De Sint-Lambertuskerk is een waterstaatskerk, gebouwd in 1839 - 1841 door bouwpastoor Petrus Verschuure. Het ontwerp en de bouw van waterstaatskerken was onderhevig aan de goedkeuring en controle door het ministerie van Waterstaat, waarvan ook subsidie werd ontvangen. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht is het begrip Waterstaatskerk niet verbonden aan een bepaalde bouwstijl. Bij katholieken was deze bouwstijl heel lang niet populair, omdat die kerken gebouwd zijn onder het beheer van protestanten. Meerdere Udenhoutse pastoors hebben plannen gehad om deze waterstaatskerk af te breken en een nieuwe kerk te bouwen. In het kenmerk van de waterstaatsstijl kent de Sint-Lambertuskerk aan de buitenkant strakke wandverdelingen met op de voorgevel pilasters en frontons. Het rijke interieur is vooral te danken aan de vele donaties destijds door de parochianen. Op 7 oktober 1841 is de kerk ingewijd door de bisschop Cornelius Ludovicus. De nieuwe kerk werd i.v.m. een tekort aan financiŽle middelen voorzien van een eenvoudig orgel. Reeds in 1867 besloot het kerkbestuur tot de aanschaf van een groot nieuw orgel: het Loretorgel, vernoemd naar de orgelmaker Loret uit Mechelen. In 1951 is de kerk verbouwd tot een z.g. kruiskerk, een uitbreiding met 2 zijbeuken aan de bestaande kerk. Initiator hiertoe was de bekende pastoor Karel Prinsen. Hij voerde nog enkele veranderingen uit in de kerk, zoals het verplaatsen van het altaar en de preekstoel. De kerk zelf, het hoogaltaar, het orgel, de preekstoel en de kerkbanken zijn stuk voor stuk monumentaal. In 1953 kwam pastoor Prinsen op het idee om de oude kerkbanken te vervangen. Het idee voor het ontwerp deed hij op in het Duitse plaatsje Amorbach. Het ontwerp werkte hij zelf verder uit, samen met een architekt De kopschotten voor de banken zijn gemaakt door de Duitse beeldhouwer Leo Bšumler, die hiervoor 5 jaar in Udenhout woonde en werkte. De beeldhouwwerken op 157 kopschotten hebben allen een verschillende afbeelding en betekenis. Begin 1959 konden de nieuwe banken in gebruik worden genomen. De Sint-Lambertuskerk is een rijksmonument.

Lambertuskerk