In de cabine en de Virtual Reality vlucht.

Virtual Reality, de wereld van de schijnwerkelijkeid.

Onlangs ben ik door Air Travel Trainers benaderd om een virtuele vlucht te maken. Het schrijven over mijn vliegangst en de vliegervaringen hebben er toe geleid dat ik de Virtual Reality vliegsimulator bij Air Travel Trainers vanuit mijn eigen ervaring heb mogen beoordelen. Mijn speciale dank gaat hierbij uit naar Rien Breteler, klinisch psycholoog en vlieger.

Het doel van de Virtual Reality training is om u vertrouwd te maken met gevoel om in een vliegtuig te zitten. Wat ziet u allemaal in zo'n toestel en wat hoort u allemaal voor geluiden. U ervaart ook werkelijk dat u in het toestel zit.

Maar voordat ik u meeneem naar de Virtual Reality vlucht bekijken we eerst de cabine van een echt verkeersvliegtuig.

Veel vliegangstigen hebben het gevoel om 'opgesloten te zitten' in de cabine van het vliegtuig. Wanneer u in uw auto, de bus of de trein stapt zult u dit gevoel zeer waarschijnlijk niet hebben. Wanneer u met de bus op vakantie gaat is het u vast wel eens overkomen; Een overvolle touringcar, 's ochtends om kwart over acht op Zuidplein vertrekken, in Limburg staan 50 bussen gereed en moet er gewisseld worden. De volgende ochtend om 7:00 uur ben je op je vakantiebestemming in Spanje aangekomen! Heerlijk, zo'n 24 uur verder en 1500 km overbrugd.

Tijdens de wissel in Limburg (waarbij het wachten alleen al zo'n anderhalf uur duurde) dacht ik met weemoed aan het vervoermiddel dat in die anderhalf uur van Schiphol naar Barcelona kan vliegen. Natuurlijk moet ik toegeven dat het niet alleen dat anderhalf uurtje is, er komt meer bij kijken dan alleen het vliegen. Je moet naar de luchthaven; een paar uur voor vertrek aanwezig zijn, inchecken; wachten op boarding time; een bakkie koffie doen; bij aankomst wachten op je koffers en het natransport naar je vakantiebestemming... Ik heb het dan nog niet eens over vertragingen in het hoogseizoen gehad. Al met al ben je dus toch wel een dagje bezig. Maar zoals u al eerder gelezen heeft, zorg dat u geen stress hebt. Naar de vakantie kijken we allemaal graag uit, waarom dan die stress en drukdoenerij bij het reizen?

Maar goed, u heeft vliegangst en kiest voor de bus. Ja toch? Want als u besluit om te gaan vliegen dan moet u dat toestel in. Zomaar in een toestel stappen om het 'even te proberen' is er niet bij. Of misschien toch wel? Het antwoord hierop is: ja! U kunt gewoon het complete vliegen ervaren. Met alles erop en eraan. De luchthaven, de slurf, taxiŽn, starten, vliegen en landen... Alles beleven met beide benen stevig op de grond! Het geheim is: Virtual Reality.

Maar eerst wat uitleg over de cabine van een echt verkeersvliegtuig, voor diegenen die nog nooit gevlogen hebben. De cabine van het vliegtuig lijkt net op een touringcar, maar is (veel) ruimer van opzet. De vensters van het vliegtuig zijn natuurlijk een stuk kleiner. Een touringcar heeft van die mooie grote ramen, die een goed uitzicht bieden. Grote vensters zijn in een vliegtuig onmogelijk vanwege de enorme snelheden, luchtdrukverschillen en de heersende temperaturen. Grote vensters kunnen die omstandigheden nooit aan en zullen uit de romp knallen, om het maar eens populair te zeggen. Misschien geven die kleine vensters u juist dat 'opgesloten' gevoel, maar u weet nu waarom de vliegtuigraampjes niet zo groot kunnen zijn. Voor mijzelf zitten ze zelfs een beetje te laag. Ik moet altijd een beetje onderuit in mijn stoel gaan zitten om naar buiten te gluren. Daarnaast heeft een verkeersvliegtuig veel meer stoelen aan boord dan de grootste touringcar. De ruimte in de cabine is dus veel groter dan die van de bus. Het grote aantal stoelen komt overweldigend over. Er gaan makkelijk vijf maal zoveel zitplaatsen in het vliegtuig dan in een bus. De cabine van het vliegtuig is meestal licht van kleur en heeft een prettige verlichting. De bagagebakken zijn voorzien van een klep waardoor er geen rommel uit kan vallen. Tijdens het starten en landen, en eventueel bij turbulentie is het van belang dat de bagagebakken gesloten zijn. Zodoende krijgt u niets op uw hoofd. Boven uw hoofd ziet u een klepje waarachter de zuurstofmaskers zitten. De maskers heeft u nodig indien de luchtdruk in de cabine weg zou vallen. Iedereen weet dat een bergbeklimmer die de Mount Everest (8848 m) bedwingt dit vrijwel altijd met een zuurstofmasker moet doen. In het vliegtuig spreekt de gezagvoerder u toe: "... We vliegen momenteel op 32.000 voet, zo'n 9,6 kilometer hoog..." Nu begrijpt u dus waarom die maskertjes er zijn. Niet om u de schrik om de oren te jagen maar gewoon vanwege het luchtdrukverschil tussen binnen en buiten. Onder de stoel vindt u een zwemvest waar waarschijnlijk de mot wel in zal zitten. Want die dingen worden nooit gebruikt, maar ze worden wel geregeld gecontroleerd. Ook de leeslampjes, het niet-roken en riemen vast lampje zijn boven u geplaatst. Aan uw stoel vindt u de knopjes om een muziekkanaal te kiezen. U kunt een oortelefoontje kopen of die van uw eigen draagbare cassettespeler er op aansluiten. Er is meer keuze dan in een bus! Bij lange vluchten worden er films vertoond, soms heeft u zelfs al een 'eigen schermpje' dat in de rugleuning van de stoel gemonteerd is. Naast de films verschijnt er vluchtinformatie en kunt u op een landkaart zien hoe ver de vlucht gevorderd is. U kunt gerust uit uw stoel opstaan om even de benen te strekken of de cockpit te bezoeken. Wel moet vermeld worden dat in verband met de aanslagen van 11 september 2001 bij veel, zo niet alle maatschappijen het cockpitbezoek niet meer tot de mogelijkheden behoort! In de grote 747 kunt u zelfs een 'ommetje' maken. Van welke bus kan dat gezegd worden... Goed, u kunt er geen Vierdaagse van Nijmegen wandelen, maar even de benen strekken is een 'must'. Onder u is de bagageruimte. Verder zitten er in het ruim ook drinkwater- en brandstoftanks. Alle bagage wordt gewogen en nauwkeurig in het toestel geplaatst. Kortom, eigenlijk is de vliegtuigcabine op zich niet eens zo beangstigend. Mocht u na dit alles naar de wc moeten? Geen nood, ook die is aan boord, inclusief rookmelder.

De training bij Air Travel Trainers.

De Virtual Reality opstelling van Air Travel Trainers bestaat uit een speciaal gebouwde computer. Tijdens de sessie draagt u een hoofdset. Deze hoofdset bestaat uit een video-bril met koptelefoon. Na het (introductie)gesprek krijgt u de hoofdset op en wordt de virtuele vlucht ingezet. We zijn op 'Nijmegen Virtual Airport!'. De beelden die u ziet geven u het gevoel in het vliegtuig te zitten. De bewegingen van uw hoofd worden door de computer verwerkt. Wanneer u naar links kijkt, kijkt u dus door het raampje. Wilt u uw buurman zien, die overigens geen vliegangst heeft, kijk dan naar rechts. Omdat de vliegtuigcabine en de omgeving 'buiten' volledig 3-dimensionaal zijn, zult u begrijpen dat u geen fotorealische beelden te zijn krijgt, maar u waant zich wel degelijk in de cabine. Het doel van deze simulatie is om u kennis te laten maken met de cabine. U kunt als het ware 'droogoefenen'. Want niet iedereen is bang van neerstorten of motor-uitval. U vindt gewoon het 'zitten in de cabine' eng. Na de sessie heeft Rien uitgelegd dat de Virtual Reality training bij vliegangstigen uit deze groep positief heeft bijgedragen aan het leren omgaan met de cabine-angst. Het blijkt inderdaad dat de cabine helemaal niet zo beangstigend is als wel wordt gedacht. Naast de beelden zijn ook allerlei geluiden te horen die rechtsteeks met het vliegen te maken hebben. U hoort o.a. de motoren en de veiligheidsinstructies. Na een kort ritje over de taxibaan draait het vliegtuig de startbaan op. De motoren beginnen te bulderen en even later vliegen we. Al spoedig vliegen we over de zee. Na een tijdje wordt de landing ingezet en na een geslaagde vlucht staan we weer op 'Nijmegen Virtual Airport'. Naast de vlucht kunt u ook op de luchthaven rondlopen. De wandeling vanaf de gate en door de slurf behoort ook tot de mogelijkheden! Zelf heb ik ervaren dat ik op de dag van mijn allereerste vlucht de luchthaven en alles er omheen bedreigend vond. De angst sloeg al toe bij het betreden van de vertrekhal. Bij de wandeling door de slurf ging het bij mij bijna mis. Ik stond in de slurf in tweestrijd: "Ik ga terug... of toch maar door...". Als ik toen wist (en als het toen kon) dan had ik dat zeker met behulp van Virtual Reality kunnen trainen. De angst is bij iedereen anders. Niemand is immers hetzelfde, maar er zijn wel veel overeenkomsten in de vormen van angst.

Rien en ik hebben ook gesproken over de verdere ontwikkelingen van de Virtual Reality. Voor de VR-opstelling die nu gebruikt wordt is reeds een zware configuratie nodig. Nog snellere processoren en meer geavanceerde hardware zullen de VR-beleving ook steeds 'echter' laten lijken. De VR-opstelling kan er over een aantal jaren wel eens heel anders uit zien. In het huidige systeem zit de passagier op een 'vaste' plaats en is zijn er geen vleugels zichtbaar. Natuurlijk kan je met de huidige technologieŽn zeer geavanceerde vliegsimulatoren bouwen. Maar dan hebben we het over systemen van vele honderdduizenden euro's. Dit zijn de simulatoren waarin piloten worden opgeleid en waarin zij vele trainingsuren doorbrengen.

Het beleven van de virtuele werkelijkheid kan u helpen bij het verminderen van o.a. uw cabine-angst. U raakt vertrouwd met het interieur van het vliegtuig en de bijbehorende geluiden. Het wil natuurlijk niet zeggen dat alleen de virtuele training voldoende is. Er is immers meer voor nodig om van uw (vlieg)angst af te komen. Wanneer ik de virtuele vlucht vergelijk met mijn werkelijke vluchten, dan kom ik tot de conclusie dat Virtual Reality positief bijdraagt aan het proces om je angst te leren beheersen, en dat met behulp van ... de computer. De deskundigen van Air Travel Trainers helpen u graag bij het leren omgaan met uw vliegangst. Net als bij de cursus van Transavia maakt een retourvlucht deel uit van de training. Want dat is toch uiteindelijk het grote moment waar u naar toe werkt; een echte vlucht.

Met uw vliegangst bent u 'lid' van Nederlands grootste en 'niet-bestaande club' van lotgenoten. Ik ben weer een ervaring rijker! Wanneer levert u uw 'lidmaatschap' van die 'niet bestaande club' in? Maar nogmaals, schaam u niet voor uw vliegangst. Praat er over met andere vliegangstigen. Iedereen ervaart het anders en van elkaar kan je leren. Maar hoe weet je nu wie er vliegangst heeft? Was er maar een echte vereniging...

Print-vriendelijke mogelijkheid!