Terug naar: de Homepage van Rob van Es voor méér informatie
Help mee om deze site te
promoten. Vertel het uw…!
(Adres
luidt: http://home.planet.nl/~rwvanes )
Trefwoorden: A; B; C; D; E ; F; G; H; I; J; K ; L; M; N; O; P; Q; R; S; T; U; V; W; X ; Y ; Z
Opgevraagde artikelen/werken
en/of cursussen vindt u terug onder deze link
Aanvullingen trefwoorden a t/m z
Laatste
ontwikkelingsmoment-zie nr. 61
Laatste verschijnsel ; verzet tegen het laatste
verschijnsel-zie nr. 08,
Laatste
verschijnsel ; weerstand tegen “het laatste verschijnsel”-zie nr. 43,
Lafhartig
intellectueel gescharrel-zie nr. 61
Lafheid ;
intellectuele lafheid-1-zie bladwijzers,
Lafheid ; intellectuele lafheid-2-zie bladwijzers,
Lafheid ;
intellectuele lafheid-3-zie bladwijzers,
Lafheid ;
intellectuele lafheid-4-zie bladwijzers,
Lafheid ;
intellectuele lafheid-5-zie bladwijzers,
Lafheid
; intellectuele lafheid-6-zie bladwijzers,
Leerproces-zie
E(pag.83, 90, 99t/m103, 110 en 111, en
pag. 144) F,
G
en H.
Legenden : De betekenis van mythen, legenden en
sprookjes, zie nr.30,
Leider
of Tiran..? -zie bladwijzers van
ontwikkeling West Europese Cultuur,
Leiderschap-1-
aflevering 58 uit Filosofie van de
Hak op de Tak 1t/m73,
Leiderschap-2-2x-zie bladwijzers
van ontwikkeling West Europese Cultuur,
Leidersprincipe-zie nr. 03 van
Filosofische Invallen 1t/m26,
Leiding geven- aflevering 42
uit Filosofie van de Hak op de Tak 1t/m73,
Leidinggevende
figuren-zie bladw.,
Leidinggevende
figuur-zie bladw.,
Lekken ; gelekt-zie bladwijzers uit Filosofie van de
Hak op de Tak nr.3,
Leren ;
niet op school te leren-zie nr. 58
Leven ; aan je leven richting geven,
Leven ; aan zijn leven richting
geven-zie bladwijzers,
Leven ; de groei v/h Leven-Jan Vis-Darwin-(zie
bladw..),
Leven ;
de ontmoeting verrijkt elkaars leven-zie nr. 09,
Leven ;
de werkelijkheid als leven-zie nr. 48,
Leven ; De zin van het leven-1,
Leven ; De zin van het leven-2,
Leven ; de zin van het leven-Zie A(Filosofie
van de Hak op de Tak nr.3) , B(Beweging
en Verschijnsel deel3) , C(Nihilisme en Anarchisme als basis van
het Atheisme),
Leven ; er
is maar één leven..! –zie bladwijzers in “De ontwikkeling van het
Denken”,
Leven ; er is maar
één leven-zie bladwijzers in Evolutie of Creatie,
Leven ; Er
is maar één leven-zie bladwijzers,
Leven ; groei van
het leven-zie bladwijzers,
Leven ;
het leven als project-zie nr. 19,
Leven ; het veilig stellen van het leven,
Leven ;
leefbaar leven-zie nr. 56
Leven ; Mensen leven, zoals de éne zandkorrel in een berg zand, los
van de andere,
Leven ;
menswaardig leven-zie nr. 66,
Leven ;
ontstaan van leven-zie bladwijzers van Beweging en Verschijnsel deel 1,
Leven ; wat is
Leven en wat is die mysterieuze Geest van een mens-zie bladwijzers,
Leven ;
wat is leven-zie bladwijzers van Beweging en Verschijnsel deel 1,
Leven ;
wetenschappelijk beslag op het leven-zie nr. 41,
Leven ;
zin van het leven- zie bladwijzers
uit Beweging en Verschijnsel deel3,
Levende
cellen, de elementen v/h leven op aarde,
Levende
verschijnselen voorafgaand aan de Mens splisen, verbreken de werkelijk niet-zie
nr. 73,
Levend-zijn
en beweeglijkheid-zie nr. 69,
Levendzijn
en bewustzijn- nr. 28,
Levensbegrippen:nihilisme,anarchisme,socialisme,communisme,
Levensbehoeften
; voorhanden levensbehoeften-zie nr. 07,
Levensvervulling
; macht als levensvervulling- zie bladwijzers in “De Kunst van het
Filosoferen”,
Lezing
; cultuur filosofische opmerkingen voor de vrijmetselaars mei 2008,
Liberale
Democratie-zie
bladwijzers uit De Filosoof en de Politiek,
Liberale Democratie-zie bladwijzers uit de Grote
Vierslag,
Liberale
Democratie-zie bladwijzers uit De Ontwikkeling van de West Europese Cultuur,
Liberale
Democratie-zie bladwijzers uit Filosofie van de Hak op de Tak nr. 1
Liberale
Democratie-zie bladwijzers uit Filosofie van de Hak op de Tak 1t/m73,
Liberale Democratie-zie bladwijzers uit Vrouw en Wereld,
Liberalisme-1-zie
bladwijzers van ontwikkeling West
Europese Cultuur,
Liberalisme-1-zie bladwijzers-uit De moderne mens als
Wereldbouwer,
Liberalisme-2-zie
bladwijzers uit Voor welke vrijheid kiest U..?,
liberalisme-2-zie
bladwijzers van ontwikkeling West
Europese Cultuur,
liberalisme-3-zie
bladwijzers van ontwikkeling West
Europese Cultuur,
Libertaire
denkers en anarchisten-zie nr. 58
Lichtstralen-zie bladwijzers van Beweging en
Verschijnsel deel 1,
Liedje ; het bekende liedje-zie nr. 08,
Liedje ; het bekende liedje-zie nr. 26,
Liefde / vriendschap inzake euthanasie,
Liefde
; de rampspoed van de liefde,
Liefde
; God is liefde-zie bladwijzers van
ontwikkeling West Europese Cultuur,
Liefde
; het begrip liefde-zie nr. 65
Liefde ; houden
van..Liefde..Trouw..,
Liefde
; populaire liefde- nr. 32,
Liefde
en schoonheid-zie nr. 19,
Liefde
en schoonheid-zie nr. 41,
Liefde
is geen relatie- nr. 32,
Lijdensweg
-uit Beweging
en Verschijnsel deel 2-zie bladwijzers,
Lijdensweg_A
, B
, C
, D
zie bladwijzers,
Lijf ; je lijf met rust laten,
Lijfeigene,
de Staat, Vrijheid-zie bladwijzers
van ontwikkeling West Europese Cultuur,
Lintjes
doorknippers..? ; Discriminatie..! meer
info, zie afl. 12,
Lokroep
; de lokroep van het Westen-zie nr. 61
Loutering-1- zie
bladwijzers uit Beweging en Verschijnsel deel3,
Louteringsproces-2-
zie bladwijzers uit Beweging en
Verschijnsel deel3,
Loyaal: zie
bladwijzers in Alledaags Commentaar 1
t/m 40,
Loyaal: zie bladwijzers in De Grote Vierslag,
Loyaal: zie
bladwijzers in De Kunst van het Filosoferen,
Loyaal:
zie bladwijzers in De ontwikkeling van de West Europese Cultuur,
Loyaal: zie
bladwijzers in Filosofische invallen 1 t/m 26,
Luisteren ; Twee mensen die niet naar elkaar
luisteren,
Lustmoordenaar
; roofmoordenaar en lustmoordenaar-zie nr. 17,
Lustobject ; Elkaar lustobject zijn,
Terug
naar: de Homepage van Rob van Es voor méér informatie
Vrijheid / aan je leven richting geven / waar
zou je dat geleerd moeten hebben? En welk karakter moet onze Overheid hebben
?
Uit het voorgaande zal duidelijk zijn dat ik niet veel op
heb met normen- en waardenstelsels, enerzijds omdat zij het leven in bepaalde
patronen en modellen vastleggen en het daarmee beroven van haar meest
wezenlijke eigenschap: vrijheid( welk karakter moet onze overheid hebben? ),
en anderzijds omdat het patronen en modellen zijn die op den duur zullen
verdwijnen. Als je dus je verwachtingen inzake de toekomst van de mensheid
baseert op een dergelijke “ethiek” ben je bezig met een luchtkasteel, dat er
desnoods wel steeds fraaier uit gaat zien, maar dat al met al toch een fictie
is.
Ik geef toe dat die fictie lange tijd zeer goed bruikbaar
is om de schijn van enige ordening in het gedoe van de mensen op te roepen, bij
nadere beschouwing primair in het voordeel van de machtige élites, en ik ben
ook best bereid te erkennen dat het waarschijnlijk in onze huidige wereld een
nog grotere rommel zou zijn als de “ethiek” niet althans een beetje remmend
werkte, maar toch komt het in feite allemaal op onvrijheid neer. Je moet
allerlei dingen doen en allerlei dingen laten, dingen die je wellicht toch wel
gedaan of gelaten zou hebben als je de kans had gekregen er vrij en zelfstandig
over te beslissen. Maar nu wordt bij voorbaat door anderen, en vaak ook door
jezelf geëist dat je je zus of zo zal gedragen. En om dat eisen
gaat het.
Daarmee stel je de ander, maar ook jezelf, als een
ondergeschikte die niet in staat is zelf aan zijn leven richting te geven. Maar eigenlijk
ben je daartoe ook niet in staat, want wanneer en waar zou je dat geleerd
moeten hebben? Je kunt het alleen maar leren vanuit een beginsituatie die nog
helemaal vrij is en je de mogelijkheid biedt alle kanten op te gaan vooral ook
de foute. Juist op voorwaarde dat je onbelemmerd je fouten kunt maken leer je
ze herkennen en na verloop van tijd
vermijden. Zelf richting geven aan je leven is onmogelijk zonder de gelegenheid
en de vrijheid om fouten te maken. Die fouten zijn van het allergrootste
belang, maar het ligt in de aard van ons moderne denken om daaraan geen
aandacht te besteden. Wij werken juist bij voorbaat de mogelijke fouten weg
door de kinderen al in een vroeg stadium te leren wat in logische en morele zin
“goed” is. Uiteraard vertellen we daar niet bij dat wij het gedeeltelijk ook
maar “van horen zeggen” hebben en het voor een ander deel zelf, naar onze eigen
smaak, bedacht hebben. Voor meer info, zie: Robot
denken en neem ook eens nota van: De
godganse dag..!- 16
Tenslotte
onderscheid ik nog de moderne progressieve mens, en die mens maakt er een begin
mee de zichzelf opgelegde beperkingen op te heffen, waarbij als eerste dit
moment op de voorgrond treedt dat deze mens wil functioneren in de maatschappij
waarin hij leeft. Hier heeft de vrijheid dus een functionele betekenis en het
is tot deze betekenis dat de cultuurontwikkeling van de mensheid in onze dagen
gekomen is.
Die
ontwikkeling gaat in de toekomst verder totdat tenslotte de laatste
mogelijkheden zijn waargemaakt, maar speculeren op deze mogelijkheden heeft in
de praktijk van het maatschappelijk leven geen zin, juist omdat het voorlopig
alleen nog maar mogelijkheden zijn en nog lang geen werkelijkheden. Voorlopig
moeten wij nog genoegen nemen met het feit dat er een overheid boven ons staat
en dat wij doormiddel van een keuze moeten bepalen welk karakter die overheid zal hebben. En
dan ligt het in de logica dat wij moeten proberen een overheid te kiezen die
zoveel mogelijk overeenkomt met datgene dat zich in ons tijdsgewricht aan het
realiseren is. En elke overheid die zich vanuit allerlei opvattingen niet met
de huidige ontwikkeling wenst bezig te houden - en die dus noodzakelijk
teruggrijpt op vroegere normen - moet de macht zoveel mogelijk worden
onthouden. De moderne progressieve mens noemt zich graag socialistisch, maar
terecht wijzen velen er op dat zijn streven weinig met socialisme te maken
heeft.
Terecht,
voor zover we onder socialisme verstaan: democratisch socialisme. Want de progressieve
mens lost, in zijn wil om te functioneren, in zijn wil om volwaardig naar eigen
krachten méé te doen, de beperkingen van de groep op. Of, zo u wilt; ontkent de
dictatuur van de partij. Wij zien dan ook dat er bij de progressieven weinig
eenheid is en dat het steeds weer onmogelijk blijkt één gesloten front te
vormen tegen aan de mens vijandige manipulaties. Telkens weer verbreekt de
progressieve mens het verband van de groep, en dit is logisch omdat die mens
zelf als individu wil functioneren. Het gaat hem er steeds om zijn eigen
menselijke kwaliteiten tot bewustzijn te brengen en daarbij spoort hij de
anderen er toe aan hetzelfde te doen. Hij beseft dat alleen dan een
maatschappij kan deugen als een ieder naar zijn volle vermogen meedoet. Wij zien
dus een zich oplossen van de groep ter wille van een werkzaamheid in de
afzonderlijke mensen. Die werkzaamheid ligt uiteraard aan de basis van de
maatschappij en het is begrijpelijk dat hij duidelijke anarchistische trekken
vertoont...
Voor
meer info, zie : Voor
welke vrijheid kiest U?
Je kunt een niet gelovig mens alleen
maar overtuigen met argumenten. Vandaar dat bijvoorbeeld de christelijke
godsdienst beschikt over een uitgebreid arsenaal van theorieën om de mensen
zover te krijgen dat zij aannemen dat het waar is wat er door de
vertegenwoordigers van die godsdienst gezegd wordt. Die theorieën draaien
allemaal om concrete zaken (de wereld der dingen) omdat daarin voor de
ongelovige de bewijskracht ligt: Christus moet echt bestaan hebben, de wonderen
moeten echt gebeurd zijn en god moet als een bestaand mens van allerlei wensen,
door allerlei zaken gekwetst worden, wraak nemen en hulp bieden, enzovoort. De
overtuigingskracht van de West-Europese godsdienst ligt in het als echt
bestaand voorstellen van de godsdienstige inhouden. Voor zover dit gelukt is de
West Europeaan bereid aan te nemen dat het allemaal waar is: hij gelooft het.
Hetzelfde geldt voor de wetenschap, maar er is één belangrijk verschil: de
argumentatie voor wetenschappelijke waarheden is anders. Deze berust namelijk
op ONDERZOEK en is daarom typisch West-Europees. Deze cultuur heeft immers een
onderzoekend karakter! Terwijl de godsdienst een stellend karakter heeft. Op
grond van dit onderzoek wordt telkens datgene dat men gelooft (= aanneemt)
ontzenuwd ten gunste van een nieuw geloof, enzovoort totdat de waarheid aan het
licht komt. Voor de West-Europese mens moet alles aangetoond worden.
Voor meer info, zie : De
ontwikkeling van de West Europese Cultuur en Robot denken
De zin van het leven: Zie : no. 64 ; no. 3
; no.
57 ( trefzin: de zin van het leven ).
Omdat men
doorgaans niet in staat blijkt te begrijpen welk verschijnsel de mens is en dus
al
helemaal in het
duister tast als het gaat om datgene dat dit verschijnsel zoal vertoont aan
eigenaardigheden,
zijn het vooral vragen naar de zin van het leven waarover men voortdurend de
nek breekt.
Steeds zoekt men
het antwoord buiten de menselijke werkelijkheid, ergens over de grens
van leven en dood
en ver boven de banale stoffelijkheid van de planeet.
Maar het antwoord ligt
besloten in het verschijnsel mens zelf. Helaas is dat een te eenvoudige
wijsheid om waar gevonden te kunnen worden!
De een of andere
ingewikkelde, in academische termen vervatte abstracte verhandeling, rijkelijk
voorzien van kennistheoretische hoogstandjes, maar geheel en al zonder
innerlijke samenhang.. kortom zo'n verhandeling wordt gretig aanvaard als een
plausibel antwoord. Of men het ook als het juiste antwoord beschouwt hangt van
de gelovigheid van de vraagsteller af. En daarbij speelt een uitermate
bedrieglijke rol het feit dat gelovigheid gedijt op een geslepen evenwicht
tussen ingewikkeldheid en onbegrijpelijkheid. Beide laatstgenoemde criteria
werden door handige filosofen, zoals bijvoorbeeld Heidegger, in ruime mate toegepast,
met als gevolg dat de jongens en meisjes filosofiestudenten er tot op de dag
van vandaag de hersenen mee pijnigen. Uiteraard in de rotsvaste zekerheid dat
Heidegger een genie was..! Voor meer info, zie: Filosofie van de Hak op de Tak no.3
Niemand heeft zin om in een doolhof te leven
en almaar niet te weten waarheen de weg gaat en zelfs in twijfel te verkeren
over de vraag of er eigenlijk wel een uitweg uit de verwarring bestaat. Ieder
mens zoekt en vindt een wereldbeschouwing (essentieel) en dat wil zeggen dat
een ieder zich een zodanige voorstelling van de werkelijkheid eigen maakt dat
duidelijk wordt wat de zin van zijn leven is. ( de zin van het leven ) Dat zich
eigen maken van die voorstelling geschiedt doorgaans via conditionering, het klakkeloos
inprenten van algemeen aanvaarde opvattingen. Hoe dan ook, de vraag is
feitelijk niet of mensen de waarheid zoeken, maar de vraag is met welke
waarheid zij genoegen nemen (incidenteel) en wat dit betreft zou je voortdurend
stomverbaasd staan als je niet langs de weg van de creatieve filosofie zou
leren begrijpen waarom in de praktijk bij de mensen hun waarheid is zoals ze
is. Dat een mens niet zonder waarheid kan is niet, zoals vaak gemeend wordt,
gelegen in het feit dat hij kan denken - dat kunnen de dieren ook - maar is
hierin gelegen dat de mens het laatste verschijnsel is waartoe het
wordingsproces, en dus de werkelijkheid, komt. Als laatste verschijnsel is de
werkelijkheid ten volle voor de dag gekomen (zelfbewustzijn) en dus is dan, om
zo te zeggen, de vraag hoe is de werkelijkheid beantwoord: de werkelijkheid is
zoals de mens is. Vandaar dat de Zoon van
de mens in het Evangelie zeggen kan: Ik ben de weg, de
waarheid en het leven. En het schijnt dat Hegel een keer gezegd heeft: Ik ben
de waarheid en ik zeg de waarheid. Er zijn min of meer uitzonderlijke mensen
die geen genoegen nemen met de gangbare voorstelling van de waarheid. Die
mensen gaan dieper zoeken, maar komen dan tot de ontdekking dat het ze niet goed
gelukt de zaak helder te krijgen. Het behoort tot het karakter van de westerse
cultuur om over alles waardeoordelen
uit te spreken en bijgevolg dat niet goed gelukken als een mislukking te
beschouwen. Wat telt is datgene dat gelukt is, wat telt is bijvoorbeeld in de
sport en in het algemeen in het maatschappelijk leven de winnaar.
Voor meer info, zie : Beweging
en Verschijnsel deel 3 ( lees ook eens deel 1 en 2 )
Conditionering ( een viertal passages )
1) Maar
wat ik zeggen wil is dit: het is inderdaad een feit dat de mensen vol zitten met
programma's, met denkprogramma’s, om zo te zeggen. Zij volgen die programma's
automatisch en menen zeker te weten dat die bepaalde wijze van denken de juiste
is -dat kennis, die je met behulp van dat soort denken opdoet zonder twijfel
ware kennis is. En dat je je dus rustig kunt laten overtuigen van bepaalde
waarheden door deskundigen, die zich in dat denken bekwaamd hebben. Was het
maar waar! Jammer genoeg ziet de realiteit er heel anders uit.
De denkprogramma's van de mensen zijn namelijk
conditioneringen. Die zijn er dus ingebracht, ongemerkt en heel geleidelijk.
Dat is al in de wieg begonnen. Men heeft stap voor stap in je brein een soort
van netwerk aangelegd en na verloop van tijd volg je denken vanzelf de draden
van dat netwerk. En jij maar in de mening verkeren dat je zelf aan het denken
bent! Helaas, je gedachtegangen lijken alleen maar jouw eigen gedachtegangen
omdat ze overeen komen met het bij jou ingeprente denkprogramma. Het zijn
eigenlijk de denkbeelden van anderen en je maakt ze tot de jouwe juist omdat je
er op geprogrammeerd bent om dat te doen.
2) De
zogenaamde “overheden” van deze wereld hebben er alle belang bij dat de
meerderheid van de mensen niet afwijkend gaat denken. Dat zou namelijk voor die
overheden de ondergang betekenen! Er zou niets van overblijven als iedereen
zich serieus af zou gaan vragen wat een overheid nou eigenlijk is. Het gevolg
zou niets minder dan een revolutie zijn!
Of het nu gaat over god, over de staat, over het huwelijk
of over de verdediging van je beschaving, steeds zijn het dingen die je
aangepraat zijn.
Dat betekent niet dat er geen juiste opvattingen bij
kunnen zijn - waarom het gaat is dat je ze niet zelf uitgedacht hebt. Ze zijn
je ingeprent. Maar geboren ben je als een onbevangen denkend mens zonder conditioneringen
en je moet zelf de dingen aan de weet zien te komen. Dat wil in de praktijk
zeggen dat je je steeds zou moeten afvragen: Is dat wel zo? Iedereen zegt dat nu wel, maar iedereen heeft
al zoveel gezegd dat achteraf niet waar is gebleken. Misschien kom ik er niet
achter hoe iets werkelijk zit, maar dat “niet weten” is altijd nog beter dan
“verkeerd weten”. Als je iets niet weet ga je vragen stellen, maar als je iets
verkeerd weet denk je dat je goed zit - en je laat het er bij. Zo houden de verkeerde
denkbeelden zichzelf in stand.
Als je afziet van vragen stellen betekent dat een ramp
voor jezelf en voor de andere mensen! Onze moderne wereld is daarvan een
schrijnend voorbeeld.
3)
Steeds als mensen terug redeneren stellen zij zich, op de een of andere manier,
als “schepper” op. Dat is zinvol als het werkelijk gaat over dingen die zij
zelf geschapen hebben, zoals een computer, want je kunt dan “van het eind naar
het begin” redeneren, maar niet als het over de natuur gaat en de daarin
voorkomende verschijnselen. De gebeurtenissen in de natuur spelen zich in één
richting af: “van het begin naar het eind”. Als je dan toch terug redeneert doe
je dat onwillekeurig vanuit het gezichtspunt van de “goddelijke programmeur”,
de god die alles geschapen zou hebben. Een dergelijke gedachtegang kan alleen
maar tot foute conclusies leiden, tot een volkomen vertekend beeld van de
werkelijkheid en, ten gevolge daarvan, tot een rampzalige manier van omgaan met
de natuur en het leven.
4) Een
volwassen mensheid staat niet meer in het teken van haar oorsprong. Voor zover
zij haar eigen leven op aarde ordent zet zij zich niet meer af tegen de
wanorde, maar richt zij zich daarentegen op het mogelijke. De “toekomst” dus. Een
dergelijke ordening is open naar nieuwe ideeën, gericht op maximale ontplooiing
van de mensen en, in de ware zin van het woord, progressief. Het verleden dient
niet meer als basis voor een in regels vastgelegde “beschaving”, maar als
leerschool voor het heden. Op zo'n manier werkt dat verleden niet remmend, maar
verhelderend, precies zoals dat, als het goed is, in je eigen individuele leven
ook het geval is...
Voor meer info, zie: conditionering ; De ontwikkeling van het denken
( lees onderstaande 3 passages ) naar: de zoon van de mens-3
1) De beoordeling van de mens vond zijn uitgangspunt in de
mens en niet in een hoger principe. Dienovereenkomstig dacht men de mens als
uitlopend in het eeuwige, het zogenaamd goddelijke, in feite het geheel dat de werkelijkheid
is. In de oudheid kon je dan ook zien dat de heersers van goddelijke komaf
waren en dat iedereen zich naar die zaak toedacht. Men dacht zich als een zaak
die uiteindelijk in dat goddelijke zijn bestemming zou vinden. De restanten van
dat denken vinden wij nog in de zogenaamde evangeliën. Kenmerkend daarin is dat
de mensen uitdrukkelijk niet veroordeeld worden, niet gebukt gaan onder zonde
en schuld. De Zoon van de mens - wij noemen hem Jezus - was van
goddelijke komaf (besef), maar zijn denken was van beneden naar boven. In het
latere Romeinse Christendom lag dat precies andersom: Christus werd als
naar boven verheven beseft (opstanding en Hemelvaart), maar diens leer is van
boven naar beneden. In die leer fungeert hij nog steeds als middelaar tussen
god en de mensen. Die mensen zijn per definitie zondig en schuldig. In het kort
gezegd: 1) het westerse denken, met de daarbij behorende waardeoordelen,
geschiedt van boven naar beneden, en het denken van de oudheid vormde zijn
waardeoordelen van beneden naar boven. En 2) in het westerse besef wordt alles
naar boven toe geprojecteerd, terwijl in het antieke besef alle verschijnselen,
inclusief de mens, naar beneden toe verkleind werden tot een microkosmos. De
noodzakelijke onderscheiding ligt dus bij het begrip het besef en het begrip
het denken. In de oudheid drukten de mensen hun besef uit in beelden. Dat waren
beelden uit en van het goddelijke, feitelijk natuurlijk uitdrukkingen van de
werkelijkheid als beeld. Uiteraard werd die werkelijkheid aan de voorstelling
afgelezen en uitgedrukt in voorstellingen met een beeldend karakter. Het ging
echter niet om de voorstelling, maar dat is, te beginnen met de Romeinse
cultuur, in de westerse wereld precies andersom komen te liggen. De
Christelijke god dankt zijn aanvaardbaarheid juist aan zijn (vermeende)
concrete bestaan.
Voor meer informatie, zie : Beweging
en Verschijnsel deel 2
De
zoon van de Mens
2) Die kwam niet zomaar uit de
lucht vallen. Men noemde het kind van de maagd “de zoon van de mens” en dat wil
zeggen: de volwassen mens die straks door de bestaande mensheid, door ons,
opgeleverd zal worden. Dat dit kind de zoon van god zou zijn is veel later door
de Roomse kerk verzonnen evenals de onzin dat hij door zijn goddelijke vader
naar de aarde gestuurd zou zijn om de zondige mensen te verlossen.
In dat geval gaat het
over de Christus uit het christendom, maar dat is een bedenksel van op macht
beluste priesters uit het oude Rome.
Het
verhaal van de maagd met het kind is een sprookje over de werkelijkheid. En het
is een waar sprookje: inderdaad brengt de werkelijkheid uit zichzelf alle
verschijnselen voort en inderdaad zal er op den duur een mensheid komen die
niet langer bezig is zichzelf het leven zuur te maken met uitbuiting en geweld.
Dat zal een realistische mensheid zijn die zichzelf niet langer kwelt met
allerlei verslavende godsdienstige onzin. Want het sprookje van de maagd met
het kind is een volstrekt atheïstisch sprookje waarin duidelijk gesteld wordt
dat er buiten het heelal helemaal niets is.
Voor
meer informatie, zie : De maagd en het kind
De
zoon van de Mens
3) Verzorgen houdt in: de belemmeringen
voor een volledige ontplooiing wegnemen. Treffend is dat de evangelische mensen
van destijds de Zoon van de mens (voor ons Jezus of Christus) de Geneesheer van
de kosmos noemden... Een ander voorbeeld: steeds meer heeft de maatschappij te
lijden onder vernielzucht en vandalisme. Normen
en waarden verliezen hun functie, het respect voor de
overheid en voor de regels verdwijnt. Gezien vanuit de zichzelf beschermende onvolwassen mensheid is
dat verval een kwalijke ontwikkeling die de betrekkelijke veiligheid en het
welzijn aantast. Toch komt er hier iets (op uitermate negatieve wijze) voor de
dag dat voor de mensen essentieel is: nihilisme.
Dat wil zeggen het inzicht dat er aan de afzonderlijke dingen geen waarde
gehecht kan worden, ook niet aan de gestelde regels. Het nihilisme is de bodem
waarop straks de volwassen mensen met elkaar kunnen leven, maar in een
Onvolwassen mensheid is het bedreigend en in veel opzichten zelfs misdadig.
Vandalisme is eigenlijk een ziekelijke uiting van nihilisme dat in een
infantiele wereld van normen en waarden niet uit de voeten kan, beklemd
zit. Voor meer informatie, zie : De
ontwikkeling van de West Europese Cultuur
Je kunt niet nadenken over het menselijk leven en over de
levensbegrippen waarmee de mensen komen als je niet eerst de positie van de
mens in de kosmos kent. De eerste vraag is derhalve die naar de mens: wat
is de mens en wie is de mens?
Zie : de grote vierslag ( nihilisme,anarchisme,socialisme en
communisme) en nihilisme;
dat verrekte nihilisme; nihilisme en anarchisme als basis van het atheïsme
NORMEN en WAARDEN: 3 Citaten uit “robot
denken” van Jan Vis, filosoof.
1) “Alle
rampen, zoals vandalisme, corruptie, terrorisme, maar ook alcohol- en drugsmisbruik,
komen in laatste instantie voort uit de afhankelijkheid van normen die van
buitenaf aan de mensen gesteld worden, vanuit de een of andere fictie omtrent
hogere werkelijkheden, hetzij goden, ideologieën, denkmodellen of theorieën.”
Zie: Normen
en waarden
2) “Uit
het voorgaande zal duidelijk zijn dat ik niet veel op heb met normen en waardenstelsels,
enerzijds omdat zij het leven in bepaalde patronen en modellen vastleggen en
het daarmee beroven van haar meest wezenlijke eigenschap: vrijheid, en anderzijds omdat het
patronen en modellen zijn die op den duur zullen verdwijnen. Als je dus je
verwachtingen inzake de toekomst van de mensheid baseert op een dergelijke
“ethiek” ben je bezig met een luchtkasteel, dat er desnoods wel steeds fraaier
uit gaat zien, maar dat al met al toch een fictie is.
3)
“Uiteraard kan je het denken niet afschaffen, je moet het gebruiken, of je wilt
of niet! Ligt het dan niet voor de hand dat je ophoudt met vluchten,
met de kop in het mystieke zand te steken, en dat je eens iets aan dat denken
gaat doen? Want dat is de oorzaak van al het getob. Als kind is je al afgeleerd
om na te denken. En het is je aangeleerd om gedachteloos te gaan denken, als
een automaat. “
Vrijwel zonder uitzondering zijn de gebruikelijke definities
van het vrijheidsbegrip bevangen in het zichzelf beschouwen als een apart
individu. Als gevolg daarvan wordt de vrijheid gezien als een bepaalde
verhouding tussen de mensen. Een verhouding die van zodanige aard is dat een
ieder verplicht is rekening te houden met de ander zodat er onafwendbaar een
situatie van "geven en nemen"
ontstaat.
De éne mens houdt zichzelf almaar in ter wille van de ander en
de ander doet evenzo, ter wille van de één. Niemand is vrijuit zichzelf: de
ander belet hem dat omdat hij niet eenzijdig in de verdrukking wil komen, en
als hij redelijk is belet de mens het zichzelf om de ander niet teveel tot last
te zijn. In het beste geval ontstaat er een evenwichtssituatie waarvan de
handhaving ook nog bevorderd wordt door een voor allen geldende gedragscode die
voor bepaalde gevallen bovendien in “het recht" is vastgelegd. Van hieruit
is het te begrijpen dat de moderne mens als de meest redelijke norm voor zijn
vrijheid stelt: mijn vrijheid houdt op waar die van de ander begint. Hoewel dit
best een behoorlijke norm genoemd kan worden, zeker als het er om gaat de éne
mens te beletten de ander leed te berokkenen, is het toch een zaak van
voortdurende vrijheidsberoving. Het feit dat dit tot op zekere hoogte met goede
bedoelingen geschiedt doet aan deze zaak niets af.
En dat het wezenlijk over beroving gaat kan een ieder aan
zichzelf en aan zijn omgeving vaststellen. Wij, moderne mensen, streven naar
een zo gering mogelijke beroving van elkaars vrijheid waarbij wij onbewust als
vanzelfsprekendheid aanvaarden dat die beroving er is. Wij regelen en
waarborgen niet elkaars vrijheid, maar elkaars onvrijheid. Hoe redelijker
iemand is, hoe minder men de onvrijheid voelt. Dit komt al heel duidelijk voor
de dag bij de moderne staatsinrichtingen. Kiesrecht, medezeggenschap en
democratie verredelijken de onvrijheid door het te doen voorkomen dat
gereglementeerde onvrijheid vrijheid is. Dat vrijwel iedereen hierin trapt komt
niet doordat “de overheden" het zo listig weten te brengen (wat zij
overigens wel doen!), maar doordat het geheel overeenkomt met onze eigen
voorstelling van vrijheid:
Vrijheid is… Meer
informatie? Zie… Eenzaamheid en onvrijheid
Hoe dan ook,
het karakteristieke van huwelijk en samenwonen is gelegen in het feit dat de
maat bij het begrip "samen" ligt, bij de inhoud en de vorm van de
relatie (de verhouding TUSSEN twee mensen), terwijl de maat logisch alleen maar
kan liggen bij het ZICHZELF ZIJN van de mensen. Dit zichzelf zijn kan in een
relatie niet anders dan onderdrukt worden en dat heet dan " geven en nemen
“er het beste van maken " en " redelijk zijn ". En dat gebeurt
ter wille van iets BUITEN jezelf; de relatie tussen jou en een ander. Omdat de
maat buiten jezelf ligt kan huwelijk of samenwonen niet anders dan vervreemdend
werken, je kunt daarin nooit "tot jezelf komen". Van het functioneren
in… Voor meer info.
Zie: De ontwikkeling van het denken ; Vrouw en Wereld
(trefwoord: geven en nemen )
en Filosofie van de
Hak op de Tak- aflevering 09
Het veilig stellen van het leven
Door de hele geschiedenis van de mensheid heen zijn er
krachten werkzaam geweest, die er op gericht waren het dagelijkse leven van de
mensen te veranderen, en onveranderlijk waren dat krachten die het leven voor
diezelfde mensen onveilig maakten. Zij hebben dan ook steeds geprobeerd zich
tegen die krachten te verzetten, maar in het algemeen kunnen wij stellen dat
dit tot nu toe zonder succes geweest is. Nog altijd wordt er op de mensen
ingepraat, wordt hen een betere wereld voorgehouden, wordt de revolutie
gepredikt of een duivelse vijand aangewezen. Filosofen rekenen de mensen voor
hoe zij eigenlijk zouden moeten leven, wat hun ethiek zou moeten zijn;
regeringen stellen wetten die zonder meer nagevolgd moeten worden, zogenaamd
voor het welzijn van de gehele samenleving. Vakbonden proberen de mensen ervan
te overtuigen dat zij zouden moeten gaan staken, pausen riepen op tot kruistochten
ter loutering van de ziel en meerdere glorie van de roomse kerk, enzovoort,
enzovoort... Of men nu de wereld wil verbeteren - proletariërs aller landen,
verenigt u of de mensen wil opjutten tot broedermoord, onveranderlijk worden de
mensen uit hun dagelijkse leven gehaald ter wille van iets dat anderen voor hen
verzonnen hebben. Die anderen zijn leden van de een of andere
"intelligentsia", mensen in wie bepaalde cultuurgedachten tot
concrete doelstellingen geworden zijn. Wij kunnen die doelstellingen positief
waarderen (bevrijding van een bepaalde tirannie, medezeggenschap verwerven en
rechten) en ook negatief (opjutten tot het voeren van oorlog, het terroriseren
van joden, het zich ondergeschikt maken aan de belangen van anderen). Maar een
feit blijft dat de mensen uit hun gewone gedoe gehaald worden. Zij reageren
daarop afwijzend, zij hebben er geen zin in en zij zijn er ook bang voor: zij
verliezen hun veiligheid. Zelfs als zij onder erbarmelijke omstandigheden
moeten zien te overleven voelen zij zich veiliger dan wanneer zij tot actie
moeten overgaan. Het is te begrijpen: hun eigen omstandigheden zijn het milieu
waarin zij gewend zijn te leven, zij kennen de gevaren en zij hebben geleerd
zich zo goed mogelijk te handhaven.
Tegelijk zijn zij zelf voortdurend bezig hun toestand te verbeteren. Niemand is bereid een ondraaglijke toestand te laten voortbestaan, onveiligheid behoort niet bij het menselijke leven. In de ogen van de "progressieve" intelligentsia zijn de mensen lauw en apathisch omdat zij niet gemakkelijk in beweging komen. Hoe veiliger hun bestaan, hoe minder bereid tot actie over te gaan. Om ze toch zover te krijgen moeten ze " gemotiveerd" worden en daartoe kan elk argument worden gebruikt als het maar overtuigend gebracht wordt. Als dit gelukt ontstaat er een enorme heksenketel waarin niemand meer veilig is. Het is dan weer die intelligentsia, die zich "menslievend" opwerpt om weer orde op zaken te stellen. Elke intelligentsia is voortdurend bezig de mensen voor zijn karretje te spannen; nooit worden de mensen met rust gelaten, altijd moeten zij iets. Zij moeten zich voegen naar de denkbeelden van de intelligentsia, hetzij positief gewaardeerde denkbeelden, hetzij negatief gewaardeerde. Men heeft wel eens gezegd, dat de filosofen zouden moeten ophouden over de wereld na te denken en moeten beginnen haar te veranderen. Maar als er al iets veranderd zou moeten worden is het het denken van de filosofen, juist voor zover die het niet houden bij het begrijpen van de werkelijkheid. Tot dit begrijpen behoort ook dat men inziet dat de mensen veiligheid zoeken en dat dit essentieel is voor het leven. En ook behoort er toe dat men inziet dat dit zoeken naar veiligheid in alle tijden misbruikt is door de intelligentsia, in positieve en in negatieve zin, afhankelijk van de geldende waardeoordelen
. Net zoals men probeert de natuur te beheersen doet men
dat ook met de mensen. Men kan hen niet met
rust laten.
Voor meer info. Zie: De
ontwikkeling van het denken
Lees vervolgens ook eens: robot denken , op de
vlucht voor je eigen denken , het nihilisme en macht
Hieronder een citaat uit: De
ontwikkeling van het denken ; en zie ook: nihilisme
Geest en natuur
Als wij onderzoek plegen naar de betekenis van het
"paradijsverhaal", ontdekken wij het volgende: de slang staat voor
het geestelijke principe; hij wordt gewoonlijk als "mannelijk"
gezien, maar dat is niet helemaal juist omdat hieraan de (westerse) vooronderstelling
ten grondslag ligt dat de man het geestelijke zou vertegenwoordigen. Helemaal
fout is het echter ook niet voor zover je het denken, in de zin van
"onderscheiden", als een mannelijk aspect van het menszijn kunt zien.
Het geestelijke staat BUITEN de (natuurlijke) werkelijkheid omdat het (zie 6,2)
in de mensen als ontkenning voor de dag komt. Het komt dan ook, voor de
natuurlijke mens, van buitenaf. Dat is uitgedrukt in het beeld van de
"verleiding". Die natuurlijke mens is Eva, de "moeder van alle levenden",
de "Grote Moeder", de "Oermoeder" of "Magna
Mater". Zij sluit alle leven in - een idee die wij nog terugvinden in
Maria met haar blauwe mantel (= het omhullende), versierd met sterren (= de
kosmos). Als zij verleid wordt door de slang betekent dit dat het geestelijke
zich nestelt IN al het levende, culminerende in de mens. Het geestelijke wordt
gezien als GELDEND VOOR DE LEVENDE MENSEN. Zodra dit echter een feit is gaat
het geestelijke voor de mensen functioneren: met de verleiding van Adam door Eva
wordt het denken, in de zin van "onderscheiden" bij de mensen
betrokken.
Daarmee ontstaat "vijandschap", d.w.z. er treedt nu
een SCHEIDING op. Het een vormt niet meer een geheel met het ander; de harmonie
(= gelukzaligheid) begint te verbreken; de kennis van goed en kwaad begint en
daarmee komen de waardeoordelen in de wereld - inderdaad, op zichzelf, een
"vloek" voor de mensheid. Hoewel die vloek niet uit kan blijven - het
geestelijke moet voor de mensen gaan gelden - kunnen wij toch zeggen dat de mensen
in het verleden ingezien hebben dat het geestelijke, in de vorm van
"onderscheidend denken", de mensen veel lijden bezorgt. Er ontstaat
een machtswereld vol ongelijkheid en strijd, de harmonie verdwijnt steeds meer
en het "Gouden Tijdperk" van de mensheid raakt in het vergeetboek. Al
met al een uitermate diepzinnig verhaal: het is het verhaal van de menselijke
ongehoorzaamheid (toch van die boom eten), het is het verhaal van de geest die
via de menselijke natuur de mensen tot denken aanzet en het is het verhaal van
het lijden van de mensen, de "erfzonde" die tot op de dag van vandaag
voor de mensen van kracht is. Met het ontstaan van de "vijandschap"
komt de opgave van het overleven opzetten. In verband daarmee moeten het begrip
"creativiteit" nader bekijken.
”Met rust laten”
of de mensen AANZETTEN TOT… b.v. een OORLOG?
Het begrip met rust laten betekent eigenlijk dat je de werkelijkheid
laat zijn zoals ze is en dat houdt onmiddellijk harmonie in. Als je, zoals met
de huidige mensheid het geval is, de werkelijkheid ziet als een verzameling
afzonderlijke voorwerpen ben je niet in staat haar met rust te laten. Je bent
niet in staat het bestaansrecht te erkennen van datgene dat je tegenstelling is
en bijgevolg wil je die tegenstelling opheffen, hetgeen in de praktijk betekent
: uitroeien. Daartoe moet je elkaar, als het over het onderlinge gedoe van de
mensen gaat, voortdurend opzoeken en dat leidt telkens tot oorlogen, moord en
doodslag. Uiteraard zijn het de leidende figuren die tot een oorlog aanzetten,
want uit hun behoefte om macht
uit te oefenen komt voort dat zij in principe niet dulden dat sommige mensen
hun tegenstander zijn. Wat bij het gros van de mensen min of meer latent
aanwezig is, is voor die leidende figuren een levensbehoefte en van daaruit
jutten zij de mensen op ten oorlog.
( Jan Vis, filosoof )
”Met
rust laten” of de mensen AANZETTEN TOT… b.v. een OORLOG?
De gehele werkelijkheid is doortrokken van tegenstellingen.
Die moeten niet opgeheven worden, maar juist tot hun recht komen. Bij de uitspraak
hebt uw vijanden lief verliest het begrip liefhebben zijn betekenis als er geen
vijanden, en dus tegenstellingen, zouden zijn. Het liefhebben vooronderstelt
vijanden. Het gaat er dus niet om de vijandschap op te heffen en uit te bannen,
maar het gaat er om de vijand, de tegenstelling, te zien in het licht van het
harmonieuze geheel: hij is er ook, hij is ook een manifestatie van de
werkelijkheid en als zodanig zal ik hem met rust moeten laten, en dat geldt
uiteraard wederzijds. Het begrip met rust laten betekent eigenlijk dat je de
werkelijkheid laat zijn zoals ze is en dat houdt onmiddellijk harmonie in. Als
je, zoals met de huidige mensheid het geval is, de werkelijkheid ziet als een
verzameling afzonderlijke voorwerpen ben je niet in staat haar met rust te
laten. Je bent niet in staat het bestaansrecht te erkennen van datgene dat je
tegenstelling is en bijgevolg wil je die tegenstelling opheffen, hetgeen in de
praktijk betekent: uitroeien. Daartoe moet je elkaar, als het over het
onderlinge gedoe van de mensen gaat, voortdurend opzoeken en dat leidt telkens
tot oorlogen, moord en doodslag. Uiteraard zijn het de leidende figuren die tot
een oorlog aanzetten, want uit hun behoefte om macht uit te oefenen komt voort
dat zij in principe niet dulden dat sommige mensen hun tegenstander zijn. Wat
bij het gros van de mensen min of meer latent aanwezig is, is voor die leidende
figuren een levensbehoefte en van daaruit jutten zij de mensen op ten oorlog.
Voor meer informatie: De Grote Vierslag en Gedachten over ontstaan en bestaan
Menselijk leven is
technologisch leven..! Zie…
Wat is leven: Zie : no. 1 ; no. 8 (trefzin : wat is leven ).
Leven en
laten leven ; ieder het zijne
Ik moet er dus van
overtuigd zijn dat mijn opperheer tevens de opperheer van de andere mensen is,
ongeacht de vraag of die andere mensen dat nu erkennen of niet. Het hogere is
essentieel voor de macht. Zonder dat hogere kunnen de mensen zichzelf ook als
buiten elkaar ervaren terwijl zij toch geen macht over elkaar willen
uitoefenen. Zij kunnen onverschillig voor elkaar zijn en zeggen: ieder het
zijne of leven en laten leven - een soort van liberalisme dus. Dit liberalisme
komt later dan ook voor de dag in Europa als god voor een aantal mensen is
komen te vervallen, maar, het ontkomt toch niet aan het machtsbewustzijn van de
Europese mens, zodat er uit naam van de zelfstandigheid en vrijheid van de mens
een zelfs wel meedogenloze uitbuiting kon ontstaan. Meer info. Zie: de
ontwikkeling van de West Europese cultuur
LEVENSBEGRIPPEN: nihilisme;anarchisme;socialisme;communisme, (de grote
vierslag)
Weliswaar is het dan geen socialisme meer, maar het geeft wel
inzicht in een maatschappelijk verschijnsel in de moderne mensheid dat sociaal democratie
genoemd wordt en dat steunt op politieke partijen die zichzelf socialistisch
noemen. Dat socialisme heeft natuurlijk ook alles te maken met De Grote
Vierslag in onvolwassen vorm. Gaat het op volwassen wijze om het inzicht dat
als ik er ben jij er vanzelfsprekend ook bent, op onvolwassen wijze gaat het om
het omgekeerde: als jij er bent heb ik het recht er ook te willen zijn. Deze
zaak heeft dus een opeisend karakter en alleen al daaruit blijkt het
onvolwassene ervan. Als je namelijk iets opeist stel je je afhankelijk van
degene aan wie je de eisen stelt en je levert je uit aan diens goedwillendheid.
Dat geldt zelfs als je na een eventuele weigering - die natuurlijk
onvermijdelijk is - met geweld je deel in bezit neemt. In feite wordt je gehele
gedrag bepaald door de ander. Dat wil niet zeggen dat er geen gegronde reden
zou zijn om je deel van de koek op te eisen. Twee argumenten die pleiten voor
dat opeisen zijn zelfs voor de hand liggend: ten eerste het argument dat de
kapitalist, dus de particuliere individu, als hij niet afgeremd wordt alles
probeert in bezit te nemen en niets voor die ander over laat en ten tweede het
argument dat daarbij de ander gewetenloos onderdrukt wordt. Zie…
Wat betreft het 'rechtse' gedachtegoed is op te merken
dat het als regel geassocieerd wordt met liberalisme, dat als voornaamste inhoud
zou hebben conservatisme, streven naar individueel welzijn en bevorderen van de
economie. Dat liberalisme duidt eigenlijk op de fundamentele vrijheid van het
individu, maar in de praktijk is dat steeds weer de vrijheid van enkele
bevoorrechte individuen gebleken.
Conservatisme betekent in de praktijk niet veel meer dan de poging eenzijdig de
eigen machtsposities en privileges vast te houden. Daarbij wordt het, bijna
steeds buiten proporties, vergroten van het eigen bezit ijverig en maar al te
vaak schaamteloos nagestreefd. Je zou kunnen zeggen dat je in dit opzicht te
doen hebt met 'banaal' conservatisme. Dit staat in volstrekte tegenstelling tot
een 'ideëel' conservatisme dat cultureel getint is en dat de vaak moeizaam en
met veel strijd verworven redelijke normen en waarden in stand wil houden en
verdedigen. Haar devies zou kunnen zijn: "behoud het goede..", iets
wat tegenwoordig zekerlijk ter harte genomen zou moeten worden.
Sommige denkers willen staande houden dat het liberalisme zijn tijd gehad heeft,
wat waarschijnlijk moet betekenen dat vormen van een linkse cultuur dominant
gaan worden. Het is niet te begrijpen hoe verstandige en geleerde mensen
dergelijke onzin kunnen bedenken. Of, misschien is het maar al te goed te
begrijpen in het licht van de wereldvreemde wetenschappelijke theorieën die hun
geesten verduisterd hebben. In feite is het zo dat juist dat linkse denken
bezig is ten onder te gaan.
Hoofdoorzaak daarvan is… voor meer info. zie : Alledaags commentaar- nr. 35
Het individualisme heeft in zogenaamd linkse kringen geen
goede naam, geassocieerd als het wordt met liberalisme en kapitalisme. Dat is
eigenlijk merkwaardig, want het grondthema van de westerse cultuur is toch de
ontwikkeling van de mens tot individu. Je zou dus verwachten dat juist mensen
die zichzelf graag 'progressief' noemen warme pleitbezorgers van elke, de
individualiteit bevorderende, ontwikkeling zouden zijn...
Niets echter van dit alles! Een en ander wordt nog vreemder als je ziet dat
diezelfde mensen die met betrekking tot het individualisme in ònze cultuur een
afwijzende houding aannemen er, als het gaat om àndere culturen, bijvoorbeeld
die van de derde wereld of de voormalige 'communistische' wereld, energiek naar
streven om daar de mensen te steunen in hun worsteling om vrij en zelfstandig
te worden, los te komen van de voorgeschreven massa-identiteit en een
persoonlijke identiteit te ontwikkelen. Feitelijk dus een aanmoediging om zich
in individualistische zin te verwerkelijken. Maar, tegelijkertijd is er dit
taboe ten aanzien van het individualisme. Een taboe is het in alle opzichten
want het mag beslist geen 'individualisering' of iets dergelijks heten, maar
het moet beschreven worden in termen van 'emancipatie', 'bevrijding',
'dekolonisatie' en zomeer. Voor meer info. Zie: Varia-
nr. 03
Liberalisme-3:De
moderne mens als wereldbouwer
Pas
zo ongeveer vanaf de tijd van de Verlichting heeft de mensheid dat in de gaten
gekregen. Sindsdien leeft onder de mensen de gedachte dat de wereld “maakbaar”
zou zijn. In het verlengde daarvan zien wij dat er allerlei ideologieën
uitgedacht worden. Een aantal daarvan heeft hier en daar succes gehad, maar de
resultaten bleken na enige tijd toch zo bedroevend te zijn dat er al gauw een
einde aan kwam. Ieder op zijn eigen wijze zijn liberalisme, socialisme,
communisme en uiteraard ook fascisme en nationaal-socialisme ten onder gegaan.
Het feit dat op het ogenblik vrijwel alle ideologieën zijn ingestort, wil niet
zeggen dat nu ook de behoefte tot wereldbouwen verdwenen is. Integendeel, meer
dan ooit zijn de moderne mensen overtuigd van de noodzaak en de mogelijkheid
een wereld op te bouwen. Nu men heeft ingezien dat het langs de politieke weg
niet gaat, omdat de politiek de mensheid nu eenmaal niets te bieden heeft, zijn
het de wetenschap, de technologie, het management, gevoegd bij een vrije markt
en een democratische bestuursvorm, die de wereldbouwers tot activiteiten
inspireren. En wederom weten die wereldbouwers zeker dat het lukken zal, net
zoals die overspannen idealistische fantasten van destijds. Bush begint met
honderdduizend Irakese doden een nieuwe wereldorde op te bouwen en Van de Broek
spreekt ferme taal als het over militair ingrijpen gaat! Toch zal de zaak weer
op een fiasco uitlopen. Zeker, het verenigd Europa zal er best wel komen en die
nieuwe wereldorde, waarom niet? Voor meer info. Zie: De
moderne mens als wereldbouwer
Liberalisme-4:
Dat verfoeilijke individualisme
Het
individualisme heeft in zogenaamde linkse kringen geen goede naam, geassocieerd
als het wordt met liberalisme en kapitalisme. Dat is eigenlijk merkwaardig,
want het grondthema van de westerse cultuur is toch de ontwikkeling van de mens
tot individu. Je zou dus verwachten dat juist mensen die zichzelf graag
progressief noemen warme pleitbezorgers van elke, de individualiteit bevorderende,
ontwikkeling zouden zijn...
Niets
echter van dit alles! Een en ander wordt nog vreemder als je ziet dat diezelfde
mensen die met betrekking tot het individualisme in hun eigen cultuur een afwijzende
houding aannemen er, als het gaat om andere culturen, bijvoorbeeld die van de
derde wereld of de voormalige communistische wereld, energiek naar streven om
daar de mensen te steunen in hun worsteling om vrij en zelfstandig te worden,
los te komen van de voorgeschreven massa identiteit en een persoonlijke
identiteit te ontwikkelen. Feitelijk dus om zich in individualistische zin te
verwerkelijken. Maar, tegelijkertijd werkt het taboe ten aanzien van het
individualisme - want een taboe is het - toch in zoverre door dat laatstgenoemd
proces beslist geen individualisering of iets dergelijks mag heten, maar
beschreven moet worden in termen van emancipatie, bevrijding, dekolonisatie en
zomeer.
Voor
meer info. Zie: Dat verfoeilijke individualisme
Liberalisme-5:
Voor welke vrijheid kiest U
Het
moderne liberalisme voert ook het begrip democratie in haar vaandel. Maar het
is gemakkelijk na te gaan dat deze democratie er niet is om de wereld voor
allen leefbaar te maken, maar om de wereld voor vélen leefbaar te maken. Die
vélen namelijk die zich ook breed gemaakt hebben. In feite regelen de liberalen
dus de zaken voor individuele kapitalisten: de ondernemers. Werkende mensen
zijn er slechts voor zover zij het bestaan voor deze lieden mogelijk maken en
het 'volk' - dat er tegenwoordig ook graag bijgehaald wordt is er slechts als
tegenstelling tot de individu die zichzelf heeft wéten te bevestigen. Die
tegenstelling is de rechtvaardiging van de machtige enkeling. Het
vrijheidsbegrip van de liberalen heeft een dodelijke inhoud.
Het
dodelijke van deze inhoud is gelegen in de… Voor meer info. zie: Voor welke
vrijheid kiest U
Liberalisme-6: Zie ook: De Grote vierslag ; De
ontwikkeling van de West Europese Cultuur ;
Beweging en Verschijnsel no 3 ; Individualistische beschouwingen ;
Vrouw
en Wereld ; Gedachten over Ontstaan en Bestaan .
(trefwoord: liberalisme)
Vriendschap en
liefde inzake Euthanasie
Vriendschap en liefde vallen buiten het machtsterrein
en kunnen dus niet in regelingen of wetten vastgelegd worden. Daarom wil men
niet dat liefde de maat is. En zo vervalt de enige werkelijke
verantwoordelijkheid die mensen voor elkaar hebben, om plaats te maken voor de
schijn verantwoordelijkheid van de autoritaire macht. Het zoeken naar een regeling inzake
euthanasie is in feite het zoeken naar verkoopbare argumenten om voort te
kunnen gaan een mens de vrijheid te ontnemen om over eigen leven en sterven te
beslissen. Er is in feite maar èèn regeling mogelijk, namelijk geen
regeling. Zie: Vrijheid om
te sterven -afl. 23 ; het zelfbeschikkingsrecht ; liefde
; trouw aan .
Hoe kan ik die voorkomen ?
Bestudeer het hoofdwerk Beweging
en Verschijnsel deel 1 , 2 en 3 ,
Een korte schets
van de menselijke seksualiteit en / of
Gedachten over ontstaan en
bestaan.
liefde. Citaat uit “Trouw aan…”: Je moet je echter wel afvragen welke begrippen
inhoud zijn van het begrip liefde. Ik kom dan op een tweetal begrippen,
namelijk eerlijkheid en trouw. Het eerste betekent dat je voor
jezelf alles laat gelden wat er te gelden heeft, dat je dus niets in jezelf
verdoezelt. Dat hangt ten nauwste samen met het begrip twijfel.
Een eerlijk mens durft voor zichzelf toe te geven
dat hij twijfelt.
Het tweede betekent dat je jezelf, als geheel van
allerlei eigenaardigheden, zo helder mogelijk laat gelden en dat je dus niet
van dat geheel afwijkt. Je verschuilt jezelf niet achter uiterlijkheden.
(gebruik b.v de trefwoorden: samenhang, ruimte, liefde.)
liefde… liefde heeft betrekking op 'mij'. Wat betekent
liefde dan? Zie…houden van..liefde en trouw
Het is in het algemeen, maar ook ten aanzien
van de seksualiteit, van belang om je lijf met rust te laten. Dat betekent
natuurlijk niet dat je het zoveel mogelijk "in rust" moet houden. Het
wil zeggen dat je aan al die lijfelijke behoeften voldoet die er toe leiden dat
je je lijf niet voelt. Een gezond lijf voel je niet, je bemerkt niet dat je het
hebt, en daarom kan je eigenlijk ook niet zeggen: "Ik voel me
gezond", want gezondheid voel je niet. Wanneer je je lichaam gaat voelen
is er iets met je aan de hand; er dringt zich iets op en dat is een verbreking
van de harmonie. Al je lichamelijke gedoe, of je wilt sporten, in de zon wilt
liggen of luieren zou zo bemeten moeten worden dat het voor je lijf weldadig
is, dat het het "niet voelen" bevordert en dus de gezondheid. Dat
geldt natuurlijk ook voor het voedsel dat je gebruikt. Ik meen er toch op te
moeten wijzen dat het bovenstaande, hoe eenvoudig op zichzelf ook, toch weinig
bekend is bij de moderne mensen, die sterk de neiging hebben van het lijf
prestaties te verlangen. Dan zijn er ook nog de zogenaamde lustgevoelens. Veel
mensen onderdrukken die, doorgaans vanuit godsdienstige waardeoordelen, terwijl
weer anderen er voortdurend achteraan lopen: de Casanova types, de playboys en
over het algemeen “de haantjes". In beide gevallen kan je ook spreken van
een niet met rust laten van het lichaam; het moet zo nodig niet en het moet zo
nodig wel. En alweer zijn het de geestelijke waardeoordelen die de oorzaak zijn
van het getob. In de seksualiteit echter speelt het voelen van je lijf een
dominante rol.
Meer info: zie…
solidariteit, lotsverbondenheid, saamhorigheid, verbondenheid,
gemeenschapszin
a)
Gewoonlijk zeggen de mensen dan dat zij zich met elkaar “verbonden” voelen en
zij spreken van “solidariteit” en “saamhorigheid” om daaraan dadelijk toe te
voegen op welke grond zij zich verbonden voelen. Je krijgt dan een aantal
verklaringen te horen die bij nadere beschouwing niets met het begrip “samenhang”
te maken hebben, maar die allemaal terug zijn te brengen tot het begrip “relatie”.
b) Wat wij
doorgaans onder “verbondenheid”, “solidariteit” en “saamhorigheid” verstaan is
niet wat ik bedoel met samenhang. Het is beslist noodzakelijk elke verbinding
terzijde te laten. Meer info. Zie: conditionering
Twee begrippen en hun relatie; ofwel
VROUW , MAN en hun relatie
Om duidelijk te maken hoe wij in onze
denktraditie omgaan met begrippen die onafscheidelijk met elkaar verbonden zijn
en die tegelijk beide een andere betekenis hebben, kunnen wij de balans als
voorbeeld nemen. En dan gaat het om de verhouding tussen de twee schalen
daarvan. Die twee schalen hebben voor ons denken niets met elkaar te maken, het
zijn voorwerpen die volkomen van elkaar gescheiden zijn. Maar, er is wel een
"relatie" TUSSEN beide schalen: zij worden met elkaar verbonden door
de arm van de balans, waaraan beide opgehangen zijn. De arm van de balans is
dus iets zelfstandigs dat beide schalen verbindt, maar dat op zichzelf BUITEN
beide schalen is en dat als zodanig het gedrag van de twee schalen bepaalt.
Zij gaan samen, zij laten zich gelden
als bij elkaar "behorend" door een UITWENDIGE derde factor, die hen
tot een soort van "eenheid" dwingt: de balans als compleet
instrument. Op dezelfde wijze gaan wij in ons denken om met de begrippen
"het geheel" en "de inhoud". Onwillekeurig gaan wij zoeken
naar een relatie die beide begrippen kan verbinden, en dan denken wij aan een
uitwendige derde factor. Een factor die "het geheel" met "de
inhoud" verzoent. In het concrete geval van vrouw en man (op die twee
houden wij het maar even) gaan onze gedachten uit naar allerlei relatievormen
en de mogelijkheden die deze te bieden hebben. Het huwelijk is zo'n
relatievorm, maar die heeft tegenwoordig aan waarde ingeboet. Je kunt denken
aan wat men in de dertiger jaren in progressieve socialistische kringen als
"vrije liefde" gepropageerd heeft en tegenwoordig is de Lat-relatie
een voorbeeld. Steeds echter komt het er op neer dat de partners zich voegen
naar de DERDE factor: de relatie, en dat beiden zich daaraan zo volledig en zo
getrouw mogelijk uitleveren. In feite komen de partners zelf niet tot hun recht
(dat mag "zoveel mogelijk"), maar gaat het er om dat de RELATIE tot
zijn recht komt. Hoewel men zich doorgaans helemaal niet bewust is van de
begrippen "het geheel" en "de inhoud", kunnen we wat dit
betreft toch zeggen dat men, onbewust, die beide begrippen OP ZICHZELF gesteld
heeft: de vrouw is het begrip "het geheel" en de man is het begrip
"de inhoud".
En tussen die twee grootheden slaat men
dan een brug, waaraan men dan als kwaliteitseis stelt dat hij beantwoordt aan
de liefde. Helaas verdwijnt die "liefde" na enige tijd, zodat de
partners zichzelf en elkaar verwijten gaan maken omdat alles mislukt is. Zij
komen dan tot de overtuiging dat "de liefde nu eenmaal niet kan omdat wij
er te egoïstisch voor zijn". Maar in feite is voor de dag gekomen dat het
onmogelijk is de begrippen "het geheel" en "de inhoud" op
zichzelf te stellen om ze vervolgens met elkaar te verbinden door een derde
factor die voor beide grootheden maatgevend is. Vanuit dit streven kunnen het
vrouwelijke en het mannelijke elkaar niet vinden, zij zullen almaar voor elkaar
een raadsel zijn en in de praktijk zelfs angst en vijandschap teweeg brengen.
In "De roof van het vrouwengeheim" wordt dit thema door Fokke
Sierksma indringend behandeld aan de hand van restanten van oude verhalen, die
nog bij natuurvolkeren voorkomen. Typerend is in elk geval de voortdurende
verwarring bij de mannen die de samenhang in hun werkelijkheid kwijt zijn, en
de mystiek bij de vrouwen die met hun inhoud geen raad weten omdat die
ongrijpbaar blijkt te zijn. Het is namelijk zo dat de mensen in hun
cultuurontwikkeling achtereenvolgens "het geheel" en "de
inhoud" op zichzelf stellen, vertegenwoordigd resp. door de vrouw en door
de man. Daardoor zijn er twee essentieel verschillende perioden in de
geschiedenis te onderscheiden, namelijk de oudheid en de nieuwe tijd. Beide
perioden vertonen de POLARITEIT van de vrouw en de man op geheel eigen wijze.
Het is goed om hier even bij stil te staan omdat het ons thema wat concreter
maakt.
Voor meer info: zie…
Dat "beginnen" moeten we niet uitsluitend in de
tijd denken, het is niet altijd het eerste wat je aan elkaar ervaart en daarom
moet je het zien als "het eerste moment" van de zaak. Logisch: zonder
uiteen zijn kan er geen ineenzijn ontstaan. De prikkeling ligt op het terrein
van het uiteen zijn, maar tegelijk is de prikkeling het eerste begin van het
naar elkaar toe gaan. Het is als het ware “de grens" van het buiten elkaar
zijn van twee mensen. Dat je de prikkeling als "eerste moment" niet
in de tijd moet denken blijkt ook hieruit dat bij verdere toenadering van twee
mensen die prikkeling niet verdwijnt, zij blijft almaar meespelen. Zou zij verdwijnen
dan zou het met het vrijen ook niet veel worden. Ook hier zien we weer dat we
moeten vermijden om (westers) lineair te denken. Zouden we dat wel doen, dan
zou met het optreden van het tweede moment het eerste voorbij zijn, maar zo is
het dus niet. Het is zelfs nog sterker: als in de seksualiteit “het elkaar
object zijn" niet mee blijft spelen, mislukt de hele zaak. Iedereen weet
wel dat je ten opzichte van elkaar geprikkeld moet zijn, maar lang niet
iedereen realiseert zich dat dit gebaseerd is op het voor elkaar over en weer
"object zijn" - om een tegenwoordig veel misbruikt woord te
gebruiken: "elkaar lustobject zijn". In allerlei verhandelingen over
de seksualiteit wil men dit er nogal eens uitpoetsen omdat men het niet
"humaan" vindt elkaar als een object te beleven. Typisch is dat de
westerse mensen nauwelijks iets anders doen dan elkaar als een object te
beschouwen, maar in de seksualiteit zou het dan niet erg liefdevol zijn! De
seksualiteit wordt vaak heel zoetig voorgesteld, als een sprookjeswereld waarin
de prins en de prinses elkaar vinden en heel poëtisch één worden. Het uiteen
zijn, waar nu juist de prikkel ligt, is dan geheel en al opgeheven. Typisch: in
het Oosten liet men de geliefden op dat moment sterven! Men wilde daar de
individualiteit niet en dus wilde men elkaar ook in geen geval lustobject zijn.
Dat wil niet zeggen dat men de lust als zodanig afwees; in tegendeel, maar men
zag die als goddelijk en dus als bovenaards, als boven het object uitgaande.
Meer info, zie…
Terug
naar: de Homepage van Rob van Es voor méér informatie
|
|