Op deze pagina`s  wordt in het kort de herkomst en  geschiedenis van diverse familie`s voorzover bekend beschreven aan de hand van gevonden feiten  .

Schölgens   Nellissen    Holtackers    Oellers 

Schölgens

Inhoud van deze paginaOorsprong  Familie naam  Leven    Schepenbank   Nationale Militie 10 Generaties Schölgens

De naam (  Schölgens,Schöll, Schell ....) is of een karakteristiek of heeft een beroepsmatige oorsprong.

De familienaam is afkomstig uit het Duitse Rheinland .

Onderzoekingen zeggen dat het een oude uitdrukking is voor een karakteristiek "wild uitrijden, onstuimig, heftig , koppig".

Het kan ook een beroepsaanduiding zijn "maker van bellen of klokken." 

De oorsprong van de familie Schölgens ligt in het huidige Duitsland in een  gebied oostelijk van de nu Nederlandse Zuidlimburgse grens tussen  de steden Geilenkirchen en Heinsberg.

De vroegste vermeldingen komen uit de plaatsen Hünshoven, Palenberg, Frelenberg, Geilenkirchen, Niederheid,  Marienberg, Eygelshoven.

              overzichtskaart  uit 1907 ®

Voor 1800 zijn sporadisch vermeldingen van de familienaam in het huidige Nederlandse grondgebied te vinden met name in de toentertijd grensoverschrijdende parochie  Eygelshoven.

Er zijn verschillende vroege familietakken welke reeds voor 1700 uit elkaar liepen een verbinding met deze familie`s is moeilijk aan te tonen.

  Onze familietak heeft zijn oorsprong ( huwelijk in 1670 ) in de parochie Hünshoven.

Hierna vestigde de familie zich onder andere  in het nabijgelegen Palenberg een gehucht  behorende bij Frelenberg in Duitsland van waaruit het gezin verhuisde naar Niederheid een noordelijke nederzetting  van de stad Geilenkirchen waar zij ruim 70 jaar woonden, doopakte`s laten zien dat vanaf 1778 weer kinderen gedoopt werden in Frelenberg.

In  1816 huwde  een jongeman, Johan Schölgens over de grens in Waubach in Nederlands Limburg en na een verhuizing naar Broekhuizen/Rimburg werd Eygelshoven de vaste woonplaats.

  Een andere tak trok midden 1700 naar Waldfeucht waar deze tot 1900 te traceren viel.

Een bijzondere aftakking vond plaats toen in 1818 Johan Antonius Schölgens huwde in Rotterdam en wiens zoon later een bekende orgelbouwer werd.

Vanaf midden 1800 verspreide de familie zich onder andere naar Aken, Stolberg en tot heden getraceert in Jüllich ( Duitsland )

 een overzichtskaart  uit 1840 Ubach over Worms ®

en meer informatie van deze plaatsen uit "beschrijving van het Hertogdom Limburg 1851"  kunt u hier vinden.

De Familie naam ,  Schölgens was oorsprokelijk  slechts in een betrekkelijk klein gebied verspreidt, het reeds vermelde gebied tussen Heinsberg en Geilenkirchen, enkele verspreide personen uitgezonderd bv. een orgelbouwer in Rotterdam 1837 of uitgehuwde vrouwelijke familieleden in Schin op Geul en Sittard .

De eerste vroegste vermeldingen van de familienaam stammen uit

® 19-2-1598, doop Martin Schölgens zoon van Johan Schölgens en Merg. te Aldenhoven

®  8-5-1649 doop van Leonardi Schölgens zoon van Joes Schólgens en Marie te Hünshoven

® 14-6-1661, geboorte Catharina Schölgens dochter van Wilhelmi Schölgens en Elisabeth  

     Geilen  te Marienberg Dsl., 

® 1666  van de "Erbhüldigung" ,eedsaflegging   in het hertogdom Güllick waar Henrich uit

     Teveren, Wilhelm uit Marienberg en Johan Schölgens uit Hünshoven worden vermeld.

® 1706 met verwijzing naar 1641 geschil Schepenbank Rimburg  Engel Pennarz weduwe van 

     Willem Schölgens 

Namen worden vaak anders gespeld, iets wat  in de huidige tijd vaak moeilijk is nl. de ö werd in het verleden vrijwel altijd goed geschreven met slechts enkele uitzonderingen oa.in de franse tijd waar Schoelgens  of Scholkens  gebruikt werd.   franse volkstelling 1799 Gelenkirchen ®

Het  leven van de van oosprong rooms katholieke familie was eenvoudig, de gezinnen waren kinderrijk echter  meestal overleed de helft van de kinderen voor hun 2e levens jaar alhoewel opvallend veel voorouders tussen 1700 en 1800 toen uitzonderlijke leeftijden haalden van boven de 70 en 90 jaar (vermeld bij begrafenis archieven )

De eerste vermeldingen van een beroep stamt uit 1653 waarbij als de getuige optredende Joes Schölgens als Sutor ( schoenmaker ) wordt vermeld.

In 1757 wordt vermeld bij het overlijden  de Hünshover Schmied Johan Schölgens.

De dorpen waar ze woonden waren klein en de hoger gelegen "arme" bos en heide gronden van Niederheid hebben mogelijk bijgedragen tot het later uitgeoefende beroep.

  Timmerman  staat als beroep prominent op de voorgrond vanaf de vroegste vermelding  Charpentier 1767 , "Scriniarius"  bij een overlijden in 1778,   ®

Tissier,Menusier in de franse tijd rond 1800 tot Schreiner en Schrijnwerker  begin 1900 en later, dit beroep is door alle vertakkingen terug te vinden gedurende 300 jaar .

Opmerkelijk de vermelding van Hendricus Schölgens "Consul"  ( volksvertegenwoordiger )  in Hünshoven in het begin van de Fransche tijd 1790.

Andere vermelde beroepen zijn smid, dagloner, orgelbouwer, herbergier,dienstknecht, schaapsherder en mijnwerker.

Bezittingen had de familie nauwelijks, enkele grondverkopen rond 1730 in Hünshoven zijn bekend, evenals de koop en verkoop aktes van een woning en percelen grond  te Waubach begin 1800.

Erfenissen of successie rechten zijn slechts een keer gevonden gevonden nl. van de kinderloos overleden 

Maria Helena Catharina Paulsen-Schölgens  Successie/erfenis 1845 Sittard.  ®   

   Een andere uitzondering was Willem Hendrikus Schölgens ( geb 3-1-1823 ) te Rotterdam  + 17 sept. 1879, zoon van Anthonius Schölgens (schrijnwerker) en Adriana Govers,  orgelbouwer in Rotterdam een afstammeling van een Duitse tak van de familie,  hij vervaardigde met de Fa.Schölgens-Van Den Haspel diverse bekende kerkorgels, zie ook de aan hem gewijde pagina.

Deze familietak eindigde voor zover bekend begin 1900.

De Familie geschiedenis van 11 generatie`s van onze  Schölgens tak begint met het huwelijk van de Hünshover smid  Joannes Schölgens en Joannna    

Krückels op17 september 1670 te Hünshoven ( Geilenkirchen ), waar ook van 1671 tot 1692  elf  kinderen geboren werden.

Een tak vestigede zich in de streek rond Waldfeucht een andere zoon zocht het geluk in Frelenberg-Palenberg, de overigen bleven in Geilenkirchen wonen.

In 1704 huwde zoon ( scrinarius ) Joannes Schölgens en Catharina Plum    Frelenberg-Palenberg, het gezin kreeg 5 kinderen.

De  doopvermelding van de jongste zoon Mathias geboren  22 juni 1712  ®

kunt u hier bekijken.

Zoon Johannus Schölgens "Schreiner" huwde in 1735 Helena Hingens en in hun woonplaats Niederheid / Geilenkirchen werden 11 kinderen geboren.

Hun jongste zoon Joannes Wilhelmi Schölgens huwde in 1777® Anna Maria Derichs en in Frelenberg werden 6 dochters en 1 zoon  geboren .

Deze Johan Leonard Schölgens, schrijnswerker  huwde aan de andere kant van de  Nederlands-Duitse grens te Waubach met Maria Cornelia Schobben .

Bij het ondertekenen van de huwelijksakte op 24 juni 1816 te Ubach over Worms gaven zijn ouders aan niet te kunnen schrijven hij zelf tekende wel.

de eerste bekende Schölgens handtekening  ®          

Zij vormden het eerste Nederlandse gezin van de familie.

Als schoonzoon van een herbergier/landbouwer wist hij zijn waarschijnlijk schaarse bezit uit te

Kadasterkaart en inschrijving 1841 van een perceel grond aan de huidige

grensstraat te Waubach / Landgraaf    ®     

In dit gezin dat woonachtig was in de huidige Landgraafse Grensstraat en later verhuisde naar Broekhuisen/Rimburg werden 5 zonen en 3 dochters geboren .

Gegevens over de periode 1827 tot 1839 waarin Rimburg een zelfstandige gemeente was  zijn schaars , van de 8 kinderen zijn de oudste zoon Hendrik 29 jaar, dochter Maria Josephina 14 jaar en Arnold 1 jaar overleden van 4 overige kinderen zijn nergens gegevens voorhanden.

Zoon Jan Willem Schölgens dienstknecht  geboren 28 juni 1824 te Ubach over Worms huwde Maria Theresia Hubertina Meelkop op 3 okt 1863 te Eygelshoven, zijn vader was reeds overleden en moeder Schobben woonde in Aken.

Dit gezin woonde in Eygelshoven  Op den Driesch , en kreeg 5 kinderen waarvan de eerste zoon na 4 dagen is overleden .

Gezinsblad familie Schölgens-Meelkop ca 1865 Eygelshoven   ®

De oudste zoon Dominicus Hubertus Schölgens huwde   ® 

Anna Clara Simons (gedoopt als Schunken vader onbekend) het kerkelijk huwelijk vond plaats in het Duitse Kohlscheid een wettelijk huwelijk in Nederland is niet gevonden, hun woonplaats was en bleef het inmiddels mijnwerkers dorp geworden Eygelshoven , Aan het Einde.

¬ bidprentjes 

In dit mijnwerkers gezin werden 10 kinderen geboren waarvan hier een overzicht:

De gegevens van de drie en soms 4 volgende generaties die uit deze familie`s zijn ontsproten zijn terug te vinden in de Familie en Personen Index en Gegevens

Schepenbank Rimburg, in de Gerichtsprotocollen van de schepenbank Rimburg zijn een vijftal langdurige Schölgens rechtszaken vermeld, geen van deze Schölgens naamdragers zijn met zekerheid  in onze stamboom terug te vinden ;

29- 7-1706   met verwijzing naar geschil uit 1641 Engel Pennerz weduwe van Willem Schölgens

1715-1718   geschil Plum--erfgenamen Willem Schölgens dochter Irmgard gehuwd met Jan wolf.

13-10-1727 erfgenamen Schölgens

7-10-1730   Boymans-Hilgers-Schölgens Mathis Hilgers x Maria Schölgens dochter van

                    overleden Jan Schölgens en erfgenamen van overleden Hendrik Schölgens

1731-1733  Peter Hausman contra Irmgard Schölkens weduwe Jan Wolf  27 rechtbank

                    verslagen resulterende in openbare verkoop ten laste van Irmgard  van diverse 

                    akkers en weilanden  aan de Meulenweg,Herenveltje,Koyeweide en Heytvelt te

                    Rimburg en Waubach 1732.

Nationale Militie, in de negentiende eeuw werd in Nederland de militaire 

 dienstplicht  ingevoerd,dat betekende niet dat iedere jongeman van 19 jaar  soldaat 

 werd, een keuring, vrijloting of broederdienst konden dit beïnvloeden.

 Archieven van militaire keurings rapporten van 1815 tot 1919 vermelden 5 

 Schölgens voorouders  met hun uiterlijke kenmerken zodat we ons een beeld kunnen 

 vormen van hun verschijningsvorm.

Meer informatie over de Nationale Militie kunt u hier vinden http://homepages.go.com/homepages/k/e/n/ken192/militie.htm 

  voor zover bekend , aanvullingen zijn welkom .