gehouden op 20-11-99

door: Mirjam Blumenthal en Manuela Julien

voor: "Dubbelop"

14 december 1999

Voor de workshop hadden zich meer dan 20 mensen opgegeven, waarvan de meesten ook aanwezig waren. Eerst werd gestart met een rondje voorstellen, waarbij de deelnemers de kans kregen uit te leggen wat voor hun brandende vragen waren. Uit dit rondje bleek dat de meeste mensen vragen hadden over stimulatie van 2 talen, en enkele mensen hadden vragen over kinderen die spraak- of taal-problemen hebben.

Inleiding

Het Audiologisch centrum (waarvan er verspreid door het land ruim 20 zijn) is een multidisciplinair centrum voor onderzoek en advies op het gebied van spraak, taal en gehoor. Kinderen worden verwezen via een arts en worden uitgebreid onderzocht wat betreft de gehoorfunctie, de spraak en taal en zonodig de algemene ontwikkeling. Het Audiologisch Centrum geeft daarna adviezen voor verwijzing naar bijvoorbeeld een behandelend logopedist of het speciaal onderwijs, en kan ook adviezen aan de ouders geven over stimulatie van de taalontwikkeling.

Uitgangspunten van de werkwijze van het Haags Audiologisch Centrum Effatha zijn dat meertaligheid "niet fout maar feit" is en dat bij behandel/begeleidingsadviezen de wensen van de ouders gerespecteerd moeten worden. Meertaligheid is op zich niet problematisch, ook niet voor een kind met een spraak-taal-stoornis, maar kan wel een complicerende factor zijn bij de behandeling: wat te doen met een kind dat nog geen Nederlands heeft gehoord, in zijn thuistaal op ruim 3-jarige leeftijd nog niet spreekt en ter stimulatie van zijn (taal)ontwikkeling naar een speciale opvang of school moet gaan waar men zijn thuistaal niet spreekt?

Vragenlijst meertaligheid

Daarna heeft Manuela Julien uitleg gegeven over de anamnese-lijst (vragenlijst)zoals die binnen het Haags Audiologisch Centrum Effatha in Den Haag is ontwikkeld en wordt gebruikt. De lijst is bedoeld om een gedetailleerd inzicht te krijgen in de meertalige taalsituatie waar het kind zich in bevindt: sinds wanneer, hoe vaak, hoe lang, van wie en in welke situatie hoort en/of spreekt een kind welke talen.

De reden dat wij deze uitgebreide lijst afnemen is dat de taalinput van essentieel belang is voor wat je van een kind kunt verwachten op spraak/taal-gebied in een bepaalde taal. Als je dat weet kun je de prestaties van het kind in perspectief zien, zodat er geen fouten worden gemaakt bij de interpretatie van testresultaten. In de praktijk worden twee fouten gemaakt:

- een kind wordt onderschat, en heeft in een andere taal dan de onderzoeker bekeken heeft wél een goed niveau. Dan is dus geen sprake van een stoornis of pathologische achterstand, eventeel wel van een achterstand in de Nederlandse taalontwikkeling ten opzichte van ééntalige leeftijdgenoten.
- een kind dat wél zorgelijk achter is wordt niet herkend (door school of kinderarts) omdat men denkt: het is logisch dat hij nog niet goed (Nederlands) praat want hij hoort die taal thuis niet. Men vergeet dan dat het kind ook in de thuistaal achter kan zijn.

Op het Haags Audiologisch Centrum Effatha bestaat het onderzoek van meertalige kinderen behalve uit een vragenlijst en zo mogelijk enkele testen ook uit een observatie/video-registratie. Helaas was er in de workshop geen tijd meer om hier iets over te vertellen, of om de video-band te laten zien.

Ten slotte volgt een afsluitend woord van Mirjam Blumenthal waarin wordt benadrukt dat het weliswaar goed mogelijk is om kinderen meertalig op te voeden, zonder schade voor hun ontwikkeling, maar dat het zeker niet makkelijk is. Ouders moeten zelf veel moeite doen om een taal die "in de minderheid" is voldoende te stimuleren. Veel en afwisselende communicatie met het kind is wat dat betreft essentieel. Boekjes, (video)-bandjes, liedjes, op vakantie in een land waar de taal gesproken wordt, speelgroepjes organiseren met kinderen die die taal spreken kunnen goede middelen zijn. Het spreken van die taal moet voor het kind aantrekkelijk gemaakt worden, want een taal leer je alleen goed als je gemotiveerd bent om die taal te leren.

Aanbevolen literatuur: "Meertaligheid, en spraak-taalmoeilijkheden. Voorstellen voor beleid en praktijk." isbn 90 55171204....24.95 te bestellen bij NCB

Terug naar het verslag van de Ouderdag.
Terug naar de homepage van Dubbelop