Zamba en cueca
Uit de Spaanse liefdesdans de
fandango
ontstond rond 1824 in Peru de
zamacueca
ook wel zambacueca, mozamala of
zanguaraña
genoemd. De dans was vooral populair onder Indianen en Afrikanen,
ook wel zambos genoemd, en de teksten waren gericht op de zambas.
Zamba
Vanuit Lima verspreidde de zamacueca zich naar de noordelijke provincies van Argentinië en werd
daar ontwikkeld tot de zamba.
Dit is één van de meest gebruikte Argentijnse ritmes. De man
die zo'n twintig jaar in het ensemble van Ramírez de
Misa Criolla zong,
Zamba
Quipildor, kreeg zijn artiestennaam omdat aanvankelijk
95 % van zijn repertoire uit zambas bestond. De
zamba is
een langzaam, wat melancholiek aandoend, ritme en wordt los van
elkaar gedanst. In Argentinië wordt het element van hofmakerij
benadrukt door het geraffineerde gebruik van zakdoekjes in de
handen van beide dansers, waardoor de dans wel wordt beschreven
als ‘een waarlijk choreografisch drama’. In Nederland worden soms workshops zamba
gegeven door de Argentijnse Maestro
Daniel Pascual.
Ariel Ramírez gebruikt in
de
Misa por la Paz y la Justicia de
zamba voor de preek (Homilia) en de communie. De bekendste
zamba van
Ramírez is echter Alfonsina y el Mar
uit
Mujeres argentinas,
het indrukwekkende lied over de zelfgekozen verdrinkingsdood van
de Argentijnse dichteres Alfonsina Storni, met tekst van
Félix
Luna.
geluidsfragmenten
zamba
Cueca
De zamacueca bereikte rond 1825
Chili en werd daar de Chileense
cueca.
Zie ook de
kaart van Argentinië. Tijdens de Chileens-Peruaanse oorlog, rond 1879, veranderde de
naam in Peru in marinera. De westelijke
cueca cuyana bereikte Argentinië
vanuit Chili en de streek Cuyo (provincies Mendoza, San Luis en San Juan). De
noordelijke cueca kwam Argentinië binnen
via
Peru en Bolivia. Indiaans/ creoolse instrumenten als de
quena en charango zijn in de noordelijke cueca
vaak te horen. De cueca wordt overal gedanst in Chili en
in Argentinië, behalve in Buenos Aires. Iedere streek heeft zijn
eigen elementen in de dans verwerkt. De cueca is
levendiger dan de zamba, de
noordelijke cueca weer levendiger dan de
cueca cuyana.
Ariel Ramírez gebruikt in
de
Misa por la Paz y la Justicia een noordelijke
cueca voor het Gloria en in Mujeres
argentinas voor het strijdbare Juana Azurduy.
geluidsfragmenten
cueca