SINT WILLIBRORDUSKERK

DIESSEN 1400-2001

 

 

De Diessense kerk is vernoemd naar de heilige Willibrord, een Engelse benedictijner monnik. Deze schonk omstreeks 712 een aantal goederen, onder andere gelegen in Diessen, aan de abdij van Echternach. Willibrord bouwde in die tijd ook een waterput in het dorp ten behoeve van de doop. Een 16e eeuwse replica is nu nog te zien naast de kerk, welke in de loop der tijd enkele transformaties heeft ondergaan.

 

St.Willibrordus

In 1161 bestond de kerk uit een kapel van hout en stro. Om de door Willibrord geschonken goederen te beheren had de abt van Echternach op verschillende plaatsen een voogd of advocatus aangesteld, die ook een vorm van wereldlijk gezag uitoefende in het door hem toegewezen gebied. Ook in Diessen hebben de benedictijnen van Echternach zich met de zielzorg beziggehouden.

 

In 1231 ontstond er een conflict tussen de abdij van Echternach en de abdij van Tongerlo over de kerkelijke gang van zaken in Diessen. De norbertijnen van Tongerlo deden in deze streken veel voor de ontwikkeling van het platteland. Omdat de benedictijnen de zielzorg verwaarloosden namen de norbertijnen deze over en zodoende kwamen zij in het bezit van de kapel in Diessen. Deze stond waar nu het huidige priesterkoor staat.

 

 

Rond 1400 werd het priesterkoor gebouwd en in gebruik genomen. Het schip werd rond 1450 gebouwd, maar de architect is ondanks het goed bewaarde archief in Tongerlo niet te achterhalen.

Rond 1500 werd de toren met de twee dwarsarmen gebouwd. Pas in 1541 werd de kerk parochiekerk en in 1556 werd ze officieel toegewijd aan de heilige Willibrordus. Voor 1541 was de kerk een quarta capella: de kerkgemeenschap hoefde slechts een kwart van de normale bijdrage aan het bisdom te betalen.

 

De St Willibrorduskerk in Diessen

Tijdens de 80-jarige oorlog (1568-1648) ondernam de Staat allerlei pogingen om het calvinisme als enige religie te handhaven. In 1629 werd bepaald dat pastoors geen kerkdiensten meer mochten verrichten. Dat werd aanvankelijk genegeerd totdat vanaf 1648 geen R.K.diensten meer in de Diessense kerk werden gehouden. Er werd uitgeweken naar de illegale Roovertse grenskerk. Later, onder Frans bewind vanaf 1672, werd het beleid soepeler en werd toegestaan eenvoudige schuurkerken te bouwen. In Diessen werd dat in 1722 gedaan aan de Willekensdreef, een tweede werd later gebouwd aan de Laarstraat.

 

Toen in 1795 de Bataafse republiek werd uitgeroepen betekende dat de godsdienstvrijheid. De katholieke kerk werd opnieuw geopend. Bij het herstel van de Diessense kerk in 1798 werd het interieur op bescheiden wijze aangepast aan de barokke bouwtrant die toen in de mode was. Daarbij werden de spitse scheibogen tussen de pilaren rondgemaakt, maar zo dat de oude spitsbogen zichtbaar bleven. De kap werd gestukadoord. In 1859 volgde een restauratie door Hendrik van Tulder. In dit jaar is ook het orgel van de bekende orgelmaker van Hirtum uit Hilvarenbeek geplaatst.

 

Het interieur met het van

 Hirtum orgel

In 1937 volgde wederom een restauratie. Hierbij werd o.a. de houten wand tussen de kerk en het portaal vervangen door een anderhalfsteense muur welke in de oorlog weer werd verwijderd. Ook werd het orgel vanuit de balustrade tegen de toren geplaatst en kwamen de klavieren aan de voorkant. De orgelkast werd hierbij ernstig beschadigd.

 

In 1943 verloor de toren zijn klokken, welke er vanaf 1821 hingen, aan de Duitsers. Ook liep de toren in 1944 ernstige schade op door granaatscherven. In 1957 kreeg de kerk een grote opknapbeurt o.l.v.architect Pontzen uit Tilburg.

Bij de restauratie van 1971 werd het stucgewelf vervangen door een eikenhouten tongewelf. Hierbij kwam veel kalk in de pijpen van het orgel terecht. Het hele orgel was nu ernstig beschadigd. In 1976 kon door een gevonden oorspronkelijke ontwerptekening van het orgelfront, het orgel weer gerestaureerd worden en op zijn oorspronkelijke plaats, zoals voor 1937, teruggezet worden.

Bron: Wat Dies….meer zij

 

De Deusone 1990