Terug naar de homepage van Norbert Huijts, geïntegreerd akkerbouwer in Voerendaal, Limburg.
Terug naar de Mergellandcorporatie.

 

Deze folder van de Mergellandcorporatie werd op 22 september 1999 gepresenteerd tijdens de ROM-excursie. De Mergellandcorporatie werd opgericht op 25 maart 1997 en deze folder belicht de voortgang.

Voor het uitgebreide jaarverslag 1998-1999 van de Mergellandcorporatie: klik hier.

 

  Inhoud van deze folder:

De Mergellandcorporatie

Projecten
Bloemrijke Akkerranden Voerendaal
Bedrijfsnatuurplannen
Communicatie tussen agrariërs en natuurbeschermers
Landschapsonderhoudsproject Terziet en Cartils
Milieukeurproductie
Biologische landbouw
Grondwaterbescherming
Resultaatbeloning akkerbouw Mergelland
Bonus/malus
Gebiedsgerichte aanpak van de nitraatproblematiek

De Mergellandcorporatie in 2000

Van de meeste thema's kunt U meer te weten komen door op "meer informatie" te klikken

  

 

De Mergellandcorporatie

In het Mergelland zijn landbouw, natuur en landschap onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een gezonde landbouwsector vormt mede de basis voor het behoud van natuur en landschap. Intensieve samenwerking tussen landbouw-, natuur- en milieuorganisaties is daarom essentieel. Daar zijn alle betrokken partijen van doordrongen met als eerste resultaat het 'Convenant ROM-Mergelland'. Deze overeenkomst moet het kwetsbare woon-, werk- en leefklimaat in het Mergelland blijvend herstellen en verbeteren. Dit wordt onder andere bereikt door:
· perspectief te bieden aan de landbouw
· de nitraatuitspoeling naar het grondwater terug te dringen
· natuur en landschap te herstellen en te beheren
· watersystemen en waterkwaliteit te verbeteren		 Jos Som, burgemeester gemeente Gulpen/Wittem: "Je beginkapitaal moet je koesteren. Mergellandcorporatie: voor een 'natuurlijk' evenwicht."

Jos Brands, melkveehouder te Lemiers en voorzitter van de Mergellandcorporatie: "Sinds de oprichting is de bestuurlijke samenwerking tussen enerzijds de boeren en anderzijds de milieu- en natuurbeschermers binnen de Mergellandcorporatie voorbeeldig. De natuur/ milieu-bestuurders gaan voor de boeren en de boeren-bestuurders gaan voor de natuur en het milieu."

 Om deze punten te kunnen uitvoeren en bovendien voldoende draagvlak te creëren hebben natuur-, milieu- en landbouworganisatie LLTB in 1997 besloten tot de oprichting van 'Stichting Mergellandcorporatie'. De Mergellandcorporatie stelt zich tot doel het tot stand brengen van een concurrerende duurzame landbouw, welke in evenwicht is met haar omgeving. Daarnaast wil ze verloren gegane natuurwaarden herstellen en bovendien functioneren als het coördinatie- en communicatiepunt voor alle op landbouw, natuur en landschap in het Mergelland gerichte maatregelen. De Mergellandcorporatie werkt sterk uitvoeringsgericht en zet theorie om in praktijk.Alle bestuursleden wonen en werken in het Mergelland en zijn bovendien deskundig op het gebied van landbouw, natuur of landschap. In deze brochure krijgt u een indruk van de praktijkprojecten die de Mergellandcorporatie heeft opgestart, de reeds bereikte resultaten en het vervolg. Na het lezen van deze brochure zult u ongetwijfeld concluderen dat de Mergellandcorporatie, ondanks haar korte bestaan, haar nut reeds ruimschoots heeft bewezen. Maar er is nog veel werk aan de winkel!

klik hier voor meer informatie


Bloemrijke Akkerranden Voerendaal

In Voerendaal is dit jaar het project 'Bloemrijke Akkerranden' van start gegaan.
Overleg tussen plaatselijke afdelingen van de LLTB, het IVN, de Mergellandcorporaties, de provincie en de gemeente Voerendaal zorgde voor een gezamenlijke aanpak.. Boeren hebben op tal van akkerranden bloemrijke mengsels gezaaid en zien af van bemesting en chemische onkruidbestrijding in de drie of zes meter brede stroken. De gemeente voert een aangepast maaibeheer in de aanpalende wegbermen. Het resultaat is dat er zich vele bloemen en kruiden ontwikkelen. Naast een mooi aanzien vormen deze akkerranden en bermen een ware oase voor flora en fauna. Zo zijn de zaden ideaal voedsel voor de patrijs en voor haar kuikens vormen de vele insecten basisvoedsel. Bijen, hommels en zweegvliegen kunnen zich door de nieuwe verbindingsstroken verplaatsen. Naast continuering van het project wil de Mergellandcorporatie deze aanpak ook uitbreiden naar andere gemeenten.

Koos Koolen, voorzitter LLTB: "In haar prille bestaan heeft de Mergellandcorporatie bewezen dat natuur- en milieubeschermers en boeren samen goed in staat zijn te werken aan de kwaliteit van ons mooie Mergelland."

klik hier voor meer informatie


Frans Laarakkers, voorzitter Waterschap Roer en Overmaas: "De Mergellandcorporatie is in staat om meerdere belangen te verenigen tot werkbare compromissen. Het Waterschap hoopt dat deze samenwerking leidt tot vergroting van het draagvlak voor bestrijding van erosie en wateroverlast."


Hein Lambie, veehouder te Eckelrade: "De bedrijven en de omgeving vormen ons visitekaartje. Ieder agrarisch bedrijf zou daarom een bedrijfsnatuurplan moeten hebben."
Bedrijfsnatuurplannen

Het inpassen van natuur- en landschapselementen op en rond de boerderij en in de bedrijfsvoering is zo divers, dat een boer er vaak niet aan toe komt. Natuur- en landschapsonderhoud is juist vaak de basis om te komen tot een multifunctioneel landbouwbedrijf, dat naast inkomsten uit bedrijfsmatige takken, ook structureel inkomsten verwerft uit groene neventakken. De Mergellandcorporatie stimuleert boeren om meer natuur op hun bedrijf te integreren. De basis daarvoor is het opstellen van een bedrijfsnatuurplan. Zo'n plan omvat een inventarisatie van de bestaande natuur op en rondom het bedrijf, voorbeelden van mogelijke aanleg en of onderhoud van natuur- en landschapselementen en een berekening van de kosten.Voor de betrokken boer is dit plan vaak de drijfveer het licht op groen te zetten. De stichting 'Het Limburgs Erf' is als afgeleide hiervan opgericht door DLG, de LLTB en de stichting IKL. Deze stichting zet zich in voor een authentieke aankleding van het Limburgse landschap.Tegen een kleine vergoeding krijgen bewoners van een boerderij of een burgerwoning in het buitengebied een erfbeplantingsplan, plantmateriaal en hulpmaterialen beschikbaar gesteld.

klik hier voor meer informatie

Communicatie tussen agrariërs en natuurbeschermers
Veel problemen kunnen voorkomen of opgelost worden door een goede communicatie. Binnen het bestuur van de Mergellandcorporatie zijn veel verschillende partijen vertegenwoordigd en vindt een open discussie plaats. De Mergellandcorporatie wil graag dat een dergelijk overleg ook buiten het bestuur gebeurt. Daarom is de Mergellandcorporatie vaak vertegenwoordigd op bijeenkomsten van zowel agrariërs als natuurbeschermers om daar de verschillende standpunten toe te lichten.Vanuit verschillende hoeken is al geconcludeerd dat er meer te halen is uit samenwerking.		 Arjan Ovaa, districtshoofd stichting het Limburgs Landschap: "Het is een uitstekende ontwikkeling dat de Mergellandcorporatie, samen met veel agrariërs, zich inzet voor de verbetering van natuur, milieu en landschap. En... goed voorbeeld doet goed volgen."

 

Emilie Vanderheijden, melkveehouder en voorzitter van de werkgroep Agrarisch Natuurbeheer: "Gedurende het project werden de agrariërs steeds enthousiaster."

Lei Vos, stafmedewerker beheer Vereniging Natuurmonumenten: "Een economisch en ecologisch vitaal Mergelland is essentieel voor de kwaliteit en leefbaarheid van dit gebied. Binnen de EHS zijn de ecologische ambities bepalend voor de economische doelen."
Landschaponderhoudsproject Terziet en Cartiels

Boeren kunnen, al dan niet in samenwerking met een collega en of particuliere instelling, het landschap prima onderhouden. Dat bewijst het proefproject, "Noabers van Terziet en Cartils". Sinds 1996 onderhouden agrariërs uit Térziet en Cartils beeldbepalende landschappelijke erfstukken in hun omgeving. Ze verzorgen ondermeer hagen, hoogstambomen, graften en knotbomen. Hiervoor ontvangen zij niet de landelijke normbedragen, maar een vergoeding op basis van werkelijke kosten, die tot stand is gekomen door een gezamenlijk onderzoek van DLG, IKL en de Mergellandcorporatie. Deze drie organisaties hebben ook 'Landschapsbeheer Mergelland' opgericht. Op één adres kunnen betrokkenen, nu terecht voor alle bestaande nationale en provinciale regelingen op het vlak van relatienotabeleid en landschapsonderhoud.

 

Guido Frijns, omschakelende melkveehouder te Reymerstok: "Ik wil geen bulkproduct meer maken. Ik wil een verantwoorder product afleveren dat bovendien een meerwaarde heeft voor ons bedrijf en de omgeving."

 Milieukeurproductie

Drie akkerbouwbedrijven in het Mergelland gaan voldoen aan de normen voor een milieukeurcertificaat op bedrijfsniveau. Milieukeur is een keurmerk voor producten die voldoen aan strenge milieunormen.Voor veel boeren is een biologische bedrijfsvoering (nog) net een stap te ver. Met het Milieukeurmerk tonen zij aan dat zij op alle fronten rekening houden met het milieu. Zowel de producten als het bedrijf moeten voldoen aan strenge milieu- en kwaliteitseisen. Zo bestrijdt de agrariër onkruiden zoveel mogelijk mechanisch en bij het gebruik van bestrijdingsmiddelen kiest hij uit producten met een zo laag mogelijke milieubelasting. Bij zijn keuze houdt hij bovendien rekening met natuurlijke vijanden. De bemesting beperkt hij tot het hoognodige. Daarnaast neemt de agrariër ook tal van natuurbevorderende maatregelen. Samen met de natuurorganisaties,WML en de Provincie wil de Mergellandcorporatie ook starten met een milieukeurproductie voor de fruitteeltsector.

 

Norbert Huijts, milieukeur-akkerbouwer te Voerendaal: "De voorwaarden die de milieukeurteelt stelt bieden perspectief voor de gangbare landbouw. Maak ze u eigen! U staat sterker in de toekomst."

 

Biologische landbouw

Vijf melkveehouders uit het Mergelland stappen over op een biologische bedrijfsvoering en een biologische studieclub ziet het levenslicht. Zie hier het snelle -voorlopige- resultaat van het 'Stimuleringsproject Biologische landbouw' welke de Mergellandcorporatie in samenwerking met de LLTB en de Provincie Limburg in 1999 heeft opgestart. Biologische landbouw staat in de belangstelling.Geen wonder, het is een productievorm waar mens,dier en milieu centraal staan en die voor veel boeren economisch interessant is. Biologische landbouw kan ook een voorbeeldfunctie vervullen voor de gangbare landbouw. De wet- en regelgeving legt de agrariërs immers steeds meer beperkingen op. Meer kennis over duurzame productiemethoden in het Mergelland is daarom van groot belang. Dat realiseren zich ook steeds meer Zuid-Limburgse boeren. Massaal bezochten ze de informatiebijeenkomsten en een groot aantal van hen nam deel aan de excursies naar biologische bedrijven.
 Odile Wolfs, lid GS provincie Limburg: "De betekenis van de Mergellandcorporatie voor de biologisch landbouw is van grote waarde. Ook voor verder behoud en een natuurlijke ontwikkeling van ons landschap is biologische landbouw essentieel. Daarmee zijn flora en fauna gediend."

 

Guido van Hoven, melkveehouder te Cadier en Keer: "Belonend sturen om als gebied aan de gestelde Minas of nitraatnorm te voldoen geeft meer vrijheid en meer werkplezier."
Grondwaterbescherming

Ons drinkwater wordt voor een groot gedeelte gewonnen uit grondwater. Het terugdringen van de uitspoeling van meststoffen en bestrijdingsmiddelen naar het grondwater is daarom noodzakelijk. De Provincie stimuleert agrariers vrijwillig aan de Europese richtlijnen voor schoon grondwater te voldoen. In drie projecten promoot de Mergellandcorporatie een beperking van meststoffen en bestrijdingsmiddelen in het Mergelland:

o bonus/malus, mineralenverbruik rundveehouderij
o resultaatbeloning akkerbouw Mergelland
o een gebiedsgerichte aanpak van de nitraatproblematiek

Ruim honderd agrariërs, die samen een kwart van de cultuurgrond in het Mergelland beheren, nemen inmiddels aan deze projecten deel.

 

Resultaatbeloning akkerbouw Mergelland

Om te leren zo efficiënt mogelijk om te gaan met meststoffen en bestrijdingsmiddelen registreren 28 akkerbouwers per perceel het gebruik hiervan. De akkerbouwer wiens bedrijfsvoering zodanig is dat het milieu/grondwater er beter van wordt krijgt een financiële beloning. Hoe hij dit voor elkaar krijgt wordt aan zijn eigen ondernemerschap en vakbekwaamheid over gelaten.
Marie-José Neven, akkerbouwster te Mesch: "Door op het juiste tijdstip alleen die mest op de akker te brengen die de plant nodig heeft, is de mest- aanvoer nu een stuk lager. Bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen letten we heel nauw op het aantal milieubelastingspunten van de verschillende producten."

 

Bonus/malus

Het project 'Bonus/malus mineralenverbruik rundveehouderij' toont aan dat er op bedrijfsniveau veel mogelijkheden liggen de uitspoeling van meststoffen naar het grondwater terug te dringen. In 1996 zijn 26 rundveehouders gestart met dit project. Dit succesvol project heeft inmiddels een vervolg gekregen; vanaf 1999 is het aantal deelnemers uitgebreid tot 73 rundveehouders. Nauwgezet houden zij de aan- en afvoer van stikstof op hun bedrijf bij. Daarmee krijgen zij zicht op het stikstofoverschot en de mogelijkheid dit te verlagen.Agrariërs die dit overschot onder de landelijke normen brengen ontvangen een bonus. Bovendien nemen ze maatregelen om de daadwerkelijke uitspoeling van dit stikstofoverschot naar het grondwater te voorkomen.		   Gebiedsgerichte aanpak van de nitraatproblematiek

Om te komen tot een duurzame aanpak van de nitraatproblematiek, onderzoekt de Mergellandcorporatie de mogelijkheden van een gebiedsgerichte aanpak. Door de op deze pagina genoemde projecten aan te vullen met structuurmaatregelen, een evenwichtige verdeling van de hoeveelheid mest en afstemming met andere projecten zet de Mergellandcorporatie in op een meersporen strategie. Niet de theoretische, maar de daadwerkelijke uitspoeling van mineralen naar het grondwater moet zo laag mogelijk zijn.

 

Jacques Huberts, directeur WML: "Waterwinning en landbouw zijn beide intensieve gebruikers van de natuur. Ondernemers die rekening houden met elkaar en door gezamenlijk preventief beleid zorgen voor behoud, herstel en verbetering van onze natuurlijke bronnen." De Mergellandcorporatie in 2000

De Mergellandcorporatie is klaar voor de tweede fase van ROM-Mergelland,
die in 2000 van start gaat. In de afgelopen jaren zijn boeren en natuur- en milieubeschermers nauwer tot elkaar gekomen. Bij alle partijen is het besef duidelijk aanwezig dat het Mergelland gebaat is bij een intensieve samenwerking. Boeren, burgers en buitenlui hebben allemaal hun gerechtvaardigde verlangens. De bewoners van het Mergelland en de recreant verwachten in dit stukje Zuid-Limburg een rijke natuur en een aantrekkelijk landschap. De boeren beheren niet alleen dit zeer waardevolle gebied, ze moeten er ook hun inkomen behalen. Zij bepalen dus mede de kwaliteit van de groene ruimte. Een verantwoordelijke taak die zij, samen met de natuur- en milieubeschermingsorganisaties, niet uit de weg willen gaan.

Wat men zaait zal men oogsten. In haar korte bestaan heeft de Mergellandcorporatie al goed gezaaid en ook goed geoogst. Maar het zaaiwerk is nog lang niet af, bovendien kan ze het niet alleen. Iedereen uit het gebied zal zijn of haar steentje aan het behoud van het Mergelland moeten bijdragen.
Henk Vijverberg: directeur Milieufederatie Limburg: "De toekomst van het Mergelland wordt niet bedacht en vormgegeven achter een bureau maar door de bewoners van het gebied zelf. De mergellandcorporatie is daarbij als stuwende kracht onmisbaar."
Theo van Hoven, directeur Rabobank Heuvelland: "Bedrijfseconomisch verantwoord ondernemen, waarbij de agrarische activiteit het hoofdbestanddeel van de onderneming uitmaakt, is een van de belangrijkste uitgangspunten en doelstellingen van de Mergellandcorporatie. Voor ons als financiële dienstverlener een basisvoorwaarde voor alle ontwikkelingen binnen het gebied."


Afkortingen van vermelde instanties
CLM
DLG
IKL
IVN
LLTB
LNV

WML		 Centrum voor Landbouw en Milieu
Dienst Landelijke Gebied
Stichting Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg
Instituut voor Natuurbeschermingseducatie
Limburgse Land- en Tuinbouwbond
Ministerie voor Landbouw, Natuur en Visserij Ruimtelijke Ordening en Milieu
Waterleiding Maatschappij Limburg
 

Terug naar de homepage van Norbert Huijts, geïntegreerd akkerbouwer in Voerendaal, Limburg.

Fotoreportage Mergelland