken aan jezelf

Jezus zei :
Wie het Al denkt te kennen
maar niet zichzelf kent,
blijft volkomen in gebreke.
(Nag Hammadi - Evangelie van Thomas - 67)

Het kwaad in jezelf herkennen en onder ogen zien

Maar ik zeg u : Ga niet tegen het kwaad in.
Als iemand u op de rechter wang slaat, draai hem dan ook de linker wang toe.
En als iemand u een proces aandoet en uw hemd wil hebben, geef hem dan ook uw jas.
En dwingt iemand u een kilometer met hem mee te gaan, ga dan twee kilometer met hem mee.
Als iemand u iets vraagt, geeft het hem; en wil iemand iets van u lenen, weiger het hem niet.
(Mattheüs 5 : 39-42)

Misschien wil de tekst 'Ga niet tegen het kwaad in' zeggen, dat , als je machteloos staat tegenover het kwaad, of je dat nu in jezelf aantreft of in anderen, het weinig zin heeft om je daartegen verzetten, maar er beter in mee kan gaan om het te kunnen onderzoeken en het te kunnen begrijpen, zodat je later het geweld kunt omzetten in een positieve kracht.

Zolang de wortel van het kwaad verborgen is,
is het sterk.
Zodra men het kwaad echter herkent,
dan lost het zich op.
Wanneer het zichtbaar wordt, verdwijnt het.
Daarom zegt het Woord :
'Reeds ligt de bijl aan de wortel van de boom'.
Zij hakt niet om
- want wat omgehakt wordt,
pleegt weer uit te lopen, -
maar de bijl dringt diep in de grond
totdat zij de wortel blootlegt.
Jezus heeft de wortel van de gehele plaats (de wereld)
losgetrokken,
anderen deden dit slechts gedeeltelijk.
Wat onszelf betreft :
Laat ieder van ons graven
naar de wortel van het kwaad
in zichzelf
en het met wortel en al
uit zijn hart wegrukken.
Het kwaad zal weggerukt worden
als we het kennen.
Als we het niet kennen,
schiet het wortel in ons
en brengt het vruchten voort
in ons hart.
Dan beheerst het ons,
en zijn wij zijn knechten.
Het neemt ons gevangen
en laat ons dingen doen die we niet willen,
en wat we willen, doen we niet.
Het blijft machtig
omdat we het niet hebben herkend.
Zolang het er is,
is het werkzaam.

( Nag Hammadi - Evangelie volgens Filippus 96 [83] ,
vgl. Mattheüs 3 : 10 en Lucas 3 : 9)

Want het is goed om vervuld te zijn en slecht om tekort te komen. Zoals het omgekeerd ook goed is dat je je tekort beseft en slecht dat je je in plaats daarvan vervuld waant.
( Nag Hammadi - Geheime boek van Jacobus [4] )

Wanneer ik 'tekort' interpreteer als 'tekortkomingen', dan staat er : het is goed als je je tekortkomingen beseft.

Het kwaad in jezelf de baas worden

Jezus zei :
Gelukzalig is de leeuw die door de mens wordt gegeten,
en de leeuw zal mens worden.
En vervloekt is de mens, die door de leeuw wordt gegeten,
en de mens zal leeuw worden.
(Nag Hammadi - Evangelie van Thomas - 7)

De leeuw staat voor hartstocht. De tekst kun je dan interpreteren als :
Als een mens zijn hartstochten de baas wordt,
zal hij zich identificeren met de hartstochtelijke liefde die in hem opwelt.
Maar als de mens niet kritisch staat tegenover wat er in hem om gaat,
wordt hij slaaf van zijn (verdorven) hartstochten.

De dualiteit overwinnen

Jezus zei :
"Als jullie de twee tot één maken,
zullen jullie zonen des mensen worden;
en als jullie zeggen : 'berg verplaats je',
zal hij zich verplaatsen."
(Nag Hammadi - Evangelie van Thomas - 106)

Lees dualiteit in plaats van 'de twee', en interpreteer 'de twee tot één maken' als 'de dualiteit overwinnen' of 'de tegenstellingen in jezelf overwinnen en opheffen' of 'een mens uit één stuk worden'.
De tekst betekent dan zoiets als :
Als je de dualiteit in jezelf weet te overwinnen, ga je werkelijk beseffen dat je leeft, en komen er onvoorstelbare krachten in je vrij.

Elk rijk waarin verdeeldheid heerst, gaat te gronde,
en elke stad of familie die onderling verdeeld is, houdt geen stand.
(Mattheüs 12 : 25)

Lees hier voor 'elk rijk' je eigen innerlijk. Als je innerlijk gespleten bent, doe je jezelf geweld aan. Op den duur is dat niet vol te houden.

Oprechtheid

Het moet zo zijn dat uw ja ja is en uw nee nee.
(Mattheüs 5 : 37)


Oordelen

Men moet zelf oordelen

Pas op voor de valse profeten. Ze komen in schaapskleren naar u toe, maar in werkelijkheid zijn het roofzuchtige wolven. U kunt hen herkennen aan hun vruchten. Men plukt geen druiven van doornstruiken en geen vijgen van distels. Een goede boom draagt goede vruchten, een slechte boom draagt slechte vruchten. Een goede boom kan geen slechte vruchten voortbrengen en een slechte boom geen goede.
(Mattheüs 7 : 15-19)

Oordelen rekening houdend met relatieve omstandigheden

Toen Jezus in de tempel tegenover de offerkist zat, zag hij hoe de mensen er geld in deden. Veel rijken gooiden er heel wat geld in. Maar daar kwam een arme weduwe die er twee koperen munten ter waarde van een stuiver in liet vallen. Jezus riep zijn leerlingen bij zich. "Neem van mij aan", zei hij, "die arme weduwe heeft meer in de offerkist gedaan dan al die anderen. Want die konden van hun overvloed best wat missen, maar zij moest het van haar armoede doen, en toch gooide zij er alles in wat zij had: zij gaf al het geld waarvan zij moest leven".
(Marcus 12 : 41-44, Lucas 21 : 1-4)

Niet liefdeloos veroordelen

Oordeel niet over anderen; dan zal God niet oordelen over u. Want God zal u op dezelfde manier beoordelen als waarop u anderen beoordeelt, en hij zal u meten met de maat waarmee u anderen meet.
(Mattheüs 7 : 1-2)

Toen brachten de Farizeeën een vrouw bij hem die betrapt was op overspel, en zetten haar midden in de kring. 'Meester', zeiden ze, 'deze vrouw is op heterdaad betrapt toen ze overspel pleegde. Nu schrijft de wet van Mozes ons voor dat zulke vrouwen moeten worden gestenigd. Wat vind u daarvan ?'
.....
'Wie van u zonder zonde is, mag de eerste steen gooien' zei hij.
.....
Toe ze dat hoorden, gingen ze een voor een weg, de oudsten het eerst, en Jezus bleef alleen achter met de vrouw die in het midden stond. Hij richtte zich op en vroeg haar : 'Waar zijn ze gebleven ? Heeft niemand u veroordeeld ?' 'Niemand, Heer,' antwoordde ze. 'Ook ik veroordeel u niet', zei Jezus, 'Ga, maar zondig voortaan niet meer'.
(Johannes 8 : 3-11)

Vasthouden aan wat goed is

Onderzoekt alle dingen, maar behoudt het goede.
(1 Tessalonicenzen 5:21)


Politiek

Rijkdom

Er kwam iemand naar hem toe met de vraag : 'Meester, wat voor goeds moet ik doen om het eeuwige leven te krijgen ?' Jezus zei : 'Waarom stelt u mij een vraag over het goede ? Er is er maar één die goed is! Als u het eeuwige leven wilt binnengaan, houd u dan aan de geboden'. 'Welke ?' vroeg hij. Jezus antwoordde : 'U mag niet doden, geen echtbreuk plegen, niet stelen, geen valse verklaringen afleggen, heb eerbied voor uw vader en uw moeder en heb uw naaste lief als uzelf'. 'Aan al die geboden heb ik mij gehouden' zei de jongeman, 'wat kan ik nog meer doen ?' Jezus antwoordde : 'Als u volmaakt wilt zijn, ga dan al uw bezittingen verkopen, geef het geld aan de armen en u zult een schat hebben in de hemel. Kom dan terug en volg mij'. Toen de jongeman dat hoorde, ging hij terneergeslagen weg, want hij had veel bezittingen. 'Ik verzeker jullie' zei Jezus tegen zijn leerlingen 'het zal een rijke veel moeite kosten het hemelse koninkrijk binnen te komen'.
(Mattheüs 19 : 16-23)

Overheid

Geef de keizer wat de keizer toekomt, en God wat God toekomt.
(Marcus 12 : 17 )

Leiderschap

Jullie weten dat zij die volken besturen, over hen heersen, en dat de leiders hun macht laten gelden. Zo moet het bij jullie niet gaan. Nee, als iemand van jullie de belangrijkste wil zijn, moet hij jullie dienen, en als iemand van jullie de eerste plaats wil innemen, moet hij voor jullie het slavenwerk doen. Neem een voorbeeld aan de Mensenzoon. Hij is niet gekomen om zich te laten dienen, maar om zelf te dienen en zijn leven te geven in ruil voor het leven van veel anderen.
(Mattheüs 20 : 25-28)

Pacifisme

Eén van de leerlingen trok zijn zwaard, haalde uit naar de dienaar van de hogepriester en sloeg hem een oor af. Maar Jezus zei : 'Steek je zwaard weer bij je. Want iedereen die het zwaard trekt, zal ook door het zwaard omkomen.'
(Mattheüs 26 : 51, 52)

Gelijkheid

Op dat moment kwamen de leerlingen Jezus vragen : 'Wie is de belangrijkste in het hemelse koninkrijk ?' Hij riep een kind bij zich en zette het midden in de kring. 'Ik verzeker jullie,' zei hij 'het hemelse koninkrijk kom je alleen binnen als je van gezindheid verandert en wordt als kinderen. De belangrijkste in het hemelse koninkrijk is dus hij die zich zo onbelangrijk vindt als dit kind. En wie in mijn naam zo'n kind gastvrij ontvangt, ontvangt mij.'
(Mattheüs 18 : 1-5)

Religie niet gebruiken voor economische doeleinden

Jezus ging de tempel binnen en joeg er alle kopers en verkopers weg; hij gooide de tafels om van de geldwisselaars en de stoelen van de duivenhandelaars. Hij zei tegen hen : 'Er staat geschreven : Mijn huis moet heten huis van gebed, maar jullie maken er een rovershol van.'
(Mattheüs 21 : 12-13)


Toekomst

Luister, ik stuur jullie als schapen onder de wolven. Wees dus zo slim als slangen en zo onschuldig als duiven. Pas op voor de mensen; ze zullen jullie uitleveren aan rechtbanken en je geselen in hun synagogen.
(Mattheüs 10 : 16-17)

Geloof het niet, als iemand dan tegen jullie zegt : Kijk, hier is de Christus, of : Daar is hij. Want er zullen valse christussen komen en valse profeten, en ze zullen grote tekenen en wonderen doen om, indien mogelijk, zelfs de uitverkorenen op een dwaalspoor te brengen. Ik heb jullie allemaal van tevoren gezegd. Als ze dus tegen jullie zeggen : Kijk, hij is in de woestijn, ga er dan niet heen; of als ze tegen jullie zeggen : Kijk, hij houdt zich daar verborgen, geloof het dan niet.
(Mattheüs 24 : 23-26)

Laat niemand jullie op een dwaalspoor brengen. Want er zullen veel mensen komen die van mijn naam gebruik maken en beweren : 'Ik ben de Christus'. Daarmee zullen zij velen op een dwaalspoor brengen. Jullie zullen wapengekletter horen en berichten over oorlogen horen. Maar raak niet in paniek. Dat moet allemaal gebeuren, maar het is het einde nog niet. Het ene volk zal strijden tegen het andere volk, het ene rijk tegen het andere; er zullen hongersnoden zijn en aardbevingen. Maar dit alles is nog maar het begin van de weeën. Ze zullen jullie uitleveren, onderdrukken en ter dood brengen; alle volken zullen jullie haten vanwege mijn naam. Velen zullen hun geloof verliezen. Ze zullen elkaar verraden en haten. Er zullen vele valse profeten komen en zij zullen velen op een dwaalspoor brengen. En omdat de verachting voor de wet toeneemt, zal de liefde bij de meesten verkoelen. Maar wie volhoudt tot het einde, zal gered worden. Eerst zal dit grote nieuws over het koninkrijk van God bekend gemaakt worden over de hele wereld, zodat onder alle volken van mij is getuigd, en dan zal het einde komen.
(Mattheüs 24 : 4-14)

Ziet. Ik ben met u alle dagen tot aan de voleinding der wereld.
(Mattheüs 28 : 20)

Toen zag ik een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. De eerste hemel en de eerste aarde waren verdwenen en ook de zee bestond niet meer. Ik zag een nieuw Jeruzalem, een nieuwe heilige stad, neerdalen vanuit God vanuit de hemel. Ze was als bruid getooid, mooi gemaakt voor haar man. En uit de richting van de troon hoorde ik luid een stem zeggen : 'Nu heeft God zijn tent onder de mensen opgeslagen! Hij zal bij hen wonen en zij zullen zijn volk zijn. God zelf zal bij hen zijn en hij zal elke traan uit hun ogen wissen. De dood zal er niet meer zijn; geen rouw, geen weeklacht, geen pijn zal er zijn, want de eerste dingen zijn voorbij.' Hij die op de troon was gezeten zei : 'Ik maak alles nieuw'. Tegen mij zei hij : 'Schrijf! Want deze woorden zijn geloofwaardig en waarachtig'. En dit waren zijn woorden : 'Alles is voltrokken! Ik ben de alfa en de omega, het begin en het einde. Wie dorst heeft zal ik te drinken geven uit de bron met water dat leven geeft, om niet. Dit zal het deel zijn van wie overwint : Ik zal zijn God zijn en hij mijn zoon.'
(Openbaring 21 : 1 - 7)


Troost en inspiratie

Heilige Geest

Maar de Trooster, de Heilige Geest, die de Vader zenden zal in mijn naam, die zal u alles leren en u te binnen brengen al wat Ik u gezegd heb.
(Johannes 14 : 26)

En wanneer zij u wegvoeren om u over te leveren, weest dan niet van tevoren bezorgd wat gij zeggen moet, maar zegt wat u in die ure gegeven wordt; want gij zijt het niet, die spreekt, maar de Heilige Geest.
(Marcus 13 : 11 ; vgl. Lucas 12 : 11, 12)


Jezus' tegenstanders

Jezus zei : "Wee hen ,de Farizeeërs, want ze lijken op een hond die in de voerbak van ossen slaapt. Want zelf eet hij niet, noch laat hij de ossen eten.
(Nag Hammadi - Evangelie van Thomas 102)

Jezus zei : De Farizeeërs en de schriftgeleerden hebben de sleutels der kennis ontvangen, maar hebben die verborgen. Zelf zijn zij niet binnengegaan en hen die wilden binnengaan, lieten ze niet toe.
(Nag Hammadi - Evangelie van Thomas 39)


De vorm van Jezus' onderricht

Gelijkenissen

"Waarom gebruikt u gelijkenissen als u de mensen toespreekt?"
kwamen de leerlingen Jezus vragen.
"Omdat God jullie heeft willen inwijden in de geheimen van zijn koninkrijk, maar niet hen" antwoordde hij hun.
(Mattheüs 13 : 10-11)

Geef wat heilig is niet aan de honden, want ze komen terug om u te verscheuren.
Gooi uw parels niet voor de zwijnen, want ze vertrappen die met hun poten.
(Mattheüs 7 : 6)

Ik vertel mijn geheimen aan hen die mijn geheimen waardig zijn.
(Nag Hammadi - Evangelie volgens Thomas 62)

De stijl van de verhalen die Jezus vertelde is van een verrassende eenvoud gecombineerd met een verrassende diepgang. Ter illustratie volgen hier de verhalen van de verloren zoon en van de barmhartige Samaritaan

De verloren zoon

Jezus vervolgde : ’Er was een man die twee zonen had. Vader, zei de jongste tegen hem, geef mij het deel van uw bezit waarop ik recht heb. En de vader verdeelde zijn bezit over zijn twee zonen. Een paar dagen later verzilverde de jongste zoon zijn aandeel en ging op reis naar een ver land. Daar leidde hij een losbandig leven en verkwistte al zijn geld. Toen hij alles had opgemaakt, brak er in dat land een zware hongersnood uit. Ook hij begon daaronder te lijden. Toen trok hij erop uit en kreeg na lang aandringen werk bij een van de bewoners van dat gebied. Die stuurde hem zijn land op om varkens te hoeden. Graag had hij zijn maag gevuld met het voer van de varkens, maar niemand gaf het hem. Toen kwam hij tot bezinning en dacht: Mijn vader heeft zoveel knechten en die hebben eten in overvloed! En ik kom hier om van de honger. Ik ga terug naar mijn vader en zal tegen hem zeggen: Vader, wat ik heb gedaan was tegen de wil van de hemel en tegen de uwe. Ik verdien het niet nog langer uw zoon genoemd te worden; behandel mij als een van uw knechten. En hij ging op weg, terug naar zijn vader.
Hij was nog ver van huis, toen zijn vader hem al zag. Omdat hij met hem was begaan, liep hij hem snel tegemoet, sloeg zijn armen om hem heen en kuste hem. Vader, zei de zoon, wat ik heb gedaan was tegen de wil van de hemel en tegen de uwe. Ik verdien het niet nog langer uw zoon genoemd te worden. Maar zijn vader zei tegen zijn knechten: Vlug! Haal het beste gewaad en trek het hem aan; steek een ring aan zijn vinger en doe hem schoenen aan. Haal het mestkalf uit de stal en slacht het. We gaan eten en feestvieren. Want mijn zoon hier, hij was dood maar hij leeft weer, ik was hem kwijt maar hij is terug. En zij begonnen feest te vieren.
De oudste zoon was op het land. Toen hij terugkeerde en dicht bij huis kwam, hoorde hij muziek en dansen. Hij riep een van de knechten en vroeg hem wat er aan de hand was. Uw broer is terug, antwoordde die, en uw vader heeft het mestkalf laten slachten omdat hij hem weer gezond en wel terug heeft. De oudste zoon was woedend en wilde niet naar binnen. Zijn vader kwam naar buiten en probeerde hem over te halen. Maar hij zei tegen zijn vader: Hoeveel jaar dien ik u nu al niet, zonder ooit een van uw bevelen te overtreden? En wat hebt u mij gegeven? Nog geen bokje om eens feest te vieren met mijn vrienden. Maar nu die zoon van u gekomen is, die met hoeren uw vermogen heeft opgemaakt, slacht u het mestkalf voor hem! Jongen, antwoordde zijn vader, jij bent altijd bij me en alles wat van mij is, is van jou. Maar er moet feest zijn, er moet vreugde zijn! Je broer hier, hij was dood maar hij leeft weer, hij was verloren, maar hij is terug.’
(Lucas 15 : 11-32)

De levenswijze van de jongste zoon, die er op uit trekt, en een losbandig en ondoordacht leven leidt, staat voor het leven en al de fouten die je daarin kunt maken. Het brengt je uiteindelijk tot inkeer, tot realiteitsbesef en nederigheid. De terugkeer naar de vader staat voor je fouten overwinnen, een verstandige levenswijze aannemen. De vader staat voor het geluk, voor liefde. Dat de vader zijn zoon al van verre zag komen, staat symbool voor het feit dat het geluk je eerder toelacht dan je verwacht, en liefde je omarmt op een moment dat je dat jezelf nog lang niet kunt voorstellen. Dat de oudste zoon het feest niet mee wil vieren, vertelt dat een levensweg van gehoorzaamheid en volgzaamheid, waarin men in feite niet zijn eigen keuzes leert te maken, een beperkt leven is, en niet leidt tot dankbaarheid.
Als je de vader als symbool wilt zien voor God, dan vertelt het verhaal dat God niet straft, geen wrede God is, maar dat je altijd, als je besloten hebt je fouten te overwinnen, en een leven van liefde te gaan leiden, feestelijk wordt ontvangen.

De barmhartige Samaritaan

Er kwam een wetgeleerde naar Jezus toe die hem op de proef wilde stellen. Hij vroeg : ’Meester, wat moet ik doen om deel te krijgen aan het eeuwige leven ?’
Jezus zei tegen hem : ’Wat staat er in de wet ? Wat leest u daar ?’
Hij antwoordde : ’Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en heel uw ziel, met inzet van al uw krachten en met heel uw verstand, en heb uw naaste lief als uzelf’.
Toen zei Jezus : ’Dat is goed geantwoord; doe dat en u zult leven’.
Maar de man wilde zichzelf rechtvaardigen en zei : ’Wie is mijn naaste ?’
Daarop zei Jezus : ’Er was eens een man die van Jeruzalem naar Jericho ging en door rovers werd overvallen. Ze beroofden hem en sloegen hem en lieten hem halfdood liggen. Nu kwam daar een priester langs, op weg naar Jericho. Hij zag hem liggen, maar ging met een boog om hem heen. Hetzelfde deed een Leviet die daarlangs kwam; ook hij ging toen hij de man zag liggen, met een boog voorbij. Een Samaritaan die op reis was, kwam daar ook langs. Maar toen hij hem zag liggen, was hij met hem begaan. Hij ging naar hem toe, verzorgde zijn wonden met olie en wijn en verbond ze. Toen zette hij hem op zijn eigen ezel en bracht hem naar een herberg waar hij voor hem zorgde. De volgende dag nam hij twee zilverstukken, hij gaf die aan de herbergier en zei: Zorg voor hem, en mocht u meer kosten maken, dan zal ik u betalen als ik terugkom!’
En Jezus besloot : ’Wat denkt u ? Wie van deze drie is de naaste geweest van de man die in handen viel van de rovers ?’
’Degene die zich het lot van de man aantrok’, antwoordde de wetgeleerde.
En Jezus zei : ’Ga dan en doe als hij’.
(Lucas 10 : 25-37)

Priesters en Levieten golden in de tijd van Jezus als hoogwaardigheidsbekleders, vooraanstaanden in de religieuze hiërarchie. Mij is verteld dat Samaritanen, d.w.z. de inwoners van Samaria, over het algemeen door de joodse gemeenschap uit de tijd van Jezus gediscrimineerd werden. De Samaritanen hadden zich dan wel bekeerd tot (een vorm van) de joodse religie, maar zij werden toch beschouwd als tweederangs burgers. Zij behoorden tot de lagere bevolkingsgroepen waarop werd neergekeken.
Jezus geeft met dit verhaal aan dat discriminatie niet gerechtvaardigd is en het niet aankomt op iemands status, maar op iemands innerlijke houding en zijn gedrag. De Samaritaan doet veel meer dan je van een toevallige passant zou verwachten.
Het verhaal geeft een basale instructie dat liefde zich niet enkel tot mooie woorden mag beperken, niet enkel een prettig gevoel is, maar ook om praktische toepassing vraagt.


Doelstellingen van Jezus

Redding

Wat denken jullie ? Wat zal iemand die honderd schapen heeft, doen als er één verdwaald is ? Zal hij de negenennegentig andere niet op de berghelling achterlaten en op zoek gaan naar het ene dat verdwaald is ? Ik verzeker jullie : als hij het vindt, verheugt hij zich meer over dat ene schaap dan over die negenennegentig andere. Zo wil jullie Vader in de hemel niet dat één van deze kleinen verloren gaat.
(Mattheüs 18 : 11-14)

Toen enkele schriftgeleerden die tot de Farizeeën behoorden, zagen dat hij at met tollenaars en zondaars, vroegen zij aan zijn leerlingen : 'Waarom eet hij met tollenaars en zondaars ?' Jezus hoorde het en zei : 'Gezonde mensen hebben geen dokter nodig, zieke wel. Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen, maar zondaars'.
(Marcus 2 : 16, 17 )

Leraar

Laat allen die gebukt gaan onder zware lasten, bij mij komen:
Ik zal u verlichting geven.
Neem mijn juk op u
en laat mij uw leermeester zijn,
want ik ben zachtmoedig en eenvoudig.
Bij mij zult u rust vinden.
Want het juk dat ik u opleg is zacht
en de last die ik u te dragen geef is licht.
(Mattheüs 11 : 29-30)

Trek eropuit en maak alle volken tot mijn leerlingen en doop ze in de naam van de Vader en van de Zoon en van de heilige Geest. Leer hun alles onderhouden wat ik jullie heb opgedragen. En, wees er zeker van, ik ben bij jullie, van dag tot dag, tot aan de voltooiing van de wereld.
(Mattheüs : 28 : 19, 20)

De weg, de waarheid en het leven

Ik ben de weg, de waarheid en het leven.
Niemand komt tot de Vader dan door mij.
(Johannes 14 : 6)


Wie is Jezus ?

Christus

De mensen leefden in de verwachting dat de Christus zou komen.
(Lucas 3 : 15)

Jezus ging met zijn leerlingen op weg naar de dorpen in de omgeving van Caesarea Filippi. 'Wie denken de mensen dat ik ben ?' vroeg hij onderweg. Ze zeiden : 'Sommigen zeggen Johannes de Doper, anderen Elia, weer anderen zeggen dat u één van de profeten bent. 'En jullie, wie denken jullie dat ik ben ?' vroeg hij. Petrus antwoordde :'U bent de Christus'. Streng verbood Jezus hun er ook maar met iemand over te praten.
(Marcus 8 : 27 - 30 )

Lam van God

Gewillig liet hij zich mishandelen, geen woord kwam over zijn lippen. Hij hield zich stil, als een lam op weg naar de slachtbank, als een schaap onder de handen van scheerders. Hij werd gevangen genomen, veroordeeld en daarna weggeleid.
(Jesaja 53 : 7, 8)

De volgende dag zag hij * Jezus naar zich toekomen.
'Daar is het Lam van God dat de zonde van de wereld wegneemt' zei hij.
(Johannes 1 : 29 )

* d.w.z. Johannes de Doper

Zoon van God

Een slaaf poogt alleen maar vrij te worden;
hij is er niet op uit het bezit van zijn meester te verkrijgen.
De zoon is echter niet alleen maar een zoon,
maar maakt ook aanspraak op de erfenis van de vader.
(Nag Hammadi - Evangelie volgens Filippus 2)

Licht der wereld

Ik ben het licht voor de wereld. Wie mij volgt, zal niet meer in het donker lopen, maar hij zal licht bezitten dat leven geeft.
( Johannes 8 :12 )

U bent het licht voor de wereld. Een stad die op een berg ligt, kan niet verborgen blijven. En men steekt geen olielamp aan om haar onder een korenmaat te zetten, maar men zet haar op de standaard. Dan straalt zij licht uit voor allen die in huis zijn. Zo moet ook u uw licht laten uitstralen voor de mensen. Dan kunnen zij het goede zien, dat u doet, en zij zullen uw Vader in de hemel eer bewijzen.
( Mattheüs 5 : 14-16 )


Leven van Jezus

Familie

Hij is toch de zoon van de timmerman? Is Maria niet zijn moeder, en zijn Jakobus, Jozef, Simon en Judas geen broers van hem ? En wonen al zijn zusters niet in onze stad ?
(Mattheüs 13 : 55-56)

Drie vrouwen trokken altijd met de Heer op : Maria, zijn moeder, zijn zuster en Maria Magdalena, die zijn metgezellin wordt genoemd.
Want zowel zijn zuster als zijn moeder als zijn gezellin heetten Maria.
(Nag Hammadi - Evangelie volgens Filippus 25 [32])

Jezus voorspelt zijn lijden en opstanding

Toen ze bij elkaar waren in Galilea, zei Jezus tegen zijn leerlingen : 'De Mensenzoon zal worden uitgeleverd aan mensen die hem willen doden, maar op de derde dag zal hij door God worden opgewekt.' De leerlingen werden zeer bedroefd.
(Mattheüs 17 : 21-23)

Kruisiging

Toen zij waren aangekomen bij de plek die 'Schedel' wordt genoemd, sloegen zij hem aan het kruis, en ook de misdadigers, de ene rechts, de andere links van hem. En Jezus zei : 'Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen'.
(Lucas 23 : 33, 34)

Opstanding

En wat de opstanding betreft : Hebt u in het boek van Mozes niet het verhaal over de brandende braamstruik gelezen ? Zegt God daar niet tegen Mozes : 'Ik ben de God van Abraham, de God van Isaak en de God van Jacob' ? Hij is niet een God van doden, maar van levenden.
(Marcus 12 : 26, 27)

Ze gingen de grafkamer binnen en zagen aan de rechterkant een jongeman zitten, in het wit gekleed. Ze stonden verstijfd van schrik, maar hij zei tegen hen : 'Schrik niet! U zoekt Jezus, uit Nazaret, die gekruisigd is. Hij is door God opgewekt, hij is hier niet. Kijk, dit is de plaats waar ze hem hadden neergelegd'.
(Marcus 16 : 5, 6)

In de tijd van Jezus was geloof in wonderen net zo moeilijk als nu :

En terwijl zij hierover spraken, stond Hijzelf in hun midden; en zij werden ontzet en verschrikt en meenden een geest te aanschouwen. Doch Hij zeide tot hen : Waarom zijt gij ontsteld en waarom komen er overwegingen op in uw hart ? Ziet mijn handen en mijn voeten, dat Ik het zelf ben; betast Mij en ziet, dat een geest geen vlees en beenderen heeft, zoals gij ziet, dat Ik heb. ... En toen zij het van blijdschap nog niet geloofden en zich verwonderden, zeide Hij tot hen : Hebt gij hier iets te eten ? Zij reikten Hem een stuk van een gebakken vis toe. En Hij nam het en at het voor hun ogen.
(Lucas 24:36 t/m 43)

... wanneer Christus niet is verrezen, is onze prediking zonder inhoud en uw geloof eveneens.
( 1 Korinthe 15 : 14 )


Rituelen en gebruiken

Zondag

Houd de sabbat in ere. Het moet een bijzondere dag voor je zijn. Zes dagen heb je om te werken, maar de zevende dag, de sabbat, is een rustdag die aan mij, de Heer, je God, is gewijd. Verricht dan geen enkel werk. Dat geldt voor jezelf, je zoon, je dochter, je slaaf en je slavin. Het geldt ook voor je vee en voor de vreemdeling die in je stad woont.
(Exodus 20 : 8 t/m 10)

Maar de synagogebestuurder was boos omdat Jezus iemand op sabbat genezen had. 'Er zijn zes dagen waarop we moeten werken', zei hij tegen de mensen, 'Kom dan niet juist op sabbat om genezen te worden!'.
'Huichelaars', antwoordde de Heer. 'Ieder van u maakt toch ook op sabbat zijn os of ezel van de voerderbak los om hem te drinken te geven ? Maar je zou op sabbat niet deze dochter van Abraham mogen verlossen van de boeien waarmee Satan haar nu al achttien jaar gevangen houdt ?' Toen hij dit zei, schaamden al zijn tegenstanders zich; maar de mensen waren allemaal verheugd over al die geweldige dingen die door hem gebeurden.
(Lucas 13 : 14 t/m 17)

De sabbat is er voor de mens, de mens niet voor de sabbat.
(Marcus 2 : 27)

Dopen

In die tijd begon Johannes de Doper in de woestijn van Judea met zijn verkondiging : 'Begin een nieuw leven, want het hemelse koninkrijk is dichtbij'.
(Mattheüs 3 : 1,2 )

De mensen lieten zich door hem dopen in de rivier de Jordaan, waarbij ze openlijk uitkwamen voor hun zonden.
(Mattheüs 3 : 6 )

Ook veel Farizeën en Sadduceeën kwamen zich laten dopen. Maar toen Johannes dat zag, zei hij tegen hen : 'O jullie adders, wie heeft u op de gedachte gebracht dat u het komende oordeel kunt ontlopen ? Toon maar door daden, dat u een nieuw leven bent begonnen.'
(Mattheüs 3 : 7,8 )

Hij maakte bekend : 'Na mij komt er iemand die machtiger is dan ik; ik zou nog niet voor hem durven bukken om de riem van zijn sandalen los te maken. Ik heb u gedoopt met water, maar hij zal u dopen met de heilige Geest.
(Marcus 1 : 7, 8 )

Jezus ging van Galilea naar de Jordaan om zich door Johannes te laten dopen
(Mattheüs 3 : 13 )

Zodra Jezus gedoopt was en uit het water kwam, ging de hemel open en Johannes zag de Geest van God als een duif op hem neerdalen. En uit de hemel klonk een stem : 'Dit is mijn geliefde Zoon, de man naar mijn hart'.
(Mattheüs 3 : 16, 17 )

Trek eropuit en maak alle volken tot mijn leerlingen
en doop ze in de naam van de Vader en van de Zoon en van de heilige Geest.
Leer hun alles te onderhouden wat ik jullie heb opgedragen.
En, wees er zeker van : ik ben bij jullie, van dag tot dag, tot aan de voltooiing van de wereld.
(Mattheüs 28 : 19, 20 )

Avondmaal

Onder het eten nam Jezus een brood, sprak het gebed om zegen uit, brak het brood en gaf het hun met de woorden: 'Neem het; dit is mijn lichaam'. En hij nam een beker, dankte God en gaf hun de beker. En zij dronken er allen uit. Jezus zei : 'Dit is mijn bloed, het bloed van het verbond, dat voor velen wordt vergoten.'
(Marcus 14 : 22 - 24)


Discussiepunten

Reincarnatie

Maar ik zeg jullie : Elia * is al gekomen.
Alleen, ze hebben hem niet herkend, maar met hem gedaan wat ze wilden.
Zo zal ook de Mensenzoon door hun toedoen moeten lijden.
Toen begrepen de leerlingen dat hij op Johannes de Doper had gedoeld.
(Mattheüs 17 : 12,13 )

* Joodse profeet.

Geboorte van Jezus

Toen zijn moeder Maria verloofd was met Jozef, bleek zij, voordat zij gingen samenwonen, zwanger van de Heilige Geest. Omdat Jozef, haar man, rechtschapen was en haar niet in opspraak wilde brengen, dacht hij erover in stilte van haar te scheiden. Terwijl hij dit overwoog, verscheen hem in een droom een engel van de Heer die tot hem sprak : 'Jozef, zoon van David, wees niet bevreesd Maria, uw vrouw, tot u te nemen; het kind in haar schoot is van de Heilige Geest.
(Mattheüs 1 : 18,20 )

De man ging weg en vertelde de Joodse leiders dat Jezus het was die hem genezen had. En zij begonnen Jezus te vervolgen omdat hij zulke dingen deed op sabbat. Maar hij zei tegen hen : 'Mijn Vader werkt voortdurend en ik ook'. Dat was voor de Joodse leiders een reden te meer om hem te willen doden. Want hij schond niet alleen de sabbat, maar noemde ook God zijn eigen Vader, en daarmee stelde hij zich met God op één lijn.
(Johannes 5 : 15 t/m 18)

Sommigen zeggen : "Maria is bevrucht door de heilige geest".
Zij dwalen. Zij weten niet wat zij zeggen.

De Heer zou niet gezegd hebben 'Mijn vader die in de hemel is', als hij niet ook nog een andere vader zou hebben. Hij zou dan eenvoudig 'mijn Vader' hebben gezegd.
(Nag Hammadi - Evangelie volgens Filippus 14 [17])

Veroordeling of waarschuwing

Jezus vertelde nog een andere gelijkenis.
"Het hemelse koninkrijk lijkt op een boer die goed zaad in zijn akker zaaide.
Maar 's nachts toen de mensen sliepen,
kwam zijn vijand en zaaide onkruid tussen het koren en verdween weer.
Toen het jonge groen opkwam en vrucht begon te zetten,
kwam het onkruid tevoorschijn.
De knechts gingen naar de boer toe en vroegen:
'Heer, hebt u wel goed zaad in uw akker gezaaid?
Waar komt anders al dat onkruid vandaan?'
Hij antwoordde : 'Dat heeft de vijand van mij gedaan'.
Zijn knechts zeiden: 'Wilt u dat wij het onkruid er tussenuit halen?'
'Nee', zei hij, 'want als je het onkruid er tussen uit haalt, trek je ook het koren mee uit.
Laat het koren maar samen opgroeien met het onkruid tot de oogst.
En als de oogsttijd is gekomen, zal ik tegen de arbeiders zeggen :
Haal eerst het onkruid bij elkaar en bind het tot bossen samen om het te verbranden;
verzamel dan het koren en sla het op in mijn schuur.'"
(Mattheüs 13 : 24-30)

Ik zelf zou deze tekst als volgt willen interpreteren :

Lees voor de boer het hoger zelf dat op zoek is om zichzelf te leren kennen en te verbeteren.
De knechten stellen het zoeken naar zelfkennis voor.
Het goede zaad en het koren zijn je goede eigenschappen, en de aangename consequenties die die met zich meebrengen.
Het onkruid stelt je slechte eigenschappen voor, waarvan je je liever zou willen ontdoen, maar die zo diep in je geworteld zijn, dat dat in eerste instantie niet lukt.
Het samen opgroeien van het koren en het onkruid is de periode van zelfonderzoek, waarin je goede eigenschappen je zelfrespect geven, maar waarin je de kwade eigenschappen in jezelf niet wilt verdoezelen.
De oogst is het moment waarop je zover bent, dat je je kwade eigenschappen kunt overwinnen en je ervan kunt ontdoen.
De schuur met het koren stellen jezelf voor en wat je met al je zelfonderzoek gewonnen hebt.

Toch is deze een andere interpretatie dan in het boek van Mattheüs te vinden is, want daar staat :

De leerlingen gingen naar hem toe.
"Leg ons de gelijkenis van het onkruid op de akker uit", vroegen ze.
Hij antwoordde :
"De man die het goede zaad uitzaaide, is de Mensenzoon,
de akker is de wereld.
Het goede zaad zijn de mensen die behoren tot het koninkrijk.
Het onkruid zijn degenen die tot de partij van de duivel behoren.
De vijand die het onkruid zaait, is de duivel zelf.
De oogst is het einde van de wereld:
De Mensenzoon zal zijn engelen uitsturen
en zij zullen uit het koninkrijk bijeenbrengen alles wat tot kwaad aanzet
en al degenen die kwaad doen,
en zij zullen hen in de brandende oven gooien,
waar zij zullen huilen en knarsetanden.
Dan zullen de rechtvaardigen in het koninkrijk van hun Vader stralen als de zon.
Wie oren heeft moet ook luisteren!"
(Mattheüs 13 : 36-43)

Met de Mensenzoon bedoelt Jezus zichzelf.

Ik heb moeite met een beeld waarin mensen gruwelijk gestraft worden. Ik kan het niet rijmen met andere uitspraken van Jezus als 'Hebt uw vijanden lief'. Teksten als deze zijn zo vaak gebruikt om te dreigen met hel en verdoemenis, en om angst aan te jagen, alsof er een grens aan Gods liefde zou bestaan.

Daarom vraag ik mij af, of deze tekst wel aan ons is overgeleverd zoals Jezus hem uitgesproken heeft, of zoals hij hem bedoeld heeft.
Zo'n gruwelijke uitleg is niet in overeenstemming met mijn opvatting dat niemand ooit voor eeuwig in een hel zal hoeven vertoeven, hoe ernstig zijn daden ook zijn geweest, en hoe hard het ook nodig is om hem/haar tot inkeer te brengen, maar dat de weg van zelfverbetering altijd openstaat voor iedereen, en dat de weg naar geluk, naar het 'koninkrijk van God' altijd openstaat.

Wel kan ik mij vinden in een interpretatie, dat Jezus wil aangeven dat het kiezen voor een weg van zelfverbetering en zich inzetten voor het welzijn van de medemens geen vrijblijvende zaak is, maar een van erop of eronder.

Dan bevat deze tekst een waarschuwing, dat

Een dergelijke veroordeling/waarschuwing is ook te vinden in de volgende tekst :

"Daarna zal hij zich richten tot wie links van hem staan :
'Ga weg van mij, God heeft u verworpen!
Weg naar het eeuwige vuur dat gemaakt is voor de duivel en zijn engelen!
Want ik had honger en u gaf mij niet te eten,
ik had dorst en u gaf mij niet te drinken,
ik was vluchteling, en u verleende mij geen onderdak,
ik ging schamel gekleed en u gaf mij geen kleren,
ik was ziek en zat in de gevangenis en u bezocht mij niet.'
Dan zullen ook zij hem vragen :
'Heer, wanneer zagen wij dat u honger of dorst had,
dat u een vluchteling was of schamel gekleed ging,
ziek was of in de gevangenis zat,
en hebben we u niet geholpen?'
En hij zal antwoorden :
'Geloof mij: toen u één van deze geringste mensengeen hulp bood,
weigerde u mij te helpen!'
Zij zullen eeuwig gestraft worden, maar de rechtvaardigen leven eeuwig."
(Mattheüs 25 : 41-46)

De verwijzingen naar eeuwig vuur en een eeuwige straf hebben geleid tot denkbeelden dat God gruwelijk straft, dat die straffen ook definitief zijn. Ook hier denk ik dat de tekst vervormd is overgeleverd.

De volgende tekst ontkent juist een veroordeling :

"Als iemand mijn boodschap hoort, maar die niet aanvaardt,
zal ik hem niet veroordelen.
Ik ben gekomen om de wereld te redden,
niet om de wereld te veroordelen.
Wie mij verwerpt en mijn boodschap niet aanneemt,
zal door iets anders veroordeeld worden :
hij zal op de laatste dag worden veroordeeld door het woord dat ik gesproken heb."
(Johannes 12 : 47-48)

Ik ben zo vrij 'de laatste dag' hier te interpreteren als het moment waarop iemand tot inkeer komt, het moment waarop hij bereid is zichzelf onder ogen te zien zoals hij/zij is, in de volle waarheid, zonder zijn/haar minder fraaie eigenschappen te willen verdoezelen. Als je dan contact zoekt met de diepste waarheid in jezelf, en luistert naar je innerlijke stem, hoor je in je eigen bewoordingen datgene wat Jezus in bewoordingen van zijn tijd ook al heeft gezegd.

Een andere voor mij moeilijk te begrijpen bijbeltekst is :

Daarom zeg ik u : alle zonde en lastering zal de mensen vergeven worden,
maar de lastering van de Geest zal niet vergeven worden.
(Mattheüs 12:31)

Wellicht betreft het hier een onjuiste vertaling vanuit de originele tekst, en zou er oorspronkelijk iets gestaan hebben als :

Alle zonde en lastering zal vergeven worden,
maar dat lukt niet
zolang je jezelf afsnijdt van het heilige, het geestelijke, dat in je tot leven gewekt kan worden.

Neal Douglas-Klotz geeft deze passage vanuit de Aramese Peshita-tekst als volgt weer :

Alle soorten van verward gedrag,
alle struikelen en vallen,
alle scheuren en tranen -
alle manieren
waarop je jezelf lossnijdt van je verbinding,
waarmee je je patroon verbreekt -
kunnen en zullen geheeld worden.
Vroeg of laat zal de dwaling van je af vallen,
zal leegte je dwalingen omarmen,
zal je botsend ritme terugkeren naar het oerritme.
Maar je staat van zijn vindt geen heling
als je jezelf losmaakt van de Bron van alle ritme -
het inademen, het uitademen
van alle lucht, wind en atmosfeer,
gezien en ongezien -
de Heilige Adem.

(Mattheüs 12:31, uit : Neil Douglas-Klotz, Het verborgen evangelie)

Gnosis

De landbouw in de wereld behoeft vier krachten :
want de oogst wordt in de schuur gebracht
dankzij aarde, water, wind en licht.
Zo kent ook Gods landbouw vier krachten :
geloof, hoop, liefde en gnosis.
Onze aarde is het geloof waarin wij geworteld zijn,
het water is de hoop waar we ons mee voeden,
de wind is de liefde waardoor we groeien;
het licht is de gnosis waardoor wij rijpen.

( Nag Hammadi - Evangelie volgens Filippus 90 [115] )

Lees voor gnosis zelfkennis of zelfontwikkeling.

Positie van de vrouw

Discriminatie wordt veroordeeld :

In Christus is geen sprake van Jood of Griek, van slaaf of vrije, van man of vrouw.
( Galaten 3 : 28 )

Jezus zegt tot Maria Magdalena :

Maria, jij begenadigde, die ik in alle hemelse mysteriën heb ingewijd, spreek openlijk, want jouw bewustzijn is meer dan dat van al je broeders gericht op het koninkrijk der hemelen.
(Pistis Sofia 17)

In de volgende passage wordt echter het tegendeel beweerd :

Zoals in alle gemeenten van de heiligen moeten de vrouwen in uw bijeenkomsten hun mond houden. Het is hun niet toegestaan het woord te nemen; zij moeten ondergeschikt blijven, zoals trouwens de wet voorschrijft.
( 1 Kor. 14 : 33 , 34 )

Een dergelijke onvriendelijke opvatting is zo in tegenspraak met de leringen van Jezus, dat mensen elkaar moeten respecteren en mensen geen bevoorrechte positie voor zich moeten opeisen, dat ik er van uit ga, dat deze tekst een latere toevoeging betreft en ten onrechte in de bijbel is opgenomen.

De volgend tekst gaat erover dat bescheidenheid beter past dan een bevoorrechte plaats op te eisen :

Wanneer iemand u uitnodigt voor een bruiloft, kies dan niet de beste plaats uit. Want het kan gebeuren dat iemand die voornamer is dan u, ook is uitgenodigd. De gastheer zal dan naar u toekomen en zeggen : Wilt u voor deze gast hier plaatsmaken ? U zou dan tot uw schande op de slechtste plaats moeten gaan zitten ! Nee, als u genodigd bent, ga dan liever op de minste plaats zitten. Dan kan het gebeuren dat uw gastheer u komt zeggen : Vriend, neem een betere plaats aan tafel. En dat in het bijzijn van alle andere gasten; het zal een eer voor u zijn. Want ieder die zichzelf verheft, zal vernederd worden, maar wie zichzelf vernedert, zal verheven worden.
(Lucas 14 : 8-11 )

De Wederkomst van Christus

Want de mensenzoon zal komen met zijn engelen in de glorie van zijn Vader, en dan zal hij iedereen loon naar werken geven. Ik verzeker jullie : er staan hier mensen die niet zullen sterven voordat ze de Mensenzoon als koning hebben zien komen.
(Mattheüs 16 : 27, 28)

Na deze woorden werd hij voor hun ogen omhooggeheven; een wolk onttrok hem aan het gezicht. Toen hij zo heen ging en zij naar de hemel staarden, stonden er plotseling twee mannen in witte kleren bij hen. Deze zeiden : 'Mannen van Galilea, wat staan jullie naar de hemel te kijken ? Jezus is van jullie weggenomen en naar de hemel gegaan, maar zoals jullie hem naar de hemel hebben zien opstijgen, zo zal hij terugkomen.'
(Handelingen 1 : 10, 11)

Opdracht om Jezus' leer bekend te maken

Trek de hele wereld door en maak aan alle schepselen het goede nieuws bekend.
(Marcus 16 : 15)

Houding tegenover andere godsdiensten

In Israël ben ik iemand met zo'n groot geloof nog niet tegengekomen.
(Mattheüs 8 : 10)


Terug naar begin van deze pagina

Terug naar essentiële waarden van het christelijke geloof

Terug naar de gedetaileerdere beschrijving van het christelijk geloof

Terug naar de welkom-pagina

Terug