Beschouwingen van de thuisblijver
Thuisblijven naar Santiago.
Mijn vrouw wandelt. Mijn vrouw wandelt véél,erg véél. Een aantal jaren geleden deed ze dat voor BAOBAB,betaald en wel,maar nu alleen nog maar voor haar plezier. Een jaartje geleden, eind 2004, begon in haar grijze massa,die wij hersens noemen, het plan post te vatten om naar Santiago de Compostela te gaan lopen. Mijn ervaringen na ruim 35 jaar huwelijk hebben geleerd dat zo’n plan dan ook wel doorgaat,die bedevaart van haar komt er, dat is alleen een kwestie van tijd. In eerste instantie was ik de enige die op de hoogte werd gesteld van haar voornemen om dit te gaan doen, maar na enige tijd vertelde ze haar plannen aan meerdere mensen en de meesten reageerden hier heel positief op. Als je zoiets gaat ondernemen dan doe je dat niet lichtvaardig, maar weloverwogen na lang nadenken en praten met mensen uit je omgeving die je goed kennen. Gaandeweg krijgt je plan een plaatsje in je eigen leven en dat van je partner, want dat is de thuisblijver naar Santiago. De voettocht van Ida naar Santiago wordt haar verhaal,wat u nu leest is het verhaal van “De thuisblijver naar Santiago de Compostela”.
In het verleden wandelden Ida en ik veel samen, gewoon zoals zo velen,ongeorganiseerd en geheel vrijblijvend maar altijd met veel plezier. Voor Ida kreeg het wandelen een buitengewoon leuke dimensie toen ze voor BAOBAB, een reisorganisatie die zich gespecialiseerd heeft in avontuurlijke wandelreizen en lichte expedities,een aantal jaren wandelreizen en een lichte expeditie kon begeleiden. Na een paar jaartjes in Frankrijk en Engeland als chauffeur-kok te hebben gewerkt begonnen voor haar de jaren van wandelreizen leiden,iets wat nooit lijden werd. Dank zij BAOBAB kreeg de hobby een heel andere betekenis en deed ze reizen in landen zoals Frankrijk,België,Engeland,de Kanaaleilanden, Tenerife en la Gomera,Sri Lanka en een lichte expeditie in Nepal.
Toe onze kinderen er voor zorgden dat wij opa en oma werden nam Ida het besluit om de wandelreizen te laten voor wat ze waren omdat ze zoveel mogelijk van de kleinkinderen wilde gaan genieten. Nu zijn we inmiddels 5 jaren en 4 kleinkinderen verder doch bij Ida blijkt het wandelbloed nog steeds te kruipen waar het niet gaan kan,met als resultaat de plannen om deze, voor haar ultieme wandeling te gaan maken. Vanaf het eerste moment heb ik me voorgenomen om haar hierin op alle, voor mij mogelijke manieren,te steunen.
Gevoelens van jaloezie heb ik nooit gehad of gekend maar nu heb ik een heel klein beetje last van deze gevoelens, niet in ernstige mate, maar toch een onmiskenbaar gevoel van “Dat had ik ook nog graag een keertje willen doen”. De realiteit gebiedt mij echter om meteen maar te zeggen dat dit voor mij absoluut niet meer weggelegd is vanwege mijn ernstige knie- en heupproblemen. In de toekomst zal een of andere chirurg hier wel een technische oplossing voor bedenken maar ik vind niet dat ik Ida daar op moet laten wachten, daarnaast hoorde Ida van een goede bekende dat die haar voornemen om naar Santiago te lopen voor eeuwig in de ijskast heeft moeten zetten, omdat ook zij lichamelijke klachten heeft gekregen. Nu gaan doen dus!
Daarom vind ik het voor mezelf beter om als thuisblijver hiervan zoveel mogelijk te gaan genieten door Ida lekker mee te gaan helpen met haar voorbereidingen. Een goede schaakvriend van me, Chris Brouwers, één van de inmiddels vele mensen uit onze omgeving die op de hoogte zijn van Ida’s plan, gaf me een aantal exemplaren van “de Jacobsstaf” mee voor Ida, om eens door te lezen zodat ze dan een beetje een indruk kon krijgen van de tocht die ze voornemens is te maken.Ik wist niet dat Chris de laatste 800 km. naar Santiago zelf in 2003 tijdens een vakantie gelopen heeft en lid was van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob. Schakers praten nu eenmaal meer over partijstellingen dan over een bedevaart.
De datum van vertrek zal zijn op 2 of 9 april 2006, de definitieve beslissing daarover is nog niet genomen maar de eerste stap is al gezet.
Het eerste,telefonische contact is geweest met Maria van Hassel-Maas, contactpersoon van de regio Breda-Tilburg met als gevolg dat het aanmeldings-formulier voor het lidmaatschap van het Genootschap enige dagen later in onze brievenbus lag. Het invullen van dit formulier heeft bij Ida veel emoties losgemaakt, ik herinner mij dat nog zeer goed, want ze belde mij daar over op. Zelf zat ik die bewuste zondagmiddag aan de waterkant om te proberen een karper in mijn leugen te laten geloven. Voor mij was dit telefoontje voldoende reden om mijn hengel in te halen en naar huis te gaan. Het formulier zat in een dichtgeplakte enveloppe en we besloten om hem samen naar de brievenbus te brengen.
Het is vandaag 5 november 2005.
Vanmiddag ben ik met Ida naar haar eerste bijeenkomst van “het Genootschap” geweest. Eigenlijk zijn deze bijeenkomsten alleen voor leden, maar toch mocht ik als niet lid aanwezig zijn en werd door iedereen behandeld alsof ik wel lid ben. Misschien denkt u “Nou èn”, maar voor mij was het een bevestiging van iets wat ik eigenlijk al heel lang weet, wandelaars en ook fietsers zijn vrijwel altijd en overal in staat om gemakkelijk contacten te leggen en hun ervaringen met anderen te delen. Op zo’n bijeenkomst krijg je te maken met wandelaars en fietsers, twee totaal verschillende gilden die elkaar niet voor de voeten rijden en ook niet in de wielen lopen. Heel veel informatie wordt er mondeling over je uitgestrooid door mensen die de tocht al gemaakt hebben, veel dingen klinken je bekend in de oren, maar ook praktische tips die je zelf nog niet wist worden uitgewisseld. Dit alles in een uitermate ontspannen sfeer. Bij de rondvraag aan het eind van de bijeenkomst legde ik de aanwezigen uit dat ik iets op papierwil zetten als thuisblijver, en tot mijn verbazing schijnt dit in het verleden niet vaak voorgekomen te zijn. Enfin, u leest nu in elk geval mijn, vaak niet echt samenhangende, relaas als”Thuisblijver naar Santiago”
De tocht naar Santiago is niet ingegeven door religieuze beweegredenen,maar zuiver om het lopen op zich. Ida loopt alleen maar voor zich zelf,al wil ze wel in overweging nemen om “ergens”voor te gaan lopen, ze wil echter niet gesponsord worden. Gisteravond hebben we nog even gekeken waar Le Puy ligt,omdat die plaats erg bekend is bij de Santiago - gangers en voorlopig het eerste grote doel is in de voorbereidingen. Le Puy dus,een plaatsnaam die hier de komende tijd heel vaak zal vallen. Het is vandaag zondag 6 november en het is stralend weer met een beetje wind. Een prima dag voor Ida om even 20 kilometer te gaan wandelen met een bepakte rugzak. Op zich is alles goed gegaan al lag het tempo ietsje lager dan wanneer ze zonder rugzak loopt,maar dat is niet zo verwonderlijk. De vaak langere tochten die Ida gelopen heeft hebben ons geleerd dat haar gemiddelde tempo ± 6,9 km per uur is op korte afstanden tot 20 km en ongeveer 6,4km over afstanden over tochten van 40 km tot 80 km.’s Middags weer gesproken over wat er allemaal moet gebeuren als voorbereiding en ook kwam het “Voor wie of wat loop je nu eigenlijk”weer ter sprake. Ida zei dat ze eigenlijk wel voor mij en onze kinderen en kleinkinderen wilde gaan lopen met een speciale intentie voor Janiek, onze jongste kleindochter,die lijdt aan het syndroom van Noonam en soms best ons zorgenkindje is.Lijkt mij een prima idee.
Vandaag zijn we samen naar Breda geweest om eens rond te neuzen en ideetjes op te doen van wat er allemaal mee moet. Omdat ze er in het verleden ruime ervaring mee opgedaan heeft zit het bij Ida allemaal wel in haar koppie ,maar het is goed om ook eens wat rond te kijken en uit te zien naar spullen die je nog nodig hebt,zoals een lichtgewicht slaapzak en thermisch ondergoed. Al wandelend zagen we in de Nieuwe Ginnekenstraat(Waar ze de oude hebben gelaten is mij een raadsel) de reisboekwinkel LANDSCHAP waar we eerst even binnenliepen. Hier vond ze een uitgave van Topo Actief Wandelgids met veel informatie over het eerste deel van haar tocht,de titel is GR654 St Jacobsroute, De Weg van Vézelay,een uit het Frans vertaalde routebeschrijving van Namen naar Nevers.(website www.topo.nl). Zelf kocht ik 2 Michelin kaarten, één van Frankrijk (Daar staat het grootste gedeelte van noord België ook op ) en één van Spanje, die wil ik in de huiskamer aan de muur hangen zodat ik haar tijdens haar tocht door middel van vlaggetjes op de landkaart kan volgen en ook de vele binnenlopers, die ik dan ongetwijfeld zal hebben, uit kan leggen tot hoever Ida dan gevorderd is.
Hierna gingen we op zoek naar Bever Outdoor in de Wilhelminastraat om eens te kijken naar thermische kleding en een lichtgewicht slaapzak, puur informatief maar we nuttig omdat je dan ook een goed beeld krijgt van de eventuele kosten die je nog moet maken. Op de terugweg naar de auto ontdekten we een winkel genaamd KEES waar van alles te koop is op het gebied van legerkleding en wapens en messen voor in de jungle en zijn daar puur uit nieuwsgierigheid binnen gelopen. Het verraste ons om achter de wapens een assortiment lichtgewicht slaapzakken en thermische (leger)kleding en rugzakken aan te treffen. Ida kocht hier voor €5,oo een lichtgroen thermisch hemdje om uit te proberen. Voor zo’n prijsje kun je niet sukkelen.
Naast het vele wandelen is Ida ook nog actief als bestuurder van een buurtbus en secretaris van een buurtbus vereniging en één van haar collega’s,Jan Beune, is wel eens in Santiago geweest en heeft toen zelf een een Jacobsstaf vervaardigd van bamboe uit de omgeving van Santiago. Het leek hem een leuk idee om Ida deze staf mee te geven voor haar voetreis, er zit aan de onderkant een ferme ijzeren punt en die punt schijnt onderweg prima te voldoen als je onverhoopt op lastige straatjoekels mocht stuiten,zelf vind ik hem behoorlijk zwaar, je moet hem tenslotte wel helemaal meesjouwen, maar Ida vind dat geen bezwaar. (Wordt vervolgd)
Thuisblijven naar Santiago,deel twee.
De feestmaand hebben we in gepaste vreugde met onze kinderen en kleinkinderen doorgebracht, Sinterklaas kwam en ging, daarna kwamen de boom en een aantal andere zaken voor de kerstsfeer in huis zorgen. Met de kerstdagen veel met onze kinderen gepraat over de tocht omdat er nog een aantal dingen niet duidelijk zijn. Ook willen ze om de beurt samen met mij Ida ergens in Frankrijk op gaan zoeken. Na de kerstdagen schreven we het jaar 2005 bij in het boek van ons leven en begonnen opgewekt aan 2006,het jaar van de tocht. Ida heeft voor zich zelf de vertrekdatum bepaald op 2 april. Ze start dan om 10.30 uur bij het Mariakapelletje aan het eind van de Kloosterweg in Waalwijk. Heel veel mensen die op de hoogte zijn van haar vertrek hebben al toegezegd dat ze haar uit komen zwaaien. In januari is Ida ook weer begonnen met het maken van wat langere wandelingen met haar metgezel tijdens haar tocht,n.l haar rugzak. Zoals het er nu uit ziet komt het gewicht niet boven de 8 kilogram. Op internet wordt gespeurd naar stukken uit de route die ze wil lopen en gezocht naar mogelijkheden om te overnachten. Een aantal dingen zullen wel onduidelijk blijven maar dat moet ook, want er moet ook nog zoiets als een avontuurlijke kant aan het verhaal blijven. De “rode draad” loopt van Waalwijk via Namen naar Reims en vervolgens naar Vézelay. Daarna moet na een aantal wandeldagen Le Puy opdoemen en vandaar af is het alleen nog maar “de bordjes volgen”.Bij Saint Jean Pied de Port wil ze de Pyreneeën over om vervolgens de camino op te gaan.Als je het zo leest dan valt het wel mee,maar het schijnt toch zo’n 2500 kilometer te zijn. Daarnaast zijn we op zoek gegaan naar een computerfreak die samen met mij een website op wil zetten zodat iedereen die daar belangstelling voor heeft de vorderingen van Ida op elektronische manier kan volgen.
Op 11 februari zijn we samen weer naar een regiobijeenkomst in Breda geweest,en ik mocht wéér binnenkomen. Maria van Hassel vertelde dat mijn aan het papier toevertrouwde belevenissen als “thuisblijver” opgenomen zouden worden in de “Jacobsstaf”van maart,iets dat mij met grote vreugde vervulde. Als gastspreker was Clemens Sweerman aanwezig die zeer boeiend wist te vertellen over de vele wegen die je per fiets af kunt leggen naar Santiago. De vertoonde dia’s gaven een goed beeld van wat er onderweg te zien is, vooropgesteld natuurlijk dat je wel moet willen kijken. Na de (traditionele?) boekbespreking werd nog een (wel traditionele) “café Saint Jaques”,gebrouwen in een bekend klooster, genuttigd. Op de terugweg naar huis was er weer genoeg stof om over te praten.
Een week later,18 februari,vertrokken we al vroeg naar Ossendrecht om een weekend door te brengen in de volksabdij Maria Ter Duinen waar Rene Heinrichs onze gastheer was. Bij zijn inleiding voor dit weekend zei hij dat de kans groot was dat de aanwezige deelnemers een dag later als vrienden uit elkaar zouden gaan en dat leek mij in eerste instantie nogal kras. Het was een bijeenkomst waar iedereen zijn zegje kon doen en anderen deelgenoot kon maken van zijn eigen beleving bij de voorbereiding van hun tocht. Op inspirerende wijze gaf Rene richting aan onze verhalen en legde regelmatig een link naar het spirituele van de pelgrimstocht.
Het gaat te ver om alles wat in dit weekend ter sprake is gekomen uitgebreid te verhalen maar er was één ding wat mij persoonlijk diep geraakt heeft.
Op zondagmorgen zaten we om 9 uur gezamenlijk in de kapel voor een meditatief moment, Rene las een gedicht voor en we luisterden naar serene muziek. Hierna hing Rene de mensen die gaan vertrekken de Jacobsschelp om en wenste iedereen persoonlijk een goede tocht en een behouden thuiskomst. Verbaasd nam ik ook mijn schelp in ontvangst en toen ik hem zei dat ik niet ging,iets wat hij overigens al wist zei hij “Jij maakt de tocht ook, al blijf je thuis,je zult elke dag in gedachten verbonden zijn met Ida dus vind ik dat jij ook een schelp moet hebben”.Emoties welden in mij op en zijn woorden gaven mij het gevoel dat ik ook een pelgrim ben.
Toen we aan het einde van het weekend gekomen waren en op het punt stonden om afscheid te nemen moest ik mezelf bekennen dat de woorden van Rene uitgekomen waren en dat wij,de deelnemers, inderdaad als vrienden uit elkaar gingen.
Iedereen heeft wel eens iemand ontmoet waarvan hij achteraf dacht”Wat ben ik blij dat ik die man of vrouw ontmoet heb”.Mijn rijtje van dit soort personen is op 19 februari uitgebreid met Rene Heinrichs, een zeer inspirerende persoonlijkheid!
Zo’n pelgrimstocht heeft drie kanten waar je rekening mee moet houden,namelijk een religieuze en spirituele kant,een sportieve kant en een materiële kant.
Over het spirituele en religieuze aspect van je tocht ben je heel vaak bezig,de sportieve kant is een kwestie van trainen en kilometers maken,maar in onze materialistisch ingestelde maatschappij ben je zo verwent met zaken die het leven kunnen veraangenamen dat dit pas goed tot je doordringt als je je metgezel die constant op je rug hangt in gaat pakken.
Over wat er allemaal mee moet is uitgebreid gesproken en Ida neemt alleen dat mee wat ze echt nodig zal hebben. Als laatste heeft ze een lichtgewicht slaapzak aangeschaft en daarmee is haar uitrusting kompleet. Totaal gewicht 8 kilogrammetjes,inclusief stenen.
Vele pelgrims hebben in de loop der eeuwen een steen achtergelaten bij het “Cruz de Ferro”,en lieten daarmee symbolisch de lasten van het leven achter zich. Ook Ida heeft twee stenen die mee gaan en straks een plaatsje zullen gaan krijgen tussen die miljoenen andere stenen. Eén steen is afkomstig van Julie,onze 4 jarige kleindochter die voor oma een hele mooie zelfbeschilderde steen meebracht. Dit is niet de enigste steen die mee gaat. Een goede protestante vriend van ons,Kees Nieuwkoop, is ongeneeslijk ziek en Ida heeft afscheid van hem genomen in de wetenschap dat ze hem hierna waarschijnlijk niet meer zal zien. Samen spraken ze over de tocht en het “Cruz de Ferro”. Kees stond op en gaf Ida een spierwitte steen. Dus ook voor Kees gaat er een steen mee,daarnaast heeft Ida hem beloofd om onderweg en in Santiago een kaarsje voor hem op te steken. Dit zijn zaken die mij zeer aan het denken kunnen zetten. Wie weet voor wie en waarom er miljoenen stenen op een hoop zijn gelegd?Hoeveel levenslasten liggen er daar in Spanje op een grote hoop? Krijgt Rene toch gelijk en ben ik ook een beetje een pelgrim? Ik denk het wel.
Het is nu zondag 19 maart en het aftellen is nu serieus begonnen. Nog twee weekjes en dan…
De laatste twee weken voor het vertrek zijn ingegaan en Ida heeft alles helemaal voor elkaar. Haar metgezel is ingepakt en eigenlijk is ze helemaal klaar. Ze is er ook mentaal en lichamelijk klaar voor. Na anderhalf jaar van voorbereiden wil ze weg, gaan, op pad,vertrekken, alles achterlaten en beginnen aan haar ultieme tocht. Als laatste stukje in de voorbereiding bezoeken we samen het Camino Festival in den Bosch waar we veel leuke ontmoetingen hebben met gelijkgestemden die haar voor gingen of haar zullen volgen. Nog één week aftellen. Omdat je een datum hebt geprikt moet je wachten tot het zo ver is. Er zijn heel veel mensen die haar uit willen komen zwaaien. Daarom kun je niet eerder vertrekken. Stel je voor! Dan staan al die uitzwaaiers op twee april bij de Mariakapel terwijl de vogel dan al gevlogen is. Gewoon af blijven tellen dus, dag na dag tot je mag!Voor mij is het wel leuk om te zien dat Ida het gedrag begint te vertonen van een kleuter voor zijn verjaardag;nog zoveel nachtjes slapen en dan ben ik jarig! Nog zoveel nachtjes slapen en dan mag ik weg! De laatste dagen gaan steeds langer duren voor haar. Maar toch, hè hè, het is twee april geworden en ze mag gaan. Ze mag gaan van haar man, haar kinderen, haar kleinkinderen (de oudste twee begrijpen goed waar het over gaat),haar vrienden en bekenden.
Bij de Mariakapel staat een groot aantal uitzwaaiers haar al op te wachten terwijl de regen met bakken uit de hemel valt. Pluvius werkt erg hard op zondag en maakt overuren!Alles wat we tegen elkaar wilden zeggen hebben we gezegd,ook ik ben klaar om thuis te blijven naar Santiago. Mijn gevoel bij haar vertrek is pure innerlijke blijdschap omdat Ida één van haar dromen waar kan gaan maken en ik het haar van harte gun. De laatste maanden heb ik mezelf afgeleerd om in de verdediging te gaan tegen mensen die dit niet willen of kunnen begrijpen. Nadat Ida met Lars,Julie, Nona en Janiek een kaarsje heeft opgestoken gaat Ans Maaijwee voor in gebed. Daarna leest Ida haar eigen gedicht en gaat in de stromende regen op pad.
Ze is weg. Anderhalf jaar bliezen Ida en ik een zeepbel op die steeds groter werd,vol van gedachten, ideeën,dingen die moesten en dingen die mochten,dingen die we wilden en dingen die we deden. Die zeepbel mocht uit elkaar spatten op het moment van haar vertrek. De ongelooflijk blije lach op haar gezicht toen ze wegliep geeft mij heel sterk het gevoel dat we samen een lange reeks van juiste beslissingen hebben genomen. Vanaf nu ben ik de thuisblijver naar Santiago de Compostela.
Bij mijn thuiskomst vind ik een briefje op tafel en de korte inhoud daarvan wil ik u niet onthouden omdat die zo lang is.
Alles wat ik achterlaat neem ik mee,
mijn geliefden, mijn familie,
mijn vrienden en mijn bekenden,
en misschien zelfs een paar vijanden.
Ontmoeting met Ida in Le Puy en Velay
Zoals afgesproken met Ida heb ik haar,samen met Estelle, onze jongste dochter, opgezocht in Le Puy en Velay. Volgens de ANWB routeplanner 960 km. We zijn op woensdag 24 mei ’s morgens om vijf uur vertrokken. Via Luxemburg, Nancy en Lyon kwamen we om ongeveer half vier in Le Puy aan en we zouden elkaar ontmoeten op Place du Breuijl. Met onze GSM’s hebben we elkaar snel gevonden en na de nodige knuffels over en weer hebben we eerst wat gedronken en zijn daarna naar ons hotel gegaan in het 25 km verderop gelegen Moudeyres. Dit bleek een schitterend klein dorpje te zijn met 101 inwoners. We hadden elkaar natuurlijk veel te vertellen dus hebben we de avond doorgebracht met praten,eten en drinken en zijn vroeg ons mandje ingedoken. De volgende morgen niet te vroeg opgestaan en na het ontbijt in de auto gestapt en een rondje door de omgeving gemaakt. De streek waar we doorheen reden heet Plateaux du Velay en is bezaaid met bergen tot 1500 meter hoogte die er uit zien als puisten,een overweldigend mooi landschap. Het schijnt dat die oude vulkanen, want dat zijn het, zo’n 8,2 miljoen jaren geleden ontstaan zijn. Einddoel was een kratermeer op 1200 meter hoogte, Lac du Bouchet. Daar hebben we op een terras heerlijk geluncht en daarna de daar aanwezige grotten bezocht. Rond vijf uur weer terug in ons hotel en weer praten ,eten en drinken. Omdat Estelle wel een dag met Ida mee wilde lopen werd besloten dat de dames zouden gaan wandelen en ik ze zou volgen met de auto. Op vrijdagmorgen dus eerst terug naar Le Puy om de meiden af te zetten op het punt waar Ida gestopt was. Ze hebben samen 23 km. gewandeld naar Monistrol ‘d Allier. Ida was verbaasd over de vele pelgrims die ze ineens tegen kwam op de route .
Tijdens de lunchpauze ontmoette ze Menno Simon uit Amsterdam,die bleek al weken 1 dag achter Ida te lopen zonder haar in te kunnen halen,door de extra rustdag op donderdag zag hij haar nu pas. Leuke ontmoeting. Na het wandelen weer terug naar Moudeyres en het hotel weer opgezocht. De avond weer gevuld met praten,eten en drinken en op tijd naar bed. Door de hoteleigenares werd gezorgd voor een meeneem ontbijt zodat we zaterdagmorgen vroeg konden vertrekken. Om zeven uur zaten we in de auto om Ida af te gaan zetten in Monistrol ‘d Allier,op ruim drie kwartier rijden. Na nog wat inkopen te hebben gedaan bij de plaatselijke bakker kwam het emotionele moment van afscheid nemen. Ida links af richting Santiago en Estelle en ik rechtsaf richting Waalwijk. Wij waren ’s avonds om zes uur precies weer thuis, Ida denkt over twee maanden in Santiago aan te komen!
Enkele foto`s van het verblijf van Gerard en Estelle ( `n paar foto`s staan ook in het verslag bij 25 mei )
bewonderen van Ida`s stempelkaart
