oaltverslag

Workshop over OALT.

De heer Kabdan leidde de workshop over OALT, Onderwijs in Allochtone Levende Talen. De heer Kabdan is de ambtenaar van de gemeente Amsterdam die zich met OALT bezig houdt. In zijn inleiding kwamen de volgende punten aan de orde: veranderingen als je OALT vergelijkt met OETC; de Amsterdamse praktijksituatie en knelpunten.

De vier belangrijkste wijzigingen zijn:
1. De wet maakt het mogelijk dat ook andere (nieuwe) taalgroepen in aanmerking komen voor OALT.
2. Er kwam voor ongeveer twintig gemeenten extra geld om OALT mogelijk te maken.
3. Naast scholen kunnen ook andere rechtspersonen (verenigingen, stichtingen, moskeeën) OALT aanbieden.
4. OALT is onderdeel van het cultuurbeleid. De OALT-lessen dienen volledig buiten schooltijd te worden gevolgd.

Het jaar 1998/99 was een overgangsjaar. Per 1 augustus 1999 is de regeling in alle gemeenten ingevoerd. Voor Turks, Marokkaans en Moluks geldt een overgangsperiode, deze lessen kunnen voorlopig nog in schooltijd gegeven worden. In Amsterdam en in veel andere gemeenten worden hiervoor 3 modellen gehanteerd:
1. OALT in de verlengde schooldag of op woensdagmiddag.
2. Voor kinderen in de onderbouw OALT als ondersteuning voor NT-2 inzetten.
3. Combimodel: 50% van de OALT-uren inzetten voor NT-2-ondersteuning in de onderbouw en 50% in de bovenbouw in de verlengde schooldag.
In Amsterdam en in de meeste andere gemeenten wordt vooral dit laatste model gekozen.
Voor nieuwe taalgroepen moeten de lessen volledig buiten schooltijd plaatsvinden.

Knelpunten zijn o.a.:

werktijden van de leerkrachten: moeten leerkrachten die OALT geven langere dagen maken?
de positie van OALT-leerkrachten in de onderbouw is nog niet duidelijk: is die gelijk aan die van een onderwijsassistent, groepsleerkracht, of nog anders?
wordt OALT in de eigen taal gegeven of wordt het alleen gebruikt om kinderen uitleg te geven bij het leren van Nederlands?
mogelijk neemt het aantal leerlingen af als de OALT-lessen buiten schooltijd en buiten eigen school gegeven worden.

Het Ministerie van OC&W geeft geld voor OALT aan de gemeenten. De gemeenten moeten dit geld verdelen. De hoeveelheid geld voor OALT is sinds 1997/98 niet meer geworden. Iedere taalgroep die OALT wil moet dit op eigen initiatief aanvragen. Niet iedere aanvraag kan gehonoreerd worden. Behalve een beperkte hoeveelheid geld zijn er diverse criteria waaraan taal, rechtspersoon, leerkracht en leerlingen moeten voldoen.

Criteria waaraan moet worden voldaan zijn o.a.:
Het moet gaan om een taal die zowel mondeling als schriftelijk gebuikt wordt; de rechtspersoon die de lessen wil aanbieden moet aan bepaalde eisen voldoen; OALT-leerkrachten moeten een opleiding op Hbo-niveau hebben en zij moeten het Nederlands voldoende beheersen; er moet een minimaal aantal leerlingen in de leeftijdsgroep 4 t/m 12 jaar zijn die de lessen willen volgen (dit aantal kan per gemeente verschillen; in Amsterdam is dit 8); deze leerlingen moeten in de gemeente wonen en in ieder geval een van de ouders moet in het land van herkomst geboren zijn.
Voor lesmateriaal zijn nog geen duidelijke criteria. Lesmateriaal voor de nieuwe taalgroepen moet nog ontwikkeld worden.

Als taalgroepen aan de criteria voldoen kunnen ze worden “erkend”. Een erkende taalgroep krijgt geld van de gemeente voor OALT. Of een taalgroep kan worden erkend hangt ook af van de hoeveelheid geld die de gemeente nog beschikbaar heeft voor OALT. In Amsterdam zijn 6 nieuwe taalgroepen erkend. Voor een aantal andere nieuwe taalgroepen was nog geen geld beschikbaar.

In Amsterdam wordt een Gemeentelijk Steunpunt OALT opgericht, van waaruit het OALT zal worden onderzocht. Het lijkt wenselijk dat ook andere gemeenten zo’n herkenbaar punt krijgen. Nu weten veel ouders niet waar ze naar toe moeten met hun vragen over OALT.

Voor ouders die op zoek zijn naar OALT voor hun kind:

Wil je weten of er voor jouw kind OALT is of kan komen? Vraag het bij de gemeente waar je woont. Hoe groter de gemeente en hoe groter de groep die een bepaalde taal spreekt is, des te groter de kans dat er OALT in die taal is of komt. Sommige ouders verhuizen zelfs naar een plaats waar OALT in een bepaalde taal gegeven wordt.
Gaat het om een nieuwe taalgroep dan zal het vaak een zelforganisatie van de betreffende groep allochtonen zijn die al bezig is OALT op te zetten of bij wie je erop kunt aandringen dat te doen.
Om je kind op te kunnen geven voor OALT moet je een uittreksel van gemeente of stadsdeel halen om daarmee aan te kunnen tonen dat je in de betreffende gemeente woont. (Of daar ook het geboorteland van de allochtone ouder op moet staan weet ik niet – bij een buiten een huwelijk geboren en niet erkend kind van een Nederlandse moeder kan dat niet, ik weet niet of dat zo’n kind uitsluit van OALT).
Ook bij Stichting LAWINE (een landelijke organisatie voor Nederlandse vrouwen met een niet-Nederlandse partner) horen we graag ervaringen van onze doelgroep met OALT. Je kunt schrijven naar: Stichting LAWINE, Postbus 51100, 1007 EC Amsterdam. Het telefoonnummer van LAWINE is 020-6993186.

Dit verslag is geschreven door Johanna Pliester. Als bestuurslid en vrijwilliger ben ik bij Stichting LAWINE betrokken. Bovendien ben ik moeder van een zoon van 12 en een dochter van 6, die een Twi-sprekende Ghanese vader hebben. Wij wonen in Amsterdam-Zuidoost. Hun vader woont al weer bijna 4 jaar in Ghana. Voor mijn kinderen is Nederlands hun moedertaal. Ze spreken en verstaan allebei niet meer dan enkele woorden Twi.
Mijn dochter lijkt nu voor OALT in aanmerking te komen. In Amsterdam is Twi een erkende nieuwe taalgroep. Een dezer dagen wil ik haar gaan aanmelden voor OALT-Twi bij de Stichting Ghanese Gemeenschap in Nederland die dit aanbiedt. Ik ben heel benieuwd of mijn dochter door OALT iets meer van haar vaders taal kan leren.

Terug naar het verslag van de Ouderdag.
Terug naar de homepage van Dubbelop