KICK SMIT:   EEN NEDERLANDSE VOETBALLEGENDE

Kick Smit (3/11/1911-1/7/1974), die eigenlijk Johannes Chrihostomos Smit heette, was een teruggetrokken binnenspeler. Hij was de 'Swerver'' en als zodanig zal hij altijd een historische figuur in ons voetbal blijven. In zijn periode onbetwist de beste speler van ons land. De welbespraakte Smit kon alles, maar was te goed voor deze wereld. Kees Rijvers zei over hem: "Hij was de aardigste en eenvoudigste jongen die men zich kan voorstellen, en ik keek tegen hem op omdat ik hem een geniale speler vond". Hij was een brave speler die nooit schold, het zelden aan de stok had met zijn collega voetballers en de beslissingen van de scheidsrechter respecteerde. Kick was een fantastisch mens en had een groot rechvaardigheidsgevoel. Kick Smit had het vermogen zich zowel bij winst als verlies heel groot te tonen. In dit opzicht is hij misschien nog meer dan Faas Wilkes of Abe Lenstra de wondermidvoor KICK WILSTRA.

Technisch was hij uitstekend en nadat hij, door vele en trouwe training - indoortraining vooral - wat van zijn oorspronklijke stijfheid was kwijtgeraakt, was hij ook soepeler en vlotter geworden. Smit beschikte over een perfecte wreeftrap en had het voetbal in iedere vezel van zijn lijf zitten. Enorm zoveel werk als Kick Smit verzette, zóveel, dat zijn uithoudingsvermogen in het laatste kwartiertje wel eens te kort schoot. Een werkezel, die pure klasse verbond met een ideale spelopvatting. Hij speelde tijdens de wedstrijd zowel in de middenlinie als in de voorhoede en werd mede daardoor beschouwd als een '12e man' van het elftal. Zijn medespelers kregen de scherpste ballen als op een presenteerblaadje van de Haarlemmer.

KICK SMIT:   STERVOETBALLER UIT DE JAREN 30 EN 40

Kick Smit werd op 3 november 1911 op een steenworp afstand van het terrein van HFC Haarlem geboren. Een club waar hij al vroeg verknocht aan raakte en waarbij hij later furore maakte. De katholieke kerk speelde een belangrijke rol in zijn leven. Zijn eerste voetbalclub Geel Wit was dan ook een roomse club. Een andere club was absoluut niet toegestaan. Op 14 jarige leeftijd stapte Kick Smit over naar een andere club, de rooms katholieke Sport Vereniging Onze Gezellen. Zeven jaar later maakte hij de overstap naar RCH. Dit was geen roomse voetbalclub en om die reden kreeg hij last van geloofsgenoten. Hij werd beschouwd als een afvallige. Bij RCH legde hij wel de basis voor zijn mooie carrière.

Op 22 jarige leeftijd ging zijn wens in vervuiling: hij ging voetballen voor HFC Haarlem. Er moch in die tijd niet worden betaald, maar Kick kwam 'in dienst' bij de Kousenfabrikant Hin. Smit zou in die tijd enkele duizenden gulden hebben ontvangen voor het planten van boompjes rond het urinoir van het Haarlem-terrein. Bij Haarlem ontwikkelde hij zich tot een complete voetballer. Op 7 januari 1934 maakte hij zijn debuut bij Haarlem. Twee maanden later werd hij geselecteerd voor het Nederlands elftal. In 1940 ruilde hij zijn club Haarlem in voor de rooms katholieke club HBC. De letters HBC stond voor Heemstede Berkenrode Combinatie en deze club kwam uit in de hoogste gewestelijke klasse van de Rooms Katholiek Voetbalbond . De club behoorde niet tot de voetbalorganisatie NVB en dit betekende een voorlopige einde van zijn interlandloopbaan. Het niveau was wel minder dan Kick Smit gewend was, maar Kick genoot als speler/trainer bij deze club.

Het was wel een opmerkelijke overgang waarbij de invloed van de Rooms Katholieke kerk een rol speelde. Zijn overstap had echter ook te maken met maatschappelijke zekerheid. De Haarlemse uitgeverij Spaarnestad, een rooms-kathokliek bedrijf, bood Smit namelijk een baan aan als hij als voetballer bij HBC ging voetballen en als trainer bij andere rooms katholieke clubs ging werken. HBC werd dat eerste jaar kampioen van de gewestelijke afdeling. Helaas, de oorlog maakte een einde aan de kampioensrace.

Na de oorlog keerde de 33e jarige Kick Smit weer terug bij HFC Haarlem (de Roodbroeken) en hij voerde zijn club Haarlem in 1946 naar het landskampioenschap. Smit was hart en ziel van HFC Haarlem in de na-oorlogse jaren.

Een opzienbarend feit was dat Haarlem in het kampioensjaar alle wedstrijden had gewonnen met uitzondering van de thuiswedstrijd tegen Ajax (met o.a. Rinus Michiels). Deze wedstijd ging met 0-8 verloren. Een unicum in de score-lijsten van kampioenen van Nederland. Het kampioenschap van Nederland werd behaald in de wedstrijd tegen Heerenveen (met o.a. Abe Lenstra) . Het was een welverdiende overwinning van 2-0 en Kick Smit besliste de wedstrijd met een harde en onhoudbare kopbal.

Haarlem was voor het eerst in zijn bestaan landskampioen. In 1950 en wel op 8 augustus nam Kick Smit op 38 jarige leeftijd in een wedstrijd tegen Ajax afscheid van het voetbal. bij zijn afscheid zij hij: "ik vind het jammer dat ik niet 15 jaar jonger ben. Zo'n Wilkes, De Harder en Appel kun je geen ongelijk geven". Dit drietal ging voor geld voetballen in het buitenland. Enkel jaren na zijn afscheid werd het betaald voetbal in Nederland ingevoerd. Smit zou rijk geweest zijn als dat in zijn tijd was gebeurd.

EEN MAN VAN 12 AMBACHTEN EN 13 ONGELUKKEN

Dat kon ook niet anders, Kick Smit was maar voor één ambacht in de wieg gelegd: voetballer. Zijn leven draaide om voetbal. Tijdens zijn eerste jaren in zijn voetballoopbaan runde hij de samen met zijn vrouw Rie Ruiter een melkwinkel. Voorts werd hij eigenaar van een een tabakszaak en weer later van een ijssalon. Maar al zijn energie ging op aan het voetballen.

Kick kon niet zonder voetbal en het voetbal kon ziet zonder Kick Smit. Na zijn actieve loopbaan werd hij natuurlijk trainer vertokte hij ook vaak de rol en beschouwe/analyticus. Kranten en bladen vroegen herhaaldelijk zijn mening. Zijn eerste contract als hoofdtrainer tekende hij (uiteraard) bij HFC Haarlem. In 15 jaar tijd traine hij naast Haarlem, onder meer RCH, HBC, Alkmaar '54, Aalsmeer en Wijk aan Zee. Voorts was hij ook leraar baltechniek en balvaardigheid op het CIOS. Diep in zijn hart wilde Kick Smit liever voetballer zijn dan trainer. Toen de KNVB de regel wijzigde dat trainers niet mochten voetballen, maakte kick op 31 oktober 1954, drie dagen voor zijn 43ste verjaardag, zijn comebach bij HFC Haarlem. tegen VSV (2-2). Hij scoorde het eerste doelpunt. Daarna speelde hij nog tegen HVC en Ajax. Nog enkele jaren speelden hij samen met oud-internationals op 1 januari de tradiotinele voetbalwedstrijd tegen HFC. Hij had zijn eigen kiosk nog, waar hij o.a de boeken van Kick Wilstra verkocht.

EEN GEMISTE KANS

Vóór Bep Bakhuys (Nederlands eerste profvoetballer) had hij al de kans naar het buitenland te gaan, naar Wolverhampton Wanderes, Nowich City of Charlton Athletic. In het geheim heeft hij zelfs proefwedstrijden voor deze clubs gespeeld. Op zaterdag ging hij met de boot naar Engeland en de volgende dag speelde hij gewoon voor Haarlem. Hij kon bij de Wolves een contract tekenen van 36.000 gulden. In die tijd een groot vermogen. Helaas voor Kick Smit ging dit avontuur niet door. In die tijd kregen namelijk voetballers uit het buitenland van de Engelse voetbalbond geen werkvergunning. Ze mochten zelfs niet beschikken over een vaste woon- of verblijfplaats in Engeland. Door elke week te verhuizen, kon de regels worden omzeild. Kick voelde hier niets voor.
Het amateurisme vierde in die tijd in Nederland nog hoogtij en een tranfer als beroepsvoetballer naar het buitenland werd ook beschouwd als pure landverraad. Kick Smit was hier gevoelig voor. De KNVB heeft hem ervan weerhouden Nederland te verlaten met de belofte dat na zijn voetballoopbaan een fuctie zou krijgen binnen de KNVB. Deze belofte werd nooit nagekomen. Kick Smit heeft altijd betreurd dat hij het contract van Wolverhampton Wanderes nooit heeft getekend, hij durfde het niet aan!. "Het is de grootste fout in mijn leven geweest dat ik dat niet heb gedaan", aldus Kick Smit.


HET NEDERLANDS ELFTAL

Smit had vroeger als speler van RCH reeds de aandacht getrokken, getuige zijn verkiezing in B-ploegen e.d..Zijn optreden in Haarlem bracht hem echter vrij gauw op de voorgrond en de tijd was gekomen dat de Keuze-Commissie van de Nederlandse-Elftal-club hem de kans gaf. Zijn debuut in het Nederlands elftal was op 11 maart 1934 tegen België. Deze wedstrijd werd gewonnen met 9-3 en Kick Smit scoorde twee keer. Het was de derby der Lage Landen die bekend werd door een ander doelpunt, namelijk de welbekende snoekduik van Bep Bakhuys Het was het eerste optreden van het Gouden Binnentrio: Kick Smit, Bep Bakhuys en Leen Vente. Dit binnentrio maakte van Nederland een behoorlijk voerballand. Oranje kwam in 1934 zelfs tot de eindronde van het WK in Italië.

Kick werd de spel- en grappenmaker van het Nederlands elftal. Een anekdote over Kick Smit gaat over het ontbijt in het trainingskamp tijdens de WK in 1934 en Kick ineens een haan nadeed. Tijdens zijn gekraai lagen alle spelers onder de tafel van het lachen.

Maar het was niet allemaal zo vrolijk in Italië. Mede door interne ruzies werd de wedstrijd tegen Zwitserland verloren en kon Oranje als vrij vroeg weer naar Nederland terugkeren. Eind 1946 speelde hij zijn laatste interland en wel tegen Engeland, de interland in Huddersfield. Deze wedstrijd werd verloren met 8-2 en is de geschiedenis ingegaan als het einde van de oude opstelling met slechts twee verdedigers. In de 'slachting te Huddersfield' scoorde Smit in de 87ste minuut (drie minuten voor het einde van zijn interlandloopbaan) het laatste doelpunt.
Voor het Nederlands elftal heeft hij in 29 wedstrijden meegespeeld en ... geschitterd. Een aantal, dat veel groter zou zijn geweest als hij de KNVB niet had verlaten (hij ging spelen voor een RK club en en als de oorlog er niet tussen was gekomen. Na 1945 speelde Kick Smit nog maar twee interlands voor Oranje.

In totaal heeft hij voor Nederland 26 doelpunten gemaakt en neemt daardoor de 6e plaats in op de huidige ranglijst van topschutters in Oranje.


Kick Smit overleed enkele dagen voor de WK-finale Duitsland-Nederland van 1974. Hij werd 62 jaar.
In Haarlem-noord, tussen de Rijkstraatweg en de Randweg is een trapveldje naar hem vernoemd: 'Kick Smit Trapveldje'. De hoofdtribune van HFC Haarlem heeft ook de naam gekregen 'Kick Smit'. April 1999 heeft uitgever de Vrieseborch in samenwerking met het Haarlems Dagblad een boekje uitgegeven over Kick Smit. Drie herinneringen van een NEDERLANDSE VOETBALLEGENDE UIT DE JAREN 30 EN 40.