als het menu niet zichtbaar is klik hier

 

Alles wat geluid maakt als instrument

Met alles wat geluid maakt kun je muziek maken: een glas met een lepeltje, zaden in een kalebas, dierennagels die tegen elkaar aanrammelen. In Zuid-Amerika wordt veel gebruikt gemaakt van dit soort geluiden. Natuurlijk kunnen we hier niet meer dan wat voorbeelden geven.

Regenpaal
De regenpaal (palo de lluvia) is een bamboestammetje waar houten dwarsstokjes in geslagen zijn. De buis is gevuld met bijvoorbeeld schelpenzand en kiezeltjes. Als je de regenpaal omdraait valt het gruis 'als een regenbui' naar de andere kant. Ze werden en worden ook ritueel gebruikt om regen af te smeken van de goden.

Chajchas
Onder chajchas verstaan we verschillende rammelinstrumenten, zoals pezuñas (nagels): een bundel nagels van meestal geiten. De nagels rammelen tegen elkaar aan en daarmee kun je een ritme aangeven. Ze worden veel in de provincies Chaco en Formosa gebruikt. Huesos de Fraile (monniksbotjes) worden gemaakt van palmzaden. Ze worden op dezelfde manier gebruikt als de uñas, soms om enkels of polsen gebonden om tijdens het dansen het ritme te benadrukken. Een vaina is een grote peul met zijn zaden

 

geluidsfragment regenpaal en chajchas

Tambor de agua

De tambor de agua kun je tot de trommels rekenen, maar anders dan bij andere trommels is het membraan makkelijk te verwijderen om in de romp, van glas of met klei afgedichte boomstronk, water te kunnen doen. De klank hangt af van de hoeveelheid water. De trommel wordt met de handen of stokken bespeeld.


 

Calabasas
Maracas, calabasas, hier wel bekend als sambaballen, zijn gedroogde kalebasvruchten gevuld met bijvoorbeeld zaden, die bij het bewegen tegen de wand van de kalebas tikken. Als je in plaats van kalebas een soort mandje van riet gebruikt heten het cestos.

Afuche
Niet al dit soort instrumenten stamt uit ver vervlogen tijden. De afuche/ cabasa is een uitvinding van de tweede helft van de 20e eeuw. Het inmiddels zeer geliefde instrument wordt gevormd door metalen kralenkettingen gewonden om een stalen kern. Je kunt verschillende geluiden maken door het instrument te schudden of de kralenketting langs de kern te schuiven. De Misa Criolla is ouder dan dit instrument, maar de cabasa is bij uitvoeringen soms wel te horen.

Claves

Niet veel meer dan stokjes die tegen elkaar geslagen worden: dat zijn de claves. Ze produceren een vrij hoog tikgeluid, zoals te horen is in het fragment van Vamos a andar waarin ook de bongo te horen is. Beide instrumenten komen uit de Afro-Cubaanse muziek

geluidsfragment claves

Güiro
De güiro, guiro, carracho of wiro komt uit Centraal Amerika en werd oorspronkelijk gemaakt van een gedroogde vrucht, de marimbo, maar ook wel van hout. Met een hardhouten stokje wordt langs de vrij diepe houten groeven een schrapend geluid gemaakt. Om de geluidsintensiteit te versterken zitten er gaten in de achterkant van de güiro. In plaats van een stokje kan ook een puyero, een soort vork, worden gebruikt, waardoor het effect sterker wordt. In één van de Real Audio fragmenten is de güiro te horen in het Gloria uit de Misa Criolla.

geluidsfragment güiro

Trompe

De trompe is een soort mondharp. Hij is vrijwel zeker door Marco Polo uit Azië meegenomen, maar zijn precieze oorsprong is niet bekend. Hij wordt door veel volkeren gebruikt, in Argentinië met name door de Wichi-indianen in het noorden. Daar wordt het instrument ook veel ritueel gebruikt. Meestal wordt het bespelen afgewisseld met zingen.

Udu
De udu is een  vaas van keramiek. Het geluid wordt gemaakt door langs de vaas te strijken of op de openingen van de vaas te kloppen. Dit geeft een subtiel, wat mysterieus geluid. In onderstaand geluidsfragment is alleen het ene spoor van de udu te horen. Een ongeoefend oor hoort de udu anders niet achter stem en andere instrumenten.

geluidsfragment udu