eucalyptus debeuzevilleiEucalyptus

Eucalyptus is een uitgebreid geslacht van bomen en enkele struiken. Karakteristiek zijn de blauwgroene bladeren en de vaak lichte bast. Vaak zijn de jonge bladeren rond, later worden ze sikkelvormig. De eucalyptus is wintergroen. De bloemen van de winterharde soorten zijn allemaal wit. De meeste soorten zijn snelle groeiers: E. nitens groeit bijvoorbeeld met gemak 4 meter per jaar.

De eucalyptus groeit vrijwel overal op het Australische continent. Er zijn meer dan 700 soorten bekend. Ze zijn aangepast aan de verschillende klimatologische omstandigheden. Er zijn enkele tientallen soorten die geschikt zijn voor het Nederlandse klimaat. Dit zijn soorten uit koelere gebieden, dus van Tasmanië en/of uit de bergen. Vooral jonge planten zijn kwetsbaar voor strenge vorst of de combinatie daarvan met harde wind en/of felle ochtendzon.

De meeste soorten worden 'down under' gum trees genoemd; andere namen voor bepaalde soorten zijn onder andere mallee (struikvorm), box, ironbark, stringybark, en ash. De soorten e. regnans en e. globulus worden het hoogste, tot 100 meter! Een site over de hoogste bomen van Tasmanië vindt je hier.

Eucalyptus, verzorging 

Een eucalyptus moet klein en dus jong worden geplant: de ideale grootte is tussen de 50 en 70 cm hoog. Wanneer de plant groter wordt in de pot verhindert deze dat de wortels zich optimaal spreiden. Dat komt eenmaal in de volle grond niet meer goed zodat er een forse de kans op omwaaien bestaat.

De beste plek om te planten is beschut en zonnig. Verder helpt een mulchlaag om een eventuele vorstperiode te doorstaan. Verdere bemesting wordt niet aangeraden omdat de meeste soorten vanuit zichzelf al buitengewoon snel groeien. Schrale grond bevordert een compacte groei en de winterhardheid. Een boom met vorstschade kan aan de voet weer uitlopen en terugkomen als mallee.

Eucalyptus, soorten

Ik heb gedurende 2006 en 2007 een aantal soorten, die redelijk vorstbestendig heten te zijn, in de tuin geplant. Het valt te bezien welke daarvan uiteindelijk inderdaad geheel winterhard zullen blijken te zijn. De eerste twee winters waren er geen slachtoffers te betreuren. De derde winter, die van 2008/09, was serieus en kostte een paar soorten het leven. In onderstaande tabel is een overzicht van soorten en groeisnelheid te zien.

soort plantdatum planthoogte (cm) hoogte augustus 2009 (cm)
E. archeri dec 2006 20 400
E. coccifera aug 2009 120 120
E. dalrympleana jan 2007 50 dood
E. debeuzevillei jul 2006 110 530
E. delegatensis mei 2007 70 350
E. gunnii aug 2006 110 gerooid
E. gunnii divaricata jul 2006 30 600
E. moorei jul 2006 15 dood
E. neglecta jul 2006 90 600
E. niphophila jul 2006 35 350
E. nitens dec 2006 50 dood
E. nitens x perriniana jun 2009 90 150
E. parvifolia jul 2006 45 550
E. perriniana dec 2006 70 600

Eucalyptus archeri

Gladde, witgrijze bast met groene vlekken en klein, grijsgroen blad. De jonge bladeren zijn roze-achtig en hebben paarse stelen. Goed winterhard, redelijk snelle groeier, wordt tot 15 meter hoog. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond niet overleefd.

Eucalyptus citriodora

Deze 'lemon gum' is hier een vreemde eend in de bijt want hij is in de verste verte niet winterhard. Te houden als potplant dus. Wel leuk, de citriodora ruikt onbeschaamd naar citroen. De olie wordt gebruikt in parfums en tegen insecten. Wat dat laatste betreft is de effectiviteit omstreden.

Eucalyptus coccifera

Tasmanian snow gum. Een snelgroeiende soort (2009), redelijk winterhard (-15 graden) schijnt het. De bladeren van een jonge plant zijn rond: de bovenkant is groen, de onderkant paars. Later worden ze grijs en sikkelvormig, en ruiken naar pepermunt. De bast worden afbladderend wit en grijs en soms roze. De boom kan door snoei klein gehouden worden. Witte bloemen. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond niet overleefd.

eucalyptus perrinianaEucalyptus dalrympleana

White Mountain Gum. Een eucalyptus uit de bergen van Tasmanië en Zuidoost Australië. Een zeer snelle groeier die in Australië tot 50 meter hoog kan worden. Het blad is blauw/groen is en is omlijnd met een rood randje. Fraaie afschilferende schors met wit, roze, bruin en groen. De bloemen zijn wit. De winterhardheid is matig. De boom heeft de winter van 2008/9 niet overleefd..

Eucalyptus (pauciflora) debeuzevillei

Jounama snow gum of ghost gum. Nagenoeg geheel winterhard, de hardste soort, tot -20 graden. Matige tot snelle groeier. Grote, licht blauwgroene, leerachtige bladeren. De naam Ghost gum schijnt afgeleid te zijn van de blauwgrijze, haast witte takken. Verdraagt veel wind.Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond overleefd. 

Eucalyptus delegatensis 

Alpine ash of Woollybutt. Een snelgroeiende  reus: hij wordt in Australië tot 90 meter hoog.

Eucalyptus ficifolia

Deze eucalyptus bloeit met rode bloemen (In Oz wordt hij de red flowering gum genoemd) en is daarom de moeite waard. Niet winterhard, dus als kuipplant te verzorgen. De correcte botanische naam is overigens corymbia ficifolia: het is eigenlijk geen gum maar een bloodwood

Eucalyptus gunnii

Bekend van het snijgroen in boeketten. Wordt in veel gewone tuincentra aangeboden. Winterhardheid is redelijk. De bladeren aan jonge scheuten zijn rond, later sikkelvormig. 

Eucalyptus gunnii divaricata

Cider gum. Nagenoeg geheel winterhard. Zeer snel groeiende slanke boom,witblauwachtig blad. Bast groengrijs tot bruin of wit. Deze lijkt op de gewone gunnii. Divaricata is echter beter winterhard. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond overleefd. 

Eucalyptus moorei

Little Sally. Matig winterhard. Kleine (tot 3 meter) struikvormige Eucalyptus met wilgachtig blad dat aan beide kanten groen is. Gladde grijze of witte bast. Witte bloemen. Overleefde de winter van 2008/09 niet.

Eucalyptus neglecta

Omeo gum. Zie foto. Dit is een goed winterharde, matige groeier. De boom blijft relatief klein. Takken in hun jeugd vierkant, blad rond, donker grijsgroen, groot; bast ruw, vezelig, gegroefd. Deze soort kan door een strenge winter terugvriezen. Hij verdraagt slechte bodem en wat schaduw en heeft een krachtige eucalyptusgeur. 

Eucalyptus niphophila

(Alpine) snow gum. Winterhardheid zeer goed. Lijkt op E. debeuzevillei maar kleiner van blad dat leerachtig en blauwgroen is; compacter groeiend; bast 'slangenhuid', wit, zilver, bruin, roodbruin; verdraagt onbeschutte plek.

eucalyptus nitens Eucalyptus nitens

Shining gum. Redelijk winterharde, snelle groeier. Grote, kaarsrechte boom met groot blad en een lichte schilferende bast. De fraaie jonge scheuten zijn vierkant met violet tot donkerrood blad. Op Tasmanië staat een exemplaar van 84 meter hoog.  Mijn nitens heeft de winter van 2008/9 niet overleefd. Ik vervang hem (2009) door een veelbelovende hybride: Nitens x Perriniana. Als die de groeikracht van de eerste combineert met de hardheid van de tweede....

Eucalyptus parvifolia (syn. parvula)

Kybean of Small-leaved gum. Een zeer winterharde soort met een redelijke snelle groei. Kleine compacte boom. Klein groen blad; bruingrijze bast. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond overleefd.

Eucalyptus perriniana

Spinning Gum. Komt van oorsprong uit Zuidoost Australië en Tasmanië. Het is een snelgroeiende zeer winterharde Eucalyptus die zijn bijnaam dankt aan zijn jeugdblad. De takken groeien door het centrum van het ronde blad. In het najaar als hij wat blad laat vallen , blijven de bladeren rond de takken hangen en draaien ze op de wind. Het volwassen blad is sikkelvormig. Deze soort kan in veel klimaten en grondsoorten overleven. Doorstaat temperaturen tot -20 C. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond overleefd.

eucalyptus delegatensis

Omhoog