Het eerste probleem voor de nieuwe bemanning deed zich al
voor op de eerste dag van hun verblijf aan boord. Op 8 juni hoorde de STS-111
en Expeditie-5 bemanning een hard en raar geluid in het station. Het bleek te
gaan om een van de 4 grote gyroscopen. De Control Moment Gyroscopes (CMG) die
op de Z1 truss zit had het begeven en kwam met een hoop lawaai tot stilstand.
De gyroscopen zorgen voor het de juiste stand van ISS ten opzichte van de zon.
Ze zorgen er voor dat de zonnepanelen altijd op de zon gericht zijn. ISS kan
met 3 werkende CMG’s functioneren maar het is beslist noodzakelijk dat deze CMG
vervangen gaat worden maar dit kan pas nadat STS-114 (gepland voor maart 2003)
een nieuw exemplaar omhoog gebracht heeft, eerder is niet mogelijk door het
gewicht van de CMG, STS-112 en STS-113 zitten al aan hun maximale gewicht en
zelfs STS-114 moet sommige experimenten achterlaten om de CMG mee te kunnen
nemen.
Eind juni kon de Expeditie-5 bemanning een beetje grote
schoonmaak houden aan boord van ISS. Alle overbodige afval werd aan boord van
de Progress M1-8 geladen en deze werd op 25 juni losgekoppeld van het station
en verbrande later op de dag in de damkring. Een dag later vertrok vanaf
Baikonour de Progress M-46 met een Soyuz-U raket. Aan boord van de Progress
bevonden zich in totaal 2580 kilo voorraden voor de astronauten. De vlucht van
de Progress M-46 duurde 3 dagen, een dag langer dan normaal. Het controle
centrum TsUP nabij Moskou wilde het Kurs rendezvous systeem testen omdat bij
vorige Progress vluchten deze nogal wat problemen had gegeven. Deze keer werkte
alles volgens plan en in de vroege ochtend van 29 juni koppelde de progress
probleemloos aan de Zvezda module. Later op de dag maakte de bemanning het luik
naar de progress open en konden ze beginnen met het uitladen. Een leuke
verassing voor hen was het vinden van vers fruit.
Microgravity Science Glovebox
Een belangrijke Europese bijdrage aan het ruimtestation is
de Microgravity Science
Glovebox (MSG). Deze unit was met STS-111 aan boord van ISS gebracht en werd in
de eerste weken van juli door de Expeditie-5 bemanning in de Destiny module
geïnstalleerd. Met de MSG kunnen de astronauten in een volledig afgesloten
glazen kast aan experimenten werken. Door de speciale openingen waar
handschoenen aan zitten kunnen ze zo goed werken en de vaak gevoelige
experimen-ten niet bevuilen. Astronaute Peggy Whitson werkte in juli regelmatig
met de MSG. In november zal ESA astronaut Frank de Winne de eerste Europeaan
zijn die met de MSG gaat werken aan boord van ISS. (Zie elders in deze Astruim).
Ruimtewandelingen-1
Begin augustus was de Expeditie-5 bemanning voornamelijk bezig met de voorbereidingen voor 2 ruimtewandelingen die voor later die maand op het pro-gramma stonden. De voorbereidingen bestonden uit het testen van de ruimtepakken en het controleren van het gereedschap dat nodig is. De eerste wandeling begon op 16 augustus. Valery Korzun en Peggy Whitson (zij maakte haar eerste ruimtewandeling) verlieten met bijna 2 uur vertraging de “Pirs” luchtsluis. De vertraging was het gevolg van problemen met de zuurstof toevoer naar beide Orlan ruimtepakken, het bleek dat een ventiel dat zorgt voor de toevoer van zuurstof op beide pakken in de verkeerde stand gezet was. Na dat het probleem verholpen was konden de twee alsnog beginnen aan hun werk. Maar er was zoveel tijd verloren gegaan dat er alleen maar 6 bescherm panelen aan de buitenkant van Zarya gemonteerd konden worden. (deze panelen moeten de bewoners van ISS beter gaan beschermen tegen ruimte afval en micro meteorieten). In de toekomst zullen er nog 17 van deze panelen geplaatst gaan worden. De twee andere geplande taken voor deze EVA zullen opnieuw ingepland gaan worden. De totale duur van deze ruimtewandeling was 4 uur en 23 minuten.
Ruimtewandeling 2
Op 17 augustus vierde Sergey Treschev zijn verjaardag en ruste de bemanning uit van de vorige dag. In de dagen daarna werd begonnen met de voorbereidingen voor de tweede ruimtewandeling. In de vroege ochtend van 26 augustus verlieten Korzun en Treschev de Pirs DC-1. Tijdens hun verblijf buiten installeerde de twee kosmonauten 2 radio antennes aan de Zvezda module, maakte ze een verbindings lijn om toekomstige ruimtewandelingen makkelijker te maken en haalde ze een Japans experiment naar binnen en vervingen dat door een nieuwe. Onderwijl hield astronaute Whitson de twee in de gaten doormiddel van tv kamera’s die zich op de Canadarm-2 bevinden. De totale duur van deze ruimtewandeling was 5 uur en 20 minuten. In de bijna 4 jaar dat ISS zich nu in de ruimte bevind zijn er al 43 ruimtewandelingen geweest met een totale duur van 265 uur en 43 minuten. Van deze 43 EVA’s vonden er 17 plaats vanuit het Amerikaanse deel van ISS en 8 vanuit het Russische. De eerst volgende ruimtewandelingen rond ISS zullen door de bemanning van STS-112 gemaakt gaan worden als deze de S1 Truss gaan instaleren. (meer daarover in eenvolgende Astruim).
Rustige periode
Nu de ruimtewandelingen achter de rug waren had de ISS bemanning weer tijd voor de normale dagelijkse werkzaamheden, deze bestonden uit het uitvoeren van wetenschappelijke experimenten en onderhoud. Begin September werd de Progress M-46 klaar gemaakt om te worden vervangen door een nieuwe. De Progress M1-9 moet op 10 september gelanceerd worden. Dan is het wachten op de volgende visite, Space Shuttle Atlantis zal begin oktober een bezoek brengen aan het Station. Eind oktober zal de Sojoez capsule worden vervangen door een nieuwe (zie elders in dit nummer)De aflossing van de Expeditie-5 bemanning staat nu gepland voor november als STS-113 de Expeditie-6 crew aflevert.