als het menu niet zichtbaar is klik hier

charango         arpa          gitaar

Snaarinstrumenten

Charango
De charango heeft overeenkomsten met de gitaar en met de mandoline. Hij ontstond waarschijnlijk in de 16e eeuw in het noordelijk hooggebergte uit de Spaanse vihuela, een voorganger van de gitaar. De charango wordt in drie verschillende grootten gemaakt: soms zo groot als een gitaar, soms zo klein dat hij bijna verdwijnt in de handen van de charanguista. Hij heeft 5 paren snaren. De indianen waren erg onder de indruk van de Spaanse vihuela, maar hadden niet de benodigde houtbewerkingtechnieken om een klankkast te maken. Daarom maakten zij een klankkast van wat voor handen was: het schild van een gordeldier.
Oud Argentijns grapje: Zegt het ene gordeldier tegen het andere: "Heb jij Juan de laatste tijd nog gezien?" "Nee, die is hier al lang weg, die is de muziek ingegaan". "Goh, dat wist ik niet". "Ja, die is charango geworden".
Inmiddels is het schild, onder invloed van veranderende opvattingen over diervriendelijkheid, vervangen door hout.

De charango vind je in de noordwestelijke provincies Salta en Jujuy en ook in grote delen van Bolivia. Hij is heel geschikt om zuivere pentatonische melodieën te begeleiden en wordt gebruikt voor ritmes als carnavalito, bailecito, huayno, cueca en yaraví. Je hoort vaak een arpeggio: een snelle, 'trillende' opeenvolging van tonen, vooral aan het begin van een melodie.

Meer over het ontstaan van de charango op de site van charanguista Rolando Goldman. In Zwitserland bestaat een vereniging van charanguistas met veel praktische informatie voor bespelers, in verschillende talen : Charango Schweiz.
Veel websites over de charango zijn te vinden op Charangomundo.

De bekendste Argentijnse charanguista is Jaime Torres. In de geluidsfragmenten is hij te beluisteren met het kwartet Opus Cuatro. De website van Jaime Torres is deels in het Engels.

Ariel Ramírez gebruikte de charango veel in zijn werk. In de Misa Criolla hoor je het instrument aan het begin van het Gloria en het Credo. In de Misa por la Paz y la Justicia wordt hij o.a. gehoord en bezongen in psalm 150. De laatste charanguista in de groep van Ramírez was de jonge, veelbelovende Ángel Luis Velazquez.

geluidsfragmenten charango

Arpa
De
arpa, de Zuid-Amerikaanse harp, stamt af van de Europese barokharp en werd in de 16e eeuw door de jezuïeten geïntroduceerd in het gebied van de Litoral: de noordoostelijke provincies Misiones en Corrientes. De Guaraní's, de Indianenstam in deze streek, werden ware meesters op dit instrument, maar lieten het instrument voor wat het was nadat de jezuïeten verdreven waren. De Peruaanse  harp werd in het noordwesten van Argentinië gebruikt, o.a. bij de riten van de Goede Week, maar in deze regio is het instrument verdwenen. De creools Argentijnse of Paraguayaanse of Indiaanse vorm met 36 snaren werd een echt creools instrument.  In de  Litoral en Paraguay wordt hij nog gebruikt voor de ritmes van de streek.

geluidsfragment arpa

Gitaar
De gitaar wordt hier niet uitvoerig besproken, maar wel genoemd. Het instrument wordt uiteraard wereldwijd gebruikt, maar is in Argentinië en de rest van Zuid-Amerika zo geliefd, dat het het belangrijkste instrument van dit werelddeel genoemd kan worden. Hij wordt gebruikt in onnoemelijk veel formaten, met verschillende aantallen snaren, die op verschillende manieren geplaatst worden, bijvoorbeeld een bepaalde afwisseling van rechte en omwikkelde snaren, etc.. Alle vormen hebben een eigen naam, zoals de cuatro uit het Caribisch gebied en de requinto die veel in Ecuador wordt gebruikt. De vaste gitarist in de groep van Ariel Ramírez  is sinds vele jaren Norberto Pereyra.

geluidsfragmenten gitaar: