Eucalyptus

Eucalyptus is een uitgebreid geslacht van bomen en enkele struiken. Karakteristiek zijn de blauwgroene bladeren en de vaak lichte bast. Vaak zijn de jonge bladeren rond, later worden ze sikkelvormig. De eucalyptus is wintergroen. De bloemen van de winterharde soorten zijn allemaal wit. De meeste soorten zijn snelle groeiers: E. nitens groeit bijvoorbeeld met gemak 4 meter per jaar.

De eucalyptus groeit vrijwel overal op het Australische continent. Er zijn meer dan 700 soorten bekend. Ze zijn aangepast aan de verschillende klimatologische omstandigheden. Er zijn enkele tientallen soorten die geschikt zijn voor het Nederlandse klimaat. Dit zijn soorten uit koelere gebieden, dus van Tasmanië en/of uit de bergen. Vooral jonge planten zijn kwetsbaar voor strenge vorst of de combinatie daarvan met harde wind en/of felle ochtendzon.

De meeste soorten worden 'down under' gum trees genoemd; andere namen voor bepaalde soorten zijn onder andere mallee (struikvorm), box, ironbark, stringybark, en ash. De soorten e. regnans en e. globulus worden het hoogste, tot 100 meter! Een site over de hoogste bomen van Tasmanië vindt je hier.

Eucalyptus, verzorging

Een eucalyptus moet klein en dus jong worden geplant: de ideale grootte is tussen de 50 en 70 cm hoog. Wanneer de plant groter wordt in de pot verhindert deze dat de wortels zich optimaal spreiden. Dat komt eenmaal in de volle grond niet meer goed zodat er een forse de kans op omwaaien bestaat.

De beste plek om te planten is beschut en zonnig. Verder helpt een mulchlaag om een eventuele vorstperiode te doorstaan. Verdere bemesting wordt niet aangeraden omdat de meeste soorten vanuit zichzelf al buitengewoon snel groeien. Schrale grond bevordert een compacte groei en de winterhardheid. Een boom met vorstschade kan aan de voet weer uitlopen en terugkomen als mallee.

Eucalyptus, soorten

Ik heb gedurende 2006 en 2007 een aantal soorten, die redelijk vorstbestendig heten te zijn, in de tuin geplant. Het valt te bezien welke daarvan uiteindelijk inderdaad geheel winterhard zullen blijken te zijn. De eerste twee winters waren er geen slachtoffers te betreuren. De derde winter, die van 2008/09, was serieus en kostte een paar soorten het leven. In onderstaande tabel is een overzicht van soorten en groeisnelheid te zien.

soort	plantdatum	planthoogte (cm)	hoogte augustus 2009 (cm)
E. archeri	dec 2006	20	400
E. coccifera	aug 2009	120	120
E. dalrympleana	jan 2007	50	dood
E. debeuzevillei	jul 2006	110	530
E. delegatensis	mei 2007	70	350
E. gunnii	aug 2006	110	gerooid
E. gunnii divaricata	jul 2006	30	600
E. moorei	jul 2006	15	dood
E. neglecta	jul 2006	90	600
E. niphophila	jul 2006	35	350
E. nitens	dec 2006	50	dood
E. nitens x perriniana	jun 2009	90	150
E. parvifolia	jul 2006	45	550
E. perriniana	dec 2006	70	600

Eucalyptus archeri

Gladde, witgrijze bast met groene vlekken en klein, grijsgroen blad. De jonge bladeren zijn roze-achtig en hebben paarse stelen. Goed winterhard, redelijk snelle groeier, wordt tot 15 meter hoog. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond niet overleefd.

Eucalyptus citriodora

Deze 'lemon gum' is hier een vreemde eend in de bijt want hij is in de verste verte niet winterhard. Te houden als potplant dus. Wel leuk, de citriodora ruikt onbeschaamd naar citroen. De olie wordt gebruikt in parfums en tegen insecten. Wat dat laatste betreft is de effectiviteit omstreden.

Eucalyptus coccifera

Tasmanian snow gum. Een snelgroeiende soort (2009), redelijk winterhard (-15 graden) schijnt het. De bladeren van een jonge plant zijn rond: de bovenkant is groen, de onderkant paars. Later worden ze grijs en sikkelvormig, en ruiken naar pepermunt. De bast worden afbladderend wit en grijs en soms roze. De boom kan door snoei klein gehouden worden. Witte bloemen. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond niet overleefd.

Eucalyptus dalrympleana

White Mountain Gum. Een eucalyptus uit de bergen van Tasmanië en Zuidoost Australië. Een zeer snelle groeier die in Australië tot 50 meter hoog kan worden. Het blad is blauw/groen is en is omlijnd met een rood randje. Fraaie afschilferende schors met wit, roze, bruin en groen. De bloemen zijn wit. De winterhardheid is matig. De boom heeft de winter van 2008/9 niet overleefd..

Eucalyptus (pauciflora) debeuzevillei

Jounama snow gum of ghost gum. Nagenoeg geheel winterhard, de hardste soort, tot -20 graden. Matige tot snelle groeier. Grote, licht blauwgroene, leerachtige bladeren. De naam Ghost gum schijnt afgeleid te zijn van de blauwgrijze, haast witte takken. Verdraagt veel wind.Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond overleefd.

Eucalyptus delegatensis

Alpine ash of Woollybutt. Een snelgroeiende reus: hij wordt in Australië tot 90 meter hoog.

Eucalyptus ficifolia

Deze eucalyptus bloeit met rode bloemen (In Oz wordt hij de red flowering gum genoemd) en is daarom de moeite waard. Niet winterhard, dus als kuipplant te verzorgen. De correcte botanische naam is overigens corymbia ficifolia: het is eigenlijk geen gum maar een bloodwood.

Eucalyptus gunnii

Bekend van het snijgroen in boeketten. Wordt in veel gewone tuincentra aangeboden. Winterhardheid is redelijk. De bladeren aan jonge scheuten zijn rond, later sikkelvormig.

Eucalyptus gunnii divaricata

Cider gum. Nagenoeg geheel winterhard. Zeer snel groeiende slanke boom,witblauwachtig blad. Bast groengrijs tot bruin of wit. Deze lijkt op de gewone gunnii. Divaricata is echter beter winterhard. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond overleefd.

Eucalyptus moorei

Little Sally. Matig winterhard. Kleine (tot 3 meter) struikvormige Eucalyptus met wilgachtig blad dat aan beide kanten groen is. Gladde grijze of witte bast. Witte bloemen. Overleefde de winter van 2008/09 niet.

Eucalyptus neglecta

Omeo gum. Zie foto. Dit is een goed winterharde, matige groeier. De boom blijft relatief klein. Takken in hun jeugd vierkant, blad rond, donker grijsgroen, groot; bast ruw, vezelig, gegroefd. Deze soort kan door een strenge winter terugvriezen. Hij verdraagt slechte bodem en wat schaduw en heeft een krachtige eucalyptusgeur.

Eucalyptus niphophila

(Alpine) snow gum. Winterhardheid zeer goed. Lijkt op E. debeuzevillei maar kleiner van blad dat leerachtig en blauwgroen is; compacter groeiend; bast 'slangenhuid', wit, zilver, bruin, roodbruin; verdraagt onbeschutte plek.

Eucalyptus nitens

Shining gum. Redelijk winterharde, snelle groeier. Grote, kaarsrechte boom met groot blad en een lichte schilferende bast. De fraaie jonge scheuten zijn vierkant met violet tot donkerrood blad. Op Tasmanië staat een exemplaar van 84 meter hoog. Mijn nitens heeft de winter van 2008/9 niet overleefd. Ik vervang hem (2009) door een veelbelovende hybride: Nitens x Perriniana. Als die de groeikracht van de eerste combineert met de hardheid van de tweede....

Eucalyptus parvifolia (syn. parvula)

Kybean of Small-leaved gum. Een zeer winterharde soort met een redelijke snelle groei. Kleine compacte boom. Klein groen blad; bruingrijze bast. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond overleefd.

Eucalyptus perriniana

Spinning Gum. Komt van oorsprong uit Zuidoost Australië en Tasmanië. Het is een snelgroeiende zeer winterharde Eucalyptus die zijn bijnaam dankt aan zijn jeugdblad. De takken groeien door het centrum van het ronde blad. In het najaar als hij wat blad laat vallen , blijven de bladeren rond de takken hangen en draaien ze op de wind. Het volwassen blad is sikkelvormig. Deze soort kan in veel klimaten en grondsoorten overleven. Doorstaat temperaturen tot -20 C. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond overleefd.

eucalyptus delegatensis

Omhoog