ZONKRACHT,
verstandig genieten van de zon.
We zijn er
al aan gewend geraakt dat het KNMI bij de weersverwachting ook een melding doet
over de "zonnekracht", dat wil zeggen de intensiteit van de
ultraviolette straling (UV-straling). Door middel van het zonnekrachtgetal kunt
u bepalen hoelang (of beter gezegd: hoe kort) u van de zon kunt genieten zonder
te "verbranden". Dit is belangrijk omdat ook al weer enige tijd
bekend is dat een overmaat aan UV-straling op onze huid de veroorzaker is van
huidkanker. De Nederlandse Kankerbestrijding werkt nauw samen met het KNMI om
iedereen op de gevaren te wijzen..
De verwachte
hoeveelheid UV wordt uitgedrukt in de zonkracht, een UV-index die in ons land
kan variëren van 1, wanneer er geen UV is tot 8 voor de maximale hoeveelheid
UV-zonlicht.
Tabel 1. Verwachte zonkracht.
|
|||||||||||||||||||||||||
Onaangename
verrassingen:
Zonnekrachtberichten
kunnen voorkomen dat je voor onaangename verrassingen komt te staan. De
zonkracht is een maat voor de hoeveelheid ultraviolette straling (UV) in het
zonlicht die de aarde bereikt
Het
UV-zonlicht neemt toe naarmate de zon hoger staat en varieert met de seizoenen
en het moment van de dag. Warmte heeft geen invloed: op een koele zonnige dag
kan de zonkracht even sterk of sterker zijn dan op een warme dag. Wel is de
hoeveelheid UV afhankelijk van wolken, vocht of stof in de atmosfeer en van de
hoeveelheid ozon. De ozonlaag op grote hoogte in de atmosfeer beschermt het
aardoppervlak tegen UV
Soms echter,
komt nog zoveel UV-straling door een dicht wolkendek, dat u toch nog kunt
verbranden.
Huidtype
Hoe sterker
de zonkracht, hoe sneller zonnebrand kan ontstaan. Iemand met van nature een
lichte huid verbrandt sneller dan iemand met van nature een donkere huid.
Medisch gezien is er al sprake van verbranding wanneer 8 tot 24 uur na een
verblijf in de zon, de huid rood kleurt. Om een indicatie te krijgen van jouw
huidtype dient onderstaand schema. Hier wordt uitgegaan van vier huidtypes.
Jouw
verbrandingservaring geeft de beste aanwijzing voor jouw huidtype, bruiningservaring
wat minder en uiterlijke kenmerken het minst.
Wanneer door
UV-straling van de zon of van bruiningsapparatuur de huid bruiner is geworden,
is daarmee geen ander huidtype ontstaan. Een huid die heeft kunnen wennen aan
de zon verbrandt minder snel. Huidtype 1 went vrijwel niet
|
Huidtype |
Verbrandings- ervaring |
Bruiningservaring |
Vaak voorkomende uiterlijke kenmerken |
|
1 |
verbrandt zeer snel |
wordt niet bruin |
zeer lichte huid, vaak met
sproeten, rossig of lichtblond haar, blauwe ogen |
|
2 |
verbrandt snel |
wordt langzaam bruin |
lichte huid, blond haar, lichte ogen |
|
3 |
verbrandt zelden |
wordt gemakkelijk bruin |
lichte getinte huid, donkerblonde
tot bruine haren, vaak donkere ogen |
|
4 |
verbrandt bijna nooit |
bruint zeer goed |
getinte huid, donkere haren en ogen |
Hoelang in de zon ?
Het KNMI
drukt de zonkracht uit in waarden 0 t/m 10, een UV-index die ook in ander
landen wordt gebruikt. In landen dicht bij de evenaar en in de bergen kan de
zonkracht hogere waarden halen.
In de tabel
hieronder staat bij elke waarde een omschrijving van de zonkracht en het aantal
minuten zon dat iemand met huidtype 2 dan midden op de dag nog kan verdragen.
De meeste
Nederlanders hebben dit huidtype. Iemand die zeer snel verbrandt (huidtype 1)
kan 2/3 van het vermelde aantal minuten onbeschermd in de zon verblijven,
iemand met huidtype 3 ongeveer 2 maal zo lang en met huidtype 4 ongeveer 3 maal
zo lang.
|
De zonkrachtschaal van het KNMI |
|||
|
Zonkracht |
omschrijving |
niet
langer onbeschermd in de zon dan ..... minuten |
huid
verbrandt |
|
1 - 2 |
vrijwel geen |
100 - 50 |
|
|
3 - 4 |
zwak |
35 - 35 |
|
|
5 - 6 |
matig |
25 - 15 |
gemakkelijk |
|
7 - 8 |
sterk |
15 - 10 |
snel |
|
9 - 10 |
zeer sterk |
minder dan 10 |
zeer snel |
Het vermelde
aantal minuten geldt voor een huid die nog niet gewend is aan de zon.
Is de huid
gewend dan duurt het iets langer voor deze verbrandt.
Je hoeft de
getallen niet te onthouden, maar kunt ze eenvoudig berekenen met jouw
persoonlijke zonkracht getal.
Uw persoonlijke
zonkracht-getal
Het aantal
minuten dat je verantwoord in de zon kunt verblijven,
is gemakkelijk te berekenen. Hieronder staat voor elk huidtype een bijbehorend
zonkracht-getal. Alleen dat hoe je te onthouden. Deel dit getal door de
zonkracht en je weet het aantal minuten
|
Huidtype |
zonkracht-getal |
|
1 |
60 |
|
2 |
100 |
|
3 |
200 |
|
4 |
300 |
Bijvoorbeeld:
je hebt huidtype 3, dus het zonkracht-getal is 200.
Is het nu
zonkracht 7, dan kun je 200 : 7 = circa 30 minuten
verantwoord in de zon verblijven. Wil (of moet) je langer in de zon zijn, dan
moet je jezelf op een goede manier beschermen tegen UV-straling.
Het
bovenstaande is in zijn geheel overgenomen uit een brochure die gezamenlijk is
uitgegeven door het KNMI en de Nederlandse Kankerbestrijding Koningin
Wilhelmina Fonds en van de website van het KNMI
Hoe het KNMI
de zonkracht meet en voorspelt kun je lezen in het
artikel van Marc Allaart Ozononderzoeker bij het KNMI.