EEN INDIVIDUALISTISCHE BESCHOUWING BIJ HET NIEUWE JAAR-1994

 

 

individualisme,de derde wereldoorlog,ken u zelve,volwassen individu,volwassen individualiteit,vrijdenken, zelfstandig mens.

 

 

 

Terug naar: Welkom op de Homepage van Rob van Es voor méér informatie

Help mee om deze site te promoten. Vertel het uw…!

(Adres luidt: http://home.planet.nl/~rwvanes )

 

Naar: eengrensteverindividualismevoorstellinggedrag.

 

Naar: eenindividualistischebeschouwingvolwassenindividualiteitdvg242.

 

Naar: individualismekapitalismesocialismedvg243

 

Naar: individualistischebeschouwingenkapitalismedvg244

 

Naar: datverfoeilijkeindividualismedvg245

 

Naar: datverfoeilijkeindividualismedvg246 (eerste vervolg)

 

Naar: datverfoeilijkeindividualismedvg247 (tweede vervolg)

 

Naar: datverfoeilijkeindividualismedvg248 (derde vervolg)

 

 

 

Naar bladwijzer:  Ken U Zelve     derde wereldoorlog    Verantwoordelijk    persoonlijkheid-1   persoonlijkheid-2

 

Doe uzelf een plezier en lees dit opstel in zijn geheel.

 

 

EEN INDIVIDUALISTISCHE BESCHOUWING BIJ HET NIEUWE JAAR

 

Er zal wel niemand te vinden zijn die van mening is dat het nieuwe jaar er nu zo hoopvol uitziet. De mensheid is op een totaal onverwachte manier wederom in de ban geraakt van nieuwe bedreigingen, die manifest werden nadat de vertrouwde bedreigingen van een conventionele wereldoorlog tussen de grootmachten zich opgelost hadden.

 

Naast de al bekende gevaren wat betreft milieu en gezondheid is er nu bijgekomen het gevaar van een verschrikkelijk uit de hand lopen van plaatselijke nationalistisch en etnisch getinte onderlinge moordpartijen zoals die in zuid-oost Europa plaatsvinden. En dan blijken er in Rusland ook nog fascisten en andere idioten te zijn die of een derde wereldoorlog willen ontketenen of het oude communistische systeem in ere willen herstellen. De reguliere generaals zijn nu - paradoxaal genoeg - nauwelijks nog te vrezen, maar de aan niets en niemand verantwoording verschuldigde krijgsheren, die naar hartelust hun misdadigheid uitleven en straks misschien de gehele wereldbevolking gijzelen, vormen een niet te verwaarlozen bedreiging. Temeer daar er, onvoorstelbaar maar waar ontzaglijk veel stemmers achter hen staan en zij bijna steeds de beschikking hebben over of toegang hebben tot de meest verschrikkelijke wapens, die helaas nog altijd in overvloed in de arsenalen van de Koude Oorlog liggen.

 

Een dure tol    persoonlijkheid-1   persoonlijkheid-2

Wij betalen met zijn allen een dure tol aan het zich vrijmaken van de mensen, of beter. aan het ontwakende individualisme... Je zou willen dat dat individualisme op de een of andere manier onderdrukt zou kunnen worden, zoals men zich dat in bijna alle grote ideologieën voorgesteld heeft: de enkeling die zich in dienst stelt van en onderwerpt aan het grote geheel! Het klinkt wel mooi, maar toch zou het irreëel zijn een uitweg uit de rampen te zoeken doormiddel van afwijzing, onderdrukking en afschaffing van dat individualisme. De mensen zijn immers niet denkbaar en dus niet mogelijk zonder hun individualiteit, zonder hun eigen specifieke “ik-persoonlijkheid”. Het bedenken van een alles overheersende ideologie die de individualiteit zou moeten omvormen tot iets gemeenschappelijks, iets collectiefs, is dan ook te waarderen als het spannen van het paard achter de wagen. Bovendien is het qua denken buitengewoon gemakkelijk en slordig: schaf maar af wat je vervelend, onredelijk en onbruikbaar vindt en dan houd je vanzelf iets goeds over! Een dergelijk denken is al te lang door allerlei verlichte idealisten en filosofen op tafel gelegd, uiteraard zonder in de praktijk ook maar iets uit te halen, behalve dan verguizing van de bestaande mens, onvrede met het leven van alle dag en hypocriete dwingelandij van intellectuele moraalridders.

persoonlijkheid-1   persoonlijkheid-2

 

Aanvankelijk Individualisme

In de beginselverklaring van De Vrije Gedachte wordt gesteld dat het bij het vrijdenken gaat om een levenshouding. Dat is heel juist! Dat begrip heeft namelijk onder andere tot inhoud dat het om de mens als individu gaat. Het begrip levenshouding is niet te collectiveren, zoals dat bijvoorbeeld met een begrip als overtuiging wel het geval is. Je kunt een levenshouding niet formuleren, niet afdwingen, niet als de maat stellen voor een collectief. De vrijdenkersbeweging is dan ook gegrond op die uitgesproken individualistische zaak, die het vrijdenken is. Je kunt ook dat vrijdenken niet als een ideologie propageren, niet als een vlag op een collectief planten, niet Ieren aan leerlingen, niet afdwingen aan ondergeschikten. Het is een levenshouding van jou en mij die we ieder voor onszelf moeten realiseren - op een andere manier kan het niet. Het vrijdenken kan zich alleen maar dan ontplooien als het in individualistische zin vrij is.

Helaas begint de individualistische vrijheid in de mensheid noodzakelijk als iets uitermate onaangenaams, ja zelfs misdadigs, omdat een ieder voor zijn eigen bestaan vecht en daarbij om te beginnen zijn medemens noodzakelijk moet uitsluiten, hem zoveel als mogelijk moet verhinderen al te sterk te worden en, als het even kan, hem ten eigen nutte moet gebruiken. Maar, hoe verschrikkelijk dat ook is, dat verschrikkelijke kan geen argument zijn om die vrijheid dan maar te verwerpen, te onderdrukken of te ontkennen. Het verwerpen van individualisme, in welke vorm en betekenis ook, is dan ook zonder meer ondoordacht te noemen.

 

In goede banen

Een proces zoals die individualisering, dat zich in de werkelijkheid voltrekt, kan niet verworpen worden. Je moet het proberen te begrijpen om het daarna, tot op zekere hoogte, in goede banen te kunnen leiden. Want het gaat niet om iets wat op zichzelf slecht en verwerpelijk is, maar om een menselijke kwaliteit die in haar ontwikkeling noodzakelijk slecht begint, en vervolgens gaandeweg haar ware inhoud realiseert. Je kunt dat slechte begin betreuren, je kunt proberen er het beste van te maken, maar je kunt het absoluut niet afschaffen. De ontwikkeling van de mens tot volwassen individu kan nu eenmaal niet anders beginnen. Daar kun je niet omheen...Genoemd “in goede banen leiden”, of “er het beste van maken”, is heel iets anders dan verwerpen, onderdrukken of ontkennen. Het is daarentegen juist een volledig tot zijn recht laten komen van het betreffende proces. Pas als je dat doet wordt het mogelijk er invloed op uit te oefenen. Daarbij komt ook nog dat je in dit geval dat proces op zichzelf zijn eigen gang laat gaan en niet probeert zelf te bepalen hoe het zou moeten en waarin het uit zou moeten lopen. Als je daarentegen meent dat proces en zijn uiteindelijke doel wel zelf naar eigen goeddunken te kunnen bepalen, loop je onvermijdelijk voortdurend achter de feiten aan: je voorstelling van de zaak en je ideeën er over zijn steeds gedateerd en dus in principe steeds meer achterhaald. Dat betekent onder andere in de praktijk dat je almaar meer dwang en geweld zou moeten gebruiken om de zaak aan je voorstelling, aan je theorieën, te laten beantwoorden...

Wat dit betreft is Oost-Europa en vooral wat eens de Sovjet-Unie was, een veelzeggend voorbeeld. Ook daar was duidelijk zichtbaar dat de socialistische theorie steeds minder aansluiting vond bij de praktijk, hetgeen enerzijds op een aantal maatschappelijke gebieden tot een grotere repressie leidde, om anderzijds een gigantische verrotting teweeg te brengen. Je hoort vaak beweren dat dit een noodzakelijk gevolg was van het feit dat de ideologie van de Sovjets een slechte, onmenselijke, ideologie zou zijn geweest. Welnu, dat is volgens mij waar maar dan pleeg ik er aan toe te voegen dat elke ideologie slecht is.

 

Volwassen individualiteit

Op den duur zullen de mensen volwassen worden. Dat betekent dat ieder individu zichzelf zal vinden, zoals de oude Grieken al aanraadden: "Ken U zelve” ! En de mensheid, als verzameling individuen, zal zich door haar eigen infantiele individualisme heen worstelen en zal zich ontwikkelen tot een mensheid bestaande uit volwassen, menslievende individualisten, mensen die zich vanuit een zelfbewuste, volstrekt eigen persoonlijkheid verbonden voelen met en verantwoordelijk weten voor al hun medemensen en de rest van de kosmos. Dat is niet te verwachten van een collectief ingestelde mens en dus van een mens die zich aan een ideologie onderworpen heeft. Het collectief, hoe verlicht desnoods ook, bestaat alleen maar bij de gratie van mensen die zich bij voorbaat naar de normen van zo'n collectief, naar de maatgevende ideologie, schikken. Die mensen kunnen zich onmogelijk naar hun volle individualiteit laten gelden: zij zijn meteen al verplicht bepaalde, door een élite afgekeurde, aspecten van zichzelf te onderdrukken en te ontkennen. Het verhaal gaat dat dit onderdrukken en ontkennen juist betrekking zou hebben op dat afgekeurde kwade in de mens. Volgens dat verhaal is een of andere verlichte vorm van ideologie noodzakelijk om onrecht geen kans te geven en misdaad uit te sluiten, althans te belemmeren. Maar die gedachte is niet houdbaar, ten eerste al niet vanwege het twijfelachtige karakter van de definitie van het kwade immers, een groep machtige mensen definieert naar eigen inzicht het kwade - en ten tweede is die gedachte niet houdbaar omdat er een bepaald facet van de werkelijkheid bij voorbaat buitengesloten wordt. De werkelijkheid kan voor de mens echter alleen dan reëel zijn als alles tot zijn recht kan komen.

 

Weg met de moralist

Alleen een mens die zichzelf is, een volwassen mens derhalve, is in staat zonder onderworpenheid aan een ideologie te leven. Dat is wat je noemt een zelfstandig mens, volgens mij precies die mens waarnaar vrijdenkers altijd al streven. Die mens is helemaal geen egoïst, geen alleen maar aan zichzelf denkende eenling, maar juist iemand die deze essentiële verhouding van de werkelijkheid laat gelden dat de één niet zonder de ander denkbaar is, en dat de ander derhalve niet tot zijn recht komt doordat de één een gedeelte van zijn persoonlijkheid onderdrukt, zich min of meer opoffert, maar daarentegen juist doordat de één zijn volledige persoonlijkheid laat gelden en daardoor niet langer in strijd is met genoemde essentiële verhouding van de werkelijkheid. Dan is de ander dus vanzelfsprekend aanwezig! Het bindende element ligt dan niet in het zichzelf laten ondergaan in een groter geheel, ligt niet in de onder andere door de godsdienst aanbevolen opoffering, maar juist in het inzicht dat het de zelfbewuste mens als ik is waaraan onmiddellijk en onvermijdelijk de ander meekomt. Geen ik, dan logischerwijs ook geen ander!

 

Misschien kunnen wij vrijdenkers in het komende jaar eindelijk eens in het geweer komen tegen dat halsstarrig voortdurende, al te gemakkelijke, maar ook hoogmoedige, idealisme van diegenen die niets anders kunnen bedenken dan afschaffen van datgene dat hen niet aan de mens (uiteraard meestal de ander) bevalt en die vervolgens de sociaal bewogen moralist gaan uithangen...

 

Wordt vervolgd…!  Zie : Datverfoeilijkeindividualismedvg245

 

 

Bovenstaande tekst is geschreven: door Jan Vis, filosoof.

 

Naar: eengrensteverindividualismevoorstellinggedrag.

 

Naar: eenindividualistischebeschouwingvolwassenindividualiteitdvg242.

 

Naar: individualismekapitalismesocialismedvg243

 

Naar: individualistischebeschouwingenkapitalismedvg244

 

Naar: datverfoeilijkeindividualismedvg245

 

Naar: datverfoeilijkeindividualismedvg246 (eerste vervolg)

 

Naar: datverfoeilijkeindividualismedvg247 (tweede vervolg)

 

Naar: datverfoeilijkeindividualismedvg248 (derde vervolg)

 

Terug naar: Welkom op de Homepage van Rob van Es voor méér informatie

 

 

Zijn e‑mail adres luidt: ...

webpagina: …

Pagina's zijn door mij uit het tijdschrift van De Vrije Gedachte No. 242- februari 1994 overgenomen.   

Aangezien de filosofie er niet is voor enkele bevoorrechten maar juist voor alle mensen, is het citeren uit  mijn werk zonder meer toegestaan. Wel echter zou ik het op prijs stellen dat het citeren vergezeld gaat van een duidelijke bronvermelding! (Jan Vis)

 

website analysis
online hit counter