ZWARTWISSELEN IN ROEMENIË


Inleiding

In 1973 maakte ik met Cléo P. een rondreis door Zuid - Oost Europa. We reden in een min of meer aftandse Renault 4 en zochten zelden campings op, dat kostte immers geld. Slapen deden we in de open lucht in de vrije natuur: langs (en soms in) korenvelden, langs de rand van een stil weggetje of in een slaapzak op het strand. Bijna elke dag kookten we ons eigen kostje. Regelmatig stopten we bij pleintjes om met de plaatselijke jeugd een potje basketball te spelen. In die landen is basketball veel populairder dan in Nederland. Zeker in Joegoslavië, waar we dan ook meestal klop kregen van de tegenpartij.
Na een bezoek aan enkele vriendinnen in Rome bereikten we  daalden we de Italiaanse laars af naar de havenstad Brindisi. Daar staken we de zee over naar Griekenland, waar we noordwaarts koersten naar de toen nog communistische Balkanlanden. Aan de Bulgaarse grens moesten we onze lange baarden en haren afknippen voor we toegelaten werden. Uiteindelijk belandden we aan de Zwarte Zee - kust, van waaruit we het toen als liberaal bekend staande Roemenië probeerden binnen te komen.

Jos en Clé in 1973 na een verplichte "hair cut" aan de Bulgaars / Griekse grens Jos Schmitz Cleo Parren

VARA VECHE: GRENS BULGARIJE / ROEMENIË

De Bulgaren legden ons bij het verlaten van hun land nu eens geen strobreed in de weg, maar aan de Roemeense kant hadden ze meer spatjes. Een overijverige, wantrouwende douaneveteraan sommeerde ons alles uit de wagen te nemen en uit te pakken. Dat duurde wel een tijdje. De voorraad shag trok meteen zijn speciale aandacht. Hij wilde proeven of er misschien 'droga' in zat. Nou, hij heeft het geweten. Ik draai een extra dik sjekkie voor hem. Even zware Van Nelle roken, terwijl hij tientallen jaren lang zijn superlichte sigaretjes gewend was! Hij dacht (wij trouwens ook) dat hij stierf, want hij kwam bijna niet meer bij na zijn hoestbui waarbij hij min of meer zijn longen uitkotste. In ieder geval ging hij niet meer over tot nadere inspectie van onze spullen die we zo netjes voor hem geëtaleerd hadden. Enfin, na ons nog even geamuseerd te hebben met een erg lichtzinnige vrouwelijke loketbediende (zijn alle Roemeense vrouwtjes zo meegaand? Nou, dat belooft wat...) , begaven we ons op weg naar de vier hotelsteden die aan de kust liggen.

Jos dunkt Cleo kookt ons potje langs de weg Jos baard er af!
Regelmatig basketballen onderweg
Clé verzorgde het eten, Jos de afwas
Lange haren en baard kortwieken aan grens

 SATURN  /  VENUS   /  JUPITER  /  NEPTUN

Deze vakantieoorden worden gekenmerkt door een erg vrij aandoende, experimentele architectuur die te vergelijken is met La Grande Motte in Frankrijk. De sfeer was er westers, toeristisch en mondain.

CONSTANTA

Hier werden we al onmiddellijk door zwartwisselaars en obscure handelaars belaagd. Constanta is de grootste havenstad aan de Zwarte Zee - kust. Uit toeristisch oogpunt is er niet zo veel te bezichtigen.

MAMMAIA

De familie Guta in Mammaia RoemenieEen badplaats die wat ouder is dan de vier planetensteden. Op een terras gegeten. Op het strand kennis gemaakt met Marga ‑ een Roemeense studente in de medicijnen die Frans sprak ‑ en haar familie. Hier de hele avond gezellig mee opgetrokken. Op verzoek van hen tevergeefs geprobeerd in een hotel te overnachten. Om 12 uur onder de blote hemel een slaapplaats gezocht langs de akkers en de fruitbomen. Al wakker om 7 uur. De hele nacht last gehad van boeren, die voor dag en dauw aan de slag gingen met hun luidruchtige machines, en door kwakende ganzen die bij de bosjes voorbij waggelden. Wassen, ontbijten en naar het toeristenradiostation Mammaia luisteren. Ja, want ook de (toeristen‑) industrie is in Roemenië vaak op een westerse leest geschoeid! Om half tien naar het strand om bruin te bakken. Erg breed strand, mooi zand en geen last van eb en vloed. Vrij druk daar. Marga met familie weer ontmoet. Traktatie op bier en koek: dit is pas echte Roemeense gastvrijheid.  Dia’s genomen. Om 2 uur afscheid genomen. Adressen uitgewisseld en uitnodiging ontvangen om op vakantie te komen logeren in Ploiesti.

Marga Guta uit Ploiesti
Naschrift
Met die Marga heb ik een uitgebreide correspondentie gevoerd in het Frans. In 1975 (twee jaar later) ben ik tijdens een korte paasvakantie bij de familie in Ploiesti op bezoek geweest. Ik werd er uiterst gastvrij ontvangen, op het genante af gezien de benarde  omstandigheden waarin zij in een klein flatje leefden. De ouders van Marga hoopten vurig haar aan mij als huwelijkspartner te kunnen slijten, maar dat zat er toch niet in. In 1980 ben ik nog eens teruggekeerd, maar door miscommunicatie (brieven kwamen niet of veel te laat aan) liep ik haar mis. Tijdens die vakantie leerde ik andere vriendinnen kennen, waardoor mijn belangstelling voor haar van lieverlee afnam.

 CONSTANTA

Op een terras afkoelen van een verhit strand. We gaan dan de stad zelf bekijken. Alles is er vrij duur naar Roemeense begrippen. In een park proberen we  zaken te doen met enkele zwartwisselaars: voor 50 mark bieden zij ons  450 lei aan. De officiële koers is 50 : 300. Met behulp van enige companen kunnen de Roemeense handelaren ons echter verschalken en ontpoppen ze zich als banale, vingervlugge gauwdieven.
Wat gebeurt er namelijk? Net op het moment dat we elkaar de pakjes bankbiljetten hebben laten natellen komt er vanachter de struiken een handlanger te voorschijn. Hij heeft zogenaamd op de uitkijk gestaan en gevaar geroken. Hij roept in paniek: "Policia!  Policia!" (Het kan ook "Militsia" zijn geweest, in de consternatie onthoudt men dat niet zo precies). We worden door hem afgeleid en stoppen zonder nog eens na te tellen het pas ontvangen bundeltje in onze zak en lopen rustig verder, van de prins geen kwaad wetend. Ons kunnen ze toch niets maken, denken we. De zwartwisselaars vluchten daarentegen alle kanten op. Als we even later onze buit tellen blijkt het bundeltje voornamelijk uit oud krantenpapier te bestaan!  In plaats van 450 lei houdt Clé er maar 135 aan over. We zijn professioneel opgelicht, met erg veel theater en durf. (Er staat een of twee jaar werkkamp op zwart wisselen. Dit geldt echter niet voor de buitenlander die er op betrapt wordt.)
En nu het wrange van dit verhaal: 's Avonds zitten we op een terrasje een pintje te drinken. En zie, wie komt daar onbevangen langs geslenterd? De zwartwisselaar. Hij kijkt ons triomfantelijk aan en zwaait vriendelijk. Het heeft geen zin om hem bij de politie aan te geven en dat weet hij verdraaid goed.  We zwaaien dus maar even vriendelijk terug. No hard feelings... Soms is het gewoon het beste om je nederlaag toe te geven...

Constanta: casino
Constanta: Museum voor Volkskunst

GELDWISSELAARS  EN  ZWARTHANDELAREN

(Van bovenstaande ervaring had ik geleerd. Toen ik enkele jaren later weer in Roemenië kwam, liet ik me niet meer door zwarthandelaren en geldwisselaars in de luren leggen. Integendeel, ik hield ze liever voor de gek. Lees hieronder hoe.)

Het eerste wat ik in Constantsa deed was eten en drinken: een aantal mititei (pikante gegrildE gehaktrolletjes ) en veel mineraalwater. Het was nog een hele tippel naar het centrum, o.a. langs de grootste haven van de Zwarte Zee, waar ik foto's maakte. In het oude centrum (hoge huizen, smalle straten, erg levendig, typisch méditerrannée) waren veel toeristen op de been en dus ook veel zwarthandelaars en geldwisselaars. Ik scheepte hen steeds in het Roemeens af: “Nu schimb, merg!” ofwel: “Niet wisselen, ga weg!” Later haalde ik enige zelf verzonnen grappen met hen uit.

 


 Ga ook naar onze FOTOSITE !